Sygn. akt: KIO 962/24
WYROK
Warszawa, dnia 10 kwietnia 2024 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący:Jolanta Markowska
Protokolant:
Mikołaj Kraska
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 22 marca 2024 r.
przez wykonawcę: AMSA Sp. z o.o., ul. Blokowa 8, 03-641 Warszawa w postępowaniu prowadzonym przez
zamawiającego: Sąd Rejonowy Gdańsk- Północ w Gdańsku, ul. Piekarnicza 10, 80-126 Gdańsk,
przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego – wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie:
Konsorcjum w składzie Jantar 2 Sp. z o.o., Jantar Sp. z o.o. Sekret Sp.
z o.o., ul. Zygmunta Augusta 71, 76-200 Słupsk,
orzeka:
1.oddala odwołanie;
2.kosztami postępowania odwoławczego obciąża wykonawcę: AMSA Sp. z o.o.,
ul. Blokowa 8, 03-641 Warszawa, i:
2.1zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy
złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę: AMSA Sp. z o.o., ul. Blokowa 8, 03-641 Warszawa
tytułem wpisu od odwołania,
2.2zasądza kwotę: 3 789 zł 30 gr (słownie: trzy tysiące siedemset osiemdziesiąt dziewięć złotych trzydzieści
groszy) od wykonawcy: AMSA Sp. z o.o., ul. Blokowa 8, 03-641 Warszawana rzecz zamawiającego: Sąd
Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku, ul. Piekarnicza 10, 80-126 Gdańsk, stanowiącą koszty poniesione
z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika i dojazdu na posiedzenie.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący: …………………………
Sygn. akt: KIO 962/24
Uzasadnie nie
Zamawiający, Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku, prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia
publicznego w trybie przetargu nieograniczonego, na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 a 2019 r. Prawo zamówień
publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1605 ze zm.), zwanej dalej „Pzp” w przedmiocie „Sprzątanie pomieszczeń Sądu
Rejonowego Gdańsk – Północ w Gdańsku.” Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym
Unii Europejskiej z dnia 4 grudnia 2023 r. pod nr 2023/S 233 – 734573.
W dniu 12 marca 2024 r. Zamawiający poinformował wykonawców o wyborze oferty najkorzystniejszej złożonej
przez Konsorcjum: Jantar Sp. z o.o., Jantar 2 Sp. z o.o., Sekret Sp. z o.o. z siedzibą w Słupsku (zwanego dalej
„Konsorcjum Jantar”) oraz o odrzuceniu oferty złożonej przez wykonawcę AMSA Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie na
podstawie art. 226 ust.1 pkt 8 Pzp i art. 226 ust.1 pkt 7 Pzp w postępowaniu w zakresie Zadania nr 1.
Wykonawca, AMSA Sp. z o.o., wniósł odwołanie w zakresie Zadania nr 1, zarzucając Zamawiającemu naruszenie
przepisów:
1) art. 226 ust.1 pkt 8 Pzp, poprzez niezasadne odrzucenie oferty Odwołującego z uwagi na uznanie, iż
wyjaśnienia Odwołującego nie są wystarczające i wskazują na rażąco niską cenę, podczas, gdy wyjaśnienia
Odwołującego są spójne, odpowiadają wezwaniu Zamawiającego oraz oferta Odwołującego nie zawiera rażąco niskiej
ceny,
2) art. 226 ust.1 pkt 7 Pzp, poprzez niezasadne odrzucenie oferty Odwołującego z uwagi na to, że oferta została
złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji, podczas, gdy oferta Odwołującego nie jest złożona w warunkach
czynu nieuczciwej konkurencji i nie powinna być odrzucona,
3) art. 252 ust.1 Pzp, poprzez wybór jako oferty najkorzystniejszej oferty Konsorcjum Jantar, podczas, gdy
najkorzystniejszą ofertą w przedmiotowym postępowaniu jest oferta Odwołującego.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania w całości oraz nakazanie Zamawiającemu:
1) unieważnienia czynności wyboru oferty Konsorcjum Jantar,
2) unieważnienie czynności odrzucenia oferty Odwołującego,
3) odrzucenia oferty Konsorcjum Jantar.
Odwołujący wyjaśnił, że może ponieść szkodę polegającą na pozbawieniu go korzyści finansowych wynikających
z możliwości uzyskania przez niego przedmiotowego zamówienia i w konsekwencji braku możliwości zawarcia umowy
na realizację tego zamówienia, gdyż oferta Odwołującego jest ofertą najkorzystniejszą. Utrzymanie w mocy decyzji
Zamawiającego spowoduje odrzucenie oferty Odwołującego i niemożność uzyskania przez Odwołującego zamówienia, a
w wyniku uwzględnienia odwołania Odwołujący będzie miał szanse na uzyskanie zamówienia.
1.Technologia sprzątania
Odwołujący wskazał, że Zamawiający odrzucił ofertę Odwołującego z uwagi na to, że wykonawca cyt: „w swoich
wyjaśnieniach nie uzasadnił posiadanych nowoczesnych technologii sprzątania umożliwiających znaczne obniżenie
kosztów i nie przedstawił żadnych dowodów.”
Odwołujący podniósł, że nigdzie w wyjaśnieniach nie wspominał o nowoczesnej technologii sprzątania oraz o
inteligentnych systemach zarządzania, lecz o jego własnej technologii, która pozwala mu na opracowanie
harmonogramów prac porządkowych i oparta została na doświadczeniach własnych. Zamawiający odrzucił ofertę
wykonawcy w oparciu o własne przeświadczenia co do posiadania nowoczesnych technologii i odmowie tego, że
wykonawca nie może mieć własnej technologii, co jest dla Wykonawcy niezrozumiałe. Odwołujący zauważył, że wskazał
w swoich wyjaśnieniach, że Pani P.B. była już na obiekcie i ma pomysł na określony model realizacji świadczenia usługi.
Zamawiający nawet tego nie skomentował, iż taki fakt miał miejsce i wybiórczo „wziął” z wyjaśnień Odwołującego jedynie
to, co mu pomogło odrzucić ofertę.
2.Tereny wewnętrzne- ilość osób
Zamawiający wskazał, że cyt: „W swz nie przewidziano możliwości skracania czasu realizowania usługi sprzątania,
nie przewiduje się również elastycznego podejścia do wskazanych w swz godzin realizacji usługi (…)”
Odwołujący podniósł, że Zamawiający próbuje zmieniać swoje stanowisko w odniesieniu do Odwołującego, gdyż
„na siłę” chce odrzucić ofertę Odwołującego. Mimo zmiany stanowiska Zamawiającego należy wskazać, że odpowiedź
Zamawiającego jest jasna w tym zakresie i dopuszcza dowolność w etatyzacji pracowników, co oznacza dowolność w
kształtowaniu ofert. Każdy z wykonawców może ocenić, czy na daną powierzchnię sprzątania w określonych godzinach
przyjąć ½ etatu czy ¾ etatu, stosownie do znajomości wydajności swoich pracowników. W powyższym fragmencie
Zamawiający sam wskazał, że w każdy poniedziałek obsługa sądów jest do godziny 18. Tym samym potwierdził, iż
obsługę sądów w serwisie dziennym należy prowadzić tak jak wskazał w SW Z, a mianowicie w sposób polegający na
utrzymywaniu czystości od godz. 7 do 14. Natomiast skoro w poniedziałek jest obsługa do 18, to zgodnie z SW Z,
czynności będą wykonywane od 18 do 22, a zatem po godzinach pracy sądu pracownik wykonawcy ma posprzątać i jeśli
zrobi to do godziny 21 czy 21;30 to może opuścić stanowisko. Podobnie od wtorku do piątku, skoro sąd kończy
urzędowanie od 15;30, to od tej godziny pracownik może sprzątać. Nie można tego inaczej czytać, skoro przy dwóch
czynnościach (po południowych) są podane godziny, a co do jednej codziennej jest zaznaczony czas ciągły –
„utrzymywanie czystości w czasie urzędowania sądu.”
Zamawiający nigdzie nie wskazał zapisów SW Z i wzoru umowy, które zmieniają elastyczne podejście do
etatyzacji. Nadto, Odwołujący przedstawił szczegółową kalkulację swojej oferty, a Zamawiający nawet nie jest w stanie
zakwestionować tej kalkulacji przez pryzmat etatów i nie jest w stanie wskazać, co jego zdaniem nie zostanie wykonane,
czy gdzie błędnie przyjęto etat, co pokazuje niedoszacowanie.
3.Koszty nieprzewidziane
Zamawiający odrzucił ofertę z powodu braku wyjaśnienia pozycji koszty nieprzewidziane, cyt: „nie doprecyzował
swoich wyjaśnień w powyższym zakresie.”
Nie wiadomo dlaczego w zakresie wyjaśnień rażąco niskiej ceny nagle Zamawiający odwołuje się do zmian
umowy i dodatkowo w zakresie kosztów nieprzewidzianych i zmian umowy stawia wniosek, że przedmiot zamówienia
nie został wobec tego należycie oszacowany.
Z faktu, że wykonawca w koszty nieprzewidziane „wrzucił” różnego rodzaju koszty, ryzyka itd., także zmiany w
przepisach prawa pracy, a Zamawiający ma takie zmiany przewidziane w umowie, nie można wywodzić
niedoszacowania oferty. Odwołujący wręcz przeszacował ofertę.
Nie wiadomo też, dlaczego w pozycji dotyczącej nieprzewidzianych kosztów Zamawiający formułuje wniosek, co
do środków czystości i środków higienicznych. Odwołujący wskazał, że w pierwszych wyjaśnieniach szczegółowo
przedstawił, jak wyliczył środki czystości, chemiczne itd. na miesiąc oraz na cały okres realizacji usługi. Zamawiający
nigdy nie kwestionował wyliczeń wykonawcy w tym zakresie, nie wskazywał, że kwota jest za mała, że nie da się kupić
środków czystości za taką cenę na miesiąc.
Zamawiający w kolejnym swoim wezwaniu do wyjaśnień wskazał, że żąda dowodów zakupu. W odniesieniu do
tego Odwołujący wyjaśnił, że nie deklarował, że korzysta z jakichkolwiek specjalnych rabatów. Wskazał, że środki
czystości kupuje w normalnych cenach i jako dowód przedstawił faktury zakupu. Z faktu, że wykonawca nie wskazał
„worków”, „ścierek” nie można wywodzić, że ich nie skalkulował. Wskazał, wszystkie środki w kalkulacji z dnia
25.01.2024 r.
4.Tereny zewnętrzne
Zamawiający wskazał, że cena terenów zewnętrznych jest zawyżona, a z drugiej strony - że nie odniesiono się do
kosztów piasku, soli itd. Zamawiający nawet nie potrafi się zdecydować, czy tereny zewnętrzne są niedoszacowane czy
przeszacowane. Odwołujący zauważył, że w drugich wyjaśnieniach w zakresie terenów zewnętrznych Zamawiający
dopytywał tylko o ilość osób, a nie o pozostałe koszty.
Co do kosztów piasku, soli itd. wykonawca wyjaśnił już w pierwszych wyjaśnieniach – strona 15, także ten zarzut
nie jest uzasadniony. Odwołujący oświadczył, że podtrzymuje swoje stanowisko, co do oszacowania ceny w zakresie
terenów zewnętrznych i wyjaśnił, że szacowanie w taki sposób wynika z braku pracowników na tereny zewnętrzne.
Odwołujący tym samym chciał się zabezpieczyć przed tym, iż nie będzie mógł znaleźć pracowników, pójdą na
zwolnienie, urlop itd. Odwołujący wskazał, że praca na terenach zewnętrznych jest ciężka, wykonywana w większości
przez mężczyzn, których po prostu nie ma. Odwołujący wyjaśnił, że zatrudni pracowników na cały etat, ale będą
pracować od 6 do 10, natomiast będą pobierać wynagrodzenie za cały etat. Być może w ten sposób uda się
Odwołującemu tych pracowników przy „sobie zatrzymać”, dając im duża pensję w stosunku do godzin pracy.
Co więcej, że złożonych ofert wynika, że nie są to, jak twierdzi Zamawiający, wygórowane ceny, bowiem podobną
cenę w tym postępowaniu złożył wykonawca INW EMER Serwis Sp. z o.o. z ceną 25 399,00 złotych oraz wykonawca Eko Komes Sp. z.o.o wycenił tereny zewnętrzne na kwotę 19 030 złotych. W odniesieniu do ceny Odwołującego – 31
200 zł - nie jest to znacząca różnica. Z powyższego wynika, że ceny są konstruowane przez wykonawców w sposób
bardzo różny.
Wykonawca podniósł, że nie zmienił żadnych warunków kalkulacji bowiem cena przedstawiona Zamawiającemu
pozostaje taka sama. Poza tym Zamawiający nie wymagał 4 osób na teren zewnętrzny. Zmiana ilości osób w ramach tej
samej kwoty nie jest zmianą niedozwoloną. Nie jest to argument na rzekomą rażąco niską cenę, skoro sam Zamawiający
w odniesieniu do terenów zewnętrznych twierdzi, że są przeszacowane.
5.Prace okresowe
W odniesieniu do prac okresowych Zamawiający dokonał rozszerzającej interpretacji wyjaśnień na niekorzyść
Odwołującego. Odwołujący zaznaczył, że jeden pracownik po prostu pomagałby drugiemu, gdyby była taka potrzeba i
dodatkowo potrzeba ta wynikła przy myciu okien w zakresie terenów zewnętrznych. Bardziej wynika to z faktu, że na
terenach zewnętrznych pracują mężczyźni, a czyszczenie okien od strony zewnętrznej jest trudniejsze i chodziło tu o
taką pomoc, gdzie potrzebna jest pomoc „siłowa.” Z samego faktu „pomocniczo” nie można wysnuwać tak daleko
idących wniosków, jak czyni to Zamawiający, a mianowicie przerzucania kosztów.
Ponadto, Zamawiający wskazał, że „koszt wypracowania dodatkowych roboczogodzin nie został ujęty przez
wykonawcę w ofercie cenowej pozycja Koszty pracy.” Twierdzenie to jest niezrozumiałe dla Odwołującego, który wskazał,
że są to godziny osób na etacie, których koszt został już policzony w ramach etatu. Odwołujący nie tworzy tu nowych
godzin pracy i nowego etatu, ale w ramach etatu pokazuje podział tych godzin. Koszty pracy zostały więc wskazane już
w pierwszych wyjaśnieniach z dnia 25.01.2024 r.
Ponadto, Odwołujący w swoich zamierzeniach dotyczących podzielenia pracy na pracę dotyczącą codziennego
sprzątania i pracę popołudniową oraz dodatkową nigdzie nie wskazał, że zamierza godziny pracy z każdego miesiąca
kumulować i przenosić na dowolny miesiąc. Osoby, które wykonują czynności codziennie będą wykonywały także prace
dodatkowe. To jest technologia czy metodologia pracy wykonawcy. Skoro Zamawiający wskazał, że jest dowolność
etatyzacji, a usługi mogą być wykonywane w określonych godzinach przykładowo od 15;30 do 21;30 to Odwołujący po
wizycie na obiekcie doszedł do wniosku, że aż tyle godzin na sprzątanie nie jest niezbędne i założył, że osoby te będą
wykonywać także prace dodatkowe. Stąd kalkulacja Odwołującego w odniesieniu do prac dodatkowych. Co do zasady
zatem Odwołujący prace dodatkowe będzie polecał swoim pracownikom w ramach skalkulowanych etatów.
W sytuacji, gdyby założenia Odwołującego były błędne, to na tę okoliczność ma on właśnie wszelkie
nieprzewidziane koszty. Jednakże z doświadczenia Odwołującego wynika, że takie założenia sprawdzają się w praktyce.
6.Rozbieżności pomiędzy terenami zewnętrznymi a wewnętrznymi a czyn nieuczciwej konkurencji.
Zdaniem Odwołującego, Zamawiający sformułował swój wniosek w sposób niezrozumiały. Cenę co do terenów
zewnętrznych, która wynosi 31 200 zł, Odwołujący skonstruował w oparciu o ilość metrów (3900 + 700), co łącznie daje
4600 m2. Stawka za tereny zewnętrzne wynosi 6,78 złotych netto, co nie jest jakąś rażąco wygórowaną ceną.
Odwołujący wskazał, że oferuje w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego właśnie taką cenę za tereny
zewnętrzne:
1) Umowa podpisana przez Odwołującego w dniu 15.12.2023 roku z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa,
(Umowa nr 23/OR05/2023/2610), gdzie Odwołujący za sprzątanie terenów zewnętrznych zaoferował cenę 6,50 złotych
netto za 1 metr kwadratowy.
2) Formularz ofertowy dotyczący postępowania u Zamawiającego – Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego, gdzie
Odwołujący zaoferował cenę za sprzątanie terenów zewnętrznych (aczkolwiek było tam zawarta także pielęgnacja
zieleni za cenę 12 zł netto za m2, natomiast sama usługa odśnieżania, która jest częścią przedmiotowego zamówienia i
składową ceny B w przedmiotowym postępowaniu została przez Odwołującego wyceniona na poziomie 6 zł netto.
Odwołujący wskazuje, że w niniejszym postępowaniu, w którym przewidział także odśnieżanie zaoferował cenę na
poziomie 6,78 zł netto.
3) Oferta złożona przez Odwołującego w Urzędzie Miasta Łodzi, gdzie cena za sprzątanie powierzchni zewnętrznych
wynosiła 6 zł, a cena za sprzątanie powierzchni wewnętrznych to 3,30 złotych
Jest to zatem normalna praktyka Odwołującego, dla którego sprzątanie terenów zewnętrznych jest po prostu
trudniejsze. Nie jest to zatem, jak twierdzi Zamawiający, celowe zawyżanie ceny, ale sposób jej kalkulowania stosowany
przez Odwołującego. Zresztą dwóch wykonawców w przedmiotowym postępowaniu także skalkulowało cenę w taki
sposób, trudno mówić zatem o tym, że jest ona zawyżona. Odwołujący wskazał także, iż taka wycena terenów
zewnętrznych stosowana przez Odwołującego była już kwestionowana i również zarzucano mu czyn nieuczciwej
konkurencji, jednakże KIO w wyroku KIO 47/24 z dnia 31.01.2024 r. przyznała wykonawcy Amsa Sp. z o.o. rację.
Odwołujący wskazał, że ma bardzo doświadczonych pracowników o dużej wydajności i wie, jaką ilość w
określonym okresie czasu potrafią posprzątać. Nie ma problemu ze znalezieniem pracownika na tereny wewnętrzne i
można zaoferować tzw. najniższą krajową. Natomiast jeśli chodzi o tereny zewnętrzne, to ze znalezieniem pracownika
jest ogromny kłopot, dlatego wykonawca przyjął taką cenę, aby zapłacić pracownikom za pełny etat, ale aby każdy z nich
w praktyce mniej pracował i dzięki temu mógłby mieć wykonaną usługę i zatrudnionych pracowników. Co do terenów
wewnętrznych wykonawca wie, że jest w stanie tak rozłożyć pracę, że wskazana cena jest zupełnie wystarczająca,
uwzględniając dowolność etatyzacji.
Trudno zatem zarzucać Odwołującemu czyn nieuczciwej konkurencji, skoro jest to wycena oferty wynikająca z
negatywnych doświadczeń wykonawcy na terenach zewnętrznych i pozytywnych na wewnętrznych. Intencją
Odwołującego nie było zaniżanie kosztów terenów wewnętrznych, przenoszenie VATu, co zarzuca mu Zamawiający, a
normalna praktyka Odwołującego wynikająca z jego doświadczeń.
Zamawiający nie sprawdził, że inni wykonawcy w sposób zbliżony zaoferowali cenę na tereny zewnętrzne.
Zresztą w przedmiotowym postępowaniu ceny były tak różne, że każdy z wykonawców inaczej skalkulował cenę.
Odwołujący wskazał, że jest to już drugie odwołanie do Zamawiającego, a także, iż Zamawiający dwa razy w
stosunku do Odwołującego unieważnił czynność wyboru. Odwołujący jest bardzo szczegółowo wzywany do wyjaśnień,
gdyż Zamawiającemu z jakiś powodów wybór Odwołującego nie pasuje, czemu daje jawny wyraz w swoim
postępowaniu.
Zamawiający w stosunku do Konsorcjum Jantar stosuje wręcz inne zasady. Zamawiający wezwał w dniu
7.03.2024 r. Konsorcjum Jantar do wyjaśnień w zakresie wyjaśnienia ceny na tereny zewnętrzne. Konsorcjum Jantar
złożyło bardzo enigmatyczne wyjaśnienia. Nie wiemy, jakie zawierają dowody, bo są utajnione, ale w treści nie ma
odniesienia, co do dowodów. Zamawiający nie miał problemów, aby przyjąć te wyjaśnienia, mimo, że z wyjaśnień tych
wynika, że cena za tereny zewnętrzne jest niedoszacowana. Wyjaśnienia nie uwzględniają chociażby urlopu pracownika,
ponadto prace okresowe jak odśnieżanie zimą i koszenie latem są niemożliwe do zrealizowania za taką cenę.
Wykonawca Jantar nie wskazał też, czy w kosztach prac okresowych uwzględnił koszty pracownicze – składki itd.,
bowiem Zamawiający wymagał realizacji wszystkich godzin, również okresowych w zakresie umowy o pracę.
Wykonawca Jantar wskazał, że będzie dokonywał amortyzacji sprzętu, ale dowodów na posiadanie sprzętu nie
przedstawił. Trudno uznać, żeby dysponowanie sprzętem mogło być tajemnicą przedsiębiorstwa.
Odwołujący wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu aż trzech wykonawców zaoferowało cenę na tereny
zewnętrzne w zbliżonych cenach: 19 030 złotych, 25 399 złotych
31 200 złotych, a dwóch wykonawców zaoferowało ceny: 5800 złotych i 5570 złotych. Zamawiający odrzuca ofertę
Odwołującego z powodu zaoferowania rażąco wysokiej ceny na tereny zewnętrzne, a pomija zupełnie cenę swojego
faworyta, który jest w mniejszości. Jest to cena ponad trzykrotnie niższa od średniej - o ponad 312 %. Na marginesie
należy zauważyć, że wezwanie do wyjaśnień Konsorcjum Jantar totalnie pomija kwestię tej dysproporcji.
W odniesieniu do terenów wewnętrznych średnia wszystkich ofert wynosi 46 226, 992 złotych, a zatem oferta
Odwołującego odbiega od średniej ofert o 60%. Odwołujący wskazał, że w odniesieniu do terenów wewnętrznych
wykazał, że dysponuje dofinansowanie z PFRON, co stanowi przewagę Odwołującego. Zamawiający natomiast nie
badał, czy inni wykonawcy, którzy zaoferowali wyższe ceny również mają aż tak znaczną przewagę.
Z powyższego wynika, jak Zamawiający traktuje wykonawców - w sposób naruszający uczciwą konkurencję i
równe traktowanie z wyraźnym preferowaniem określonego wykonawcy. Stosując tą samą miarę do wszystkich
wykonawców oferta Konsorcjum Jantar winna być odrzucona na podstawie art. 224 ust. 6 w związku z art. 226 ust.1 pkt
8 Pzp, bowiem przy tak znacznej różnicy (312 % od średniej innych wykonawców) – konsorcjum Jantar nie wyjaśnił
zaoferowania tak rażąco niskiej ceny.
Wykonawcy wspólnie ubiegający się o zamówienie - Konsorcjum w składzie Jantar 2 Sp. z o.o., Jantar Sp. z o.o.
Sekret Sp. z o.o. z siedzibą w Słupsku, zgłosili przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego,
wnosząc o oddalenie odwołania.
Zamawiający, pismem z dnia 4 kwietnia 2024 r. złożył odpowiedź na odwołanie. Zamawiający wskazał, że zarzuty
zawarte w odwołaniu dotyczą czynności, które Zamawiający wykonał zgodnie z uwzględnieniem żądań Odwołującego
przedstawionych w pierwszym odwołaniu z dnia 23.02.2024 r., gdyż Odwołujący wnioskował o uwzględnienie odwołania
w całości, unieważnienie czynności wyboru oferty konsorcjum Jantar, unieważnienie czynności odrzucenia oferty
Odwołującego, ewentualne wezwanie Odwołującego do wyjaśnień w zakresie wynagrodzenia dla osoby realizującej
nadzór. Wszystkie żądania Odwołującego zostały spełnione, bowiem Zamawiający uwzględnił ww. odwołanie. w całości,
w wyniku czego w dniu 05.03.2024 r. unieważnił czynność wyboru najkorzystniejszej oferty Konsorcjum Jantar w
zakresie Zadania nr 1. Następnie Zamawiający wezwał w dniu 07.03.2024r. Odwołującego do doprecyzowania swoich
wyjaśnień złożonych w dniu 25.01.2024 r. m. in. do opisania i wyjaśnienia, w jaki sposób Odwołujący skalkulował cenę i
co wpłynęło na jej wysokość oraz jakie koszty i w jakiej wysokości wchodzą w skład zaoferowanej ceny.
W dalszej kolejności Zamawiający w dniu 12.03.2024 r. w wyniku powtórzonych czynności badania i oceny ofert,
zgodnie z art. 253 ust. 1 Pzp poinformował, że w ww. postępowaniu w zakresie Zadania nr 1 dokonano wyboru oferty nr 3
złożonej przez Konsorcjum Jantar. Jednocześnie, w wyniku ponownego badania i oceny ofert, Zamawiający odrzucił
ofertę Odwołującego na podstawie art. 224 ust. 6 Pzp, gdyż złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają
podanej w ofercie ceny lub kosztu oraz na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 7 Pzp w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp, gdyż
oferta Odwołującego została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy z dnia 16
kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zamawiający w uzasadnieniu podał szczegółowo i precyzyjnie
wszystkie powody odrzucenia ofert w zakresie Zadania nr 1 w w/w postępowaniu, w tym powody odrzucenia oferty
Odwołującego.
Zamawiający podniósł, że przepis art. 528 pkt 5 Pzp wprowadza sankcję za naruszenie art. 527 Pzp, który
wyłącza możliwość wnoszenia środków ochrony prawnej na czynność wykonaną zgodnie z treścią wyroku KIO lub sądu
albo – w przypadku uwzględnienia przez zamawiającego zarzutów przedstawionych w odwołaniu – czynność, którą
zamawiający wykonał zgodnie z żądaniem zawartym w odwołaniu. W myśl art. 527 Pzp w takim wypadku odwołanie w
ogóle nie powinno zostać wniesione. Jeśli jednak jeden z wykonawców wniesie odwołanie z naruszeniem art. 527 Pzp, to
podlega ono bezwzględnie odrzuceniu, na mocy art. 528 pkt 5 Pzp.
Odnosząc się merytorycznie do zarzutów przedstawionych w odwołaniu Zamawiający wniósł o oddalenie
odwołania w całości.
Zamawiający w dniu 07.03.2024 r. po uwzględnieniu w całości odwołania AMSA zp. z o.o., działając na podstawie
art. 223 ust. 1 Pzp w związku z art. 3 ust. 1 i art. 15 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu
nieuczciwej konkurencji zażądał od Odwołującego doprecyzowania wyjaśnień z dnia 25.01.2024 r., co do treści złożonej
oferty w ZADANIU 1 w zakresie sposobu obliczenia ceny sprzątania terenów zewnętrznych oraz na podstawie art. 224
ust. 1 Pzp w związku z art. 3 ust. 1 i art. 15 ust.1 pkt 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Zamawiający żądał
doprecyzowania i złożenia wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny i jej istotnych części
składowych w zakresie terenów wewnętrznych, gdyż zaoferowana cena i jej istotne części składowe dot. terenów
wewnętrznych wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzą wątpliwości, co do możliwości
wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia i wynikającymi z
odrębnych przepisów.
Zgodnie z art. 224 ust. 5 Pzp obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu
spoczywa na wykonawcy. Wykonawca w wyjaśnieniu musi przekonać Zamawiającego, że podana cena jest rynkowa i
pozwala na profesjonalną realizację wszystkich założeń w/w zamówienia, zgodnie z opisem przedmiotu zamówienia.
Składane wyjaśnienia muszą być konkretne, szczegółowe i rzeczowe, a także opierać się na wyliczeniach, które pokażą
co spowodowało zaproponowanie ceny w ofercie wykonawcy.
Zdaniem Zamawiającego, złożone przez Odwołującego wyjaśnienia w ZADANIU 1 nie uzasadniają podanej w
ofercie ceny. Po szczegółowej analizie wyjaśnień Zamawiający stwierdził co następuje:
Ad. 1) Wątpliwość Zamawiającego dotyczyła:
Odwołujący w wyjaśnieniach z dnia 25.01.2024 r. jasno stwierdził, że zatrudnia pracowników posiadających
wieloletnie doświadczenie, co pozwoliło na wypracowanie odpowiedniej technologii sprzątania umożliwiającej znaczne
ograniczenie kosztów. Niniejsza technologia polega na przygotowaniu odpowiednich harmonogramów prac porządkowych.
Zatem Zamawiający wezwał do wyjaśnień powyższej kwestii z uwagi na fakt, iż wykonawca nie sprecyzował, jakie
konkretnie posiada systemy technologiczne do opracowywania stosownych harmonogramów, które miałyby być
związane z technologią umożliwiającą ograniczenie kosztów. W związku z powyższym proszę wskazać jakie Wykonawca
posiada wdrożone systemy odnośnie zarządzania i koordynowania czasu pracy pracowników. Do wyjaśnień prosimy
załączyć odpowiednie dowody w postaci certyfikacji i wdrożeń danej technologii oraz podać odpowiednie normy.
Odwołujący w swoich wyjaśnieniach nie uzasadnił posiadanych nowoczesnych technologii sprzątania
umożliwiających znaczne obniżenie kosztów i nie przedstawił żadnych dowodów. Faktem jest, że Zamawiający nie
wymagał w warunkach postawionych w SW Z posiadania przez Wykonawcę jakichkolwiek technologii. Wykonawca sam
powołał się na posiadanie technologii sprzątania, która to umożliwia znaczne ograniczenie kosztów. Zamawiający nie
neguje roli jaką odgrywają nowoczesne technologie, które pozwalają firmom sprzątającym lepiej zrozumieć i
optymalizować swoje procesy, co przekłada się na większą efektywność i oszczędność kosztów np. najnowsze systemy
zarządzania mogą ułatwić planowanie i monitorowanie pracy zespołu sprzątającego. Przykładowo, inteligentne systemy
zarządzania mogą śledzić zużycie środków czystości, co pozwala na lepsze zarządzanie zapasami i unikanie
marnotrawstwa. Ponadto, za pomocą tych narzędzi, firmy sprzątające mogą lepiej przewidywać i reagować na
specyficzne potrzeby różnych obiektów. W związku z powyższym, trudno oprzeć technologię sprzątania na
doświadczeniu własnym wykonawcy. Zamawiający nie oczekiwał nigdzie w SW Z przedstawiania pomysłu na sprzątanie
obiektu. OPZ jest jasny i precyzyjny, tak więc wykonawca powinien być przygotowany już na etapie składania oferty do
realizacji zamówienia z należytą starannością i rzetelnością, z wykorzystaniem najwyższych standardów w zakresie
świadczenia usługi sprzątania tego typu obiektu. Wykonawca nie uzasadnił swojego twierdzenia z dnia 25.01.2024r. oraz
nie przedstawił żadnych konkretnych dowodów dot. posiadania modelu realizacji prac na danym obiekcie,
harmonogramów i ich wpływu na cenę oferty. Ponadto, wykonawca nie wyjaśnił co rozumie pod pojęciem „technologia
własna” jedynie nawiązuje do posiadanego doświadczenia, Wykonawca nie wskazuje w jaki sposób doświadczenie
przedkłada się na koszty realizacji danej usługi. Niezrozumiałe również jest dla Zamawiającego twierdzenie wykonawcy
„Wykonawca ewentualnie może wystawić sobie własny certyfikat, jeśli zamawiający będzie usatysfakcjonowany
takowym”.
Zgodnie z orzecznictwem tak niekonkretne i ogólnikowe wyjaśnienia, nie obalające domniemania o rażąco niskiej
cenie oferty, należy traktować jako niezłożenie wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny, co skutkuje obowiązkiem
odrzucenia oferty.
Ad.2) Wątpliwości Zamawiającego dotyczyły:
a) Zgodnie z SW Z Zamawiający wymaga skierowania do realizacji sprzątania terenów wewnętrznych co najmniej 10 osób:
- serwis dzienny usługa wykonywana przez 1 osobę w godz. 7.00-14.00,
- usługa sprzątania po godzinach pracy sądu przez co najmniej 9 osób: poniedziałki w godz. 18.00-22.00 oraz od wtorku
do piątku od 15.30-21.30. W SW Z nie przewidziano możliwości skracania czasu realizowania usługi sprzątania, nie
przewiduje się również elastycznego podejścia do wskazanych w SW Z godzin realizacji usługi, jak również zmian w liczbie
osób realizujących usługę sprzątania, Zamawiający prosi o doprecyzowanie i wyjaśnienie w jaki sposób „przygotowanie
indywidualnych dla każdego obiektu harmonogramów prac porządkowych umożliwiających planowanie i koordynowanie
czasu pracy pracowników przy realizacji zamówienia”, wpłynie na znaczne ograniczenie kosztów, na które w swoich
wyjaśnieniach powołuje się Wykonawca. b) Ponadto wątpliwości Zamawiającego budzi kwestia możliwości realizacji przez
Wykonawcę usługi sprzątania terenów wewnętrznych zgodnie z SW Z. Wykonawca przewiduje do realizacji zamówienia 10
osób w poniższym zestawieniu: serwis dzienny – 1 osoba zatrudniona na pełen etat, przy założeniu pozyskania osoby
niepełnosprawnej w stopniu znacznym; serwis popołudniowy – 1 osoba na ¾ etatu, 6 osób na ½ etatu, 2 osoby na ½
etatu.
W ujęciu tygodniowymi osoby te wypracują: 35+30+120+40= 225 roboczogodzin;
Obliczone na podstawie SWZ, przy założeniu co najmniej 10 osób:
- serwis dzienny usługa wykonywana przez 1 osobę w godz. 7.00-14.00,
- usługa sprzątania po godzinach pracy sądu przez co najmniej 9 osób: poniedziałki w godz.18.00-22.00 oraz od wtorku do
piątku od 15.30-21.30, roboczogodziny w ujęciu tygodniowym wyniosą 287 =35+36+216.
W ocenie Zamawiającego, błędne i nie do przyjęcia są wyjaśnienia Odwołującego dot. zakresu pojęcia etatyzacji
oraz błędnie jest twierdzenie, iż „Zamawiający w swoich wyjaśnieniach do SW Z, które mają charakter wiążący, nie
nakłada bezpośrednio żadnych ograniczeń odnośnie do tego, w jakim wymiarze czasowym pracownicy powinni być
zatrudnieni”. Zamawiający wskazał na odpowiedź nr 18 Etatyzacja pracowników jest w gestii Wykonawcy. Wybór
zatrudnionego personelu jest w gestii Wykonawcy z uwzględnieniem zapisów SW Z i wzoru umowy stanowiącym zał. 8 do
SW Z. Tak, więc Zamawiający pozostawił etatyzację w gestii wykonawcy w takim zakresie, w jakim zostaną spełnione
wymagania SWZ.
Ponadto, Zamawiający, na podstawie zakresu czynności sprzątania terenów wewnętrznych, częstotliwości
wykonywania poszczególnych czynności sprzątania, biorąc pod uwagę swoje wieloletnie doświadczenie, znajomość
obiektu oraz konkretne potrzeby, określił przedmiot zamówienia, wskazując czas niezbędny do realizacji zamówienia
oraz minimalną liczbę potrzebnych osób.
Kalkulacja kosztów pracy Odwołującego opiera się na błędnym założeniu, iż w ramach określonej przez
Zamawiającego liczby etatów oraz ram godzinowych wykonywania czynności sprzątania, wykonawca może kierować
pracowników do pracy na dowolną ilość roboczogodzin. Podejście wykonawcy należy uznać za nieuzasadnione, gdyż
zgodnie z tym tokiem rozumowania - wykonawcy mogliby dowolnie szafować tak pojętą „etatyzacją”, poprzez co
Zamawiający zostałby pozbawiony możliwości porównania złożonych ofert.
Ponadto, Odwołujący, udzielając wyjaśnień, wskazał cyt. „…podkreślić należy, że o ile przebywanie przez cały
okres w czasie urzędowania sądu i utrzymywania czystości ma sens, właśnie z uwagi na to, że przychodzą petenci i w
każdym czasie może być potrzeba korzystania z serwisu dziennego, o tyle przebywanie w godzinach od 18 do 22, czy
do 21;30, gdy sąd nie urzęduje jest pozbawione jakiejkolwiek logiki”. Powyższe jedynie potwierdza fakt, iż Odwołujący nie
zna specyfiki funkcjonowania obiektów typu „Sądy” (m.in.: Komórki organizacyjne sądu zajmujące się obsługą
interesantów realizują zadania w tym zakresie co najmniej przez 7 godzin w czasie urzędowania sądu, a w każdy
poniedziałek przez co najmniej 9 godzin do godz. 18:00. Punkty informacyjne Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru
Karnego działające przy sądach, oddziały Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego, ekspozytury centralnej
informacji o zastawach rejestrowych oraz ekspozytury Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych przyjmują interesantów
co najmniej przez 7 godzin w czasie urzędowania sądu, a w każdy poniedziałek przez co najmniej 9 godzin do godz.
18:00, w sądzie są pełnione stałe dyżury aresztowe, sędziowie mają nienormowany czas pracy, referendarze sądowi
pracują w trybie zadaniowym). Zamawiający wskazał, że nie bez powodu w OPZ zostały określone godziny realizacji
usługi. W SW Z nie przewidziano możliwości skracania czasu realizowania usługi sprzątania, nie przewiduje się również
elastycznego podejścia do wskazanych w SW Z godzin realizacji usługi tj. „- serwis dzienny usługa wykonywana przez 1
osobę w godz. 7.00-14.00,- usługa sprzątania po godzinach pracy sądu przez co najmniej 9 osób: poniedziałki w
godz.18.00-22.00 oraz od wtorku do piątku od 15.30-21.30”. Jeżeli było coś niezrozumiałe dla wykonawcy odnośnie
godzin świadczenia usługi to przysługiwało wykonawcy prawo do zadawania pytań do treści SWZ.
Odwołujący w powyższym zakresie nie doprecyzował swoich wyjaśnień i nie potwierdził, czy za zaoferowaną
cenę wykona należycie zamówienie (zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia np. w SW Z lub
wynikającymi z odrębnych przepisów). Zamawiający po analizie wyjaśnień z dnia 11.03.2024 r. powziął wiedzę, że
Odwołujący nie wykazał, że cena jego oferty została skalkulowana rzetelnie, odpowiednio do realnych warunków
działania i funkcjonowania Sądu.
Zgodnie z doktryną prawa i szerokim orzecznictwem KIO - brak możliwości wykazania rzetelności ceny oferty
przez wykonawcę skutkuje negatywnie dla tego Wykonawcy i w konsekwencji prowadzi do odrzucenia jego oferty.
Obowiązkiem wykonawcy jest złożenie oferty, która zawiera wszelkie wymagane elementy oznaczone w SW Z.
Niezrozumiałe jest dla Zamawiającego, że Odwołujący interpretuje SW Z w znacznie inny sposób, niż to zostało jasno
wskazane przez Zamawiającego w Opisie Przedmiotu Zamówienia i w odpowiedzi na pytania.
Ad. 3) Zamawiający w wezwaniu do wyjaśnień wskazał:
Niezbędnym jest doprecyzowanie pozostałych miesięcznych kosztów netto realizacji usługi tj. co wchodzi w zakres
„kosztów nieprzewidzianych”. Zgodnie z SW Z „Cena oferty musi obejmować całkowity koszt wykonania przedmiotu
zamówienia oraz wszelkie koszty towarzyszące, konieczne do poniesienia przez Wykonawcę, a także uwzględnia
wszystkie czynności związane z prawidłową i terminową realizacją przedmiotu zamówienia oraz uwzględnia wszystkie
elementy związane z terminową realizacją przedmiotu zamówienia i odbiorem prac, a w szczególności koszty
wynagrodzeń pracowników, które nie mogą być niższe niż minimalne wynagrodzenie, lub minimalne wynagrodzenie za
godzinę pracy w okresie terminu realizacji zamówienia zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności z
przepisami ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, środki czystości i środki
higieniczne oraz narzędzia i urządzenia techniczne do realizacji przedmiotu zamówienia oraz należny podatek VAT
zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Odwołujący nie doprecyzował swoich wyjaśnień w powyższym zakresie. Fakt, iż wykonawca wskazał m.in. na
kwestie dotyczące dodatkowych kosztów wynikające z niespodziewanych zmian w przepisach dotyczących prawa pracy
lub innych regulacji prawnych, koszty związane z utrzymaniem bezpieczeństwa i higieny pracy, które mogą wynikać z
wprowadzenia nowych przepisów lub zaostrzenia istniejących norm dotyczących ochrony zdrowia i bezpieczeństwa
pracowników – Zamawiający wskazuje, że przewidział to jako zmiany do umowy w §12 ust. 1.
Wyjaśnienie pozycji kalkulacji kosztów środków czystości i środków higienicznych oraz narzędzi i urządzeń
technicznych odnosi się wyłącznie do zakupu środków higienicznych natomiast wykonawca całkowicie pomija koszty
zakupu środków chemicznych: myjących, czyszczących oraz dezynfekujących a także niezbędnych narzędzi do pracy
w postaci worków, ścierek, wymiennych końcówek do mopów, worków do odkurzaczy, itp. Przedstawione wyjaśnienia
nie dowodzą, że w kalkulacji ceny zostały ujęte wszystkie koszty materiałowe. Zatem Zamawiający zwrócił się wprost do
Odwołującego o wyjaśnienia cen.
W dniu 11.03.2024 r. wykonawca udzielił dalszych wyjaśnień, w których nie udowodnił, iż jednostkowe ceny są
realne i umożliwiają prawidłowe wykonanie przedmiotu zamówienia, jak również nie załączył jakichkolwiek dowodów na
potwierdzenie słuszności swoich wyliczeń. Zamawiający słusznie zatem odrzucił ofertę Odwołującego na podstawie art.
226 ust. 1 pkt 8 Pzp
Ad. 4) Zamawiający wezwał do wyjaśnień szczegółowej kalkulacji oferty Wykonawcy, dotyczącej terenów zewnętrznych oferta powinna być realna i rzeczywista. Państwa oferta dotycząca sprzątania terenów zewnętrznych jest wyższa o 156%
od średniej arytmetycznej ofert złożonych przez innych wykonawców oraz o 173% od szacunku Zamawiającego. W SW Z
Zamawiający wymaga co najmniej 1 osoby w godz.6.00-10.00 czyli 4 godziny dziennie, natomiast Państwo kierują do
sprzątaniem trenów zewnętrznych 4 osoby na pełen etat co daje 32 godziny dziennie. Dlaczego i w jakim celu? – proszę o
wyjaśnienia co jest powodem zawyżonej liczby pracowników skierowanych do realizacji niniejszej usługi, skoro w
złożonych wyjaśnieniach z dnia 25.01.2024 r. powołują się Państwo na bogate doświadczenie i wykonywanie usług tego
samego rodzaju u tożsamych Zamawiających.
Odwołujący nie wyjaśnił i nie uzasadnił swojej kalkulacji ceny w powyższym zakresie, bowiem wyjaśnienia nie
znajdują odzwierciedlenia w realnych potrzebach Zamawiającego ani nie pokrywają się z dotychczasowym
doświadczeniem Zamawiającego. Całkowicie nie zrozumiałe jest stanowisko wykonawcy, iż „Zatrudnienie większej ilości
osób na terenie zewnętrznym stanowi również nasze zabezpieczenie w przypadku choroby lub innego nagłego zdarzenia
losowego u jednego z pracowników. Dzięki temu nie zostaniemy bez obsadzonego miejsca pracy i będziemy mogli
kontynuować działalność bez większych zakłóceń.” Brak jest związku z przedmiotem zamówienia.
Wykonawca nie wyjaśnił także, co miałoby robić 4 pracowników zatrudnionych na pełen etat, w czasie gdy nie
będą zmuszeni do zabezpieczania terenów zewnętrznych przed warunkami zimowymi.
Wykonawca w swych wyjaśnieniach dopuścił się do zmiany warunków złożonej wcześniej kalkulacji –
stwierdzając, że „od wiosny do jesieni liczba pracowników na tym samym terenie zewnętrznym zostanie zmniejszona do
3 osób, jednakże otrzymają one większe wynagrodzenie, co ma na celu zmotywowanie ich do pozostania w pracy
związanej ze sprzątaniem terenu zewnętrznego”.
W ocenie Zamawiającego, całkowity koszt usługi sprzątania terenów zewnętrznych jest znacznie zawyżony –
wykonawca nie odniósł się do zakresu kosztów np. koszt soli, piasku, chlorku magnezu, środków czystości, wywóz
śniegu, sprzęt do odśnieżania, koszenia i innych, serwis maszyn, nadgodziny nocne (brak jakiegokolwiek dowodu w
postaci np. wyciągu z Regulaminu Pracy Wykonawcy), co do posiłków regeneracyjnych (brak dowodu w postaci wyciągu
z porozumienia z związkami zawodowymi lub opinii przedstawicieli pracowników Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia
28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów. Dz.U.1996.60.279 z dnia 1996.05.30).
Ponadto, Odwołujący w treści odwołania stwierdził, że jego szacownie wynika m.in. z braku pracowników na
tereny zewnętrzne, natomiast w oświadczeniach składanych w przetargu Odwołujący oświadczył, że dysponuje lub
będzie dysponował odpowiednim potencjałem kadrowym do realizacji zamówienia. W tym momencie obawy
Zamawiającego, że przedmiotowa usługa sprzątania nie zostanie zrealizowana w sposób należyty wzrosły jeszcze
bardziej.
Ad. 5) Następnie zastrzeżenia Zamawiającego, co do wyjaśnień z dnia 11.03.2024 r. dotyczą: doprecyzowania wyjaśnień
w zakresie możliwość realizacji prac okresowych wykazanych przy sprzątaniu wewnętrznym, wycenionych na łączną
wartość 3.667,84 zł netto, obejmujących usługi: mycie okien 2 razy w czasie trwania umowy 1220m², pranie wykładzin ok.
3200m² raz w roku, polimeryzacja podłóg ok.1075m² raz w roku, mycie maszynowe posadzki korytarzy, klatek
schodowych i holi ok 1694 m² 2 razy w czasie trwania umowy. W jaki sposób Wykonawca zamierza zrealizować
powyższe usługi w wskazanej kwocie, w szczególności mycie okien od strony zewnętrznej?, są następujące:
Zamawiający w OPZ zastrzegł:
- mycie okien - 2 razy w roku (w miesiącu kwietniu i październiku), powierzchnia okien podlegających usłudze 1220 m².
Wykonawca jest zobowiązany do mycia okien od strony zewnętrznej i wewnętrznej.
- pranie wykładziny dywanowej – 1 raz w roku (lipiec/sierpień),
- polimeryzacja podłóg – raz w roku (w miesiącu kwietniu),
- czyszczenie maszynowo z nabłyszczaniem i woskowaniem podłóg – raz w roku (w miesiącu wrześniu),
- mycie maszynowe posadzki korytarzy, klatek schodowych i holi – 2 razy w roku (w miesiącu kwietniu i październiku),
- mycie maszynowe posadzki toalet i łazienek – 2 razy w roku (w miesiącu kwietniu i październiku).
Według oświadczenia Odwołującego:
- na dwukrotne mycie okien, w trakcie trwania umowy zostanie przeznaczone 320 roboczogodzin,
- na dodatkowe szorowanie korytarzy, klatek schodowych i holi, w trakcie trwania umowy zostanie przeznaczone 300
roboczogodzin,
- na jednorazowe pranie wykładzin, w trakcie trwania umowy zostanie przeznaczone 146,25 roboczogodzin,
- na jednorazową polimeryzację podłóg, w trakcie trwania umowy zostanie przeznaczone 100 roboczogodzin.
Powyższe wskazuje, że np. w miesiącu kwietniu wykonawca w oparciu o swoje oświadczenie wykonałby dodatkowo:
- usługi mycia okien 160 roboczogodzin,
- usługi mycia maszynowego posadzek korytarzy, klatek schodowych i holi 150 roboczogodzin,
- mycie maszynowe posadzek w toaletach – nie zostało ujęte przez wykonawcę,
- polimeryzacja podłóg 100 roboczogodzin. Łącznie otrzymujemy dodatkowo do wykonania w miesiącu kwietniu 410
roboczogodzin (mycie maszynowe posadzek w toaletach nie zostało ujęte przez wykonawcę) przez 7 pracowników
(każdy z w/w pracowników wg. oświadczenia wykonawcy posiada stopień niepełnosprawności). Z powyższych obliczeń
wynika, iż każdy z 7 pracowników w miesiącu kwietniu będzie musiał przepracować dodatkowo po 58,5 roboczogodzin
Koszt wypracowania dodatkowych roboczogodzin nie został ujęty przez Wykonawcę w ofercie cenowej pozycja koszty
pracy. Pomysł Wykonawcy polegający na podzieleniu obowiązków pracowników na te dotyczące codziennego sprzątania
w ramach serwisu popołudniowego oraz te dotyczące wykonywania prac okresowych - nie znajduje odzwierciedlania w
OPZ, zaś kumulowanie godzin nie wypracowanych i przenoszenie ich na dowolny miesiąc np. kwiecień jest niezgodne z
Kodeksem Pracy.
Ponadto, wykonawca nie przedstawił dowodów potwierdzających posiadanie sprzętu umożliwiającego mycie
okien za pomocą tyczki. Dla Zamawiającego jest niewystarczające ogólne, niczym nie poparte stwierdzenie, że
„posiadamy dostęp do sprzętu umożlwiającego mycie okien za pomocą tyczki”. Zamawiający wskazuje, że mycie
zewnętrzne okien w Sądzie ze względu na ich specyfikę nie pozwala na mycie ich od wewnątrz, natomiast wykonawca
przewiduje mycie okien od zewnątrz przez osoby sprzątające tereny wewnętrzne – w związku z powyższym istnieje
duże ryzyko nie zrealizowania przez wykonawcę należycie przedmiotu zamówienia, gdyż wątpliwe jest to, że osoby
posiadające stopień niepełnosprawności mogą wykonywać prace, które wiążą się to ze sporym wysiłkiem fizycznym.
Dodatkowo, wykonawca dopuszcza realizację usługi mycia okien przy pomocy tyczki przez pracowników
zatrudnionych do pracy przy terenach zewnętrznych. Z jednej strony świadczy to o tym, że wykonawca nie jest w stanie
zrealizować przedmiotu zamówienia w ramach zaplanowanych kosztów sprzątania terenów wewnętrznych, a z drugiej dowodzi próby przerzucenia kosztów z usług sprzątania terenów wewnętrznych opodatkowanych stawką VAT 23% na
usługi sprzątania terenów zewnętrznych opodatkowanych stawką VAT 8%.
Odwołujący nie przedstawił również dowodów na to, że posiada własne maszyny do maszynowego czyszczenia
podłóg, prania wykładzin oraz polimeryzacji.
Ad. 6) Zamawiający zażądał uszczegółowienia wyjaśnień z dnia 25.01.2024 r. w zakresie:
W związku, iż w pismem z dnia 25.01.2024 r. Wykonawca nie uszczegółowił swoich wyjaśnień co do rozbieżności
cenowych w zakresie sprzątania terenów wewnętrznych i zewnętrznych. W ocenie Zamawiającego niezbędne jest
doprecyzowanie i szczegółowe wykazanie co składa się na cenę dot. sprzątania terenów wewnętrznych tj. na kwotę brutto
375.960,14zł, a co szczegółowo składa się na cenę - sprzątanie terenów zewnętrznych 370.656,00zł oraz wskazanie z
czego wynika taka rozbieżność. Zamawiający zgodnie z SW Z oczekuje skierowania do realizacji sprzątania terenów
wewnętrznych co najmniej 10 osób - serwis dzienny usługa wykonywana przez 1 osobę w godz. 7.00-14.00, usługa
sprzątania po godzinach pracy sądu przez co najmniej 9 osób poniedziałki w godz. 18.00-22.00 oraz od wtorku do piątku
od 15.30-21.30, zaś do realizacji sprzątania terenów zewnętrznych Zamawiający wymaga co najmniej 1 osoby w godz.
6.00 do godz. 10.00. W przeliczeniu na roboczogodziny średnia miesięczna liczba roboczogodzin w przypadku sprzątania
terenów wewnętrznych powinna wynieść 1148 (przyjmując 20 dniowy miesiąc pracy), zaś w przypadku sprzątania terenów
zewnętrznych średnia miesięczna liczba roboczogodzin wynosi 80 roboczogodzin. Oferta cenowa złożona przez Państwa
w poszczególnych elementach cenotwórczych wymaga zatem szczegółowych wyjaśnień popartych odpowiednimi
dowodami.
Odwołujący nie doprecyzował i nie poparł żadnymi nowymi dowodami swoich wyjaśnień z dnia 25.01.2024 r.
W ocenie Zamawiającego, oferta Odwołującego jest niezgodna z przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004r. o
podatku od towarów i usług oraz została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy z
dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, polegającego na przeniesieniu kosztów wykonania usługi
na terenach wewnętrznych do kosztów wykonania usług na terenach zewnętrznych w celu sztucznego obniżenia
wartości podatku VAT, a w konsekwencji do sztucznego zaniżenia wysokości ceny ofertowej brutto. W myśl art. 3 ust. 1
uznk, czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub
narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta.
W pkt 5 szczegółowego opisu przedmiotu zamówienia – załącznik nr 8.1 do SW Z/załącznik nr 1 do umowy,
Zamawiający określił minimalny skład osobowy pracowników sprzątania z podziałem na teren wewnętrzny i zewnętrzny,
tj. Zamawiający określił, że sprzątanie: - pomieszczeń biurowych, toalet, korytarzy, klatek schodowych ze schodami na
każdym piętrze ma być wykonywane przez co najmniej 1 osobę (co najmniej 4 osoby budynek A i 4 osoby budynek B,
łącznie co najmniej 8 osób), - pomieszczeń parteru i wind (budynek A i B), będzie wykonywane przez co najmniej 1
osobę. Natomiast sprzątanie terenów zewnętrznych będzie wykonywane przez co najmniej 1 osobę od godz. 6.00 do
godz. 10.00.
O ile wykonawca precyzyjnie zastosował się do wymagań co do minimalnej liczby osób wymaganych do
wykonania usługi, wskazując w ofercie, że do realizacji zamówienia zatrudni łącznie 12 osób, o tyle w wyjaśnieniach z
dnia 25.01.2024r. złożył oświadczenie zupełnie innej treści wskazując, że łącznie zatrudni 16 osób (10 – sprzątanie
terenów wewnętrznych, 4 – sprzątanie terenów zewnętrznych, 1 – nadzór P.B., 1 – nadzór A.K.).
Zupełnie nieracjonalne i sprzeczne z logiką oraz doświadczeniem życiowym, są wyjaśnienia dotyczące liczby
osób wymaganych do sprzątania terenów zewnętrznych. Zamawiający wymagał co najmniej jednej osoby na 4 godziny
dziennie (1/2 etatu), a Wykonawca przyjął, aż 4 osoby na pełen etat. Poza tym, w przypadku każdej z 10 osób
planowanych do zatrudnienia przy sprzątaniu terenów wewnętrznych wykonawca uwzględnił wysokie dofinansowanie z
PFRON, czego w ogóle, nawet w najmniejszym zakresie i stopniu, nie uwzględnił przy zatrudnieniu aż 4 osób do
sprzątania terenów zewnętrznych, w odniesieniu do których w celu zwiększenia wartości doliczył pracę w godzinach
nocnych oraz posiłki regeneracyjne.
Zamawiający podkreślił, że powierzchnia terenu zewnętrznego, która obejmuje chodniki i jezdnie (parking) wynosi
zaledwie 3.900,00 m², a terenów zielonych tylko 700 m². Wykonawca, za sprzątanie terenów wewnętrznych, na których
Zamawiający wymagał zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, co najmniej 10 osób, do których zastosowanie ma
stawka podatku VAT w wysokości 23 %, zaoferował cenę netto za 1 m-c w wysokości 27.787,15 zł/m-c netto, a za
sprzątanie terenów zewnętrznych, na których Zamawiający wymagał zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, co
najmniej jednej osoby na pół etatu, do których zastosowanie ma obniżona stawka podatku VAT w wysokości 8 %,
zaoferował cenę netto za 1 m-c w wysokości wyższej, tj. 31.200,00 zł/m-c netto. Tym samym wartość netto usługi
sprzątania terenów zewnętrznych za cały okres realizacji umowy była wyższa od wartości netto usługi sprzątania
terenów wewnętrznych.
Za czyn nieuczciwej konkurencji należy uznać naruszanie interesów innych wykonawców biorących udział w
postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego poprzez zaniżanie ceny ofertowej w wyniku sztucznego zaniżenia
wysokości podatku od towarów i usług (VAT). Manipulacja cenowa jest szczególnym rodzajem czynu nieuczciwej
konkurencji, sprowadzającym się do przerzucania kosztów między poszczególnymi elementami cenotwórczymi. Celem
takiej „optymalizacji” jest uzyskanie przewagi nad innymi wykonawcami wedle przyjętych przez zamawiającego kryteriów
oceny ofert, w tym ceny oferty brutto. Takie działanie jest przede wszystkim sprzeczne z przepisami ustawy o podatku
od towarów i usług oraz prowadzi do wynaturzeń pozbawiających system zamówień publicznych jego ekonomicznego
sensu, jak również narusza interes innych przedsiębiorców. Okolicznością przesądzającą o naganności postępowania
wykonawcy w stopniu uzasadniającym zastosowanie przepisu art. 226 ust. 1 pkt 3 i 7 Pzp w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 15
ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jest oczywista niezgodność z przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004r. o
podatku od towarów i usług oraz manipulowanie ceną w celu uzyskania zamówienia. Ponieważ taka czynność zagraża
interesom innych wykonawców, którzy prawidłowo skalkulowali ceny za poszczególne usługi, a więc zgodnie z
oczekiwaniami Zamawiającego i znaleźli się w gorszej sytuacji podczas oceny ich ofert.
Odwołujący dokonał sztucznego zaniżenia wartości prac polegających na utrzymaniu czystości terenów
wewnętrznych opodatkowanych stawką VAT 23%, zawyżając jednocześnie drastycznie i w sposób absurdalny wartość
prac wykonywanych na zewnątrz opodatkowanych stawką 8%. Tym samym, wykonawca poprzez zaniżenie wartości
części zamówienia opodatkowanej wyższą stawką VAT, zaniżył rzeczywistą wysokość należnego podatku VAT, który
zobowiązany byłby rozliczyć, przez co sztucznie obniżył wysokość ceny ofertowej. Rażące zawyżenie kosztu usługi
utrzymania czystości powierzchni zewnętrznych było świadomym i celowym zabiegiem dla uzyskania przewagi
konkurencyjnej w kryterium cenowym. Przerzucanie kosztów pomiędzy odrębnie ocenianymi stawkami w formularzu
cenowym w ten sposób, że kształtowana jest z jednej strony cena nierynkowa i absurdalnie wysoka, zaś z drugiej cena
nierynkowa, rażąco niska, nie ma na celu zaoferowania jak najkorzystniejszych warunków Zamawiającemu, lecz
wykorzystanie bilansu kryteriów oceny ofert ze szkodą dla Zamawiającego.
Z wyżej przedstawionego stanu faktycznego wynika, że działanie Odwołującego w sposób oczywisty zagraża
interesom innych wykonawców, którzy kalkulując cenę uczciwie, nie mogą w ten sposób realnie konkurować z
podmiotem, który dopuszcza się manipulowania ceną, a w konsekwencji ich dostęp do rynku jest ograniczany.
Zamawiający podniósł, że rolą wykonawcy wezwanego do złożenia wyjaśnień ceny jego oferty jest obalenie
domniemania istnienia w jego ofercie rażąco niskiej ceny. W związku z tym wyjaśnienia powinny dać możliwość uznania,
że wykonawca jest w stanie wykonać zamówienie za zaoferowaną cenę, bez konieczności jego finansowania z innych
źródeł. Wyjaśnienia nie mogą być pozorne, lecz powinny w pełni uwzględniać elementy wskazane przez Zamawiającego
w wezwaniu do ich złożenia, winny być wyczerpujące, konkretne i przekonujące. Nie chodzi zatem jedynie o formalny
aspekt udzielenia odpowiedzi i przedstawienie ogólnikowych informacji, czy przytoczenie oczekiwanego przez
Zamawiającego elementu wyceny, bez jego wyjaśnienia co do sposobu skalkulowania, lecz o rzeczywiste wyjaśnienie
kosztów elementów oferty, mających wpływ na wysokość jej ceny (syg. akt. KIO 193/23, KIO 238/23, KIO 252/23).
W treści odwołania Odwołujący podał inne postępowania przetargowe, co dla Zamawiającego nie stanowi punktu
odniesienia, gdyż każde postępowanie ma inny zakres oraz inny przedmiot zamówienia, inne warunki udziału itd. W
związku z tym, postępowanie prowadzone przez Zamawiającego nie ma żadnych punktów wspólnych z postępowaniami
przetargowymi prowadzonymi przez Inspektorat Nadzoru Budowlanego, czy przez Urząd Miasta Łodzi. Również należy
zaznaczyć, że w danej sprawie nie ma zastosowania wyrok KIO 47/24 z dnia 31.01.2024 r., chociażby z uwagi na inny i
odmienny stan faktyczny. Również należy wskazać, że w tamtej sprawie Zamawiający tj. Ministerstwo Funduszy i Polityki
Regionalnej w Warszawie nie wyczerpał środków ochrony prawnej przewidzianych ustawą Pzp, gdyż obecnie została
złożona skarga do Sądu.
Zamawiający wyjaśnił, że dokonał szczegółowej analizy wszystkich złożonych ofert. Zamawiający zwrócił uwagę
na brak definicji legalnej pojęcia „rażąco niskiej ceny" jednakże orzecznictwo sądów, jak i Krajowa Izba Odwoławcza
wypracowała pewne rozumienie tego pojęcia. „Punktem odniesienia do jej określenia jest przedmiot zamówienia i przyjąć
można, że cena rażąco niska to taka, która jest nierealistyczna, niewiarygodna w porównaniu do cen rynkowych
podobnych zamówień i ewentualnie innych ofert złożonych w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego."
(wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 5 marca 2021 r., sygn. akt KIO 451/21). Zatem, jako ofertę z rażąco niską ceną
można uznać ofertę z ceną niewiarygodną, nierealistyczną w porównaniu do cen rynkowych podobnych zamówień.
Z brzmienia art. 224 ust. 1 Pzp wynika, że powzięta przez Zamawiającego wątpliwość w zakresie rażąco niskiej
ceny nie musi dotyczyć wyłącznie oferowanej ceny lub kosztu jako całości, ale także ich istotnych części składowych.
Biorąc pod uwagę powyższe, Zamawiający dokonał należytej oceny oferty Odwołującego. Zamawiający podniósł
dodatkowo, że wniesione odwołanie zmierza wyłącznie do niezasadnego przedłużenia procedury postępowania o
udzielenie zamówienia publicznego oraz zdecydowanie prowadzi do uniemożliwienia zawarcia umowy.
Krajowa Izba Odwoławcza, uwzględniając dokumentację postępowania, dokumenty zgromadzone w aktach sprawy i
wyjaśnienia złożone przez strony i uczestnika postępowania odwoławczego, ustaliła i zważyła, co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Izba nie stwierdziła przesłanek uzasadniających odrzucenie odwołania. Izba nie przychyliła się do stanowiska
Zamawiającego w powyższym zakresie. W ocenie Izby, pomimo dokonania przez Zamawiającego czynności, zgodnie z
zakresem uwzględnienia odwołania z dnia 23 lutego 2024 r., to w wyniku wezwania Odwołującego w dniu 7 marca 2024
r. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących wysokości zaoferowanej ceny w Zadaniu nr 1, złożenie kolejnych
wyjaśnień zmienia okoliczności sprawy, na podstawie których Zamawiający ponownie dokonał nowej czynności,
polegającej na ocenie złożonych wyjaśnień, która legła u podstaw odrzucenia oferty Odwołującego, tj. w oparciu o nowe
okoliczności wynikające z wyjaśnień złożonych przez Odwołującego w dniu 11 marca 2024 r. Z tego względu, wobec
dokonanej przez Zamawiającego oceny dodatkowych wyjaśnień i ponownego odrzucenia oferty Odwołującego, jako
nowych czynności w postępowaniu, przysługuje Odwołującemu pełne prawo do wniesienia odwołania wobec
wskazanych powyżej czynności Zamawiającego, które Zamawiający podjął w oparciu o nowe okoliczności ustalone w
toku dalszego badania oferty Odwołującego złożonej w prowadzonym postępowaniu o udzielenie zamówienia
publicznego w zakresie Zadania nr 1.
Izba stwierdziła, że Odwołujący wykazał posiadanie legitymacji uprawniającej do wniesienia odwołania, stosownie
do dyspozycji art. 505 ust. 1 Pzp.
Wykonawcy wspólnie ubiegający się o zamówienie - Konsorcjum w składzie: Jantar 2 Sp. z o.o., Jantar Sp. z o.o.
Sekret Sp. z o.o. z siedzibą w Słupsku, zgłosili przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego,
stosownie do art. 525 ust. 1-3 Pzp, stając się uczestnikami postępowania odwoławczego.
Zarzut naruszenia art. 226 ust.1 pkt 8 Pzp, poprzez odrzucenie oferty Odwołującego z uwagi na uznanie, że
wyjaśnienia Odwołującego nie są wystarczające i wskazują na rażąco niską cenę, podczas, gdy wyjaśnienia
Odwołującego są spójne, odpowiadają wezwaniu Zamawiającego oraz oferta Odwołującego nie zawiera rażąco niskiej
ceny.
Izba stwierdziła, że zarzut jest niezasadny.
Izba ustaliła, że Zamawiający wezwał Odwołującego w dniu 7 marca 2024 r. do złożenia dodatkowych wyjaśnień
w celu doprecyzowania wyjaśnień złożonych przez ww. wykonawcę w dniu 25 stycznia 2024 r., w tym m.in. do opisania i
wyjaśnienia w jaki sposób Odwołujący skalkulował cenę oferty złożonej Zadanie nr 1 oraz co wpłynęło na jej wysokość i
jakie koszty, w jakiej wysokości wchodzą w skład zaoferowanej ceny, w tym również wezwał do złożenia dowodów w
zakresie wyliczenia ceny i jej istotnych części składowych w zakresie terenów wewnętrznych, gdyż zaoferowana cena i
jej istotne części składowe dot. terenów wewnętrznych wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i
budzą wątpliwości, co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie wymaganiami określonymi w
dokumentach zamówienia i wynikającymi z odrębnych przepisów. Zamawiający wskazał w wezwaniu, że w związku z
analizą przesłanych wyjaśnień z dnia 25 stycznia 2024 r. powziął nowe wątpliwości co do wystąpienia podejrzenia
rażąco niskiej ceny oraz powstały kolejne kwestie, które wymagają wyjaśnienia i doprecyzowania. Zamawiający
przedstawił 12 punktów, w których opisał zagadnienia budzące jego wątpliwości z prośbą o doprecyzowanie i udzielenie
szczegółowych informacji w tym zakresie.
Zamawiający szczegółowo pouczył wykonawcę w treści powyższego wezwania, że „Wyjaśnienia wraz z
dowodami są niezbędne do ustalenia w sposób jednoznaczny, że za zaoferowaną cenę Wykonawca jest w stanie
wykonać zamówienie prawidłowo i zgodnie z wymaganiami, określonymi przez Zamawiającego w treści specyfikacji
warunków zamówienia. Wykonawca w udzielanych wyjaśnieniach w zakresie terenów wewnętrznych powinien udowodnić
Zamawiającemu, że jego cena ofertowa jest realna, wiarygodna, tzn. że z tytułu realizacji zamówienia i pozyskanego za nie
wynagrodzenia nie będzie ponosił strat i jest w stanie zrealizować zamówienie.
Wyjaśnienia w zakresie terenów wewnętrznych Wykonawcy nie mogą mieć charakteru ogólnego, np. ograniczać
się do zapewnienia, że Wykonawca będzie w stanie wykonać zamówienie za oszacowaną przez siebie cenę. Wykonawca
jest zobowiązany szczegółowo doprecyzować i wskazać konkretne, dające się zweryfikować czynniki umożliwiające mu
skalkulowanie ceny lub kosztu na niskim poziomie w zakresie terenów wewnętrznych. Konieczne jest ponadto wyjaśnienie
w zakresie terenów wewnętrznych, w jakim stopniu dany czynnik wpłynął na obniżenie ceny. Odrzuceniu, jako oferta z
rażąco niską ceną podlega oferta Wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie lub jeżeli złożone
wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny.”
Odwołujący złożył dodatkowe wyjaśnienia, pismem z dnia 11 marca 2024 r. w terminie wyznaczonym przez
Zamawiającego. Do wyjaśnień Odwołujący załączył jako dowody: informację o uzyskanej pomocy publicznej, wskaźniki
dotyczące zatrudnienia pracowników za styczeń 2024 r., faktury za usługę transportu kolejowego, ofertę na mydło w
pianie, fakturę za materiały higieniczne.
Odwołujący w złożonych wyjaśnieniach nie przedstawił jakichkolwiek informacji odnośnie technologii, na którą się
powoływał w wyjaśnieniach z dnia 25 stycznia 2024 r., a która miała umożliwiać Odwołującemu ograniczenie kosztów
realizacji usługi. Zarówno w wyjaśnieniach z dnia 25 stycznia 2024 r. jak i w wyjaśnieniach z dnia 11 marca 2024 r. a
także w odwołaniu Odwołujący powoływał się na technologię (pomysł) co do sposobu realizacji usługi. Jednak w żadnym
zakresie nie wyjaśnił Zamawiającemu na czym konkretnie ten pomysł miałby polegać. Odwołujący nie przedstawił
również informacji, w jaki wymierny sposób technologia własna Odwołującego pozwala na realne obniżenie kosztów
realizacji usługi oraz w jakiej wielkości.
Odwołujący wyjaśnił, że oparł przedstawioną Zamawiającemu kalkulację, przyjmując, że w ramach określonej
liczby etatów oraz ram godzinowych wykonywania czynności sprzątania, określonych w OPZ, wykonawca może
kierować pracowników do pracy na dowolną ilość roboczogodzin.
Odwołujący stwierdził w wyjaśnieniach m.in., że „… o ile przebywanie przez cały okres w czasie urzędowania sądu
i utrzymywania czystości ma sens, właśnie z uwagi na to, że przychodzą petenci i w każdym czasie może być potrzeba
korzystania z serwisu dziennego, o tyle przebywanie w godzinach od 18 do 22, czy do 21;30, gdy sąd nie urzęduje jest
pozbawione jakiejkolwiek logiki”.
Odwołujący nie wyjaśnił pozycji kosztów nieprzewidzianych i nie doprecyzował kalkulacji kosztów środków
czystości i środków higienicznych oraz narzędzi i urządzeń technicznych koniecznych do prawidłowej realizacji usługi,
podczas gdy Zamawiający prosił o przedstawienie szczegółowej kalkulacji w tym zakresie.
W SW Z Zamawiający wymaga zatrudnienia co najmniej 1 osoby w godz.6.00-10.00 czyli 4 godziny dziennie,
natomiast Odwołujący przewidział do sprzątaniem terenów zewnętrznych 4 osoby na pełen etat co daje 32 godziny
dziennie. Odwołujący jednocześnie wyjaśnił, że zatrudni 4 osoby na cały etat, ale osoby te faktycznie będą pracowały
mniejszą ilość godzin niż wynikająca z umowy. Dodatkowo w wyjaśnieniach z dnia 11 marca 2024 r. Odwołujący zmienił
swoje wcześniejsze wyjaśnienia co do ilości przewidzianych osób (z 4 do 3 osób) i co do wysokości ich wynagrodzenia.
Odwołujący w dodatkowych wyjaśnieniach nie przedstawił kalkulacji kosztów materiałów potrzebnych do
wykonania usługi na terenie zewnętrznym np. soli, piasku, chlorku magnezu, kosztów wywozu śniegu, kosztów sprzętu
do odśnieżania, kosztów koszenia trawy i innych, serwisu maszyn, nadgodzin nocnych, posiłków regeneracyjnych oraz
nie przedstawił wiarygodnych dowodów.
W pkt 5 szczegółowego opisu przedmiotu zamówienia – załącznik nr 8.1 do SW Z/załącznik nr 1 do umowy,
Zamawiający określił minimalny skład osobowy pracowników sprzątania z podziałem na teren wewnętrzny i zewnętrzny,
tj. Zamawiający określił, że sprzątanie: - pomieszczeń biurowych, toalet, korytarzy, klatek schodowych ze schodami na
każdym piętrze ma być wykonywane przez co najmniej 1 osobę (co najmniej 4 osoby budynek A i 4 osoby budynek B,
łącznie co najmniej 8 osób), - pomieszczeń parteru i wind (budynek A i B), będzie wykonywane przez co najmniej 1
osobę. Natomiast sprzątanie terenów zewnętrznych będzie wykonywane przez co najmniej 1 osobę od godz. 6.00 do
godz. 10.00.
Odwołujący wskazał w ofercie, że do realizacji zamówienia zatrudni łącznie 12 osób, tymczasem w
wyjaśnieniach z dnia 25.01.2024r. złożył oświadczenie, że łącznie zatrudni 16 osób (10 – sprzątanie terenów
wewnętrznych, 4 – sprzątanie terenów zewnętrznych, 1 – nadzór P.B., 1 – nadzór A.K.). W wyjaśnieniach z dnia 11
marca 2024 r. Odwołujący zmienił swoje wcześniejsze wyjaśnienia co do ilości przewidzianych osób do realizacji usługi
na terenie zewnętrznym (z 4 do 3 osób) oraz co do wysokości ich wynagrodzenia.
W wyjaśnieniach z dnia 25 stycznia 2024r. Odwołujący oświadczył, że zatrudnia wyłącznie pracowników
posiadających wieloletnie doświadczenie, co pozwoliło na wypracowanie technologii sprzątania umożliwiającej znaczne
ograniczenie kosztów oraz podkreślał, że przewagą Odwołującego jest po pierwsze zatrudnianie pracowników z
wieloletnim doświadczeniem, a po drugie pracowników, których wykonawca zna, a w szczególności doskonale wie, który
pracownik jest w czym najlepszy i gdzie osiąga najlepszą wydajność. Tymczasem w wyjaśnieniach z dnia 11 marca
2024 r. Odwołujący wskazywał jednoznacznie na ryzyko braku możliwości pozyskania pracowników do sprzątania
terenów zewnętrznych oraz wręcz powoływał się na znaczne koszty związane z poszukiwaniem pracowników przez
portale internetowe. Odwołujący oświadczył, że podtrzymuje swoje stanowisko, co do oszacowania ceny w zakresie
terenów zewnętrznych i wyjaśnił, że szacowanie w taki sposób wynika z braku pracowników na tereny zewnętrzne.
Odwołujący wyjaśnił także, że zatrudni pracowników na cały etat, ale będą pracować od 6 do 10, natomiast będą
pobierać wynagrodzenie jak za cały etat. Być może w ten sposób uda się Odwołującemu tych pracowników przy „sobie
zatrzymać”, dając im duża pensję w stosunku do godzin pracy.
Odwołujący nie wyjaśnił, jakie koszty i ryzyka zostały uwzględnione w pozycji „koszty nieprzewidziane”, a jedynie
wskazał, że „wykonawca w koszty nieprzewidziane „wrzucił” różnego rodzaju koszty, ryzyka itd., także zmiany w
przepisach prawa pracy, a Zamawiający ma takie zmiany przewidziane w umowie”.
W zakresie realizacji prac okresowych, Odwołujący wyjaśnił, że będą je wykonywać te same osoby, które będą
realizowały codzienne sprzątanie w ramach serwisu popołudniowego oraz w ramach godzin pracy przewidzianych na
ten zakres prac. Wykonawca dopuszcza także realizację usługi mycia okien przez pracowników zatrudnionych do pracy
przy terenach zewnętrznych w ramach tzw. pomocy pracownikom zatrudnionym przy sprzątaniu terenów wewnętrznych.
Odwołujący wyjaśnił, że w zakresie prac okresowych opisanym przez Zamawiającego w OPZ „jeden pracownik
pomagałby drugiemu, gdyby była taka potrzeba”, podobnie w zakresie mycia okien i wskazał, że koszt dodatkowych
roboczogodzin nie został ujęty przez wykonawcę w kalkulacji ceny w pozycji koszty pracy. Odwołujący wyjaśnił, że
osoby, które wykonują czynności codziennie będą wykonywały także prace dodatkowe. Odwołujący wskazał, że „po
wizycie na obiekcie doszedł do wniosku, że aż tyle godzin na sprzątanie nie jest niezbędne i założył, że osoby te będą
wykonywać także prace dodatkowe. Odwołujący prace dodatkowe „będzie polecał” swoim pracownikom w ramach
skalkulowanych etatów.
Zamawiający w dniu 12 marca 2024 r. dokonał wyboru oferty złożonej przez Konsorcjum Jantar jako
najkorzystniejszej oraz ponownie odrzucił ofertę Odwołującego na podstawie art. 224 ust. 6 Pzp, uznając, że złożone
wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu oraz na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 7
Pzp w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp, gdyż oferta Odwołującego została złożona w warunkach czynu nieuczciwej
konkurencji w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zamawiający w
uzasadnieniu przedstawił szczegółowe powody odrzucenia oferty Odwołującego, co potwierdza, że Zamawiający
dokonał szczegółowej analizy i oceny dodatkowych wyjaśnień złożonych przez Odwołującego w dniu 11 marca 2024 r. z
uwzględnieniem wyjaśnień z dnia 25 stycznia 2024 r.
W danym stanie faktycznym Izba zważyła, co następuje:
Zgodnie z art. 224 ust. 1 Pzp, jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się
rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania
przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych
przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub
kosztu, lub ich istotnych części składowych. Z brzmienia art. 224 ust. 1 Pzp wynika, że powzięta przez Zamawiającego
wątpliwość w zakresie rażąco niskiej ceny nie musi dotyczyć wyłącznie oferowanej ceny lub kosztu jako całości, ale
także ich istotnych części składowych.
Stosownie do art. 224 ust. 6 Pzp, odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta
wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wy-znaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie
uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.
Zgodnie z art. 224 ust. 5 Pzp obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu
spoczywa na wykonawcy. Wykonawca w wyjaśnieniach musi wykazać, że zaoferowana cena jest rynkowa i pozwala na
profesjonalną realizację wszystkich założeń zamówienia, zgodnie z opisem przedmiotu zamówienia. Składane
wyjaśnienia muszą być konkretne, szczegółowe i rzeczowe, a także opierać się na wyliczeniach, które pokażą jakie
elementy wpłynęły na sposób kalkulacji ceny oraz jej wysokość.
Wezwanie do złożenia dodatkowych wyjaśnień nie zostało przez Odwołującego zakwestionowane w drodze
środków ochrony prawnej. Tym samym zarówno zakres wezwania, jak i szczegółowe elementy, które Zamawiający
wskazał, jako podlegające wyjaśnieniu były wiążące dla Odwołującego. Odwołujący miał obowiązek rzetelnie odnieść do
wszystkich elementów wymagających wyjaśnienia.
Izba w pełni podzieliła stanowisko Zamawiającego, że złożone przez Odwołującego wyjaśnienia, z
uwzględnieniem wyjaśnień dodatkowych z dnia 11 marca 2024 r. nie uzasadniają zaoferowanej przez Odwołującego
ceny w Zadaniu nr 1.
Przedstawione w wyjaśnieniach ogólne deklaracje Odwołującego co do stosowania technologii umożliwiającej
obniżenie kosztów realizacji usługi należało uznać za całkowicie gołosłowne. Odwołujący w złożonych wyjaśnieniach nie
przedstawił jakichkolwiek informacji odnośnie wskazywanej technologii, na którą powoływał się w wyjaśnieniach z dnia 25
stycznia 2024 r., a która miała umożliwiać Odwołującemu ograniczenie kosztów realizacji usługi.
Wyjaśnienia Odwołującego dotyczące swobody wykonawcy w zakresie tzw. etatyzacji potwierdzają, że
Odwołujący dowolnie interpretuje wymagania Zamawiającego, w tym w zakresie odpowiedzi nr 18 na pytania
wykonawców „Etatyzacja pracowników jest w gestii Wykonawcy. Wybór zatrudnionego personelu jest w gestii
Wykonawcy z uwzględnieniem zapisów SW Z i wzoru umowy stanowiącym zał. 8 do SW Z.”,która wskazuje
jednoznacznie, że Zamawiający pozostawił do decyzji wykonawcy tzw. etatyzację, pod warunkiem spełnienia wszystkich
wymagań określonych w OPZ, w tym wskazanego czasu niezbędnego do realizacji zamówienia oraz minimalnej liczby
potrzebnych osób, określonych przez Zamawiającego jednoznacznie w OPZ. Odwołujący oparł natomiast przedstawioną
Zamawiającemu kalkulację, przyjmując, że w ramach określonej w OPZ liczby etatów oraz ram godzinowych
wykonywania czynności sprzątania, wykonawca może dowolnie kierować pracowników do pracy na dowolną ilość
roboczogodzin. Odwołujący potwierdził tym samym, że wprost nie respektuje wymagań określonych w OPZ,
stwierdzając w wyjaśnieniach, że „… o ile przebywanie przez cały okres w czasie urzędowania sądu i utrzymywania
czystości ma sens, właśnie z uwagi na to, że przychodzą petenci i w każdym czasie może być potrzeba korzystania z
serwisu dziennego, o tyle przebywanie w godzinach od 18 do 22, czy do 21;30, gdy sąd nie urzęduje jest pozbawione
jakiejkolwiek logiki”. Jak wynika z treści SW Z, Zamawiający nie przewidział możliwości skracania czasu realizowania
usługi sprzątania lub elastycznego podejścia do wskazanych w SW Z godzin realizacji usługi. Nielogiczne i nieracjonalne
są wyjaśnienia Odwołującego dotyczące liczby osób wskazanych przez Odwołującego do sprzątania terenów
zewnętrznych.
Nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy fakt, że w pierwszych wyjaśnieniach Odwołujący
szczegółowo przedstawił, jak wyliczył środki czystości, chemiczne itd. na miesiąc oraz na cały okres realizacji usługi.
Skoro Zamawiający żądał przedstawienia szczegółowej kalkulacji, to wykonawca miał obowiązek taką kalkulację
bezwzględnie przedstawić.
Złożone przez Odwołującego wyjaśnienia są pełne wewnętrznych sprzeczności, a przez to całkowicie
niewiarygodne. Są niespójne i niepełne, nie przedstawiają w wielu zagadnieniach informacji, o które zwrócił się do
Odwołującego Zamawiający w wezwaniu. Kolejne już wyjaśnienia nadal zawierają informacje ogólne, pomimo że
Zamawiający oczekiwał uszczegółowienia i doprecyzowania wyjaśnień złożonych pierwotnie.
Odwołujący w swoich wyjaśnieniach przedstawił w znacznym zakresie jedynie polemikę ze stanowiskiem
Zamawiającego, w tym również m.in. kwestionując zasadność wezwania w odniesieniu do kwestii wymagających
wyjaśnienia z powodu wcześniejszego wyjaśnienia danych kwestii.
W odniesieniu do terenów wewnętrznych średnia wszystkich ofert wynosi 46 226, 992 złotych, a oferta
Odwołującego odbiega od ww. średniej ofert o 60%. W dniu 11 marca 2024 r. Odwołujący przedstawił Zamawiającemu
dalsze wyjaśnienia, w których nie wykazał, że zaoferowane cena jest realna i umożliwia prawidłowe wykonanie
przedmiotu zamówienia, jak również nie załączył dowodów, które potwierdziłyby i uwiarygodniły oświadczenia
wykonawcy, co do sposobu kalkulacji kosztów w powyższym zakresie.
Z powyższych względów oferta Odwołującego podlegała odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp
Zarzut naruszenia art. 226 ust.1 pkt 7 Pzp, poprzez niezasadne odrzucenie oferty Odwołującego z uwagi na to, że
oferta została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji,
Zarzut powyższy nie jest zasadny.
Oferta Odwołującego w zakresie sprzątania terenów zewnętrznych jest wyższa o 156% od średniej
arytmetycznej ofert złożonych przez innych wykonawców oraz o 173% od wartości zamówienia oszacowanej przez
Zamawiającego.
W SW Z do realizacji zamówienia w powyższym zakresie Zamawiający wymagał skierowania co najmniej 1 osoby
w godz.6.00-10.00, czyli przez 4 godziny dziennie.
Odwołujący wyjaśnił, że przewidział do sprzątaniem trenów zewnętrznych 4 osoby na pełen etat, co daje 32
godziny dziennie. Odwołujący wyjaśnił dodatkowo, że zatrudni 4 osoby na cały etat, ale osoby te faktycznie będą
pracowały mniejszą ilość godzin niż wynikająca z zatrudnienia, chociaż otrzymają wynagrodzenie, jak na pełny etat.
Odwołujący, wskazując ceny oferowane w innych postępowaniach, nie wykazał, że zakres i charakter usług w
tych postępowaniach był choćby zbliżony do przedmiotu zamówienia w przedmiotowym postepowaniu, co powoduje, że
nie można tych cen wprost porównywać.
Powierzchnia terenu zewnętrznego, która obejmuje chodniki i jezdnie (parking) wynosi 3.900,00 m² oraz
dodatkowo tereny zielone o powierzchni 700 m². Wykonawca, za sprzątanie terenów wewnętrznych, na których
Zamawiający wymagał zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, co najmniej 10 osób, do których zastosowanie ma
stawka podatku VAT w wysokości 23 %, zaoferował cenę netto za 1 m-c w wysokości 27.787,15 zł/m-c netto, natomiast
za sprzątanie terenów zewnętrznych, na których Zamawiający wymagał zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, co
najmniej jednej osoby na pół etatu, do których zastosowanie ma obniżona stawka podatku VAT w wysokości 8 %,
Odwołujący zaoferował cenę netto za 1 m-c w wysokości wyższej, tj. 31.200,00 zł/m-c netto. Tym samym, wartość netto
usługi sprzątania terenów zewnętrznych za cały okres realizacji umowy jest nieproporcjonalnie wyższa od wartości netto
usługi sprzątania terenów wewnętrznych, pomimo znacznie mniejszego zakresu prac.
Złożone przez Odwołującego wyjaśnienia w tym zakresie wskazują, że oferta Odwołującego została
skalkulowana w tej części w sposób nieracjonalny, odbiegający w sposób istotny od potrzeb i wymagań Zamawiającego,
a zatem od przedmiotu zamówienia. Izba stwierdziła także, że z porównania ceny zaoferowanej przez Odwołującego 31 200 zł do ceny wykonawcy INW EMER Serwis Sp. z o.o. - 25 399,00 złotych oraz wykonawcy Eko Komes Sp. z.o.o 19 030 złotych wynika, że jest ona znacznie wyższa. Najistotniejsze znaczenie ma jednak fakt, że zaoferowana cena nie
została przez Odwołującego w sposób racjonalny i rzetelny uzasadniona.
Powyższe powoduje, że zasadne jest przyjęcie, że Odwołujący skalkulował złożoną ofertę w sposób, który ma na
celu uzyskanie przez wykonawcę efektu w postaci przeniesienia kosztów wykonania usługi na terenach wewnętrznych
do kosztów wykonania usług na terenach zewnętrznych w celu sztucznego obniżenia wartości należnego podatku VAT, a
w konsekwencji - do sztucznego zaniżenia wysokości ceny ofertowej brutto. Powyższe działanie należy zakwalifikować
jako złożenie oferty w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji, zgodnie z generalną definicją zawartą w art. 3 ust. 1
uznk, który definiuje czyn nieuczciwej konkurencji jako działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli
zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. W ocenie izby, Zamawiający prawidłowo uznał, że
całkowity koszt usługi sprzątania terenów zewnętrznych jest znacznie zawyżony, a wyjaśnienia w tym zakresie złożone
przez Odwołującego wskazują wprost na manipulację ze strony wykonawcy, który założył własne cele do osiągnięcia
przy realizacji przedmiotowego zamówienia, które są wyraźnie sprzeczne z rzetelnym podejściem do realizacji
przedmiotu zamówienia. Nie sposób bowiem racjonalnie uzasadnić, w świetle wymagań Zamawiającego w
przedmiotowym postępowaniu, przyjęcia przez Odwołującego nieproporcjonalnie zawyżonej liczby osób wymaganych do
sprzątania terenów zewnętrznych, w odniesieniu do których dodatkowo Odwołujący doliczył np. pracę w godzinach
nocnych oraz posiłki regeneracyjne i inne dodatkowe koszty. Jak podkreślał Zamawiający, w przeliczeniu na
roboczogodziny średnia miesięczna realna i przewidziana w SW Z liczba roboczogodzin w przypadku sprzątania terenów
wewnętrznych powinna wynieść 1148 (przyjmując 20 dniowy miesiąc pracy), natomiast w przypadku sprzątania terenów
zewnętrznych średnia miesięczna liczba roboczogodzin wynosi jedynie 80 rbg.
Z powyższego wynika, że Odwołujący dokonał sztucznego zaniżenia wartości prac polegających na utrzymaniu
czystości terenów wewnętrznych opodatkowanych stawką VAT 23%, zawyżając jednocześnie drastycznie i w sposób
absurdalny wartość prac wykonywanych na zewnątrz opodatkowanych stawką 8%. Przerzucanie kosztów pomiędzy
odrębnie ocenianymi stawkami w formularzu cenowym w ten sposób, że kształtowana jest z jednej strony cena
nierynkowa i bardzo wysoka, zaś z drugiej strony cena nierynkowa, rażąco niska, ma na celu wykorzystanie bilansu
kryteriów oceny ofert ze szkodą dla Zamawiającego i pozostałych wykonawców. Działanie Odwołującego w sposób
oczywisty zagraża interesom innych wykonawców, którzy kalkulując ceny uczciwie, nie mogą w ten sposób realnie
konkurować z podmiotem, który dopuszcza się manipulowania ceną, a w konsekwencji ich dostęp do rynku jest
ograniczany.
Manipulacja cenowa jest okolicznością przesądzającą o naganności postępowania wykonawcy w stopniu
uzasadniającym zastosowanie przepisu art. 226 ust. 1 pkt 3 i 7 Pzp w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 15 uznk.
Reasumując powyższe, Izba stwierdziła, że Zamawiający dokonał należytego badania i oceny oferty
Odwołującego, i w konsekwencji w sposób zasadny odrzucił ofertę Odwołującego złożoną na Zadanie nr 1 na podstawie
art. 226 ust. 1 pkt 7 i 8 Pzp. Ocena pozostałych ofert złożonych w postępowaniu, w tym oferty złożonej przez
Konsorcjum Jantar, dokonana przez Zamawiającego nie potwierdza naruszenia przez Zamawiającego art. 16 pkt 1-3
Pzp, w szczególności naruszenia zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Odwołujący nie
wykazał, że Zamawiający „na siłę” chce odrzucić ofertę Odwołującego, gdyż decyzja ta znajduje jednoznaczne oparcie w
dokumentacji postępowania.
W tym stanie faktycznym i prawnym, zarzut naruszenia art. 252 ust.1 Pzp, poprzez wybór oferty Konsorcjum
Jantar, jako oferty najkorzystniejszej, jest nieuprawniony.
Uwzględniając powyższy stan rzeczy, ustalony w toku postępowania, Izba orzekła,
jak w sentencji.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 557 i art. 575 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1710 ze zm.) oraz § 5 pkt 1 i 2 oraz § 8 ust. 2 pkt 1
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od
odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz.U. z 2020 r. 2437).
Przewodniczący: …………………………