Sygn. akt: KIO 74/25
WYROK
Warszawa, dnia 10 lutego 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Monika Banaszkiewicz
Protokolant: Rafał Komoń
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2025 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w
dniu 9 stycznia 2025 r. przez wykonawcę M.J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą M.J. Przedsiębiorstwo
Wielobranżowe „MIKI” w Krakowie w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Gminę Wojnicz
przy udziale uczestnika po stronie odwołującego – wykonawcy FBSerwis Zielona Karpatia Sp. z o.o. z siedzibą w
Tarnowie
orzeka:
1.uwzględnia odwołanie i nakazuje Zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej z dnia
31 grudnia 2024 r., powtórzenie czynności badania i oceny ofert, odrzucenie oferty wykonawcy K.W.
prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P.U.H. EcoTech K.W. w Stopnicy,
2.kosztami postępowania obciąża zamawiającego Gminę Wojnicz i:
2.1zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy
złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę M.J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą
M.J. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „MIKI” w Krakowie tytułem wpisu od odwołania i kwotę 3 600 zł 00
gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez wykonawcę M.J. prowadzącego
działalność gospodarczą pod firmą M.J. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „MIKI” w Krakowie tytułem
wynagrodzenia pełnomocnika;
2.2zasądza od zamawiającego Gminy Wojnicz na rzecz wykonawcy M.J. prowadzącego działalność
gospodarczą pod firmą M.J. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „MIKI” w Krakowie kwotę 18 600 zł 00 gr
(słownie: osiemnaście tysięcy sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania
odwoławczego poniesione przez odwołującego.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca: …………..
Sygn. akt: KIO 74/25
Uzasadnienie
Zamawiający Gmina Wojnicz (dalej: „Zamawiający”), prowadzi z zastosowaniem przepisów ustawy z 11 września 2019
r. prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 dalej: „ustawa Pzp”) postępowanie w trybie przetargu
nieograniczonego pn. „Odbiór i zagospodarowanie odpadów z terenu Gminy Wojnicz w 2025 r.” (znak postępowania:
FZP.271.2.17.2024), Część 1 – „Odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości
zamieszkałych z terenu Gminy Wojnicz”. Wartość zamówienia jest wyższa, niż progi unijne. Ogłoszenie o zamówieniu
ukazało się w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 13 września 2024 r. pod nr 549952-2024
9 stycznia 2025 roku do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w Warszawie, w przedmiotowym postępowaniu odwołanie
złożył wykonawca M.J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą M.J. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „MIKI”
w Krakowie (dalej: „Odwołujący”).
Odwołanie złożono wobec niezgodnych z przepisami ustawy Pzp następujących czynności i zaniechań Zamawiającego:
1. Zaniechania odrzucenia oferty wykonawcy K.W., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P.U.H. EcoTech
K.W., z siedzibą: ul. Kościuszki 65C, 28-130 Stopnica, w zakresie Części I Zamówienia, z uwagi na fakt, że oferta tego
wykonawcy podlegała odrzuceniu.
2. Dokonania czynności wyboru oferty wykonawcy K.W., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P.U.H.
EcoTech K.W., z siedzibą: ul. Kościuszki 65C, 28-130 Stopnica, jako najkorzystniejszej w zakresie Części I
Postępowania, podczas gdy oferta tego wykonawcy podlegała odrzuceniu.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:
1. art. 226 ust. 1 pkt 8) ustawy Pzp w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej
przez wykonawcę K.W., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P.U.H. EcoTech K.W., podlegającego
wykluczeniu z postępowania w zakresie Części I Postępowania, mimo faktu, iż w Wykonawca ten złożył ofertę
zawierającą rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia podczas gdy, złożone przez
Wykonawcę wyjaśniania, w zakresie Części I Postępowania, nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu oraz nie
spełniają merytorycznych oraz ustawowych przesłanek wymaganych przepisami prawa stawianym treści wyjaśnień
rażąco niskiej ceny.
2. art. 224 ust. 5 ustawy Pzp poprzez błędne uznanie przez Zamawiającego, że wykonawca K.W., prowadzący
działalność gospodarczą pod nazwą P.U.H. EcoTech K.W. wykazał i udowodnił, w zakresie Części I Postępowania, że
jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny podczas gdy, złożone przez wykonawcę wyjaśniania, w zakresie Części I
Postępowania, nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu oraz nie spełniają merytorycznych oraz ustawowych
przesłanek wymaganych przepisami prawa stawianym treści wyjaśnień rażąco niskiej ceny.
3. art. 16 pkt 1) i 2) ustawy Pzp oraz art. 17 ust. 2 ustawy Pzp w zw. z art. 239 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 226 ust. 1
pkt 8) ustawy Pzp w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy K.W.,
prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P.U.H. EcoTech K.W. jako oferty zawierającej rażąco niską cenę w
zakresie Części I Postępowania, podczas gdy, treść udzielonych przez tego wykonawcę wyjaśnień w zakresie Części I
Postępowania, potwierdza, że oferta zawiera rażąco niską cenę z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu odwołania, w
wyniku czego doszło do zaniechania przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający
zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców oraz zgodnie z zasadami proporcjonalności i
przejrzystości.
Odwołujący wnosił o:
1. Merytoryczne rozpatrzenie przez Krajową Izbę Odwoławczą odwołania i jego uwzględnienie. 2. Dopuszczenie i
przeprowadzenie dowodów wskazanych w treści odwołania.
3. Zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów
zastępstwa prawnego oraz zwrotu kosztów według spisu przedłożonego na rozprawie.
4. Nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru oferty wykonawcy K.W., prowadzącego działalność
gospodarczą pod nazwą P.U.H. EcoTech K.W., w zakresie Części I Postępowania.
5. Nakazanie Zamawiającemu dokonania czynności odrzucenia oferty wykonawcy K.W., prowadzącego działalność
gospodarczą pod nazwą P.U.H. EcoTech K.W. jako zawierającej rażąco niską cenę, w zakresie Części I Postępowania.
6. Nakazanie Zamawiającemu dokonania czynności ponownego badania i oceny ofert wśród wykonawców, których oferty
nie zostały odrzucone, w zakresie Części 1 Postępowania.
Odwołanie zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu określonego w art. 515 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy Pzp.
Zamawiający przekazał Odwołującemu informację o wyborze najkorzystniejszej oferty dnia 31 grudnia 2024 r. zatem
termin na wniesienie odwołania upłynął dnia 10 stycznia 2025 r., w związku z czym odwołanie zostało wniesione w
terminie.
Wpis od odwołania w kwocie 15 000,00 złotych (piętnaście tysięcy złotych zero groszy) został uiszczony przelewem na
rachunek bankowy Urzędu Zamówień Publicznych. Odwołujący prawidłowo przekazał kopię odwołania Zamawiającemu
oraz załączył potwierdzenie przekazania odwołania Zamawiającemu.
Uzasadniając posiadanie interesu we wniesieniu środka odwoławczego Odwołujący wskazał, że w wyniku
nieprawidłowych działań Zamawiającego doznał uszczerbku związanego z niemożliwością realizacji przedmiotowego
zamówienia publicznego, a w konsekwencji osiągnięcia z tego tytułu zysku (co jest szkodą). Zamawiający zdaniem
Odwołującego bezpodstawnie, pomimo istnienia obligatoryjnych przesłanek odrzucenia oferty wykonawcy K.W.,
prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P.U.H. EcoTech K.W., nie odrzucił tej oferty i dokonał wyboru tego
wykonawcy jako niepodpajającej odrzuceniu i będącej ofertą najkorzystniejszą, w zakresie Części I Postępowania.
Odwołujący wskazał, że złożył ofertę, która została oceniona na drugim miejscu, w zakresie Części I postępowania.
Gdyby Zamawiający postąpił w sposób prawidłowy i odrzucił ofertę K.W., to jak wskazał Odwołujący wezwałby go do
złożenia podmiotowych środków dowodowych, dokonał oceny jego oferty, a w konsekwencji zostałaby podpisana z
Odwołującym umowa na realizację Zamówienia w zakresie Części I postępowania - co przesądza o naruszeniu interesu
Odwołującego. W konsekwencji w wyniku błędnych czynności Zamawiającego (w tym jego zaniechań) Odwołujący
podał, że został pozbawiony możliwości wykonywania Zamówienia.
W dniu 28 stycznia 2025 r. do akt sprawy wpłynęła odpowiedź na odwołanie, w której Zamawiający wnosił o:
1. Oddalenie odwołania w całości.
2. Zasądzenie od Odwołującego na rzecz Zamawiającego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa
procesowego według norm prawem przewidzianych.
3. Dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załącznika do oceny ofert (dokument wewnętrzny) – na okoliczność
wykazania, iż Zamawiający w sposób wnikliwy i ze szczególną skrupulatnością dokonał oceny ofert, a tym samym
dopełnił ustawowych obowiązków.
Po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem Stron i uczestnika postępowania odwoławczego, na podstawie
zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz oświadczeń, a także stanowisk Stron i uczestnika postępowania
odwoławczego, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:
Izba ustaliła, iż nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania, odwołanie nie zawierało
braków formalnych i mogło zostać rozpoznane merytorycznie.
Izba ustaliła, że wykonawca wnoszący odwołanie wykazał interes w korzystaniu ze środków ochrony prawnej. Interes we
wniesieniu odwołania wynika z faktu, iż w przypadku uwzględnienia przez Izbę zarzutów odwołania Odwołujący będzie
miał szansę na uzyskanie zamówienia, gdyż jego oferta uplasuje się na pierwszym miejscu w rankingu ofert.
Przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Odwołującego w ustawowym terminie zgłosił wykonawca
FBSerwis Zielona Karpatia Sp. z o.o. z siedzibą w Tarnowie.
Strony nie zgłosiły opozycji, ani zastrzeżeń co do skuteczności przystąpienia tego wykonawcy do postępowania
odwoławczego, w związku z czym Izba postanowiła dopuścić wykonawcę FBSerwis Zielona Karpatia Sp. z o.o. z
siedzibą w Tarnowie (dalej: Przystępujący”) do udziału w postepowaniu odwoławczym po stronie Odwołującego.
Izba postanowiła dopuścić dowody z dokumentacji przedmiotowego postępowania, odwołania wraz z załącznikami,
odpowiedzi na odwołanie wraz z załącznikami, oświadczenia o przystąpieniu do postępowania odwoławczego, pisma
procesowego z dnia 29 stycznia 2025 r. złożonego przez Przystępującego.
Biorąc pod uwagę stanowiska Stron i zgromadzony materiał dowodowy, Izba uznała, że odwołanie w całości należało
uwzględnić.
W zakresie podniesionych zarzutów Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
Zamawiający prowadzi postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego pn. „Odbiór i zagospodarowanie odpadów z
terenu Gminy Wojnicz w 2025 r.” (znak postępowania: FZP.271.2.17.2024), Część 1 – „Odbiór i zagospodarowanie
odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości zamieszkałych z terenu Gminy Wojnicz”.
W postępowaniu w wyznaczonym terminie w części 1 postępowania oferty złożyło trzech wykonawców – Odwołujący,
Przystępujący i K.W. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą P.U.H. EcoTech K.W. w Stopnicy (dalej:
„wykonawca EcoTech”).
L.p.
Nazwa wykonawcy
Liczba punktów w
kryterium: - Cena
(waga 60%)
Liczba punktów w
kryterium: poziom
emisji spalin
normą Euro
(waga 30%)
Liczba punktów w
kryterium: akcji
prom.selektywną
zbiórkę odpadów
komunalnych
(waga 10%)
Łączna punktacja
P.U.H. EcoTech 60,00
30,00
10,00
100,00
K.W., ul. T.
Kościuszki 65 C,
28-130 Stopnica
M.J.
52,40
30,00
10,00
92,40
Przedsiębiorstwo
Wielobranżowe
„Miki”, ul. Nad
Drwiną 33, 30841 Kraków
FBSerwis
40,90
30,00
10,00
80,90
Karpatia sp. z
o.o., ul. Odległa
8, 33-100
Tarnów
23 października 2024 r. Zamawiający zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy Pzp zażądał od wykonawcy EcoTech wyjaśnień, a
w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia istotnych części składowych zaoferowanej ceny.
Zamawiający wezwał wykonawcę do złożenia szczegółowych i popartych dowodami wyjaśnień dotyczących treści
złożonej oferty w następujących zakresie:
Procentowa
Rodzaj odpadu
Ilość
Zaoferowana
L.p.
odchyłka
kody
zamawianych
cena przez
zaoferowanej ceny
odpadów, która
wykonawcę
jednostkowej od
stanowi istotną
średniej
część składową
arytmetycznej cen
zaoferowanej
jednostkowej
ceny [Mg]
wszystkich ofert w
danej pozycji
150101
300,00 zł
43,55 %
150102
20,00zł
96,39 %
160103
200,00 zł
69,91 %
170107
200,00 zł
69,14 %
200101
10,00 zł
98,64 %
200108
10,00
98,57 zł %
Ponadto Zamawiający stwierdził, że w pozycjach nr 3, 9, 11, 14, 16, 17, 20-26, 28-29 zaoferowana cena jednostkowa
odbiega o 30% od średniej arytmetycznej cen jednostkowych wszystkich ofert ale z uwagi na zamawiane niewielkie ilości
w całym przedmiocie zamówienia nie stanowią one istotnej części składowej zaoferowanej ceny.
31 października 2024 r. wykonawca EcoTech złożył wyjaśnienia załączając do nich:
1. Kopię umowy zawartej pomiędzy P.U.H. EcoTech K.W. a SPALMED R.K. wraz z cennikiem w Zał nr. 1
2. Kopie umów o pracę.
3. Wojnicz kalkulacja cen.
4. ZAŚWIADCZENIE Z ZUS.
20 listopada 2024 r. Zamawiający poinformował wykonawców o dokonaniu wyboru oferty wykonawcy EcoTech jako
najkorzystniejszej.
1 grudnia 2024 r. Odwołujący złożył odwołanie zarzucając Zamawiającemu naruszenie:
1)W odniesieniu do, wskazanego w punkcie I.1 odwołania, zaniechania czynności odtajnienia całości (tj. również w
zakresie ww. niejawnej części) złożonych przez wykonawcę: K.W., przedsiębiorcę prowadzącego działalność
gospodarczą pod firmą: P.U.H. EcoTech K.W., wyjaśnień w przedmiocie rażąco niskiej ceny i ich udostępnienia
Odwołującemu:
— art. 18 ust 1, 2 i 3 ustawy Pzp w zw. z art. 74 ust. 2 ustawy Pzp w zw. 11 ust 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o
zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 1233) – dalej również jako: „znku” – poprzez
zaniechanie odtajnienia i udostępnienia Odwołującemu całości wyjaśnień w przedmiocie rażąco niskiej ceny (ww.
załączników), złożonych przez wykonawcę: K.W., przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą:
P.U.H. EcoTech K.W., podczas gdy dokonane zastrzeżenie jako „tajemnicy przedsiębiorstwa” części wyjaśnień (ww.
załączników do nich) nie spełnia przesłanek wskazanych w hipotezie art. 11 ust 2 znku – co skutkowało tym, iż
Odwołujący oraz inni wykonawcy biorący udział w postępowaniu pozbawieni zostali dostępu do treści złożonych
wyjaśnień m.in w celu dokonania ich oceny.
2)Odnośnie do czynności i zaniechań Zamawiającego wskazanych powyżej w punkcie I.2 odwołania:
— art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp w zw. z art. 224 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 ustawy Pzp – poprzez
zaniechanie przez Zamawiającego wezwania wykonawcy: K.W., przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą
pod firmą: P.U.H. EcoTech K.W., do udzielenia wyjaśnień w zakresie wyliczenia cen jednostkowych zawartych w treści
Załącznika nr 2 do Specyfikacji Warunków Zamówienia – Formularza ofertowego w zakresie cen jednostkowych co do
Części nr 1 ww. zamówienia w pozycjach Lp. nr 3, 9, 11, 14, 16, 17, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 28 i 29, pomimo tego, że
ceny te spełniały przesłanki wskazane w hipotezie art. 224 ust. 1 pkt 1 pzp w ten sposób, że jak przyznaje sam
Zamawiający w treści ww. wezwania z dnia 23 października 2024 roku zat. Żądanie od wykonawcy wyjaśnień w zakresie
wyliczenia ceny, kosztu lub ich istotnych części składowych (na str. 2 pisma u góry): „Ponadto Zamawiający stwierdził,
że w pozycjach nr 3, 9, 11, 14, 16, 17, 20–26, 28-29 zaoferowana cena jednostkowa odbiega o 30% od średniej
arytmetycznej cen jednostkowych wszystkich ofert”;
3)W odniesieniu do czynności wyboru najkorzystniejszej oferty (punkt I.3 odwołania):
— art. 16 pkt 1 ustawy Pzp i art. 17 ust 2 ustawy Pzp w zw. z art. 253 ust 1 pkt 1 ustawy Pzp poprzez dokonanie wyboru
w zakresie Części nr 1 ww. zamówienia jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez wykonawcę: K.W., przedsiębiorcę
prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: P.U.H. EcoTech K.W., podczas gdy zasada równego traktowania
wykonawców i prowadzenia postępowania w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji, w okolicznościach
faktycznych i prawnych niniejszej sprawy, nie dozwalała Zamawiającemu na podjęcie decyzji o wyborze ww. oferty co do
Części nr 1 ww. zamówienia publicznego; Zamawiający powinien był bowiem w miejsce tego dokonać czynności
wskazanych w treści odwołania, których dokonania poniechał.
10 grudnia 2024 r. Zamawiający oświadczył, że zgodnie z art. 522 ust. 1 ustawy Pzp, uwzględnia w całości zarzuty
przedstawione w odwołaniu. Oświadczył jednocześnie, że zgodnie z art. 522 ust. 1 zdanie drugie ustawy Pzp, wykona,
powtórzy lub unieważni czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia, zgodnie z żądaniami zawartymi w
odwołaniu. Podniósł, że do postępowania odwoławczego nie przystąpił po stronie zamawiającego żaden wykonawca,
dlatego wnosił, aby Krajowa Izba Odwoławcza rozważyła możliwość umorzenia postępowania odwoławczego o
sygnaturze akt KIO 4496/24 na posiedzeniu niejawnym bez obecności stron oraz uczestników postępowania
odwoławczego.
12 grudnia 2024 r. Krajowa Izba Odwoławcza na podstawie art. 522 ust. 1w zw. z art. 568 ust. 3 ustawy Pzp umorzyła
postępowanie odwoławcze.
17 grudnia 2024 r. Zamawiający skierował do wykonawców pismo w sprawie odtajnienia zastrzeżonych informacji.
17 grudnia 2024 r. Zamawiający zażądał od wykonawcy EcoTech zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy Pzp wyjaśnień, w tym
złożenia dowodów, w zakresie wyliczenia istotnych części składowych zaoferowanej ceny.
Zamawiający wezwał wykonawcę do złożenia szczegółowych i popartych dowodami wyjaśnień dotyczących treści
złożonej oferty w następującym zakresie:
Procentowa
Rodzaj odpadu
Ilość
Zaoferowana
L.p.
odchyłka
kody
zamawianych
cena przez
zaoferowanej ceny
odpadów, która
wykonawcę
jednostkowej od
stanowi istotną
średniej
część składową
arytmetycznej cen
zaoferowanej
jednostkowych
ceny [Mg]
wszystkich ofert w
danej pozycji
150104
100,00 zł
86,01 %
170103
300,00 zł
55,98 %
170201
500,00 zł
33,17 %
200111
0,5
300,00 zł
64,63 %
200139
1,4
300,00 zł
66,60 %
150110
0,5
1 000,00 zł
79,31 %
200203
500,00 zł
36,02 %
200113
0,07
600,00 zł
83,02 %
200119
0,07
600,00 zł
83,02 %
200121
0,05
600,00 zł
72,31 %
200123
300,00 zł
84,35 %
200127
0,2
300,00 zł
90,82 %
200131
0,05
1 000,00 zł
76,92 %
200133
0,3
1 000,00 zł
68,09 %
200134
0,3
1 000,00 zł
56,52 %
Zamawiający wskazał czego zgodnie z art. 224 ust. 3 ustawy Pzp mogą w szczególności dotyczyć wyjaśnienia.
Zamawiający wskazał na istotne znaczenie przepisu art. 224 ust. 4 ustawy Pzp, na którego podstawie Zamawiający – w
przypadku zamówień na roboty budowlane lub usługi – musi żądać wyjaśnień, o których mowa w akapicie pierwszym, co
najmniej w zakresie określonym w punkcie 2, podpunkt 4) i 6). Zamawiający pouczył również wykonawcę o tym, że
niedostarczenie przez niego żądanych wyjaśnień do dnia 27.12.2024 r., do godz. 10:00 spowoduje, że Zamawiający
odrzuci jego ofertę jako ofertę wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie lub jeżeli złożone
wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadnią podanej w ofercie ceny lub kosztu, zgodnie z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp.
Zamawiający podkreślił, że zgodnie z art. 224 ust. 5 ustawy Pzp, obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco
niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy, od którego Zamawiający zażądał wyjaśnień.
30 grudnia 2024 r. wykonawca EcoTech udzielił odpowiedzi wskazując, że podtrzymuje on stanowisko tak jak w
złożonych wyjaśnieniach z dnia 31.10.2024 r., iż jego oferta nie jest ofertą rażąco niską i w pełni pozwala wypracować
zysk przy zachowaniu przepisów prawa pracy co jak i ochrony środowiska co potwierdzał we wcześniejszych
wyjaśnieniach i przedstawiał na potwierdzenie również tego dowody w formie umów o pracę jak umowy z instalacjami
przetwarzania odpadów. Wskazał również, iż w rzeczywistości co potwierdzają stany analizy gospodarki odpadami z
terenu Gminy Wojnicz zamieszczone w Biuletynie Informacji Publicznej w latach ubiegłych żaden z wymienionych kodów
odpadów w wezwaniu tj. 150104, 170103, 170201, 200111, 200139, 150110, 200203, 200113, 200119, 200121, 200123,
200127, 200131, 200133, 200134 nie został odebrany nawet choćby w ilości minimalnej, zatem nie może stanowić to
podstawy odrzucenia oferty w zakresie, iż oferta jest rażąco niską. Do odpowiedzi wykonawca nie załączył żadnych
dowodów.
31 grudnia 2024 r. Zamawiający poinformował wykonawców o wyborze oferty K.W. prowadzącego działalność
gospodarczą pod firmą P.U.H. EcoTech K.W. w Stopnicy jako najkorzystniejszej.
Z takim stanowiskiem Zamawiającego nie zgodził się Odwołujący składając odwołanie.
Rozpoznanie sprawy przez Izbę dotyczyło tego, czy Zamawiający dopuścił się naruszenia przepisów ustawy Pzp
poprzez:
- zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez wykonawcę K.W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą
P.U.H. EcoTech K.W. (dalej: „wykonawca EcoTech) w zakresie części I postępowania, pomimo faktu, iż w wykonawca
ten złożył ofertę zawierającą rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia podczas gdy, złożone
przez tego wykonawcę wyjaśniania, w zakresie części I postępowania, nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub
kosztu oraz nie spełniają merytorycznych oraz ustawowych przesłanek wymaganych przepisami prawa stawianym treści
wyjaśnień rażąco niskiej ceny,
- błędne uznanie przez Zamawiającego, że wykonawca EcoTech wykazał i udowodnił, w zakresie części I postępowania,
że jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny podczas gdy, złożone przez tego wykonawcę wyjaśniania w zakresie
części I postępowania, nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu oraz nie spełniają merytorycznych oraz
ustawowych przesłanek wymaganych przepisami prawa stawianym treści wyjaśnień rażąco niskiej ceny,
- a w konsekwencji zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy EcoTech jako oferty zawierającej rażąco niską cenę w
zakresie części I postępowania, podczas gdy, treść udzielonych przez tego wykonawcę wyjaśnień w zakresie części I
postępowania, potwierdza, że oferta zawiera rażąco niską cenę z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu odwołania, w
wyniku czego doszło do zaniechania przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający
zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców oraz zgodnie z zasadami proporcjonalności i
przejrzystości.
Odnosząc się do zarzutów nr 1 i 2 w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp:
„1. Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli:
(…)
8) zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia”
Zgodnie z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp:
„6. Odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w
wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub
kosztu.”
Zgodnie z art. 224 ust. 5 ustawy Pzp:
„5. Obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy.”
W przedmiotowej sprawie Zamawiający dwukrotnie tj. wezwaniem z dnia 23 października 2024 r. i wezwaniem z dnia 17
grudnia 2024 r. zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy Pzp zażądał od wykonawcy EcoTech wyjaśnień, w tym złożenia
dowodów, w zakresie wyliczenia istotnych części składowych zaoferowanej ceny. W pierwszym wezwaniu Zamawiający
wezwał tego wykonawcę do złożenia szczegółowych i popartych dowodami wyjaśnień dotyczących treści złożonej oferty
w zakresie: poz. 1 kod odpadów 150101, poz. 2 kod odpadów 150102, poz. 7 kod odpadów 160103, poz. 10 kod
odpadów 170107, poz. 12 kod odpadów 200101 i poz. 18 kod odpadów 200108 W drugim wezwaniu Zamawiający
wezwał EcoTech do złożenia szczegółowych i popartych dowodami wyjaśnień dotyczących treści złożonej oferty w
następującym zakresie: poz. 3 kod odpadów 150104, poz. 9 kod odpadów 170103, poz. 11 kod odpadów 170201, poz. 14
kod odpadów 200111, poz. 16 kod odpadów 200139, poz. 17 kod odpadów 150110, poz. 20 kod odpadów 200203, poz.
21 kod odpadów 200113, poz. 22 kod odpadów 200119, poz. 23 kod odpadów 200121, poz. 24 kod odpadów 200123,
poz. 25 kod odpadów 200127, poz. 26 kod odpadów 200131, poz. 28 kod odpadów 200133, poz. 29 kod odpadów 200134
EcoTech złożył wyjaśnienia odpowiednio 31 października 2024 r. i 30 grudnia 2024 r. Do pierwszych wyjaśnień
wykonawca załączył kopię umowy zawartej przez niego ze SPALMED R.K. wraz z cennikiem, kopie umów o pracę,
kalkulację cen i zaświadczenie z ZUS. W drugich wyjaśnieniach wykonawca ograniczył się do stwierdzenia, że
podtrzymuje stanowisko z pierwszych wyjaśnień, zacytowania orzeczeń KIO i ogólnych stwierdzeń dotyczących
skierowanego do niego wezwania.
Zamawiający kierując do wykonawcy EcoTech drugie wezwanie działał w nawiązaniu do oświadczenia o uwzględnieniu
odwołania, które złożył w sprawie o sygn. akt KIO 4496/24 Stanowisko takie przesądza zdaniem Izby o charakterze
części składowych zaoferowanej ceny. Potwierdzeniem tego jest również treść wezwania, jego podstawa prawna, jak
również pouczenie wykonawcy o konsekwencjach niezłożenia wyjaśnień we wskazanym terminie lub jeżeli złożone
wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadnią podanej w ofercie ceny lub kosztu (art. 224 ust. 6 ustawy Pzp), jak również
o ciężarze dowodu, który spoczywa na wykonawcy (art. 224 ust. 5 ustawy Pzp). Co prawda Zamawiający w odpowiedzi
na odwołanie, jak i podczas rozprawy wskazał, że uwzględnił zarzuty odwołania celem przyspieszenia procedury i
szybkiego zakończenia postępowania, jednak zdaniem Izby jest to argumentacja przytoczona na potrzeby postępowania
odwoławczego.
Zgodnie z § 7 projektowanych postanowień umownych dla części I:
„Wynagrodzenie Wykonawcy w okresie obowiązywania Umowy będzie stanowiło iloczyn odebranych i
zagospodarowanych odpadów oraz ceny za odbiór i zagospodarowanie jednej tony (Mg) odpadów podanych w ofercie
Wykonawcy dla danej kategorii odpadów tj. w formularzu ofertowych stanowiącym załącznik nr 1 do Umowy.”
Mając na uwadze to, że Zamawiający wymaga podania w formularzu ofertowym cen jednostkowych za 1 Mg odpadów
wymienionych kategorii i na ich podstawie obliczona będzie wartość wynagrodzenia należnego wykonawcy za odbiór o
zagospodarowanie odpadów, to niewątpliwie ich wycena ma charakter istotny z punktu widzenia prawidłowości realizacji
przedmiotu zamówienia, na zasadach określonych przez Zamawiającego.
Odnosząc się do stanowiska Zamawiającego oraz wykonawcy EcoTech o śladowym udziale procentowym
kwestionowanych przez Odwołującego kodów Izba wskazuje, że podziela w tym zakresie stanowisko Izby wyrażone w
wyroku z dnia 3 grudnia 2020 r. (sygn. akt KIO 2974/20), zgodnie z którym: „opieranie się wyłącznie na językowej
wykładni ww. uregulowania i stosowanie tego rodzaju porównania w celu ustalenia istotnych części składowych ceny
(kosztu) oferty, bez odwołania się do innych kryteriów czy okoliczności, jest błędne. Wynika to z tego, że im bardziej dana
część składowa ceny oferty jest zaniżona, tym mniejszy jest jej udział procentowy w całkowitej cenie oferty. Nie można
wykluczyć, że wykonawcy celowo dążą do zaniżenia wyceny określonych elementów składających się na zamówienia,
przerzucając koszty do innych pozycji, kreując w ten sposób przesłankę nieistotności takiego elementu z punktu
widzenia wartości takich prac w cenie globalnej za realizację zamówienia. Zdaniem Izby oparcie się więc wyłącznie na
takim udziale procentowym w wartości kosztów realizacji zamówienia jest nieprawidłowe. Analizie w zakresie „istotności”
powinien podlegać nie tylko aspekt ekonomiczny, ale również sposób jego wyceny przyjęty przez Zamawiającego,
znaczenie z punktu widzenia przedmiotu zamówienia i jego wykonania, sposób uregulowania obowiązków wykonawcy co
do wykonania kwestionowanych pozycji w umowie.” Potwierdzenie powyższego znalazło się w wypowiedzi
Zamawiającego, który wskazał podczas rozprawy, że przerzucanie kosztów do innych pozycji jest znaną mu, stosowaną
przez wykonawców praktyką. W przedmiotowej sprawie w pozycjach, których dotyczyło pierwsze wezwanie procentowa
odchyłka zaoferowanej ceny jednostkowej od średniej arytmetycznej cen jednostkowej wszystkich ofert w danej pozycji
wynosi od 43,55 % do 98,64 %, zaś w pozycjach, których dotyczyło drugie wezwanie od 33,17 % do 90,82 %. Pierwsze
wezwanie dotyczyło 6 pozycji, zaś drugie 15. Odwołujący w złożonym odwołaniu w ocenie Izby skutecznie podważył
możliwość wykonania zamówienia w częściach, których dotyczyły wezwania. Wskazał on m.in. na niedoszacowanie
kosztów pracy, kosztów amortyzacji pojazdów, jak również skutecznie podważył wiarygodność dowodu w postaci
umowy zawartej ze SPALMED wskazując na koszty paliwa, rodzaj odpadów, które może odbierać ten wykonawca, jak
również profil prowadzonej przez niego działalności (działalność związana z obiorem, transportem oraz termicznym
unieszkodliwianiem odpadów w specjalistycznej spalarni odpadów, pochodzących z działalności diagnozowania,
leczenia oraz profilaktyki medycznej i weterynaryjnej), zezwolenie na zbieranie przez SPALMED odpadów wyłącznie w
województwie opolskim (informacja z rejestru BDO) i związane z tym koszty transportu. Odwołujący podniósł również
brak możliwości składowania przez wykonawcę EcoTech odpadów o kodach 16 01 03, 17 01 07, 20 01 01 i 20 01 08,
podczas gdy z umowy zawartej ze SPALMED wynika konieczność składowania odpadów, które będą odbierane. Za
wiarygodne zdaniem Izby należy uznać również dowody przedłożone przez Odwołującego (cenniki poszczególnych
instalacji) na okoliczność wykazania tego, że podmioty prowadzące instalacje nie płacą podmiotom, które przywożą do
niech nieoczyszczone odpady. To one pobierają niemałe opłaty, w najlepszym wypadku odbierają odpady za darmo pod
warunkiem, że jest to czysty surowiec wtórny, a nie odbierany bezpośrednio z terenu gminy (jak ma to miejsce w
przedmiotowym postępowaniu).
Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie wskazał, że uznał za przekonującą argumentację przedstawioną przez
wykonawcę EcoTech w obu przedstawionych wyjaśnieniach. Izba wskazuje, że w pozycjach podanych przez
Zamawiającego w obu wezwaniach występują znaczne rozbieżności cenowe. Zmawiający powinien je wyjaśnić w toku
badania i oceny oferty. Zamawiający dokonując wyboru oferty wykonawcy EcoTech jako najkorzystniejszej oparł się na
gołosłownych wyjaśnieniach tego wykonawcy o tym, że większość odbieranych odpadów zagospodarowuje lub
przetwarza. Oparł się na kopii umowy ze SPALMED, która nie wiadomo czy jest przez te podmioty realizowana (nie
zostało załączone żadne potwierdzenie np. faktura). Dodatkowo wskazał na wielopłaszczyznową współpracę ze spółką
New Energy Cieszyn Sp. z o.o. z siedzibą w Dębowcu, która oferuje wykonawcy EcoTech bezkonkurencyjne ceny w
zakresie zagospodarowania odpadów nie mając wiedzy o warunkach takiej współpracy i czy faktycznie ma ona miejsce
(wykonawca nie załączył do wyjaśnień kopii umowy, faktur). Wykonawcy w poszczególnych pozycjach formularza
ofertowego - w cenach jednostkowych powinni uwzględnić wszystkie koszty związane z realizacją wycenianej części
zamówienia (odbioru odpadów o danym kodzie).
Zdaniem Izby, zakwestionowane usługi, choć być może nie będą wykonywane z dużą częstotliwością, nie mogą zostać
uznane jako nieistotne z punktu widzenia przedmiotu zamówienia. Stanowią zasadniczy element przedmiotu
zamówienia, obejmują bowiem ponad połowę kodów odbieranych odpadów. Podlegały one odrębnej wycenie w
formularzu oferty. O istotności danej usługi nie może świadczyć wyłącznie częstotliwość jej wykonywania, ale całokształt
postanowień zawartych w SW Z, w tym w projektowanych postanowieniach umownych. Przyjęcie nieistotności wyłącznie
przez pryzmat subiektywnej wyceny dokonanej przez wykonawcę EcoTech, bez należytego badania podstaw takiej
wyceny, w sytuacji zasadniczego zaniżenia kosztów ich realizacji, jest zdaniem Izby nieprawidłowe. To czy we
wcześniejszych latach odpady o spornych kodach były odbierane czy nie, nie daje prawa wykonawcy do wyceny tych
pozycji za bardzo małą kwotę. Wykonawca powinien konkretnie odpowiedzieć, dlaczego cena jednostkowa jest tak różna
od ofert innych wykonawców.
Zdaniem Izby treść wyjaśnień złożonych przez EcoTech na wezwania Zamawiającego w zakresie wyliczenia istotnych
części składowych ceny wskazuje, że wykonawca ten nie podołał ciążącemu na nim obowiązkowi wykazania, że będzie
w stanie zrealizować zamówienie w części dotyczącej kodów odpadów wskazanych w wezwaniach za zaoferowane
ceny jednostkowe. Jak słusznie zauważył podczas rozprawy Przystępujący zgodnie z art. 537 pkt 1 i 2 ustawy Pzp:
„Ciężar dowodu, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, spoczywa na:
1) wykonawcy, który ją złożył, jeżeli jest stroną albo uczestnikiem postępowania odwoławczego;
2) zamawiającym, jeżeli wykonawca, który złożył ofertę, nie jest uczestnikiem postępowania odwoławczego.”
W niniejszym postępowaniu przedmiotowy ciężar dowodu spoczywał na Zamawiającym w związku z tym, że EcoTech
nie przystąpił do postępowania odwoławczego.
Zamawiający zarówno w stanowisku pisemnym, jak i podczas rozprawy w zasadzie nie odniósł się do poszczególnych
kwestii i dowodów przedłożonych przez Odwołującego. Bezkrytycznie przyjął wyjaśnienia złożone przez EcoTech,
pomimo iż drugie wyjaśnienia były bardzo lakoniczne. Zamawiający przyznał, że części składowe ceny w spornych
pozycjach dotyczą odpadów o kodach, które w zasadzie nie były odbierane w ogóle, za wyjątkiem kodu 20 01 111
stanowiących tekstylia, gdzie obowiązek odbioru tych powstał z dniem 1 stycznia 2025 r., a zatem trudno określić jakiego
rzędu będzie rzeczywiste zapotrzebowanie. Zamawiający wskazał, że Odwołujący, który realizował na rzecz
Zamawiającego tożsamy przedmiot zamówienia doskonale zdaje sobie z tego sprawę. Izba wskazuje, że wiedza
Odwołującego nie powoduje, że ceny jednostkowe zaoferowane przez wykonawcę EcoTech należy przyjąć
bezkrytycznie. Wykonawców obowiązywała treść postanowień dokumentacji postępowania zgodnie z którymi mieli oni
obowiązek wycenić każdą z pozycji wskazanych w formularzu ofertowym. Skoro Zamawiający uwzględnił odbiór
odpadów o wskazanych kodach i oczekiwał ich należytej wyceny, to powinny być one wycenione zgodnie z wymaganiem
Zamawiającego. Zgodnie z OPZ stanowiącym załącznik nr 1.1 do SW Z „Wykonawca w ramach zawartej umowy wykona
kompleksową obsługę w zakresie odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych.” W ocenie Izby wykonawca
EcoTech nie wyjaśnił Zamawiającemu, że wycena prac w spornych pozycjach została dokonana należycie. Drugie
wyjaśnienia zawierały jedynie odesłanie do pierwszych, w których znalazło się jedynie gołosłowne zapewnienie w
zakresie 15 pozycji, które obejmowało drugie wezwanie, że ceny są dla tego wykonawcy satysfakcjonujące, nie narażają
jego przedsiębiorstwa na straty oraz powołanie się na współpracę ze SPALMED i New Energy Cieszyn Sp. z o.o. z
siedzibą w Dębowcu. Wykonawca EcoTech wyjaśnień nie poparł żadnym dowodem, czy kalkulacją. Zgodnie z art. 224
ust. 6 ustawy Pzp odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił
wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie
ceny lub kosztu. Przepis ten znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie w związku z tym, że Zamawiający
przeprowadził w oparciu o art. 224 ust. 1 ustawy Pzp postępowanie wyjaśniające. Nie można zgodzić się z argumentacją
wykonawcy EcoTech zwartą w wyjaśnieniach, że kwestionowanie wyłącznie cen jednostkowych składających się na
cenę ofertową nie może wskazywać na rażąco niską cenę ofertową. Należy przez to rozumieć, że wyłącznie porównanie
całkowitych cen ofert pozwalałoby na zastosowanie art. 224 ust. 6 ustawy Pzp. Izba podziela stanowisko wyrażone w
wyroku KIO z dnia 13 grudnia 2023 r. (sygn. akt KIO 3520/23). Takie rozumienie ust. 6 art. 224 ustawy Pzp czyniłoby
iluzorycznym postępowanie wyjaśniające w zakresie istotnych części składowych ceny, o którym mowa w art. 224 ust. 1
ustawy Pzp – nie byłoby żadnego skutku ustalenia nierzetelnej wyceny istotnych części składowych ceny. W ocenie Izby
wykonawca EcoTech nie udzielił w wyznaczonym terminie konkretnych wyjaśnień, które potwierdzałyby, że ceny
spornych pozycji odzwierciedlają rzeczywistą cenę odbioru i zagospodarowania odpadów w ramach tych pozycji. Z
uwagi na to, oferta tego wykonawcy powinna zostać w zakresie części I postępowania przez Zamawiającego odrzucona.
Z uwagi na zasadność zarzutów nr 1 i 2 również zarzut wynikowy nr 3 dotyczący wyboru oferty wykonawcy EcoTech
jako najkorzystniejszej i naruszenia zasady równego traktowania wykonawców i zachowania uczciwej konkurencji oraz
proporcjonalności i przejrzystości okazał się zasadny.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 574 i 575 ustawy Prawo zamówień publicznych
oraz § 5 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 2 lit. b) w zw. z § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia
2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i
sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. 2020 r. poz. 2437), obciążając kosztami postępowania Zamawiającego.
Przewodnicząca: …………..