Sygn. akt: KIO 912/26
WYROK
Warszawa, dnia 1 kwietnia 2026 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący:Anna Wojciechowska
Protokolant:
Rafał Komoń
po rozpoznaniu na rozprawie w Warszawie w dniu 30 marca 2026 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej w dniu 26 lutego 2026 r. przez wykonawcę Arinea sp. z o.o. z siedzibą w Borku w postępowaniu
prowadzonym przez zamawiającego Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej – Krośnieński Holding
Komunalny sp. z o.o. z siedzibą w Krośnie
orzeka:
1.Uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu: unieważnienie czynności unieważnienia postępowania w
części II i III oraz prowadzenie czynności badania i oceny ofert w tych częściach.
2.Kosztami postępowania obciąża zamawiającego Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej –
Krośnieński Holding Komunalny sp. z o.o. z siedzibą w Krośnie i
2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (piętnaście tysięcy złotych zero
groszy) uiszczoną przez wykonawcę Arinea sp. z o.o. z siedzibą w Borku tytułem wpisu od odwołania oraz
kwotę 3600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem wynagrodzenia pełnomocnika
odwołującego,
2.2.zasądza od zamawiającego Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej – Krośnieński Holding
Komunalny sp. z o.o. z siedzibą w Krośnie na rzecz wykonawcy Arinea sp. z o.o. z siedzibą w Borku kwotę
18 600 zł 00 gr (osiemnaście tysięcy sześćset złotych zero groszy) stanowiącą uzasadnione koszty strony
poniesione tytułem wpisu od odwołania i wynagrodzenia pełnomocnika.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący: …………………………..
Sygn. akt KIO 912/26
Uzasadnienie
Zamawiający – Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej – Krośnieński Holding Komunalny sp. z o.o. z
siedzibą w Krośnie - prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego
na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity Dz. U. 2024 r., poz. 1320
z późn. zm. – dalej „ustawa pzp”), pn. „Budowa magazynów energii elektrycznej dla MPGK Krosno Sp. z o.o.”, numer
postępowania: DZ-2300-18/EK/2025.Ogłoszenie o zamówieniu opublikowane zostało w Dzienniku Urzędowym Unii
Europejskiej w dniu 4 sierpnia 2025 r., numer publikacji ogłoszenia: 508262-2025, numer wydania Dz.U. S: 147/2025.
W dniu 26 lutego 2026 r. odwołanie wniósł wykonawca Arinea sp. z o.o. z siedzibą w Borku – dalej Odwołujący.
Odwołujący wniósł odwołanie wobec: unieważnienia postępowania w części II i III postępowania.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie art. 255 pkt 5 ustawy pzp, przez unieważnienie postępowania
co do części II i III zamówienia, podczas gdy w zaistniałym stanie faktycznym nie doszło do kumulatywnego ziszczenia
ustawowych przesłanek, obligujących Zamawiającego do unieważnienia postępowania, a Zamawiający nie udźwignął
spoczywającego na nim ciężaru wykazania spełnienia tychże przesłanek.
Odwołujący w oparciu o wyżej wskazane zarzuty wniósł o uwzględnienie odwołania, jak również nakazanie
Zamawiającemu:
1) unieważnienia czynności unieważnienia postępowania w części II i III.
2) przeprowadzenia czynności badania i oceny ofert złożonych w części II i III.
W dniu 18 marca 2026 r. Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o oddalenie odwołania w
całości uzasadniając swoje stanowisko w sprawie.
W dniu 27 marca 2026 r. Zamawiający przekazał również do Izby dowód: kopię zaktualizowanego Regulaminu
wyboru przedsięwzięć - Do objęcia wsparciem bezzwrotnym z planu rozwojowego - W ramach Krajowego Planu
Odbudowy i Zwiększania Odporności Inwestycja B2.2.2/G1.1.2 - Instalacje OZE realizowane przez społeczności
energetyczne – Część B: wsparcie inwestycyjne społeczności energetycznych – Działanie B.1: Demonstracyjne projekty
inwestycyjne realizowane przez społeczności energetyczne – wersja nr 4 z 12.03.2026 r.
W dniu 29 marca 2026 r. wpłynęło pismo procesowe Odwołującego stanowiące replikę na odpowiedź na
odwołanie, w której Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania.
Izba ustaliła, co następuje:
Izba ustaliła, że odwołanie czyni zadość wymogom proceduralnym zdefiniowanym w Dziale IX ustawy z dnia 11 września
2019 r. - Prawo zamówień publicznych, tj. odwołanie nie zawiera braków formalnych oraz został uiszczony od niego
wpis. Izba ustaliła, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 528 ustawy pzp, które skutkowałyby odrzuceniem
odwołania.
Izba stwierdziła, że Odwołujący posiada interes w uzyskaniu zamówienia oraz może ponieść szkodę w wyniku
naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy pzp, a więc odwołanie mu przysługiwało w myśl art. 505 ust. 1
ustawy pzp.
Izba ustaliła, że w terminie wynikającym z art. 525 ust. 1 ustawy pzp do postępowania odwoławczego nie zgłosił
przystąpienia żaden wykonawca.
Izba postanowiła dopuścić dowody z dokumentacji przedmiotowego postępowania, odwołanie wraz z załącznikami,
odpowiedź na odwołanie wraz z załącznikami, dowód przekazany przez Zamawiającego w dniu 27 marca 2026 r. oraz
replikę Odwołującego z dnia 29 marca 2026 r.
Na podstawie tych dokumentów, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia, stanowiska i dowody złożone
przez strony w trakcie posiedzenia i rozprawy, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła:
Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.
W zakresie podniesionych zarzutów Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
Zgodnie z SWZ:
- „IV. Opis przedmiotu zamówienia.
1. Przedmiotem zamówienia jest wykonanie dokumentacji projektowej oraz budowy magazynów energii elektrycznej na
terenie trzech lokalizacji MPGK sp. z o.o. Krosno. Planowane przedsięwzięcie służyć będzie magazynowaniu energii
elektrycznej, która zostanie wykorzystana na potrzeby bilansowania energii elektrycznej w Przedsiębiorstwie oraz
w Krośnieńskim Klastrze Energii. Przedmiot zamówienia obejmuje realizację inwestycji pod nazwą: „Budowa magazynów
energii elektrycznej dla MPGK Krosno Sp. z o.o.”
Inwestycja została podzielona na 3 części (zadania):
Zadanie 1 - „Budowa magazynu energii elektrycznej na terenie Elektrociepłowni Krosno o pojemności 2000 kWh i mocy
1000 kW”
Zadanie 2 - „Budowa magazynu energii elektrycznej na terenie siedziby MPGK Krosno na ul. Fredry 12 o pojemności 200
kWh i mocy 50 kW”
Zadanie 3 - ,,Budowa magazynu energii elektrycznej na terenie RCO o pojemności 400 kWh i mocy 200 kW”
Parametry pojemności i mocy magazynów należy traktować jako minimalne.”
- „VII. Termin wykonania zamówienia
Termin realizacji:
1) Część I - „Budowa magazynu energii elektrycznej na terenie Elektrociepłowni Krosno o pojemności 2000 kWh i mocy
1000 kW” do 25 sierpnia 2026 r.
2) Część II - „Budowa magazynu energii elektrycznej na terenie siedziby MPGK Krosno na ul. Fredry 12 o pojemności
200 kWh i mocy 50 kW do 25 sierpnia 2026 r.
3) Część III - ,,Budowa magazynu energii elektrycznej na terenie RCO o pojemności 400 kWh i mocy 200 kW” do 25
sierpnia 2026 r.”
Wzór umowy: „§ 17 (…) 4. Zamawiający przewiduje możliwość zmian postanowień zawartej umowy w stosunku do treści
oferty, na podstawie której dokonano wyboru Wykonawcy w następującym zakresie:
1) Termin realizacji zamówienia może ulec zmianie w następujących sytuacjach:
- w przypadku braków lub wad PFU lub innych dokumentów budowy - o czas niezbędny do uzupełnienia braków /
usunięcia wad,
- wyjątkowo niesprzyjających warunków atmosferycznych - o czas występowania tych warunków,
- wystąpienia okoliczności niezależnych od Wykonawcy uniemożliwiających wykonywanie / kontynuowanie robót, na
uzasadniony wniosek Wykonawcy, pod warunkiem, że zmiana ta wynika z okoliczności, których Wykonawca nie mógł
przewidzieć na etapie składania oferty - proporcjonalnie do liczby dni uniemożliwiających wykonywanie / kontynuowanie
robót związanych z wykonaniem umowy,
- w przypadku, gdy wystąpią opóźnienia w wydawaniu decyzji, zezwoleń, uzgodnień, warunków itp., do wydania których
właściwe organy administracji publicznej lub inne podmioty są zobowiązane na mocy przepisów prawa, jeżeli opóźnienie
przekroczy okres przewidziany w przepisach prawa, w którym ww. decyzje, zezwolenia, uzgodnienia, warunki itp. powinny
zostać wydane oraz nie jest następstwem okoliczności leżących po stronie Wykonawcy lub Zamawiającego - dopuszcza
się wydłużenie terminu o liczbę dni, w których z powodu tych okoliczności brak było możliwości wykonywania Umowy w
sposób, który pozwoliłby na terminowe jej wykonanie,
- w przypadku, gdy wystąpią lub zostaną ujawnione odbiegające od przyjętych w PFU warunki terenu budowy – dopuszcza
się wydłużenie terminu wykonania Umowy o liczbę dni, w których z powodu tych okoliczności brak było możliwości
wykonywania / kontynuowania Umowy w sposób, który pozwoliłby na terminowe jej wykonanie.”
Izba ustaliła, że w dniu 30 października 2025 r. Zamawiający poinformował wykonawców o wyborze najkorzystniejszej
oferty:
„Części I zamówienia: Przedsiębiorstwo Budownictwa Energetycznego ELBUD Poznań S.A. Zakładowa 10, Plewiska 62064 – Lider, pozostali Wykonawcy: ELECTRO CITY Sp. z o.o, ul. Szkolna 9, 16-060 Zabłudów
- Części II i III zamówienia: AGZ Sp. z o.o., ul. gen. Józefa Hallera 6 lokal 3, 38-400 Krosno.”
Od powyższej czynności w dniu 10 listopada 2025 r. odwołanie wniósł obecny Odwołujący żądając m.in. unieważnienia
czynności wyboru oraz odrzucenia wybranych ofert w każdej z części.
Wyrokiem z dnia 5 stycznia 2026 r. w sprawie o sygn. akt: KIO 5008/25 Krajowa Izba Odwoławcza uwzględniła
częściowo odwołanie i nakazała unieważnienie czynności wyboru w części II i III, odrzucenie oferty AGZ Sp. z o.o., ul.
gen. Józefa Hallera 6 lokal 3, 38-400 Krosno oraz powtórzenie czynności badania i oceny ofert w części II i III. W
pozostałym zakresie Izba oddaliła odwołanie.
Pismo Ministerstwa Klimatu i Środowiska z dnia 12 stycznia 2026 r.: „Dotyczy: realizacji przedsięwzięć w ramach
Inwestycji KPO B2.2.2/G1.1.2 „Instalacje OZE realizowane przez społeczności energetyczne” – Część inwestycyjna.
Szanowni Państwo, w nawiązaniu do wcześniejszej korespondencji informuję, że prace nad wydłużeniem terminu realizacji
Inwestycji KPO B2.2.2/G1.1.2 (nabór inwestycyjny) powinny zakończyć się ogłoszeniem zmian w regulaminie wyboru
przedsięwzięć na przełomie stycznia/lutego br. Planowane zmiany w regulaminie przewidują dwie możliwości: ponoszenie
wydatków kwalifikowalnych do 31.12.2026 r. lub do 30.06.2027 r. Wybór krótszego terminu (31.12.2026 r.) umożliwi
zwiększenie kosztów pośrednich ponoszonych w przedsięwzięciu z 1 do 5%. W takim przypadku OOW będzie
zobowiązany do dostarczenia w nieprzekraczalnym terminie do 24.08.2026 r. tzw. Skonsolidowanego certyfikatu instalacji
mechanicznych (wzór w załączeniu). Certyfikat ten będzie udowadniał umiejscowienie fizycznej infrastruktury
przedsięwzięcia. Jednakże między 25.08.2026 r. a 31.12.2026 r. zakłada się możliwość dalszego ponoszenia kosztów
kwalifikowalnych, w tym związanych z realizacją szczegółowych czynności niezbędnych do formalnego uruchomienia
infrastruktury i zakończenia projektu.
W związku z powyższym, proszę o deklarację, którą opcją będą Państwo zainteresowani:
1. Realizacją przedsięwzięcia do 31.12.2026 r. ze zwiększonymi kosztami pośrednimi i obowiązkiem dostarczenia ww.
certyfikatu lub
2. Realizacją przedsięwzięcia do 30.06.2027 r., bez zwiększania kosztów pośrednich.
Deklarację proszę wskazać w poniższym linku w terminie do 19 stycznia br. (…)”
W dniu 14 stycznia 2026 r. Zamawiający wszczął postępowanie na zakres przedmiotowy jak dla części II i III
postępowania (data wysłania ogłoszenia o zamówieniu do publikacji): „Przedmiotem zamówienia jest wykonanie
dokumentacji projektowej oraz budowy magazynów energii elektrycznej na terenie dwóch lokalizacji MPGK sp. z o.o.
Krosno. Planowane przedsięwzięcie służyć będzie magazynowaniu energii elektrycznej, która zostanie wykorzystana na
potrzeby bilansowania energii elektrycznej w Przedsiębiorstwie oraz w Krośnieńskim Klastrze Energii. Przedmiot
zamówienia obejmuje realizację inwestycji pod nazwą: „Budowa magazynów energii elektrycznej dla MPGK Krosno Sp. z
o.o.” Inwestycja została podzielona na 2 części (zadania): Zadanie 1 - „Budowa magazynu energii elektrycznej na terenie
siedziby MPGK Krosno na ul. Fredry 12 o pojemności 200 kWh i mocy 50 kW” Zadanie 2 - ,,Budowa magazynu energii
elektrycznej na terenie RCO o pojemności 400 kWh i mocy 200 kW” –ogłoszenie o zamówieniu z dnia 15 stycznia 2026
r.: numer publikacji ogłoszenia: 30227-2026, numer wydania Dz.U. S: 10/2026. – końcowy termin realizacji określono na:
21 grudnia 2026 r.
Zmiana treści SWZ w postępowaniu: DZ-2300-1/EK/2026 z dnia 14 stycznia 2026 r.:
„Termin realizacji:
1) Część I - „Budowa magazynu energii elektrycznej na terenie siedziby MPGK Krosno na ul. Fredry 12 o pojemności
200 kWh i mocy 50 kW”
- do dnia 20.08.2026 r. dostawa i umiejscowienie magazynu energii elektrycznej na terenie Fredry 12,
- do 21.12.2026 r. dokonanie wszelkich czynności niezbędnych do formalnego uruchomienia magazynu, w tym dokonanie
wszelkich poprawek, uzgodnień, opinii i czynności odbioru.
2) Część II - ,,Budowa magazynu energii elektrycznej na terenie RCO o pojemności 400 kWh i mocy 200 kW”
- do dnia 20.08.2026 r. dostawa i umiejscowienie magazynu energii elektrycznej na terenie RCO,
- do 21.12.2026 r. dokonanie wszelkich czynności niezbędnych do formalnego uruchomienia magazynu, w tym dokonanie
wszelkich poprawek, uzgodnień, opinii i czynności odbioru.”
Izba ustaliła, że w dniu 15 stycznia 2026 r. Zamawiający zawarł umowę na część I zamówienia.
W dniu 22 stycznia 2026 r. Zamawiający otrzymał odpis wyroku KIO. Odwołujący otrzymał odpis wyroku 21 stycznia
2026 r.
Odwołujący w dniu 5 lutego 2026 r. zadał pytanie przez stronę prowadzonego postępowania: „Dzień dobry w związku z
tym iż postepowanie dawno się już zakończyło, również w KIO bardzo proszę o informację kiedy będą podejmowane
dalsze kroki w sprawie udzielenia zamówienia.”
Pismem z dnia 5 lutego 2026 r. Zamawiający odpowiedział, że jest w trakcie analizy i dalsze czynności w postępowaniu
będą podejmowane po ewentualnym uprawomocnieniu się wyroku KIO.
W dniu 13 lutego 2026 r. odbyło się otwarcie ofert w postępowaniu o nr DZ-2300-1/EK/2026.
Pismem z dnia 16 lutego 2026 r. Zamawiający poinformował o unieważnieniu czynności wyboru oferty najkorzystniejszej i
odrzuceniu oferty AGZ Sp. z o.o., ul. gen. Józefa Hallera 6 lokal 3, 38-400 Krosno w części II i III postępowania.
W dniu 16 lutego 2026 r. Zamawiający poinformował również o unieważnieniu postępowania w części II i III wskazując:
„Podstawa prawa unieważnienia postępowania Zgodnie z przepisem art. 255 pkt 5 ustawy z dnia 11 września 2019 r.
Prawo zamówień publicznych [Dz.U. z 2024 r., poz. 1320 z późn. zm.] - Zamawiający unieważnia postępowanie o
udzielenie zamówienia, jeżeli wystąpiła istotna zmiana okoliczności powodująca, że prowadzenie postępowania lub
wykonanie zamówienia nie leży w interesie publicznym, czego nie można było wcześniej przewidzieć.
Uzasadnienie faktyczne
Przedsięwzięcie pod nazwą: „Budowa bateryjnych magazynów energii w obiektach należących do MPGK Krosno sp. z
o.o.” jest realizowane przez Zamawiającego w ramach projektu „Rozwój Krośnieńskiego Klastra Energii – etap II”.
Zamawiający wyjaśnia, że zadanie to, podobnie jak inne zadania w ramach projektu „Rozwój Krośnieńskiego Klastra
Energii – etap II”, jest realizowane w oparciu o Uchwałę Nr LIX/1633/23 z dnia 27-04-2023 r. Rady Miasta Krosna w
sprawie powierzenia Zamawiającemu, jako spółce komunalnej, wybranego zakresu zadania własnego Gminy z zakresu
zaopatrzenia w energię elektryczną, które to powierzenie wypełnia definicję gospodarki komunalnej rozumianej jako
działania na rzecz rozwoju lokalnego. Powyższa Uchwała została podjęta w celu zwiększenia stopnia niezależności
energetycznej Gminy Miasto Krosno, zwiększenia wykorzystania zasobów lokalnych oraz wzrostu bezpieczeństwa dostaw
energii dla jednostek organizacyjnych Gminy.
Zamawiający wskazuje dalej, że realizacja projektu „Rozwój Krośnieńskiego Klastra Energii – etap II” oparta jest na
współpracy Zamawiającego z Gminą Miasto Krosno i Państwową Akademią Nauk Stosowanych w Krośnie. W tym celu
Zamawiający zawarł z tymi Partnerami Umowę Partnerską z dnia 22-03-2024 r. oraz Porozumienie o Współpracy z dnia
08-12-2025 r. przy realizacji inwestycji B2.2.2/ G1.1.2 pod nazwą: „Instalacje OZE realizowane przez społeczności
energetyczne”, dofinansowanej ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności [KPO].
Na dzień ogłoszenia postępowania przetargowego w przedmiocie budowy bateryjnych magazynów energii, termin
realizacji inwestycji wskazany w warunkach KPO B2.2.2/ G1.1.2 był zamknięty datą 31-08-2026 r. Również na moment
rozstrzygnięcia przez KIO odwołania Arinea sp. z o.o. wniesionego w dniu 10-11-2025 r. termin realizacji i zakończenia
tego Przedsięwzięcia nie mógł przekroczyć daty 31-08-2026 r.
Jednak już po wydaniu sentencji wyroku przez Krajową Izbę Odwoławczą, nastąpiła istotna zmiana okoliczności
dotycząca warunków zamówienia publicznego. Zamawiający powziął bowiem wiedzę, która następnie została potwierdzona
pismem Ministerstwa Klimatu i Środowiska z dnia 12-01-2026 r., znak: DOZE-I.321.2.2024.MJ, o zamierzonych na
przełomie stycznia i lutego 2026 r. zmianach w Regulaminie wyboru Przedsięwzięć ukierunkowanych na wydłużenie
okresu ponoszenia wydatków kwalifikowalnych tego Przedsięwzięcia z dnia 31-08-2026 r. do dnia 31-12-2026 r., a nawet
do dnia 30-06-2027 r.
Zmiana ta jest kluczowa, gdyż umożliwia wydłużenie terminu realizacji przedsięwzięć dofinansowanych z KPO.
Uzasadnienie prawne
Powyższy stan faktyczny wyczerpuje przesłanki zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 255 pkt 5 ustawy z dnia
11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych z niżej podanych względów.
1) Przesłanka istotności zmiany.
Zmiana okoliczności stanowiąca podstawę unieważnienia postępowania jest w niniejszej sprawie istotna, gdyż dotyczy
istotnego elementu umowy jakim jest niewątpliwie termin wykonania i termin ten wydłuża znacznie.
Jak wskazuje doktryna: „Istotna zmiana okoliczności, której nie można było przewidzieć, to kategoria obiektywna, ściśle
powiązana z przedmiotem i terminem wykonania zadania” – tak np. Nowicki Józef Edmund, Wiśniewski Piotr, Prawo
zamówień publicznych. Komentarz, wyd. V, Opublikowano: WKP 2023
Zmiana terminu realizacji i zakończenia Przedsięwzięcia z 31-08-2026 r. do 31-12-2026 r., a nawet do dnia 30-06-2027 r.
znosi konieczność wykonania zamówienia w dotychczasowym, bardzo napiętym terminie, a zarazem uzasadnia
dostosowanie terminu wykonania zamówienia do nowych wymogów KPO.
Zamawiający zauważa przy tym, że dostosowanie terminu realizacji zamówienia do nowych wymogów KPO nie mógłby
dokonać w dotychczasowym postępowaniu. Zmiana terminu wykonania umowy stanowiłaby bowiem zmianę istotną w
rozumieniu art. 454 ust. 2 ustawy Prawo zamówień publicznych. Wprowadzenie istotnej zmiany do umowy skutkuje
koniecznością przeprowadzenia nowego postępowania. Wprawdzie przepis ten dotyczy zmian zawartej już umowy,
niemniej jednak określa on na czym polega istotność zmiany umowy oraz istotność zmiany warunków zamówienia.
Gdyby Zamawiający wprowadził na obecnym etapie do umowy istotną zmianę dotyczącą terminu jej wykonania, to
mógłby spotkać się ze słusznym zarzutem, że gdyby ten dłuższy termin był wskazany w pierwotnie ogłoszonym
postępowaniu, to wzięliby w nim udział lub mogliby wziąć udział inni wykonawcy lub przyjęte zostałyby oferty innej treści,
zwłaszcza że, termin realizacji zamówienia jest kluczowym elementem każdego postępowania o udzielenie zamówienia.
Jest elementem kosztotwórczym wpływającym na kalkulację składanych przez Wykonawców ofert.
Poza tym, w prowadzonym postępowaniu terminu realizacji zamówienia nie można zmienić również z uwagi na treść
przepisu art. 137 ustawy Prawo zamówień publicznych, z którego wynika zakaz dokonywania jakichkolwiek zmian treści
SWZ i ogłoszenia o zamówieniu po upływie terminu składania ofert.
2) Przesłanka braku interesu prawnego w wykonaniu zamówienia w pierwotnie założonym terminie.
Magazyny energii mają służyć realizacji zadań Krośnieńskiego Klastra Energii. Magazyny, wraz z pozostałymi
urządzeniami i instalacjami energetycznymi Klastra, mają za zadanie zwiększać stopień niezależności energetycznej,
zwiększać wykorzystanie zasobów lokalnych oraz zapewniać wzrost bezpieczeństwa dostaw energii. Podkreślić trzeba, że
głównymi beneficjentami tych korzyści nie jest Zamawiający, lecz jednostka samorządu terytorialnego - Gmina Miasto
Krosno oraz jednostki organizacyjne tej Gminy.
Krajowa Izba Odwoławcza, w wyroku do sygn. akt KIO 907/21 stwierdziła, że w indywidualnym stanie faktycznym mogą
istnieć przypadki, w których interes Zamawiającego jak i interes publiczny będą zbieżne. W niniejszym przypadku mamy
do czynienia właśnie z taką sytuacją. Z jednej strony w interesie publicznym leży to, by Zamawiający, będący spółką
samorządową, dokonywał wydatkowania środków publicznych w sposób gospodarny, oszczędny i celowy. Z drugiej
strony, w interesie publicznym jest także i przede wszystkim to, by zapewnione zostały właściwe warunki realizacji zadania
własnego Gminy z zakresu zaopatrzenia w energię elektryczną i działania na rzecz rozwoju lokalnego w tym obszarze,
które Zamawiający realizuje nie we własnym interesie i nie w oparciu o własną decyzję, lecz w wykonaniu wyżej powołanej
Uchwały Rady Miasta Krosna z dnia 27-04-2023 r., a zatem w wykonaniu woli Mieszkańców Miasta Krosna.
W przypadku braku unieważnienia postępowania i realizacji zamówienia w pierwotnie założonym terminie, tj. do dnia 2508-2026 r. zachodzi istotne ryzyko, w zasadzie graniczące z pewnością, że Wykonawca nie zdoła ukończyć zamówienia w
tym terminie, co z kolei rodzi negatywne konsekwencje związane z niedotrzymaniem warunków dofinansowania i w efekcie
godzi w interes publiczny wyżej wskazany.
Dodać trzeba, że w niniejszym przypadku nie można postawić Zamawiającemu skutecznego zarzutu, że Zamawiający w
unieważnianym postępowaniu przyjął zbyt krótki termin realizacji zamówienia, gdyż Zamawiający nie miał w tym zakresie
żadnej swobody, gdyż musiał dostosować się do warunków dofinansowania narzuconych przez reguły KPO.
Niezależnie od powyższego wskazać też trzeba, że w ostatnim czasie rynek odnotowuje spadek cen magazynów energii,
zatem również z tego względu w interesie publicznym jest poddanie pod ponowną wycenę dostaw magazynów energii w
ponownie ogłoszonym postępowaniu przetargowym, tym bardziej, że Zamawiający w ponownym przetargu wydłużył termin
realizacji zamówienia, co również powinno mieć wpływ na cenę w kierunku jej obniżenia.
Tak więc w okolicznościach niniejszej sprawy to właśnie unieważnienie postępowania, a nie podpisanie umowy, leży w
interesie publicznym, bo zapobiega wyżej wskazanym negatywnym konsekwencjom zawarcia umowy dostawy
magazynów na pierwotnych warunkach.
3) Przesłanka braku możliwości przewidzenia zmiany.
Zamawiający nie był w stanie przewidzieć przed wszczęciem postępowania o udzielenie zamówienia zmian reguł
dofinansowania Przedsięwzięcia z Krajowego Planu Odbudowy. Zmiana tych reguł, a konkretnie wydłużenie okresu
ponoszenia wydatków kwalifikowalnych Przedsięwzięcia z 31-08-2026 r. do 31-12-2026 r., a nawet do 30-06-2027 r., jest
nie tylko okolicznością niemożliwą do przewidzenia na etapie ogłaszania postępowania, ale ponadto jest okolicznością o
charakterze trwałym i zewnętrznym, tj. w żaden sposób niezależnym od Zamawiającego i Wykonawcy.
Podsumowując, w kontekście zmian reguł KPO, dalsze prowadzenie postępowania w Części II i III zamówienia, z
utrzymaniem bezwzględnego, rygorystycznego terminu realizacji Przedsięwzięcia w nieprzekraczalnym terminie do dnia
25-08-2026 r., jest w obecnej sytuacji bezzasadne i niecelowe.
W szczególności dalsze procedowanie dotychczasowego postępowania, tj. ocena podmiotowa Wykonawcy Arinea sp. z
o.o., późniejszy wybór droższej oferty i co więcej – zawarcie umowy z terminem wykonania do dnia 25-08-2026 r., którego
dochowanie już dziś jest bardzo poważnie zagrożone, w ocenie Zamawiającego jest sprzeczne z wyżej wskazanym
interesem publicznym. Jednocześnie ogłoszenie kolejnego postępowania z wydłużonym terminem realizacji, tj. do grudnia
2026 r., zapewni realną możliwość jego wykonania w zakontraktowanym terminie, a dodatkowo, w kontekście spadających
cen magazynów energii, przyczyni się do bardziej efektywnego wydatkowania środków publicznych. Zamawiający
wychodząc naprzeciw zmianom reguł KPO ogłosił nowe postępowanie na ww. zadania z terminem realizacji do 21-12-2026
r.”
Informacja z otwarcia ofert z dnia 16 września 2025 r.: ceny ofertowe Odwołującego: część II: 686 339,12 zł, część III:
1 156 756,04 zł. Kwota przeznaczona na sfinansowanie zamówienia: część II: 787 200,00 zł, część III: 1 476 000,00 zł.
Dowody Odwołujący:
- Umowa o objęcie wsparciem bezzwrotnym z planu rozwojowego nr ……………. Przedsięwzięcia „…..……………..”1 w
ramach Inwestycji B2.2.2/G1.1.2 Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO): Instalacje OZE
realizowane przez społeczności energetyczne Część B: wsparcie inwestycyjne społeczności energetycznych: „§ 12
Zmiany Umowy 1. Zmianę, wymagającą aneksowania Umowy, stanowi: (…) 4) zmiana terminu realizacji lub okresu
kwalifikowalności Przedsięwzięcia; (…) § 16 Warunki rozwiązania umowy 1. IOI może rozwiązać Umowę ze skutkiem
natychmiastowym w formie pisemnej pod rygorem nieważności w przypadku istotnych naruszeń postanowień Umowy
przez OOW, w przypadku: 1) opóźnień w realizacji Przedsięwzięcia w stosunku do zaakceptowanego Harmonogramu
Przedsięwzięcia o okres dłuższy niż 6 miesięcy, przy jednoczesnym braku zgłoszenia opóźnienia oraz wiarygodnych
wyjaśnień ze strony OOW; 2) wystąpienia okoliczności wskazujących na wydłużenie terminu realizacji Przedsięwzięcia i
okresu kwalifikowalności wydatków przy jednoczesnym braku wiarygodnych wyjaśnień ze strony OOW w tym zakresie
oraz braku wystąpienia przez OOW o wydłużenie terminu realizacji Przedsięwzięcia i okresu kwalifikowalności wydatków;”
Dowody Zamawiający:
- kopia zaktualizowanego Regulaminu wyboru przedsięwzięć - Do objęcia wsparciem bezzwrotnym z planu rozwojowego
- W ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności Inwestycja B2.2.2/G1.1.2 - Instalacje OZE
realizowane przez społeczności energetyczne – Część B: wsparcie inwestycyjne społeczności energetycznych –
Działanie B.1: Demonstracyjne projekty inwestycyjne realizowane przez społeczności energetyczne – wersja nr 4 z
12.03.2026 r.: „§ 3 Postanowienia ogólne (…) 8. Okres ponoszenia wydatków kwalifikowalnych w ramach Przedsięwzięcia
w Działaniu B.1 stanowi okres od dnia rozpoczęcia realizacji Przedsięwzięcia, jednak nie wcześniej niż od dnia złożenia
Wniosku, do dnia: 1) 31.12.2026 r. – w przypadku Przedsięwzięć, w których zastosowano wysokość kosztów pośrednich
określonych w § 5 ust. 4 pkt. 2; 2) 30.06.2027 r. – w przypadku Przedsięwzięć, w których zastosowano wysokość kosztów
pośrednich określonych w § 5 ust. 4 pkt. 1. (…) § 5 Zakres wsparcia i dopuszczalne kategorie wydatków kwalifikowalnych
(…) 4. Wymienione w ww. tabelach kategorie wydatków kwalifikowalnych stanowią wydatki bezpośrednie realizacji
Przedsięwzięcia. Wydatkiem kwalifikowalnym są również ogólne koszty zarządzania Przedsięwzięciem, zwane kosztami
pośrednimi, które będą rozliczane w formie ryczałtu w wysokości: 1) 1% faktycznie poniesionych wydatków
kwalifikowalnych bezpośrednich; 2) 5% faktycznie poniesionych wydatków kwalifikowalnych bezpośrednich – w przypadku
przekazania do IOI w terminie do 24 sierpnia 2026 r. skonsolidowanego certyfikatu instalacji mechanicznych, którego
wzór stanowi załącznik nr 18 do Regulaminu. Wybór ww. procentowej wysokości kosztów pośrednich następuje najpóźniej
w dniu podpisania Umowy, a w przypadku Umów już zawartych, w dniu podpisania aneksów do tych Umów12a. Powyższe
postanowienie ma zastosowanie do Przedsięwzięć, które nie są objęte pomocą publiczną lub są finansowane na
zasadach pomocy de minimis.”
Przedmiot sporu sprowadzał się do odpowiedzi na pytanie czy Zamawiający był uprawniony unieważnić postępowanie w
części II i III. Odwołujący podnosił, że w zaistniałym stanie faktycznym nie doszło do kumulatywnego ziszczenia
ustawowych przesłanek z art. 255 pkt 5 ustawy pzp, obligujących Zamawiającego do unieważnienia postępowania, a
Zamawiający nie udźwignął spoczywającego na nim ciężaru wykazania spełnienia tychże przesłanek. Analiza
zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego doprowadziła Izbę do przekonania o zasadności zarzutów odwołania.
Na wstępie podkreślić należy, że celem postępowania o udzielenie zamówienia publicznego jest jego należyta realizacja.
Ogłaszając postępowanie zamawiający dąży do zawarcia umowy z wybranym wykonawcą spełniającym wszystkie
wymagania postawione w dokumentach zamówienia i który przedstawił najkorzystniejszą ofertę. Zakończenie
postępowania w inny sposób, a więc przez jego unieważnienie jest sytuacją wyjątkową i jest możliwe wyłącznie w ściśle
określonych ustawą przypadkach.
Analizując zastosowaną przez Zamawiającego podstawę unieważnienia postępowania z art. 255 pkt 5 ustawy pzp
wskazania wymaga, że powołując się na nią Zamawiający powinien wykazać ziszczenie się wszystkich przesłanek
objętych dyspozycją tego przepisu, zgodnie z którym: „Zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia,
jeżeli: 5) wystąpiła istotna zmiana okoliczności powodująca, że prowadzenie postępowania lub wykonanie zamówienia nie
leży w interesie publicznym, czego nie można było wcześniej przewidzieć.” Jak wynika z powyższego, zamawiający
podejmując decyzję w przedmiocie unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na podstawie art.
255 pkt 5 ustawy pzp, zobowiązany jest do wykazania, że w dacie unieważnienia postępowania wystąpiła na tyle istotna
zmiana okoliczności, której zachowując należytą staranność, nie mógł wcześniej przewidzieć. Tak zmieniona sytuacja
jednocześnie musiała spowodować, że dalsze prowadzenie postępowania nie leży w interesie publicznym, przy czym
zmiana ta była nieprzewidywalna w dacie wszczęcia postępowania.
Jak Izba wskazała w wyroku KIO z dnia 13 lipca 2021 r. (sygn. akt: 1241/21): „P odstawą do unieważnienia przetargu na
kanwie tej normy jest zatem konieczność zaistnienia zdarzeń faktycznych, których konsekwencją jest przyjęcie, iż
kontynuowanie postępowania nie leży w interesie publicznym. Dochodzi do wystąpienia obiektywnej, trwałej zmiany stanu
faktycznego – czego nie można było przewidzieć w chwili wszczęcia postępowania – w stopniu tak istotnym, że powoduje
to, iż wykonanie zamówienia będzie niecelowe, lub będzie wiązać się z wyrządzeniem szkody w mieniu publicznym.
Dotyczy to więc zdarzeń wyjątkowych i może znaleźć zastosowanie tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach,
kiedy kontynuacja postępowania prowadziłaby do wydatkowania środków publicznych na cel, który utracił rację bytu.
Dodatkowo, przedmiotowa zmiana okoliczności powinna być zmianą niezależną od zamawiającego, zmianą zewnętrzną,
ponieważ przyjęcie przeciwnego założenia prowadziłoby do stanu, w którym strona udzielająca zamówienia ma możliwość
kreowania zdarzeń, które uzasadniałyby zakończenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, co jest
niedopuszczalne na gruncie systemowej i teleologicznej wykładni reguł p.z.p. Istotą bowiem ustawowego uprawnienia do
unieważnienia postępowania jest objęcie nim przede wszystkim sytuacji nadzwyczajnych, wyjątkowych – takich, które
musi rozwiązać ustawodawca, bowiem zamawiający z samej natury rzeczy nie mógłby ich w żaden sposób uregulować,
ponieważ nie mógł liczyć się z tym, że wystąpią.” Niewątpliwie, istotna zmiana okoliczności, której nie można było
wcześniej przewidzieć, musi mieć charakter okoliczności trwałej, nieodwracalnej, a także zewnętrznej niewywołanej
przez zamawiającego. Nie może być uznana za okoliczność nieprzewidywalną, taka zmiana sytuacji, która została
wywołana przez stronę udzielającą zamówienia publicznego.
Odnosząc się do interesu publicznego to ustawa pzp nie zawiera definicji tego pojęcia. Jest to klauzula generalna, której
wyjaśnienie nie znajduje się bezpośrednio w Konstytucji, niemniej jednak jest w niej zakotwiczone. Doktryna jak również
orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego odwołuje się do art. 31 ust. 3 Konstytucji RP akcentując, że pojęcie interesu
publicznego obejmuje przede wszystkim wartości wynikające z dyspozycji powyższego przepisu tj.: bezpieczeństwo,
porządek publiczny, ochronę środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Jak wskazał
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2000 r., sygn. akt: K 8/98: „Cel (interes) publiczny należy rozumieć
wyłącznie jako dobro ogółu, tzn. całego społeczeństwa lub społeczności regionalnej (por. K. 18/95, op.cit., s. 20; T.
Dybowski, Własność..., op.cit., s. 326). Wzbogacenie tylko niektórych członków społeczności lokalnej kosztem
wspólnoty stanowi raczej przykład naruszenia zasady sprawiedliwości społecznej, aniżeli realizacji dobra ogółu.” W
zamówieniach publicznych interes publiczny będą więc stanowiły korzyści uzyskiwane w wyniku realizacji przedsięwzięć
służących ogółowi w zakresie zadań ciążących na administracji rządowej oraz samorządowej, realizowanych w drodze
świadczenia usług powszechnie dostępnych, związanych np. z ochroną zdrowia, oświaty, kultury, porządku publicznego.
Co istotne, interesu publicznego nie należy jednak utożsamiać z interesem zamawiającego.
Przenosząc powyższe rozważania na kanwę niniejszej sprawy na wstępie wskazania wymaga, co już zostało
podkreślone, że w sytuacji, gdy Zamawiający unieważniając postępowanie powołuje się na przesłankę określoną w art.
255 pkt 5 ustawy pzp, to na nim spoczywa ciężar dowodu wykazania wystąpienia kumulatywnie spełnionych podstaw
unieważnienia, czyli że: 1) wystąpiła istotna zmiana okoliczności, 2) zmiana tych okoliczności powoduje, że prowadzenie
postępowania lub wykonanie zamówienia nie leży w interesie publicznym, 3) zmiany okoliczności nie można było
wcześniej przewidzieć. Dlatego też Izba poddała ocenie prawidłowość czynności unieważnienia postępowania pod
względem uzasadnienia tej czynności przez Zamawiającego i stwierdziła, że Zamawiający nie wykazał łącznie
wszystkich przesłanek z art. 255 pkt 5 ustawy pzp, co uprawniałoby Zamawiającego do zakończenia postępowania.
Zamawiający uznał za istotną zmianę okoliczności, której nie mógł przewidzieć na etapie wszczęcia postępowania
informację potwierdzoną pismem Ministerstwa Klimatu i Środowiska z dnia 12 stycznia 2026 r., znak: DOZEI.321.2.2024.MJ, o zamierzonych na przełomie stycznia i lutego 2026 r. zmianach w Regulaminie wyboru Przedsięwzięć
ukierunkowanych na wydłużenie okresu ponoszenia wydatków kwalifikowalnych tego Przedsięwzięcia z dnia 31 sierpnia
2026 r. do dnia 31 grudnia 2026 r., a nawet do dnia 30 czerwca 2027 r. Jak wynika z pisma, na które Zamawiający się
powołuje, wbrew twierdzeniom Odwołującego zmiana dotycząca okresu ponoszenia wydatków kwalifikowalnych miała
charakter faktyczny, gdyż na podstawie tego pisma Zamawiający powinien był już zadeklarować konkretny termin.
Zamawiający podnosił, że zmiana ta umożliwia wydłużenie terminu realizacji przedsięwzięć dofinansowanych z KPO. W
decyzji o unieważnieniu postępowania wskazał: „Zmiana terminu realizacji i zakończenia Przedsięwzięcia z 31-08-2026 r.
do 31-12-2026 r., a nawet do dnia 30-06-2027 r. znosi konieczność wykonania zamówienia w dotychczasowym, bardzo
napiętym terminie, a zarazem uzasadnia dostosowanie terminu wykonania zamówienia do nowych wymogów KPO.
Zamawiający zauważa przy tym, że dostosowanie terminu realizacji zamówienia do nowych wymogów KPO nie mógłby
dokonać w dotychczasowym postępowaniu. (…) Wprowadzenie istotnej zmiany do umowy skutkuje koniecznością
przeprowadzenia nowego postępowania.”
Odnosząc się do powyższego, jakkolwiek można uznać, że nastąpiła nieprzewidziana zmiana okoliczności, o której, jeśli
Zamawiający by wiedział na etapie ogłoszonego postępowania to ustaliłby dłuższy termin wykonania zamówienia, to
jednak zdaniem Izby nie jest to zmiana istotna, która wpływałaby na dalsze prowadzenie już ogłoszonego postępowania
czy wykonanie zamówienia, a bynajmniej tego wpływu Zamawiający nie wykazał. Co więcej, zmiana dotycząca okresu
ponoszenia wydatków nie powoduje, iż dalsze prowadzenie postępowania czy wykonanie zamówienia nie leży w
interesie publicznym. Skoro Zamawiający ogłosił nowe postępowanie to znaczy, że konieczność realizacji zamówienia
nadal istnieje. Powoływane natomiast argumenty dotyczące większej konkurencyjności ofert z uwagi na dłuższy termin
wykonania zamówienia oraz niższe ceny magazynów energii, nie zostały wykazane i mają charakter pozorny.
Odnosząc się szczegółowo do uzasadnienia decyzji o unieważnieniu postępowania to Zamawiający wskazał: „W
przypadku braku unieważnienia postępowania i realizacji zamówienia w pierwotnie założonym terminie, tj. do dnia 25-082026 r. zachodzi istotne ryzyko, w zasadzie graniczące z pewnością, że Wykonawca nie zdoła ukończyć zamówienia w
tym terminie, co z kolei rodzi negatywne konsekwencje związane z niedotrzymaniem warunków dofinansowania i w efekcie
godzi w interes publiczny wyżej wskazany.” Zamawiający podkreślał, że termin realizacji zamówienia w unieważnionym
postępowaniu musiał zostać dostosowany do terminów rozliczenia wydatków z KPO stąd nie można Zamawiającemu
zarzucić, że wszczynając postępowanie przewidział zbyt krótki termin realizacji. Izba zauważa, że Zamawiający w żaden
sposób nie wykazał, że faktycznie termin wykonania zamówienia ustalony w dokumentach zamówienia jest
niewystarczający i ryzyko niewykonania zamówienia w terminie rzeczywiście występuje. Zamawiający argumentował
w uzasadnieniu decyzji o unieważnieniu postępowania, że nie może zmienić terminu wykonania zamówienia w
przypadku zawarcia umowy z wybranym wykonawcą, ale nie wykazał, aby w ogóle taka zmiana była konieczna. Kwestia
możliwości wydłużenia terminu wykonania zamówienia jest kwestią wtórną i nie wynika ze stanu faktycznego, aby
Zamawiający taką zmianę umowy był zobowiązany wprowadzić. W odwołaniu Odwołujący zaznaczył: „termin realizacji
zamówienia do 25.08.2025 r. nie był terminem – w momencie składania przez wykonawców ofert – rygorystycznym i
krótkim, co miałoby przełożenie na ilość wykonawców składających oferty w Postępowaniu (…) Zamawiający dokonuje
hipotetycznych założeń, że już istnieje konieczność zmiany terminu realizacji zamówienia, mimo że obecnie termin ten nie
minął, a wybrany wykonawca nadal miałby możliwość wykonania zamówienia w przewidzianym terminie do dnia
25.08.2026 r.” Pokreślić należy, że wykonawcy składając oferty w niniejszym postępowaniu kalkulowali oferty z
uwzględnieniem postawionych przez Zamawiającego warunków. W sytuacji niedotrzymania terminu, Zamawiający
przewidział we wzorze umowy kary umowne za zwłokę w wykonaniu zamówienia. Jednocześnie Zamawiający nie
wskazał, aby takie opóźnienie mogło spowodować rozwiązanie umowy o dofinansowanie, gdzie mowa o opóźnieniu
powyżej 6 miesięcy przy braku wyjaśnień i zgłoszenia ze strony Zamawiającego. Nie wynika również z przedłożonych
dowodów, aby Zamawiający nie mógł w takiej sytuacji rozliczyć poniesionych wydatków, szczególnie że okres
ponoszenia wydatków kwalifikowalnych dla przedsięwzięcia uległ wydłużeniu. Okoliczność wydłużenia okresu
ponoszenia wydatków w przypadku umów o dofinansowanie już zawartych miała jedynie powodować konieczność
wprowadzenia tych zmian aneksem do umowy o dofinansowanie. Nie wynika natomiast ze stanu faktycznego, że
okoliczność ta miałaby powodować konieczność ogłoszenia nowego postępowania o udzielenie zamówienia
publicznego, w sytuacji, gdy Zamawiający stosowne postępowanie na przedsięwzięcie objęte dofinansowaniem już
prowadził. Izba zauważa, że Zamawiający w dniu 14 stycznia 2026 r., a więc przed unieważnieniem przedmiotowego
postępowania w części II i III, ogłosił nowe postępowanie na tożsamy przedmiot zamówienia jak dla części II i III ze
zmienionym terminem wykonania zamówienia. Jak należy wnioskować, Zamawiający uznał, że ogłaszając postępowanie
z wydłużonym terminem (zdaniem Zamawiającego bardziej realnym) Zamawiający otrzyma więcej konkurencyjnych
ofert. Pomijając, że Zamawiający powyższego nie mógł przewidzieć to działania Zamawiającego są nielogiczne i przeczą
tezie, że podpisanie umowy z terminem wykonania do dnia 25 sierpnia 2026 r. było obarczone ryzykiem opóźnień. Należy
mieć na względzie, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte w sierpniu 2025 r., a więc do stycznia 2026 r.,
kiedy Zamawiający zdecydował się ogłosić nowe postępowanie trwało już ok. 4 mies. Zamawiający nie mógł więc
zakładać, że kolejne postępowanie będzie się toczyło krócej. Na pytanie Izby na rozprawie Zamawiający przyznał, że nie
dokonał jeszcze wyboru najkorzystniejszej oferty w postępowaniu wszczętym w styczniu 2026 r. Należy mieć na uwadze
również, że wykonawcom na czynność wyboru będą przysługiwały środki ochrony prawnej. W konsekwencji wykonawca
wyłoniony w tym postępowaniu będzie miał krótszy termin na wykonanie dostawy i umiejscowienia magazynu energii
elektrycznej (do dnia 20.08.2026 r.) niż wykonawca wybrany na przełomie stycznia i lutego 2026 r., gdyby Zamawiający
takiego wyboru dokonał zamiast unieważnienia postępowania. Nieznacznie dłuższy bądź zbliżony termin wykonania
dotyczyłby wyłącznie: dokonania wszelkich czynności niezbędnych do formalnego uruchomienia magazynu, w tym
dokonania wszelkich poprawek, uzgodnień, opinii i czynności odbioru (do 21.12.2026 r.). Co więcej, Zamawiający nie
unieważnił postępowania w części I zamówienia i w dniu 15 stycznia 2026 r. zawarł umowę z wykonawcą, pomimo że
termin wykonania tej części zamówienia nie odpowiada terminowi, do którego można ponosić wydatki na realizację
przedsięwzięcia objętego dofinansowaniem. Zamawiający nie wyjaśnił, dlaczego w tym przypadku nie istniało ryzyko, że
wykonawca nie zdoła ukończyć zamówienia w terminie (do dnia 25 sierpnia 2026 r.) oraz dlaczego zawarcie umowy w
części I nie rodziło negatywnych konsekwencji związanych z niedotrzymaniem warunków dofinansowania. Zarówno
przedsięwzięcie z części I jak i II i III miało zostać wykonane w tym samym terminie a zmiany warunków dofinansowania
w taki sam sposób dotyczyły wszystkich części zamówienia. Argumentacja Zamawiającego z uzasadnienia decyzji o
unieważnieniu postępowania w części II i III jest więc chybiona i nie znajduje również potwierdzenia w działaniach
podejmowanych przez Zamawiającego. Jakkolwiek można uznać możliwość zmiany terminu wykonania zamówienia jako
zmianę okoliczności to w przedmiotowym postępowaniu nie była to zmiana istotna i pozostawała bez wpływu na jego
dalsze prowadzenie i wykonanie zamówienia. W szczególności nie można było stwierdzić, że nie leży to w interesie
publicznym. Skoro Zamawiający ogłosił nowe postępowanie to znaczy, że potrzeba wykonania zamówienia nadal istnieje.
Okoliczność natomiast, że istniało ryzyko niedotrzymania pierwotnego terminu realizacji nie została przez
Zamawiającego wykazana i stanowiła wyłącznie pewne założenie, które nie potwierdza się również w dalszych
działaniach Zamawiającego – konieczny czas na przeprowadzenie kolejnej procedury i ostatecznie zbliżony czas na
wykonanie zamówienia.
Drugą okoliczność poza terminem realizacji, którą powołał Zamawiający było, że: „w ostatnim czasie rynek odnotowuje
spadek cen magazynów energii, zatem również z tego względu w interesie publicznym jest poddanie pod ponowną wycenę
dostaw magazynów energii w ponownie ogłoszonym postępowaniu przetargowym, tym bardziej, że Zamawiający
w ponownym przetargu wydłużył termin realizacji zamówienia, co również powinno mieć wpływ na cenę w kierunku jej
obniżenia.” Słusznie w odniesieniu do tej argumentacji podnosił Odwołujący, że okoliczność spadku cen magazynów
energii nie została w żaden sposób wykazana. Niezależnie jednak od powyższego zdaniem Izby tak uzasadnione
działanie Zamawiającego, gdyby zostało zaaprobowane niechybnie prowadziłoby do nadużyć instytucji unieważnienia
postępowania i mogłoby być stosowane w każdej sytuacji, w której zamawiający byłby niezadowolony z wysokości ceny
oferty najkorzystniejszej. Zdarza się przecież, że ofertą najkorzystniejszą, na skutek odrzucenia kilku tańszych ofert staje
się oferta droższa, ale wciąż mieszcząca się w kwocie przeznaczonej na realizację zamówienia. Zamawiający nie jest
jednak uprawniony w takiej sytuacji unieważnić postępowanie wskazując, że skoro były tańsze oferty to ogłoszenie
ponowne postępowania pozwoli zapewne na oszczędności i wybór tańszej oferty co jest uzasadnione interesem
publicznym. Takiemu działaniu zapobiegać ma obowiązek podawania przed otwarciem ofert kwoty przeznaczonej na
sfinansowanie zamówienia. Jak wskazała Izba w wyroku z dnia 11 grudnia 2023 r. w sprawie o sygn. akt: KIO 3551/23:
„wypełnienie obowiązku z art. 222 ust. 4 ustawy pzp, a więc podanie informacji o kwocie jaką zamawiający zamierza
przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia nie jest celem samym w sobie, ale stanowi wyraz realizacji przede wszystkim
zasady przejrzystości postępowania. Nie ulega wątpliwości, że kwota podana na sfinansowanie zamówienia jest kwotą
minimalną, którą zamawiający może przeznaczyć, a którą uprawniony będzie zwiększyć do ceny najkorzystniejszej
oferty. Określona i podana do publicznej wiadomości kwota stanowi gwarancję dla wykonawców, że w przypadku, gdy
cena oferty najkorzystniejszej będzie niższa to zamawiający zawrze z wykonawcą umowę. Przepis służy więc realizacji
zasad zamówień publicznych, jest gwarancją jawności, przejrzystości i uczciwej konkurencji w postępowaniu oraz
równości. Kwota ujawniona w trybie art. 222 ust. 4 ustawy pzp wiąże więc zamawiającego w tym sensie, że zamawiający
nie będzie uprawniony unieważnić postępowania w sytuacji, gdy cena oferty najkorzystniejszej mieści się w podanej
kwocie. Nie jest to natomiast kwota, której zamawiającemu nie wolno przekroczyć. Zamawiający w toku postępowania
może pozyskać dodatkowe środki i z ich pomocą sfinansować zamówienie.” Niewątpliwie, ceny ofertowe Odwołującego w
części II i III mieściły się w kwotach przeznaczonych na sfinansowanie zamówienia stąd okoliczność, że może
w kolejnym postępowaniu Zamawiający uzyska korzystniejsze cenowo oferty nie może stanowić podstawy do
unieważnienia postępowania i działania w interesie publicznym, gdyż Zamawiający jest związany kwotami ujawnionymi
przed otwarciem ofert. W sytuacji, gdy cena oferty mieści się w kwocie przeznaczonej na sfinansowanie zamówienia
powoływanie się na gospodarność, oszczędność i celowość wydatkowania środków celem unieważnienia postępowania
jest zdaniem Izby nieuprawnione i godzi w zasady udzielania zamówień publicznych i gwarancji wynikających z
przepisów ustawy pzp. O tym, że Zamawiający w istocie dążył do ominięcia obowiązku wyboru oferty najkorzystniejszej
mieszczącej się w kwocie przeznaczonej na sfinansowanie zamówienia świadczy fragment odpowiedzi na odwołanie, w
której Zamawiający podjął próbę uzasadnienia dlaczego zawarł umowę na część I a część II i III unieważnił: Na
„ czas
zawarcia umowy z ELBUD-em Zamawiający nie mógł jednak przewidzieć w jaki sposób wydłużenie terminu realizacji
zamówienia wpłynie na wysokość cen ofertowych i zakres zwiększenia zainteresowania przetargiem potencjalnych
Wykonawców. Oczywiście Zamawiający przewidywał jakieś pozytywne zmiany w tym przedmiocie, niemniej jednak na
tamten czas nie miał żadnej wiedzy o przyszłych cenach i nie mógł zakładać, że w nowych uwarunkowaniach realizacji
zamówienia ceny ofertowe będą aż tak korzystne dla Zamawiającego.” W tym miejscu zaznaczyć należy, że podobnie w
części II i III Zamawiający ogłaszając postępowanie w dniu 14 stycznia 2026 r. nie mógł przewidzieć cen jakie zostaną
zaoferowane. Dalej Zamawiający wskazuje: „Podstawowa różnica pomiędzy częścią I zamówienia, a unieważnioną
częścią II i III, polega na tym, że w części I została wybrana oferta najkorzystniejsza ekonomicznie, podczas gdy w części
II i III oferta Arinea, z pozycji drugiej, była droższa od oferty najkorzystniejszej aż o kwotę 298.451,35 zł netto. Dodatkowo
najkorzystniejsza oferta z części II i III przyłączyła się do postępowania po stronie Zamawiającego, co oznaczało, że
Wykonawca tych części chciał i był gotów wykonać zamówienie w zaoferowanej cenie.” Zdaniem Izby, fragment powyższy
wskazuje na faktyczne motywy, które legły u podstaw unieważnieniu postępowania, a które oczywiście nie wypełniają
przesłanek z art. 255 pkt 5 ustawy pzp.
Zaznaczenia wymaga, że argument o niższych cenach ofertowych związanych z dłuższym terminem wykonania
zamówienia stanowił wyłącznie założenie pozorne, gdyż faktyczny czas na realizację zamówienia dla wykonawcy, który
zostałby wybrany w nowo ogłoszonym postępowaniu będzie krótszy bądź zbliżony do czasu, który miałby wykonawca
wyłoniony w unieważnionym postępowaniu. Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie powołuje się na informację z
otwarcia drugiego ogłoszonego postępowania wskazując na większą liczbę ofert oraz niższe ceny niż w unieważnionym
postępowaniu. Zamawiający jednak nie wykazał, że termin realizacji zamówienia czy spadek cen magazynów energii
miały rzeczywiście wpływ na powyższe, a tym samym nie wykluczył, że większa liczba ofert i niższe ceny nie wynikały
z innych okoliczności. Szczególnie, że termin wykonania zamówienia był tylko pozornie dłuższy. Izba zauważa, co
wynika z odpowiedzi na odwołanie, że Zamawiający zadeklarował już wariant I z pisma Ministerstwa, a więc termin, dla
którego wykonawcy szacowali ceny ofertowe to odpowiednio: do dnia 20.08.2026 r. dostawa i umiejscowienie magazynu
energii elektrycznej; do dnia 21.12.2026 r. dokonanie wszelkich czynności niezbędnych do formalnego uruchomienia
magazynu, w tym dokonanie wszelkich poprawek, uzgodnień, opinii i czynności odbioru, a więc są to terminy wiążące.
Jak zostało już przeanalizowane, gdyby Zamawiający dokonał wyboru oferty w odpowiednim terminie zamiast dokonywać
czynność unieważnienia postępowania to termin wykonania zamówienia byłby zbieżny bądź dłuższy niż czas na
wykonanie zamówienia, którym faktycznie dysponowałby wykonawca wybrany w kolejnym postępowaniu. Co więcej, nie
wynika z okoliczności sprawy, aby termin wykonania zamówienia ustalony w unieważnionym postępowaniu był
niemożliwy do dotrzymania czy też był terminem obarczonym takim ryzykiem już na etapie ogłoszonego w sierpniu 2025
r. postępowania.
Konkludując, przyczyny unieważnienia postępowania na jakie powołuje się Zamawiający nie są istotne i nie powodują, że
dalsze prowadzenie postępowania czy wykonanie zamówienia nie leży w interesie publicznym. Zamawiający nie wykazał
przesłanek z art. 255 pkt 5 ustawy pzp. Jak słusznie wskazał Odwołujący: „zaistnienie tej przesłanki umożliwiającej
unieważnienie postępowania dotyczy zdarzeń wyjątkowych i może być zastosowane tylko w szczególnie uzasadnionych
przypadkach, kiedy kontynuacja postępowania prowadziłaby do wydatkowania środków publicznych na cel, który utracił
rację bytu. Takiej sytuacji w zaistniałych okoliczności nie ma, gdyż w interesie publicznym leży jak najszybsza realizacja
zamówienia związana nierozerwalnie z jak najszybszym wyborem wykonawcy w Postepowaniu, aby magazyny energii (jak
twierdzi Zamawiający) mogły możliwie jak najszybciej zwiększać stopień niezależności energetycznej, zwiększać
wykorzystanie zasobów lokalnych i zapewniać wzrost bezpieczeństwa dostaw energii. W obecnej sytuacji, to Zamawiający
wyłącznie przyczynia się do opóźnienia w tym zakresie.”
Na koniec odnosząc się do braku faktycznej szkody, na co wskazywał Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie:
„unieważnienie postępowania w częściach II i III nie pozbawia Arinea możliwości ubiegania się o zamówienie. Arinea mogła
złożyć ofertę w drugim postępowaniu, ogłoszonym na korzystniejszych warunkach (dłuższy termin realizacji). Jeżeli oferta
Arinea w pierwszym postępowaniu rzeczywiście była konkurencyjna, nic nie stało na przeszkodzie, aby Arinea
potwierdziła tę konkurencyjność w drugim postępowaniu, w którym – co więcej – warunki realizacji zamówienia były dla
wykonawców korzystniejsze.” podkreślić należy, że Zamawiający bagatelizuje podjęte w postępowaniu działania, które
niewątpliwie pozbawiły Odwołującego szansy na uzyskanie zamówienia. Szkoda Odwołującego jest tutaj oczywista i
nieuprawnione jest wywodzenie jej braku z możliwości udziału Wykonawcy w kolejnym konkurencyjnym postępowaniu.
W konsekwencji Izba uwzględniła odwołanie i nakazała unieważnienie czynności unieważnienia postępowania w części II
i III.
Mając na względzie powyższe orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 575 oraz art. 574
ustawy pzp, a także w oparciu o przepisy § 5 pkt 1 i 2 lit. b oraz § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów
z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz
wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r., poz. 2437 ze zm.) zaliczając na poczet
niniejszego postępowania odwoławczego koszt wpisu od odwołania uiszczony przez Odwołującego oraz zasądzając od
Zamawiającego na rzecz Odwołującego koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wpisu od odwołania w
wysokości 15 000,00 zł i wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości 3 600,00 zł na podstawie faktury Vat złożonej przez
Odwołującego.
Przewodniczący: ………………………………