Przejdź do treści

Orzecznictwo

Uchwała Krajowej Izby Odwoławczej z 14 marca 2022 r., sygn. KIO/KU 11/22

Sąd
Krajowa Izba Odwoławcza
Data
Sygnatura
KIO/KU 11/22
Rodzaj
Uchwała

Sędziowie: Przemysław Dzierzędzki, Danuta Dziubińska, Emilia Garbala, Uzasadnienie, I.

Treść orzeczenia

Sygn. akt: KIO/KU 11/22

UCHWAŁA

KRAJOWEJ IZBY ODWOŁAWCZEJ

z dnia 14 marca 2022 r.

po rozpatrzeniu zastrzeżeń z dnia 18 lutego 2022 r. zgłoszonych do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych przez:

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., Centrum Realizacji Inwestycji Region Śląski

dotyczących informacji o wyniku kontroli uprzedniej z dnia 11 lutego 2022 r.,

KU/144/21/DKZP

w przedmiocie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na:

pełnienie nadzoru nad opracowaniem dokumentacji projektowej i robotami budowlanymi w ramach projektu POIiŚ 5.1-14

pn.: „Prace na linii kolejowej C-E 65 na odc. Chorzów Batory – Tarnowskie Góry – Karsznice – Inowrocław – Bydgoszcz

– Maksymilianowo” dla zadań inwestycyjnych pn.:

a) „LOT C – Prace na liniach kolejowych nr 131, 686, 687, 704 na odcinku Kalina (km 66,800) – Rusiec Łódzki

(km 137,500)”,

b) „LOT D – Prace na liniach kolejowych nr 131, 542, 739 na odcinku Rusiec Łódzki (km 137,500) – Zduńska

Wola Karsznice (km 170,212)”

Krajowa Izba Odwoławcza w składzie:

Przewodniczący: Przemysław Dzierzędzki

Członkowie:

Danuta Dziubińska

Emilia Garbala

wyraża następującą opinię:

zastrzeżenia zamawiającego z dnia 18 lutego 2022 r. do informacji o wyniku kontroli uprzedniej Prezesa Urzędu

Zamówień Publicznych z dnia 11 lutego 2022 r. nie zasługują na uwzględnienie.

Uzasadnienie

I.

Prezes Urzędu Zamówień Publicznych (dalej zwany „Prezesem UZP”, „organem kontrolującym”) wszczął kontrolę

uprzednią postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na „pełnienie nadzoru nad opracowaniem dokumentacji

projektowej i robotami budowlanymi w ramach projektu POIiŚ 5.1-14 pn.: „Prace na linii kolejowej C-E 65 na odc.

Chorzów Batory – Tarnowskie Góry – Karsznice – Inowrocław – Bydgoszcz – Maksymilianowo” dla zadań

inwestycyjnych pn.:

a) „LOT C – Prace na liniach kolejowych nr 131, 686, 687, 704 na odcinku Kalina (km 66,800) – Rusiec Łódzki

(km 137,500)”,

b) „LOT D – Prace na liniach kolejowych nr 131, 542, 739 na odcinku Rusiec Łódzki (km 137,500) – Zduńska

Wola Karsznice (km 170,212)”

prowadzonego przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., Centrum Realizacji Inwestycji Region Śląski (zwane dalej

„zamawiającym”).

Postępowanie to było prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień

publicznych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1843 ze zm.), zwanej dalej „ustawą Pzp z 2004 r.”.

W dniu 11 lutego 2022 r. Prezes UZP w informacji o wyniku kontroli wskazał, że stwierdził naruszenie przez

Zamawiającego przepisów:

1.

art. 12a ust. 2 ustawy Pzp z 2004 r. w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy Pzp z 2004 r. poprzez

brak przedłużenia terminu składania ofert w następstwie dokonania istotnej zmiany treści ogłoszenia o zamówieniu, w

szczególności dotyczącej wielkości i zakresu zamówienia, kryteriów oceny ofert oraz warunków udziału w postępowaniu;

2.

art. 38 ust. 4 ustawy Pzp z 2004 r. poprzez brak dokonania zmiany punktu 9.7.1.

specyfikacji istotnych warunków zamówienia (dalej „siwz”) w zakresie zapisów dotyczących dokumentu wymaganego na

potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu.

Prezes UZP wskazał w informacji, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte w dniu 02.02.2018 r. poprzez

publikację ogłoszenia o zamówieniu. Pierwotnie termin składania i otwarcia ofert wyznaczony został na dzień 14.03.2018

r., tj. 44 dni od dnia przekazania ogłoszenia Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej. W toku postępowania zamawiający

wielokrotnie zmieniał treść ogłoszenia o zamówieniu, w tym m.in. w dniu 20.09.2019 r. zamieścił

na stronie internetowej informację o zmianach ostatecznie ustalając termin składania i otwarcia ofert na dzień 31.10.2019

r.

Ponadto Prezes UZP wskazał, że jak wynika z dokumentacji kontrolowanego postępowania, zamawiający w dniu

11.10.2019 r. zamieścił na stronie internetowej kolejną informację o dokonanych zmianach treści ogłoszenia o

zamówieniu (ogłoszenie zmian lub dodatkowych informacji przekazane Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej drogą

elektroniczną w dniu 11.10.2019 r. oraz opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 16.10.2019 r. pod

nr 2019/S 200-487339). Zamawiający dokonał modyfikacji m.in. w ramach wielkości i zakresu zamówienia, kryteriów

oceny ofert oraz warunków udziału w postępowaniu. Równocześnie zamawiający, w konsekwencji dokonanych zmian,

nie przedłużył terminu składania ofert w postępowaniu. Ww. zmianą zamawiający zawęził przedmiot zamówienia, tj.

pełnienie nadzoru nad opracowaniem dokumentacji projektowej i robotami budowlanymi dla 4 zadań inwestycyjnych

ograniczył do pełnienia nadzoru nad opracowaniem dokumentacji projektowej i robotami budowlanymi dla 2 zadań

inwestycyjnych. Ponadto zamawiający dokonał zmian dotyczących warunków udziału w postępowaniu w ramach

wymaganej wiedzy i doświadczenia w zakresie okresu wykazywanych przez wykonawców usług z 3 do 5 lat przed

upływem terminu składania ofert oraz dysponowania osobami niezbędnymi do realizacji zamówienia poprzez znaczne

ograniczenie wymaganego zasobu osobowego. Podnieść przy tym należy, iż zamawiający nie dopuszczał wskazywania

przez wykonawców tej samej osoby na więcej niż jedno stanowisko, ani na to samo stanowisko na więcej niż jednym

kontrakcie. Dodatkowo zamawiający zmodyfikował postanowienia ogłoszenia o zamówieniu m.in. dotyczące wag

kryteriów oceny ofert.

Prezes UZP podniósł, że w toku prowadzonej kontroli, zamawiający w odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu

Zamówień Publicznych, w piśmie z dnia 28.12.2021 r., odnosząc się do okoliczności przesądzających o tym, że

dokonując zmiany treści ogłoszenia o zamówieniu, nie zdecydował się na jednoczesne wydłużenie terminu składania

ofert o czas niezbędny do wprowadzenia zmian w ofertach, w szczególności w kontekście art. 7 ust. 1 ustawy Pzp z

2004 r., wskazał, że „Zamawiający dokonując wykładni art. 12a ust. 2 ustawy Pzp oparł się przede wszystkim na

wykładni celowościowej, a następnie posiłkował się wykładnią literalną. Celem przepisu jest zapewnienie odpowiedniego

okresu czasu na wprowadzenie zmian zdefiniowanych jako istotne tj. dotyczących m.in określenia przedmiotu

zamówienia, wielkości lub zakresu zamówienia, kryteriów oceny ofert, warunków udziału w postępowaniu lub sposobu

oceny ich spełnienia.

W tym wypadku zmiany te polegały na:

• zmniejszeniu zakresu zamówienia na Pełnienie nadzoru z czterech zadań

inwestycyjnych na dwa zadania inwestycyjne LOT C i LOT D,

• dysponowanie osobami wchodzącymi w skład Stałego Inżyniera z czterech Zespołów Kontraktu zostało

zmniejszone do Zespołu Kontraktu 1 i Zespołu Kontraktu 2,

• zapisy dotyczące kryterium 2 — Doświadczenie personelu Wykonawcy zostało zmniejszone z czterech do

dwóch podkryterium.

Przedmiotowe zmiany nie mogły mieć wpływu na ograniczenie konkurencyjności, ani nie wiązały się z koniecznością

spełnienia dodatkowych wymogów przez Wykonawców, wręcz przeciwnie stanowiły ułatwienie w wykazaniu się osobami

niezbędnymi do realizacji zamówienia. Z tego względu Zamawiający nie przedłużał terminu składania ofert zwłaszcza, iż

czas niezbędny na ich przygotowanie w rozumieniu art. 12a ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp został zachowany.

Podkreślenia wymaga okoliczność, iż zmiana terminu otwarcia ofert prawdopodobnie stanowiłaby jedynie utrudnienie, ze

względu na konieczność zmiany okresu obowiązywania gwarancji wadialnych.

Dodatkowo wskazuję, iż okres 15 dniowy jest najkrótszym przewidzianym w Ustawie Pzp terminem na składanie ofert, a

zatem stosując wykładnię a maiori ad minus, skoro 15 dniowy termin jest wystarczający na złożenie oferty, to tym

bardziej jest odpowiedni na wprowadzenie zmian do oferty. Jednocześnie wskazuję, iż sama wykładania gramatyczna

przepisu art. 12a ust. 2 ustawy Pzp wskazuje na obowiązek przedłużenia terminu o czas niezbędny. W analizowanym

wypadku taka niezbędność nie zachodziła, a zatem pozostanie przy 15 dniowym terminie na dokonanie zmiany w

ofertach było zasadne i adekwatne do zaistniałych okoliczności faktycznych”.

Prezes UZP wskazał, że zgodnie z art. 12a ust. 1 ustawy Pzp z 2004 r., w przypadku dokonywania zmiany treści

ogłoszenia o zamówieniu zamieszczonego w Biuletynie Zamówień Publicznych lub opublikowanego w Dzienniku

Urzędowym Unii Europejskiej, zamawiający przedłuża termin składania wniosków o dopuszczenie do udziału w

postępowaniu lub termin składania ofert o czas niezbędny do wprowadzenia zmian we wnioskach lub ofertach, jeżeli jest

to konieczne. Niemniej jeżeli powyższa zmiana jest istotna, o czym mowa w ust. 2 przywołanego przepisu, a więc w

szczególności dotyczy określenia przedmiotu, wielkości lub zakresu zamówienia, kryteriów oceny ofert, warunków

udziału w postępowaniu lub sposobu oceny ich spełniania, zamawiający przedłuża termin składania wniosków o

dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub termin składania ofert o czas niezbędny na wprowadzenie zmian we

wnioskach lub ofertach, z tym że w postępowaniach, których wartość jest równa lub przekracza

kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Pzp z 2004 r., termin składania:

1) ofert nie może być krótszy niż 15 dni od dnia przekazania zmiany ogłoszenia Urzędowi Publikacji Unii

Europejskiej - w trybie przetargu nieograniczonego;

2) wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie może być krótszy niż 30 dni, a jeżeli zachodzi pilna

potrzeba udzielenia zamówienia niż 15 dni od dnia przekazania zmiany ogłoszenia Urzędowi Publikacji Unii

Europejskiej - w trybie przetargu ograniczonego lub negocjacji z ogłoszeniem.

Prezes UZP wskazał, że w postępowaniach, których wartość jest równa lub przekracza tzw. progi unijne, ustawa

przewiduje minimalny czas, jaki zamawiający musi zapewnić wykonawcom w celu przygotowania ofert lub wniosków

przy uwzględnieniu dokonanych przez zamawiającego zmian. Zauważyć przy tym warto, że powyższy przepis został tak

sformułowany, że powoduje konieczność przedłużenia terminu nawet wtedy, gdy do czasu złożenia ofert lub wniosków

pozostało więcej dni, niż wymagają tego przepisy art. 12a ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Pzp z 2004 r.

Zdaniem Prezesa UZP brzmienie art. 12a ust. 2 ustawy Pzp z 2004 r. wskazuje więc na obowiązek przedłużenia terminu

składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub terminu składania ofert w sytuacji gdy zamawiający

dokonuje istotnej zmiany treści ogłoszenia. Zgodnie natomiast z zamysłem ustawodawcy, za zmiany istotne należy

uznać zmiany dotyczące przede wszystkim: określenia przedmiotu, wielkości lub zakresu zamówienia, kryteriów oceny

ofert, warunków udziału w postępowaniu lub sposobu oceny ich spełniania. Tym samym, należy uznać, że dokonując

zmiany treści opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej ogłoszenia o zamówieniu w zakresie zapisów

dotyczących wielkości i zakresu zamówienia, kryteriów oceny ofert oraz warunków udziału w postępowaniu odnoszących

się do zdolności technicznej lub zawodowej, zamawiający doprowadził do zmiany treści ogłoszenia, która niewątpliwie

miała charakter zmiany istotnej. Według Prezesa UZP należy przyjąć, iż zamawiający po dokonaniu istotnej zmiany

ogłoszenia o zamówieniu, zobligowany był do przedłużenia terminu składania ofert w postępowaniu.

Prezes UZP podkreślał, że zamawiający dokonał zmiany wielkości i zakresu zamówienia a także, w konsekwencji,

warunków udziału w postępowaniu dotyczących dysponowania potencjałem osobowym jak i warunków dotyczących

okresu wykazywanych przez wykonawców usług, co mogło mieć bezpośrednie przełożenie na zainteresowanie większej

grupy wykonawców realizacją przedmiotowego zamówienia, a tym samym warunkować decyzję o przystąpieniu tych

wykonawców do postępowania przetargowego.

Zdaniem Prezesa UZP należy się również odwołać do zasad ogólnych systemu zamówień publicznych określonych m.in.

w art. 7 ust. 1 ustawy Pzp z 2004 r., zgodnie z którym zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o

udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców.

Zasady te dotyczą wszystkich podmiotów, które chcą i mogą wziąć udział w postępowaniu o udzielenie zamówienia.

Okoliczność, czy dany podmiot może wziąć udział w postępowaniu zależy między innymi od tego, w jaki sposób

zamawiający sprecyzuje warunki udziału w postepowaniu. Możliwość poszerzenia grona podmiotów przystępujących do

przetargu czyni koniecznym zapewnienie tym podmiotom czasu na sporządzenie wniosków czy też ofert w nowych

warunkach określonych przez zamawiającego, które, przy uwzględnieniu dokonanych przez zamawiającego zmian, nie

mają już dla tych podmiotów charakteru wykluczającego ze zbioru potencjalnych wykonawców. Taki jest m.in. cel

regulacji zawartej w przepisie art. 12a ust. 2 ustawy Pzp z 2004 r., odczytywanej systemowo w świetle zasad

sformułowanych w art. 7 ust. 1 ustawy Pzp z 2004 r..

Zdaniem Prezesa UZP, należy mieć również na względzie, iż niniejsze postępowanie zostało wszczęte w dniu

02.02.2018 r., a ostateczny termin składania ofert upływał w dniu 31.10.2019 r. W dniu 11.10.2019 r., tj. po ponad 20

miesiącach prowadzenia postępowania, zamawiający poinformował o wprowadzeniu znacznie mniej rygorystycznych

warunków udziału w postępowaniu niż w pierwotnie opublikowanym ogłoszeniu dając niespełna trzytygodniowy czas na

przygotowanie ofert potencjalnym wykonawcom.

Zdaniem Prezesa UZP dokonana przez zamawiającego zmiana treści ogłoszenia o zamówienia opublikowanego w

Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej miała charakter istotny, i na zamawiającym ciążył obowiązek przedłużenia

terminu składania ofert o czas konieczny dla zachowania zasady uczciwej konkurencji oraz równego traktowania

wykonawców w postępowaniu. Według Prezesa UZP zaniechanie powyższego, w stanie faktycznym przedmiotowej

sprawy, stanowi naruszenie art. 12a ust. 2 ustawy Pzp z 2004 r. w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy Pzp z 2004 r.

W dalszej części informacji o wyniku kontroli Prezes UZP podniósł, że zgodnie z punktem 9.7.1. siwz zamawiający, na

potwierdzenie na spełnienia warunków udziału w postępowaniu żądał m.in. przedłożenia wykazu usług wykonanych w

okresie ostatnich 3 lat przed upływem terminu składania ofert a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym

okresie, wraz z podaniem ich wartości, przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na rzecz których usługi zostały

wykonane (sporządzony wg wzoru stanowiącego Załącznik nr 6 do IDW). Jednocześnie, jak wynika z treści ogłoszenia o

zamówieniu, zamawiający wymagał złożenia wykazu usług

wykonanych w okresie ostatnich 5 lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest

krótszy - w tym okresie, wraz z podaniem ich wartości, przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na rzecz których usługi

zostały wykonane.

Prezes UZP podniósł, że w odpowiedzi na jego wezwanie zamawiający, w piśmie z dnia 28.12.2021 r., podniósł, iż „(…)

w dniu 11.10.2019 r. zamieścił ujednolicony SIWZ oraz dokonał zmiany ogłoszenia.

Zmiana SIWZ (Zmiana XXIII) została dokonana w zakresie m.in. pkt 8.6.1. IDW. Zamawiający wymagał złożenia wykazu

usług wykonanych w okresie ostatnich 5 lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia

działalności jest krótszy — w tym okresie, wraz z podaniem ich wartości, przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na

rzecz których usługi zostały wykonane.

W punkcie 9.7.1 na potwierdzenie warunków udziału w postępowaniu omyłkowo nie został poprawiony okres 3 lat na

okres 5 lat.

Należy podkreślić, że wykonawcy którzy byli wzywani do przedłożenia Załącznika nr 6 do IDW - Wykazu usług

prawidłowo złożyli dokumenty z okresu ostatnich 5 lat.

Jednocześnie zgodnie z ogłoszeniem zmian lub dodatkowych informacji wysłanych w dniu 10.11.2019 r. do DZ.U.U.E i

opublikowanych w dniu 16.10.2019 r. Zamawiający wymagał złożenia wykazu usług wykonanych w okresie ostatnich 5 lat

przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy — w tym okresie, wraz z

podaniem ich wartości, przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na rzecz których usługi zostały wykonane.”

Prezes UZP podniósł, że w myśl art. 38 ust. 4 ustawy Pzp z 2004 r. w uzasadnionych przypadkach zamawiający może

przed upływem terminu składania ofert zmienić treść specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Argumentował, że

wskazany przepis umożliwia zamawiającemu dokonanie zmian treści siwz, a jednocześnie obliguje do ich dokonania w

sytuacji, gdy wymaga tego należyta staranność w przeprowadzeniu postępowania. Taki wniosek należy sformułować w

szczególności w oparciu o ogólne zasady udzielania zamówień, przede wszystkim zasadę przejrzystości postępowania.

Zdaniem Prezesa UZP brak dokonania zmiany punktu 9.7.1. siwz w zakresie ww. zapisów dotyczących dokumentu

wymaganego na potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu, tj. wykazu usług, stanowił naruszenie art.

38 ust. 4 ustawy Pzp z 2004 r. Powyższe naruszenie nie miało wpływu na wynik postępowania.

II.

W dniu 18 lutego 2022 r. zamawiający wniósł zastrzeżenia do pkt 1 informacji o wyniku kontroli. W zakresie naruszenia

opisanego w pkt. 2 powyżej zamawiający nie wniósł zastrzeżeń.

Zamawiający podniósł, że 20 września 2019 r. wprowadził zmianę treści SIWZ, ustalając termin składania i otwarcia ofert

na dzień 31 października 2019 r. (był to ostateczny termin składania ofert w postępowaniu, nie podlegał on późniejszym

zmianom). Następnie w dniu 11 października 2019 r. Zamawiający opublikował na stronie internetowej kolejną zmianę

treści SIWZ. Zamawiający dokonał wówczas następujących zmian:

1) Ograniczono wielkość i zakres zamówienia. Pierwotnie postępowanie o udzielenie zamówienia dotyczyło

pełnienia nadzoru nad opracowaniem dokumentacji projektowej i robotami budowlanymi dla czterech zadań

inwestycyjnych, tj.: a) LOT A — prace na linii kolejowej 131 na odcinku Chorzów Batory (km 5,900) — Nakło

Śląskie (km 29,000), b) LOT B — prace na linii kolejowej 131 na odcinku Nakło Śląskie (km 29,000) — Kalina (km

66,800), c) LOT C — prace na liniach kolejowych nr 131, 686, 687, 704 na odcinku Kalina (km 66,800) - Rusiec

Łódzki (km 137,500), d) LOT D prace na liniach kolejowych nr 131, 542, 739 na odcinku Rusiec Łódzki (km

137,500) — Zduńska Wola Karszenice (km 170,212). W wyniku zmian przeprowadzonych przez Zamawiającego,

postępowanie dotyczy wyłącznie nadzoru nad zadaniami inwestycyjnymi pn. LOT C oraz LOT D (z postepowania

wyeliminowano nadzór nad zadaniami LOT A. LOT B).

2) Skrócono okres realizacji zamówienia. Pierwotnie SIWZ przewidywało świadczenie usługi nadzoru nad

robotami budowlanymi (etap 2 usługi) w okresie maksymalnie 68 miesięcy, po zmianie okres ten uległ skróceniu do

59 miesięcy.

3) Złagodzono warunki udziału w postępowaniu w zakresie zdolności technicznej i zawodowej. Po pierwsze,

Zamawiający w ramach warunku udziału w zakresie zdolności technicznej lub zawodowej postanowił, że

wykonawcy biorący udział w postępowaniu mogą legitymować się wykonaniem co najmniej dwóch usług

polegających na zarządzaniu inwestycją i sprawowaniu nadzoru nad robotami budowlanymi w zakresie budowy lub

przebudowy linii kolejowych, wykonaną w okresie ostatnich pięciu lat przed upływem terminu składania ofert (SIWZ

w pierwotnym brzmieniu stanowił, że miał to być okres trzech lat przed upływem terminu składania ofert). Po

drugie, Zamawiający znacznie ograniczył liczbę specjalistów wchodzących w skład Stałego Zespołu Inżyniera —

pierwotnie Zamawiający wymagał dysponowania dwudziestoma ekspertami różnych specjalizacji, natomiast po

zmianie Zamawiający wymagał dysponowania dwunastoma ekspertami (wyłączono konieczność dysponowania

dwoma

inżynierami rezydentami, czterema inspektorami nadzoru w specjalności inżynieryjnej kolejowej oraz dwoma

inspektorami nadzoru w specjalności inżynieryjnej mostowej). Po trzecie, w przypadku składania oferty przez

konsorcjum, Zamawiający zrezygnował z konieczności wykazania przez każdego członka konsorcjum należytego

wykonania co najmniej dwóch usług polegających na zarządzaniu inwestycją i sprawowaniu nadzoru nad robotami

budowlanymi. Zamiast tego Zamawiający postanowił, że „warunki szczegółowe [tj. udziału w postępowaniu] określone w

punkcie 8.6 IDW uznaje się za spełnione, jeśli spełnią je łącznie wszyscy Wykonawcy składający ofertę wspólną”.

4) Złagodzono kryteria oceny ofert. Zamawiający ustanowił pierwotnie następujące kryteria oceny ofert: cena —

waga 40%, doświadczenie personelu wykonawcy — 30%, metodologia — 30%. Po zmianach przeprowadzonych

w dniu 11 października 2019 r. kryteria przyjęły następującą wagę: cena — 65%, doświadczenie personelu

wykonawcy — 20%, metodologia — 15%. W przypadku kryterium „doświadczenie personelu wykonawcy”

Zamawiający oceniał przed zmianą doświadczenie zdobyte przez czterech inżynierów rezydentów (wchodzących

w skład Stałego Zespołu Inżyniera), natomiast po zmianach SIWZ Zamawiający ostatecznie ocenił doświadczenie

dwóch inżynierów rezydentów. W przypadku kryterium „metodologia” Zamawiający uprościł procedurę oceny ofert

w ten sposób, że zrezygnował z przeprowadzenia oceny rozmowy z inżynierem projektu i poprzestał wyłącznie na

przeprowadzeniu oceny pisemnego opracowania zawierającego identyfikację ryzyk związanych ze sprawowanym

przez wykonawcę nadzorem inwestorskim (w pierwotnym brzmieniu SIWZ Zamawiający oceniał zarówno pisemne

opracowanie dot. ryzyk projektu, jak i ustną rozmowę z inżynierem projektu).

5) Złagodzono zasady korzystania z podwykonawców. Zamawiający postawił pierwotnie w SIWZ warunek,

zgodnie z którym „brak wskazania części zamówienia, które Wykonawca zamierza powierzyć Podwykonawcom

będzie rozumiany przez Zamawiającego jako zgoda Wykonawcy na wykonanie całego przedmiotu zamówienia

samodzielnie, bez powierzenia części zamówienia podwykonawcom”. Po modyfikacji SIWZ powyższe

postanowienie usunięto, wymagając jednocześnie uzyskania zgody Zamawiającego na powierzenie

podwykonawcom realizacji części lub całości zamówienia.

Zamawiający wskazał, że w świetle przywołanych powyżej zmian wprowadzonych przez niego w życie 11 października

2019 r. stwierdzić należy, że ich zasadniczym powodem było ograniczenie zakresu zamówienia i związane z nim

złagodzenie szeroko rozumianych wymogów Zamawiającego postawionych w postępowaniu — co do terminu realizacji,

brzmienia warunków

udziału w postępowaniu, kryteriów oceny ofert itd. Zamawiający argumentował, że zmiany wprowadzone przez niego nie

ograniczyły dostępu do uzyskania i realizacji zamówienia przez potencjalnych wykonawców będących w stanie

prawidłowo wykonać zamówienie. Przeciwnie, złagodzenie warunków przetargowych mogło ewentualnie doprowadzić do

potencjalnego zwiększenia konkurencji wśród wykonawców i dopuszczenia do udziału większej liczby wykonawców.

Zamawiający zaznaczył, że zmiany nie utrudniły uczestnictwa zainteresowanym – ci z wykonawców, którzy byli gotowi

złożyć mu ofertę przed dniem wprowadzenia zmian przez niego (tj. dysponowali zasobami pozwalającymi na wykazanie

spełniania warunków udziału, a jednocześnie nie zachodziły wobec nich podstawy wykluczenia) w dalszym ciągu mogli

złożyć mu ofertę. Ewentualna konieczność dostosowania treści ofert wskutek wprowadzonych zmian dotyczyła np. ceny

czy osób skierowanych do realizacji zamówienia, co miało wymiar stricte czynności technicznej.

Zdaniem zamawiającego zmiany wprowadzone przez niego bez wydłużenia terminu składania ofert zgodnie z art. 12a

ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp z 2004 r. nie doprowadziły do wyeliminowania potencjalnych nowych wykonawców z możliwości

ubiegania się o uzyskanie przedmiotowego zamówienia. Po pierwsze, w toku postępowania o udzielenie zamówienia

publicznego Zamawiający otrzymywał w trybie art. 38 ust. 1 ustawy Pzp z 2004r. wnioski o wyjaśnienie treści SIWZ. Do

kręgu podmiotów zwracających się do Zamawiającego z wnioskiem o wyjaśnienia należą wykonawcy: ECM Group

Polska S.A., Multiconsult Polska sp. z o.o., SAFEGE Oddział w Polsce, Kolmen sp. z o.o., Egis – Poland sp. z o.o.,

Koltech Inwestor sp. z o.o., Sweco Consulting sp. z o.o. (…).

Zamawiający wskazał, że jak wynika z informacji z otwarcia ofert z dnia 31 października 2019 r., w postępowaniu oferty

złożyli następujący wykonawcy: konsorcjum w składzie MGGP S.A. oraz Egis Poland sp. z o.o., SAFEGE S.A.S.,

konsorcjum w składzie INKO Consulting sp. z o.o. i Drogowa Trasa Średnicowa S.A., Multiconsult Polska sp. z o.o., ECM

Group Polska S.A. Powyższe oznacza, że większość wykonawców (czterech z siedmiu) składających wnioski o

wyjaśnienie treści SIWZ (tym samym będących potencjalnie zainteresowanych uzyskaniem zamówienia na etapie przed

wprowadzeniem zmiany), zdecydowało się ostatecznie na złożenie oferty pomimo zmian, a także, że niemal każdy z

wykonawców (czterech z pięciu), którzy złożyli oferty w postępowaniu, był zaangażowany w postępowanie na etapie

poprzedzającym złożenie oferty. W ocenie Zamawiającego powyższa okoliczność świadczy o tym, że zmiany

przeprowadzone w postępowaniu w dniu 11 października 2019 r. były irrelewantne z punktu widzenia kręgu wykonawców

chcących wziąć udział w postępowaniu i mających zamiar uzyskać

i zrealizować zamówienie. Tym samym zamawiający uznał, że jego działania nie naruszyły zasady nakazującej

zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców wyrażonej w art. 7 ust. 1 ustawy Pzp z 2004 r.

Następnie zamawiający podniósł, iż liczba ofert, jaką otrzymał w kontrolowanym postępowaniu nie odbiega od średniej

liczby ofert, jakie otrzymywał w analogicznych postępowaniach o udzielenie zamówienia prowadzonych w latach 2020 –

2021 r., a krąg wykonawców biorących udział w tych postępowaniach był zbliżony do kręgu wykonawców, którzy

zdecydowali się przedstawić mu ofertę w ramach zamówienia dot. linii kolejowej C-E 65. Zamawiający argumentował, że

z analizy tych informacji wynika, że w postępowaniach obejmujących zamówienia na usługę nadzoru nad robotami

budowlanymi otrzymywał średnio 6,5 oferty, z kolei w postępowaniu objętym kontrolą wpłynęło 5 ofert. To oznacza, że

zmiany wprowadzone przez niego nie doprowadziły do zaburzenia prawidłowego toku postępowania i ograniczenia

konkurencji.

Finalnie, Zamawiający podniósł, że na skutek zmiany SIWZ dokonanej w dniu 11 października 2019 r. nie otrzymał od

jakiegokolwiek wykonawcy żadnego wniosku o wydłużenie terminu składania ofert, a sama zmiana nie została

zaskarżona do Krajowej Izby Odwoławczej. Oznacza to, że złagodzenie wymogów postępowania nie doprowadziło do

sytuacji, w której jakiś wykonawca, na skutek wprowadzenia zmian specyfikacji, mógłby ubiegać się o udzielenie

zamówienia, ale zostałby pozbawiony możliwości złożenia oferty (np. z uwagi na zbyt krótki czas na przygotowanie

oferty). Powyższe przeczy tezie sformułowanej na gruncie wyników kontroli, że zmiany mogły mieć bezpośrednie

przełożenie na zainteresowanie większej grupy wykonawców realizacją przedmiotowego zamówienia, tym bardziej, że

krąg potencjalnych wykonawców posiadających zdolność do realizacji nadzoru nad robotami budowlanymi w zakresie

budowy linii kolejowych jest znacznie ograniczony. Wykonawcy w tym obszarze na bieżąco śledzą rynek zamówień

publicznych i gdyby zakwestionowane zmiany miałyby w rzeczywistości doprowadzić do sytuacji, w której większa liczba

podmiotów byłaby zainteresowana uzyskaniem zamówienia, Zamawiający z całą pewnością spotkałby się z reakcją tych

wykonawców (polegającą np. na zgłoszeniu Zamawiającemu wniosku o wydłużenie terminu składania ofert).

Zamawiający argumentował, że naruszenie art. 12a ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp z 2004 r. nie stanowiło o naruszeniu zasady

uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców wyrażonej w art. 7 ust. 1 ustawy Pzp z 2004 r. Jak podnosi się

w piśmiennictwie, celem art. 12a

ustawy Pzp z 2004 r. jest to, aby Zamawiający uwzględniał czas potrzebny na sporządzenie ofert, z zachowaniem

określonych w ustawie minimalnych terminów na ich złożenie. Gdy zamawiający zmienia w sposób istotny warunki

postępowania, musi przedłużyć czas dla wykonawców już zainteresowanych danym postępowaniem, jak i dać czas

wykonawcom, którzy dopiero po zmianie mogli się nim zainteresować. Za istotne ustawodawca uznał określenie

przedmiotu, wielkości lub zakresu zamówienia, określenie kryteriów oceny ofert, warunków udziału w postępowaniu lub

sposobu oceny ich spełniania. Istotną zmianą będzie również zmiana podstaw wykluczenia, które będzie badał

zamawiający, a także decyzja o badaniu podwykonawców, decyzja o wymaganiu wadium lub zabezpieczenia należytego

wykonania umowy, zmiany terminów wykonania zamówienia lub terminów wyznaczonych na złożenie ofert lub wniosków

o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Skoro — jak wykazano powyżej — zmiany SIWZ doprowadziły do sytuacji w

której:

1) złagodzono wymogi realizacji zamówienia,

2) krąg wykonawców zainteresowanych uzyskaniem zamówienia przed dniem wprowadzenia

zakwestionowanych zmian nie różnił się od kręgu wykonawców, którzy ostatecznie złożyli oferty,

3) wykonawcy nie byli zmuszeni do przeprowadzenia istotnych zmian w treści ofert,

4) Zamawiający otrzymał podobną liczbę ofert jak w analogicznych postępowaniach prowadzonych przez

Zamawiającego,

5) Zamawiający nie otrzymał żadnych wniosków o wydłużenie terminu składania ofert

- uznać należy, że brak przedłużenia terminu składania ofert nie miało znaczenia z punktu widzenia wykonawców

już zainteresowanych kontrolowanym postępowaniem, jak i tymi, którzy hipotetycznie mogli tym postępowaniem

zainteresować się po wprowadzeniu zmian SIWZ.

W efekcie zamawiający stwierdzał, że ewentualne naruszenie art. 12a ust. 2 ustawy Pzp z 2004 r. nie miało wpływu na

wynik postępowania. To z kolei oznacza, że nie zachodzi opisana w art. 146 ust. 6 ustawy Pzp z 2004 r. podstawa

prawna do wystąpienia do sądu o unieważnienie postępowania z uwagi na dokonanie przez zamawiającego czynności z

naruszeniem przepisu ustawy, które miało lub mogło mieć wpływ na wynik postępowania, jak również nie ma podstaw do

unieważnienia postępowania na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp z 2004 r.

Zamawiający podniósł, że formułując powyższą ocenę działa także na podstawie ukształtowanej dotychczas praktyki i

ocen prawnych wyrażonych przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. Zamawiający podlegał dotychczas kontroli

uprzedniej w ramach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na

„Opracowanie dokumentacji projektowej wraz z pełnieniem nadzoru autorskiego w ramach projektu POIiŚ 5.1-14 pn.:

„Prace na linii kolejowej C-E 65 na odc. Chorzów Batory – Tarnowskie Góry – Karsznice Inowrocław – Bydgoszcz –

Maksymilianowo” dla zadania pn. LOT B – Prace na linii kolejowej 131 na odcinku Nakło Śląskie (km 29,000) – Kalina (km

66,800) oraz na zaprojektowanie podstacji trakcyjnych i infrastruktury kolejowej na linii kolejowej nr 131 i 144”. W

informacji o wyniku kontroli uprzedniej z dnia 19 sierpnia 2021 r., znak KU/99/21/DKZP stwierdzono, że w ramach w/w

postępowania Zamawiający naruszył art. 12a ust. 2 ustawy Pzp z 2004 r. poprzez zaniechanie przedłużenia terminu

składania ofert, w sytuacji, kiedy doszło do istotnej zmiany treści ogłoszenia o zamówieniu (zmiana dotyczyła warunków

udziału w postępowaniu). Zaznaczono jednocześnie, że stwierdzone naruszenie nie miało wpływu na wynik

postępowania. Zamawiający – kierując się zasadą nakazującą dokonywania analogicznych ocen prawnych w

analogicznych stanach faktycznych – stoi na stanowisku, że ewentualne uchybienia również pozostają bez wpływu na

wynik postępowania objętego niniejszą kontrolą uprzednią.

Ponadto, zamawiający wskazał, że w praktyce kontroli prowadzonych przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych nie

sposób jest nie dostrzec, że ocena wpływu na wynik postępowania jest w znacznej mierze uzależniona od

zainteresowania wykonawców danym postępowaniem:

1) w uchwale KIO z dnia 13 kwietnia 2018 r., sygn. KIO/KD 11/18 kontrolujący stwierdził naruszenie art. 12a ust.

2 ustawy Pzp z 2004 r. (zamawiający dokonał istotnych zmian SIWZ bez jednoczesnej zmiany terminu składania

ofert), jednakże wobec faktu, że w postępowaniu złożono 5 ofert, kontrolujący stwierdził, że uchybienie nie miało

wpływu na wynik postępowania;

2) w uchwale KIO z dnia 11 czerwca 2018 r., sygn. KIO/KD 22/18 kontrolujący stwierdził naruszenie art. 12a ust.

2 ustawy Pzp z 2004 r., jednakże wobec faktu, że w postępowaniu złożono 8 ofert, kontrolujący stwierdził, że

uchybienie nie miału wpływu na wynik postępowania.

Zdaniem zamawiającego, fakt wpływu 5 ofert w postępowaniu objętym niniejszą kontrolą powinien przyczyniać się do

dokonania analogicznej oceny prawnej jak te wyrażone w orzeczeniach przytoczonych powyżej. W związku z powyższy

Zamawiający wniósł o

uwzględnienie zastrzeżeń i uchylenie zalecenia unieważnienia postępowania na podst. art. 93 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp z

2004 r.

III.

W dniu 28 lutego 2022 r. Prezes UZP, nie uwzględnił zastrzeżeń zamawiającego do informacji o wyniku kontroli.

Prezes UZP argumentował, iż zamawiający wnosząc zastrzeżenia w znacznej części powtórzył argumentację, na którą

powoływał się w wyjaśnieniach złożonych Prezesowi Urzędu w toku kontroli, które zostały przeanalizowane, a wnioski

wynikające z przeprowadzonego badania zostały zawarte w Informacji o wyniku kontroli, co w konsekwencji skutkowało

wykazaniem naruszenia przepisów art. 12a ust. 2 ustawy Pzp z 2004 r. w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy Pzp z 2004 r.

Prezes UZP zauważył, że zmiany dokonane przez zamawiającego w dniu 11.10.2019 r. dotyczące wielkości i zakresu

zamówienia a także, w konsekwencji, warunków udziału w postępowaniu dotyczących dysponowania potencjałem

osobowym jak i warunków dotyczących okresu wykazywanych przez wykonawców usług, miały charakter zmian

istotnych w rozumieniu art. 12a ust. 2 ustawy Pzp z 2004 r. i mogły mieć bezpośredni wpływ na zainteresowanie

większej grupy wykonawców realizacją przedmiotowego zamówienia, a tym samym warunkować decyzję o

przystąpieniu tych wykonawców do postępowania przetargowego.

Prezes UZP podniósł, że z brzmienia przepisu art. 12a ustawy Pzp z 2004 r. wynika, że ustawodawca dokonał podziału

zmian, jakich dokonuje zamawiający w ramach modyfikacji ogłoszenia na zmiany istotne i nieistotne. W przypadku zmian

istotnych, dotyczących w szczególności określenia: przedmiotu, wielkości lub zakresu zamówienia, kryteriów oceny

ofert, warunków udziału w postępowaniu lub sposobu oceny ich spełniania, zamawiający jest zobowiązany do

przedłużenia terminu składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub terminu składania ofert o czas

niezbędny na wprowadzenie zmian. Wskazywał, że co do zasady zmianami istotnymi, a więc implikującymi konieczność

przesunięcia terminu składania wniosków lub ofert, będą wszystkie zmiany wpływające na krąg potencjalnych

wykonawców mogących wziąć udział w postępowaniu. Nie można bowiem wykluczyć, że potencjalny wykonawca, który

zapoznał się z pierwotnymi warunkami

zamówienia, zrezygnował z ubiegania się o udzielenie zamówienia, gdyż nie mógł ich wypełnić ze względów

obiektywnych, natomiast w przypadku późniejszego złagodzenia warunków, przy jednoczesnym braku zagwarantowania

właściwego czasu na sporządzenie oferty, nie mógł wziąć udziału w postępowaniu. Zdaniem Prezesa UZP nie można

również wykluczyć, że oferta takiego wykonawcy mogłaby być najkorzystniejsza. Prezes UZP wskazał, że powyższe

zostało potwierdzone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 08.11.2018 r. (sygn. akt: I

SA/Ke 344/18).

Prezes UZP zgodził się z zamawiającym, że złagodzenie warunków przetargowych mogło ewentualnie doprowadzić do

potencjalnego zwiększenia konkurencji i dopuszczenia do udziału większej liczby wykonawców. Zauważył, iż brak

wydłużenia terminu na składanie ofert mógł skutecznie uniemożliwić złożenie oferty wcześniej niezainteresowanym

wykonawcom, ze względu na rygorystyczne warunki lub złożenie oferty wykonawcy samodzielnie bez konieczności

występowania w postępowaniu w konsorcjum. Argumentacja zamawiającego dotycząca braku wpływu wprowadzonych

zmian, przy jednoczesnym nieprzedłużeniu terminu składnia ofert, na ewentualne wyeliminowanie potencjalnych nowych

wykonawców z możliwości ubiegania się o uzyskanie przedmiotowego zamówienia, również nie zasługuje na

uwzględnienie. Zamawiający podnosił m.in., że krąg wykonawców zainteresowanych uzyskaniem zamówienia przed

dniem wprowadzenia zakwestionowanych zmian nie różnił się od kręgu wykonawców, którzy ostatecznie złożyli oferty.

Zdaniem Prezesa UZP powyższe może tylko potwierdzać, że zamawiający nie zapewnił potencjalnym wykonawcom

odpowiedniego czasu na sporządzenie ofert, co skutkowało brakiem zainteresowania dodatkowych podmiotów

uzyskaniem przedmiotowego zamówienia. Prezes UZP argumentował, iż niniejsze postępowanie zostało wszczęte w

dniu 02.02.2018 r., a pierwotnie termin składania i otwarcia ofert wyznaczony został na dzień 14.03.2018 r., tj. 44 dni od

dnia przekazania ogłoszenia Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej. W toku postępowania zamawiający wielokrotnie

zmieniał treść ogłoszenia o zamówieniu, w tym m.in. w dniu 20.09.2019 r. zamieścił na stronie internetowej informację o

zmianach ostatecznie ustalając termin składania i otwarcia ofert na dzień 31.10.2019 r. W dniu 11.10.2019 r., tj. po ponad

20 miesiącach prowadzenia postępowania, zamawiający poinformował o wprowadzeniu znacznie mniej rygorystycznych

warunków udziału w postępowaniu niż w pierwotnie opublikowanym ogłoszeniu dając niespełna trzytygodniowy czas na

przygotowanie ofert potencjalnym wykonawcom. Zdaniem Prezesa UZP zaistniała możliwość poszerzenia grona

podmiotów przystępujących do przetargu czyniła koniecznym zapewnienie tym podmiotom czasu na sporządzenie ofert

w nowych warunkach

określonych przez zamawiającego, które przy uwzględnieniu dokonanych przez zamawiającego zmian, nie miały już dla

tych podmiotów charakteru wykluczającego ze zbioru potencjalnych wykonawców. Prezes UZP argumentował, że taki

jest m.in. cel regulacji zawartej w przepisie art. 12a ust. 2 ustawy Pzp z 2004 r., odczytywanej systemowo w świetle

zasad sformułowanych w art. 7 ust. 1 ustawy Pzp z 2004 r., zgodnie z którym zamawiający przygotowuje i

przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe

traktowanie wykonawców. Zasady te dotyczą wszystkich podmiotów, które chcą i mogą wziąć udział w postępowaniu o

udzielenie zamówienia. Okoliczność, czy dany podmiot może wziąć udział w postępowaniu zależy między innymi od

tego, w jaki sposób zamawiający sprecyzuje warunki udziału w postępowaniu. Ponadto, sam brak otrzymania

niewiążących zamawiającego wniosków o przedłużenie terminu składania ofert, czy brak wniesienia odwołania do

Krajowej Izby Odwoławczej, nie oznacza, wbrew twierdzeniu zamawiającego, że złagodzenie wymogów postępowania

nie doprowadziło do sytuacji, w której potencjalny wykonawca, na skutek wprowadzenia zmian specyfikacji, mógłby

ubiegać się o udzielenie zamówienia, ale zostałby pozbawiony możliwości złożenia oferty (np. z uwagi na zbyt krótki

czas na przygotowanie oferty).

Prezes UZP podniósł, że dokonana przez zamawiającego zmiana treści ogłoszenia o zamówieniu opublikowanego w

Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej miała charakter istotny. Stwierdzał, że na zamawiającym ciążył obowiązek

przedłużenia terminu składania ofert o czas konieczny dla zachowania zasady uczciwej konkurencji oraz równego

traktowania wykonawców w postępowaniu. Zaniechanie powyższego, w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy,

stanowi naruszenie art. 12a ust. 2 ustawy Pzp z 2004 r. w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy Pzp z 2004 r.. Z uwagi iż, po upływie

terminu składania ofert, zamawiający nie jest uprawniony do konwalidowania zaniechanej czynności, a zatem wada

postępowania ma charakter nieodwracalny, zamawiający winien unieważnić przedmiotowe postępowanie na podstawie

art. 93 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp z 2004 r.

IV.

Prezes Urzędu Zamówień Publicznych przekazał Izbie 28 lutego 2022 r. odpowiedź na zastrzeżenia zamawiającego do

informacji o wyniku kontroli. Zastrzeżenia do zaopiniowania przez Krajową Izbę Odwoławczą wraz z dokumentacją

postępowania kontrolowanego zostały przekazane Izbie dopiero w dniu 2 marca 2022 r.

V.

Po przeprowadzeniu analizy dokumentacji postępowania kontrolnego, a także argumentacji zamawiającego, Krajowa

Izba Odwoławcza uznała, że zastrzeżenia zamawiającego z dnia 18 lutego 2022 r. do informacji o wyniku kontroli

doraźnej Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia 11 lutego 2022 r. nie zasługują na uwzględnienie. Jednocześnie

jednak Izba nie podzieliła argumentacji Prezesa Urzędu co do wpływu lub możliwości wpływu stwierdzonego naruszenia

na wynik postępowania.

Stan faktyczny okazał się niesporny.

Zamawiający 20 września 2019 r. wprowadził zmianę treści SIWZ, ustalając termin składania i otwarcia ofert na dzień 31

października 2019 r. (był to ostateczny termin składania ofert w postępowaniu, nie podlegał on późniejszym zmianom).

Następnie w dniu 11 października 2019 r. Zamawiający opublikował na stronie internetowej kolejną zmianę treści SIWZ.

Zamawiający dokonał wówczas następujących zmian:

1) Ograniczono wielkość i zakres zamówienia. Pierwotnie postępowanie o udzielenie zamówienia dotyczyło

pełnienia nadzoru nad opracowaniem dokumentacji projektowej i robotami budowlanymi dla czterech zadań

inwestycyjnych, tj.: a) LOT A — prace na linii kolejowej 131 na odcinku Chorzów Batory (km 5,900) — Nakło

Śląskie (km 29,000), b) LOT B — prace na linii kolejowej 131 na odcinku Nakło Śląskie (km 29,000) — Kalina (km

66,800), c) LOT C — prace na liniach kolejowych nr 131, 686, 687, 704 na odcinku Kalina (km 66,800) - Rusiec

Łódzki (km 137,500), d) LOT D prace na liniach kolejowych nr 131, 542, 739 na odcinku Rusiec Łódzki (km

137,500) — Zduńska Wola Karszenice (km 170,212). W wyniku zmian przeprowadzonych przez Zamawiającego,

postępowanie dotyczyło wyłącznie nadzoru nad zadaniami inwestycyjnymi pn. LOT C oraz LOT D (z postępowania

wyeliminowano nadzór nad zadaniami LOT A, LOT B).

2) Skrócono okres realizacji zamówienia. Pierwotnie SIWZ przewidywało świadczenie usługi nadzoru nad

robotami budowlanymi (etap 2 usługi) w okresie maksymalnie 68 miesięcy, po zmianie okres ten uległ skróceniu do

59 miesięcy.

3) Złagodzono warunki udziału w postępowaniu w zakresie zdolności technicznej i zawodowej. Po pierwsze,

Zamawiający w ramach warunku udziału w zakresie zdolności technicznej lub zawodowej postanowił, że

wykonawcy biorący udział w postępowaniu mogą legitymować się wykonaniem co najmniej dwóch usług

polegających na zarządzaniu inwestycją i

sprawowaniu nadzoru nad robotami budowlanymi w zakresie budowy lub przebudowy linii kolejowych, wykonaną w

okresie ostatnich pięciu lat przed upływem terminu składania ofert (SIWZ w pierwotnym brzmieniu stanowił, że miał to

być okres trzech lat przed upływem terminu składania ofert). Po drugie, Zamawiający znacznie ograniczył liczbę

specjalistów wchodzących w skład Stałego Zespołu Inżyniera — pierwotnie Zamawiający wymagał dysponowania

dwudziestoma ekspertami różnych specjalizacji, natomiast po zmianie Zamawiający wymagał dysponowania

dwunastoma ekspertami (wyłączono konieczność dysponowania dwoma inżynierami rezydentami, czterema

inspektorami nadzoru w specjalności inżynieryjnej kolejowej oraz dwoma inspektorami nadzoru w specjalności

inżynieryjnej mostowej). Po trzecie, w przypadku składania oferty przez konsorcjum, Zamawiający zrezygnował z

konieczności wykazania przez każdego członka konsorcjum należytego wykonania co najmniej dwóch usług

polegających na zarządzaniu inwestycją i sprawowaniu nadzoru nad robotami budowlanymi. Zamiast tego Zamawiający

postanowił, że „warunki szczegółowe [tj. udziału w postępowaniu] określone w punkcie 8.6 IDW uznaje się za spełnione,

jeśli spełnią je łącznie wszyscy Wykonawcy składający ofertę wspólną”.

4) Złagodzono kryteria oceny ofert. Zamawiający ustanowił pierwotnie następujące kryteria oceny ofert: cena —

waga 40%, doświadczenie personelu wykonawcy — 30%, metodologia — 30%. Po zmianach przeprowadzonych

w dniu 11 października 2019 r. kryteria przyjęły następującą wagę: cena — 65%, doświadczenie personelu

wykonawcy — 20%, metodologia — 15%. W przypadku kryterium „doświadczenie personelu wykonawcy”

Zamawiający oceniał przed zmianą doświadczenie zdobyte przez czterech inżynierów rezydentów (wchodzących

w skład Stałego Zespołu Inżyniera), natomiast po zmianach SIWZ Zamawiający ostatecznie ocenił doświadczenie

dwóch inżynierów rezydentów. W przypadku kryterium „metodologia” Zamawiający uprościł procedurę oceny ofert

w ten sposób, że zrezygnował z przeprowadzenia oceny rozmowy z inżynierem projektu i poprzestał wyłącznie na

przeprowadzeniu oceny pisemnego opracowania zawierającego identyfikację ryzyk związanych ze sprawowanym

przez wykonawcę nadzorem inwestorskim (w pierwotnym brzmieniu SIWZ Zamawiający oceniał zarówno pisemne

opracowanie dot. ryzyk projektu, jak i ustną rozmowę z inżynierem projektu).

5) Złagodzono zasady korzystania z podwykonawców. Zamawiający postawił pierwotnie w SIWZ warunek,

zgodnie z którym „brak wskazania części zamówienia, które Wykonawca zamierza powierzyć Podwykonawcom

będzie rozumiany przez Zamawiającego jako zgoda Wykonawcy na wykonanie całego przedmiotu zamówienia

samodzielnie, bez powierzenia części zamówienia podwykonawcom”. Po modyfikacji SIWZ powyższe

postanowienie usunięto,

wymagając jednocześnie uzyskania zgody Zamawiającego na powierzenie podwykonawcom realizacji części lub całości

zamówienia.

Nie było także sporne, że zamawiający pomimo dokonania ww. modyfikacji nie przedłużył terminu składania ofert.

Jak wynikało z art. 12a ustawy Pzp z 2004 r.:

1. W przypadku dokonywania zmiany treści ogłoszenia o zamówieniu zamieszczonego w Biuletynie Zamówień

Publicznych lub opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, zamawiający przedłuża termin

składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub termin składania ofert o czas niezbędny do

wprowadzenia zmian we wnioskach lub ofertach, jeżeli jest to konieczne.

2. Jeżeli zmiana, o której mowa w ust. 1, jest istotna, w szczególności dotyczy określenia przedmiotu, wielkości

lub zakresu zamówienia, kryteriów oceny ofert, warunków udziału w postępowaniu lub sposobu oceny ich

spełniania, zamawiający przedłuża termin składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub

termin składania ofert o czas niezbędny na wprowadzenie zmian we wnioskach lub ofertach, z tym że w

postępowaniach, których wartość jest równa lub przekracza kwoty określone w przepisach wydanych na

podstawie art. 11 ust. 8, termin składania:

1) ofert nie może być krótszy niż 15 dni od dnia przekazania zmiany ogłoszenia Urzędowi Publikacji Unii

Europejskiej – w trybie przetargu nieograniczonego;

2) wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie może być krótszy niż 30 dni, a jeżeli zachodzi pilna

potrzeba udzielenia zamówienia niż 15 dni od dnia przekazania zmiany ogłoszenia Urzędowi Publikacji Unii

Europejskiej – w trybie przetargu ograniczonego lub negocjacji z ogłoszeniem

Nie ulegało wątpliwości, że zmiana ogłoszenia i SIWZ z dnia 20 września 2019 r. wypełniała dyspozycję art. 12a ust. 2

ustawy Pzp z 2004 r. Zmiana ta dotyczyła bowiem warunków udziału w postępowaniu, wielkości zamówienia i kryteriów

oceny ofert. W tej sytuacji, zgodnie z wyraźnym brzmieniem powołanego przepisu, obowiązkiem zamawiającego było

przedłużenie terminu składania ofert o czas niezbędny na wprowadzenie zmian w ofertach przez wykonawców. Nie było

także sporne, że wartość kontrolowanego postępowania przekraczała kwoty określone w przepisach wydanych na

podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Pzp z 2004 r. W

konsekwencji, zgodnie z art. 12 a ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp z 2004 r. zamawiający zobowiązany był przedłużyć termin

składania ofert w ten sposób, aby zapewnić minimum 15 dni od dnia przekazania ogłoszenia o zmianie do upływu

terminu składania ofert.

Biorąc pod uwagę tak opisany stan faktyczny, Izba stwierdziła, że zamawiający miał obowiązek przedłużenia terminu

składania ofert o czas niezbędny na wprowadzenie zmian w ofertach, gdyż zostały wypełnione wszystkie przesłanki z

art. 12a ust. 2 ustawy Pzp z 2004 r. Jednocześnie Izba stwierdziła, że brzmienie powołanego przepisu okazało się na tyle

jednoznaczne („zamawiający przedłuża termin składania ofert”), że należało uznać, iż kreuje po stronie instytucji

zamawiającej obowiązek działania, nie pozostawiając w tym zakresie swobody. W tej sytuacji nieprzedłużenie terminu

składania ofert przez zamawiającego stanowiło o naruszeniu art. 12 a ust. 2 ustawy Pzp z 2004 r.

Izba po dokonaniu analizy kontrolowanego postępowania nie podzieliła jednak argumentacji Prezesa UZP co do wpływu

lub możliwości wpływu omawianego naruszenia na wynik postępowania o udzielenie zamówienia.

W odpowiedzi na zastrzeżenia Prezes UZP odnosząc się do skutków naruszenia ograniczył się do stwierdzenia, że z

uwagi iż, po upływie terminu składania ofert, zamawiający nie jest uprawniony do konwalidowania zaniechanej czynności,

a zatem wada postępowania ma charakter nieodwracalny, zamawiający winien unieważnić przedmiotowe postępowanie

na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp. Jak wynikało z powyższego, organ kontrolujący uzasadnił zalecenie

unieważnienia postępowania na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 146 ust. 6 ustawy Pzp z 2004 r. jedynie tym, że

na obecnym etapie postępowania czynność zamawiającego jest już nieodwracalna. W myśl art. 93 ust. 1 pkt 7 ustawy

Pzp z 2004 r., zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli postępowanie obarczone jest

niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia

publicznego. Jak wynika z powołanego przepisu, przesłanką unieważnienia postępowania z art. 93 ust.1 pkt 7 ustawy

Pzp z 2004 r. jest nie tylko niemożność usunięcia wady, ale także to, aby wada uniemożliwiała zawarcie niepodlegającej

unieważnieniu umowy. Przesłanki unieważnienia umowy zostały przez ustawodawcę opisane w art. 146 ust. 1 i ust. 6

ustawy Pzp z 2004 r. Żadna z przesłanek z art. 146 ust. 1 ustawy Pzp z 2004 r. nie miała miejsca w analizowanej

sprawie. Zgodnie natomiast z art. 146 ust. 6 ustawy Pzp z 2004 r., umowa może podlegać unieważnieniu w przypadku

dokonania przez zamawiającego czynności lub zaniechania dokonania czynności z naruszeniem przepisu ustawy, które

miało lub mogło mieć wpływ na wynik postępowania.

Izba stwierdziła, że organ kontrolujący nie wykazał wpływu lub możliwości wpływu zarzucanego naruszenia na wynik

postepowania o udzielenie zamówienia, o których mowa w art. 146 ust. 6 ustawy Pzp z 2004 r.

Po pierwsze, w analizowanej sprawie na uwagę zasługiwał kluczowy fakt, że mimo nieprzedłużenia terminu składania

ofert zamawiający zapewnił wykonawcom na wprowadzenie zmian w ofertach więcej niż minimalne 15 dni, o których

mowa w art. 12a ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp z 2004 r. Zmiana ogłoszenia i SIWZ miała miejsce 20 września 2019 r., zaś

termin składania ofert upływał 31 października 2019 r. Organ kontrolujący nie wskazał, o jaki czas jego zdaniem

należałoby wydłużyć termin składania ofert w sytuacji, gdy minimalny termin z art. 12a ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp z 2004 r.,

mimo nieprzedłużenia, był zachowany. W braku argumentacji przeciwnej należało uznać, że zdaniem samego Prezesa

UZP wystarczającym, dla wypełnienia dyspozycji art. 12a ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp z 2004 r., byłoby przedłużenie terminu

o jeden dzień.

Po drugie, Prezes UZP nieprawidłowo ocenił dalsze okoliczności faktyczne tej sprawy. Za takie specyficzne okoliczności

faktyczne towarzyszące sprawie należało uznać charakter zmian polegających na rozszerzeniu, a nie na ograniczeniu

konkurencyjności postępowania. Na uwagę zasługiwał także brak wniosków wykonawców o wydłużenie terminu

składania ofert, brak odwołań do Izby w tym zakresie, znaczna liczba złożonych ofert pochodzących od większości

wykonawców, którzy wyrażali zainteresowanie postępowaniem przed terminem składania ofert, a także fakt, że liczba

uzyskanych ofert nie odbiegała od średniej w analogicznych postępowaniach prowadzonych przez zamawiającego.

Zdaniem Izby wszystkie rozpatrywane łącznie okoliczności faktyczne tej konkretnej sprawy nie wskazywały na to, aby

zaistniałe naruszenie mogło lub miało wpływ na wynik postępowania, a przynajmniej Prezes UZP nie sprostał

konieczności wykazania takiego choćby potencjalnego wpływu. Prezes UZP w tym zakresie ograniczył się do

przedstawienia ogólnych i abstrakcyjnych rozważań o uniemożliwieniu udziału w postępowaniu wykonawców, którzy nie

spełniali pierwotnych wymogów postępowania i którzy gotowi byliby złożyć ofertę, gdyby taki termin został wydłużony.

Izba wzięła pod uwagę, że powyższa argumentacja organu kontrolującego nie została uprawdopodobniona. Izba

stwierdziła, że „możliwość wpływu na wynik postępowania”, o której mowa w art. 146 ust. 6 w zw. z art. 93 ust. 1 pkt 7

ustawy Pzp z 2004 r., nie powinna być oceniana abstrakcyjnie, ale z uwzględnieniem okoliczności faktycznych danej

sprawy.

Jednocześnie Izba podkreśla, że organ kontrolujący niezasadnie zdawał się utożsamiać istotność zmiany w rozumieniu

art. 12a ust. 2 ustawy Pzp z 2004 r. z wpływem lub możliwością wpływu naruszenia na wynik postępowania, o której

mowa w art. 146 ust. 6 w zw. z art. 93 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp z 2004 r. Istotność zmiany warunków zamówienia, o której

mowa w art. 12a ust. 2 ustawy Pzp z 2004 r., stanowi jedynie przesłankę obowiązku przedłużenia terminu składania

ofert. Natomiast wpływ na wynik postępowania należy badać w odniesieniu do naruszenia takiego obowiązku. Tego

wpływu lub możliwości wpływu organ kontrolujący nie zdołał uprawdopodobnić.

Niezależnie od powyższego Izba stwierdziła, że Prezes Urzędu w odpowiedzi na zastrzeżenia nie zdołał wyjaśnić

dlaczego odstąpił w analizowanej sprawie od ocen prawnych przedstawianych przez siebie na tle analogicznych stanów

faktycznych podczas kontroli uprzedniej w ramach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w trybie

przetargu nieograniczonego na „Opracowanie dokumentacji projektowej wraz z pełnieniem nadzoru autorskiego w

ramach projektu POIiŚ 5.1-14 pn.: „Prace na linii kolejowej C-E 65 na odc. Chorzów Batory – Tarnowskie Góry –

Karsznice Inowrocław – Bydgoszcz – Maksymilianowo” dla zadania pn. LOT B – Prace na linii kolejowej 131 na odcinku

Nakło Śląskie (km 29,000) – Kalina (km 66,800) oraz na zaprojektowanie podstacji trakcyjnych i infrastruktury kolejowej

na linii kolejowej nr 131 i 144” jak również w postępowaniach kontrolnych, o których mowa w:

1) w uchwale KIO z dnia 13 kwietnia 2018 r., sygn. KIO/KD 11/18,

2) w uchwale KIO z dnia 11 czerwca 2018 r., sygn. KIO/KD 22/18.

Mając na uwadze powyższe Izba stwierdziła, że zastrzeżenia zamawiającego do informacji o wyniku kontroli nie

zasługiwały na uwzględnienie. Jednocześnie Izba nie podzieliła argumentacji Prezesa Urzędu co do wpływu lub

możliwości wpływu stwierdzonego naruszenia na wynik postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

Wobec powyższego, Krajowa Izba Odwoławcza, działając na podstawie art. 617 w zw. z art. 610 ust. 3 ustawy Prawo

zamówień publicznych wyraziła opinię, jak w sentencji uchwały.

Przewodniczący:

Członkowie:

Uzasadnienie liczy 54 968 znaków.

Dokument w bazie źródłowej