Sygn. akt: KIO 563/25
WYROK
Warszawa, dnia 13 marca 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący:Przemysław Dzierzędzki
Protokolant:Oskar Oksiński
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2025 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w
dniu 17 lutego 2025 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia Ogrody spółka z o.o. w
Bierkowie oraz Jantar 2 spółka z o.o. w Słupsku
w postępowaniu prowadzonym przez Zarząd Infrastruktury Miejskiej w Słupsku, działający w imieniu i na rzecz
Miasta Słupska w Słupsku
przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego wykonawcy Arbo Am sp. z o.o. w Bobolicach
orzeka:
1.uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej,
powtórzenie czynności badania i oceny ofert, w tym wykonanie czynności odrzucenia oferty wykonawcy
Arbo Am sp. z o.o. w Bobolicach na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Prawo
2.kosztami postępowania obciąża Zarząd Infrastruktury Miejskiej w Słupsku, działający w imieniu i na rzecz Miasta
Słupska w Słupsku i:
2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 7.500 zł 00 gr (słownie: siedem tysięcy pięćset
złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia
Ogrody spółka z o.o. w Bierkowie oraz Jantar 2 spółka z o.o. w Słupsku tytułem wpisu od odwołania,
kwotę 3.600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez odwołującego
tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, kwotę 1.414 zł 50 gr (słownie: jeden tysiąc czterysta czternaście
złotych pięćdziesiąt groszy), poniesioną przez odwołującego tytułem dojazdu na posiedzenia Izby,
2.2.zasądza od Zarządu Infrastruktury Miejskiej w Słupsku, działającego w imieniu i na rzecz Miasta Słupska
w Słupsku na rzecz wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia Ogrody spółka z o.o.
w Bierkowie oraz Jantar 2 spółka z o.o. w Słupsku kwotę 12 514 zł 50 gr (słownie: dwanaście tysięcy
pięćset czternaście złotych pięćdziesiąt groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione
przez z tytułu wpisu od odwołania, wynagrodzenia pełnomocnika, dojazdu na posiedzenie Izby.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący:………………….…
Sygn. akt: KIO 563/25
Uzasadnie nie
Zarząd Infrastruktury Miejskiej w Słupsku, działający w imieniu i na rzecz Miasta Słupska w Słupsku, zwany dalej
„zamawiającym”, prowadzi w trybie podstawowym bez negocjacji postępowanie o udzielenie zamówienia na podstawie
przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych, zwanej dalej „ustawą Pzp” lub „Pzp”,
którego przedmiotem jest wykonanie prac pielęgnacyjnych drzew rosnących na terenach zarządzanych i
administrowanych przez Zarząd Infrastruktury Miejskiej w Słupsku.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało zamieszczone w Biuletynie Zamówień Publicznych 8 stycznia 2025 r., nr
2025/BZP 00013357.
Wobec czynności i zaniechań zamawiającego w ww. postępowaniu 17 lutego 2025 r. do Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej wnieśli odwołanie wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia Ogrody spółka z o.o. w
Bierkowie oraz Jantar 2 spółka z o.o. w Słupsku, zwani dalej „odwołującym”.
Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:
1) art. 224 ust. 6 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp przez zaniechanie przez zamawiającego odrzucenia oferty wykonawcy
Arbo Am sp. z o.o. w Bobolicach, zwanego dalej „przystępującym”, która zawiera rażąco niską cenę, ponieważ
złożone wyjaśnienia nie uzasadniają ceny podanej w ofercie,
2) art. 239 ust. 1 Pzp w zw. z art. 16 Pzp przez naruszenie zasady przygotowania i przeprowadzenia postępowania o
udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie
wykonawców, przejrzysty i proporcjonalny, w wyniku zaniechania przez zamawiającego odrzucenia oferty
przystępującego, zawierającej rażąco niską cenę, a złożone wyjaśnienia nie uzasadniają podanej w ofercie ceny i
wybór jako najkorzystniejszej oferty przystępującego w sposób sprzeczny z przepisami Pzp.
Odwołujący wniósł o nakazanie zamawiającemu:
1)unieważnienia czynności wyboru oferty przystępującego jako oferty najkorzystniejszej,
2)odrzucenia oferty złożonej przez przystępującego na podstawie art. 224 ust. 6 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp z uwagi
na fakt, iż oferta tego wykonawcy zawiera rażąco niską cenę.
Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o oddalenie odwołania. W odpowiedzi i w trakcie
rozprawy przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne swego stanowiska.
Do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego zgłosił przystąpienie wykonawca Arbo Am sp. z o.o. w
Bobolicach. Złożył pismo procesowe, w którym wniósł o oddalenie odwołania. W piśmie i w trakcie rozprawy przedstawił
uzasadnienie faktyczne i prawne swego stanowiska.
Uwzględniając całość dokumentacji z przedmiotowych postępowania, w tym w szczególności: ogłoszenie o
zamówieniu, postanowienia specyfikacji warunków zamówienia (SWZ), odpowiedzi na pytania dotyczące treści
SWZ, modyfikacje SWZ, oferty wykonawców, wezwania zamawiającego kierowane do wykonawców, odpowiedzi
wykonawców na ww. wezwania, zawiadomienie o wyborze oferty najkorzystniejszej, załączniki do pism
procesowych stron i uczestnika, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia, stanowiska i dokumenty złożone
przez strony i uczestnika postępowania w trakcie posiedzenia i rozprawy, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i
zważyła, co następuje:
Art. 16 ustawy Pzp stanowi, że Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia
w sposób:
1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców;
2) przejrzysty;
3) proporcjonalny.
Art. 224 ustawy Pzp stanowi:
1. Jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu
zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z
wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda
od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części
składowych.
2. W przypadku gdy cena całkowita oferty złożonej w terminie jest niższa o co najmniej 30% od:
1) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem
postępowania lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie
art. 226 ust. 1 pkt 1 i 10, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, chyba że
rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia;
2) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, zaktualizowanej z uwzględnieniem
okoliczności, które nastąpiły po wszczęciu postępowania, w szczególności istotnej zmiany cen rynkowych,
zamawiający może zwrócić się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa
w ust. 1.
3. Wyjaśnienia, o których mowa w ust. 1, mogą dotyczyć w szczególności:
1) zarządzania procesem produkcji, świadczonych usług lub metody budowy;
2) wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw, usług albo związanych z realizacją
robót budowlanych;
3) oryginalności dostaw, usług lub robót budowlanych oferowanych przez wykonawcę;
4) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być
niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów
ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207) lub
przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie;
5) zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej;
6) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym
realizowane jest zamówienie;
7) zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska;
8) wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia podwykonawcy.
4. W przypadku zamówień na roboty budowlane lub usługi, zamawiający jest obowiązany żądać wyjaśnień, o których
mowa w ust. 1, co najmniej w zakresie określonym w ust. 3 pkt 4 i 6.
5. Obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy.
6. Odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w
wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub
kosztu.
Art. 226 ust. 1 ustawy Pzp stanowi, że Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli:
5) jej treść jest niezgodna z warunkami zamówienia;
8) zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia,
10) zawiera błędy w obliczeniu ceny lub kosztu;
Art. 239 ust. 1 Pzp stanowi, że Zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert
określonych w dokumentach zamówienia.
Ustalono, że przedmiotem zamówienia jest wykonanie prac pielęgnacyjnych drzew rosnących na terenach
zarządzanych i administrowanych przez Zarząd Infrastruktury Miejskiej w Słupsku.
Kolejno ustalono, że do zamawiającego wpłynęły następujące oferty:
a)przystępującego z ceną brutto 830.548,08 zł,
b)odwołującego z ceną brutto 1.599.966,00 zł,
c)wykonawcy Zakład usług Leśnych A.M. z ceną brutto 828.954,00 zł,
d)wykonawcy Usługi Ogrodnicze Elitelas sp. z o.o. z ceną brutto 1.274.270,40 zł,
e)wykonawcy Zakład Usług Leśnych P.G. z ceną brutto 1.696.572,00 zł,
(por. informacja z otwarcia ofert, w aktach sprawy).
Ustalono także, że na sfinansowanie zamówienia zamawiający przeznaczył kwotę 675.000,00 zł brutto.
(por. informacja o ww. kwocie, w aktach sprawy).
Kolejno ustalono, że pismem z 30 stycznia 2025 r. zamawiający, działając na podstawie art. 224 ust. 2 pkt 1 Pzp wezwał
przystępującego do udzielenia wyjaśnień, w tym złożenie dowodów w zakresie wyliczenia ceny całkowitej oferty. W
wezwaniu zamawiający wskazał, co następuje.
Zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień w celu ustalenia, czy zaoferowana za wykonanie przedmiotu
zamówienia cena całkowita nie jest rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia.
Cena oferty wynosi 830 548,08 zł brutto, natomiast średnia arytmetyczna cen wszystkich złożonych ofert
niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp pomniejszona o 30 % wynosi 872 243,47 zł
brutto. Jak wynika z powyższego, cena oferty jest niższa o ponad 30% od średniej arytmetycznej cen wszystkich
złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp.
W związku z powyższym Zamawiający prosi o wyjaśnienie, czy oferta uwzględnia wszystkie wymagania zawarte w
dokumentach zamówienia, w tym zawarte w warunkach umowy, a zaoferowana cena obejmuje całkowity koszt wykonania
przedmiotu zamówienia, w tym również wszelkie koszty towarzyszące jego wykonaniu.
Zamawiający wzywa do złożenia szczegółowych wyjaśnień i załączenie dowodów dotyczących wyliczenia ceny,
Wykonawca w celu udokumentowania Zamawiającemu, że cena całkowita oferty nie jest rażąco niska może wykazać się
obiektywnymi czynnikami ujętymi w art. 224 ust. 3 ustawy Pzp.
Jednocześnie Zamawiający prosi o wyczerpującą i szczegółową informację na temat uwzględnienia w swoim
wyjaśnieniu elementów mających wpływ na cenę całkowitą oferty odpowiednio w kwestiach, w szczególności wskazanych
poniżej:
1.Czy Wykonawca uwzględnił konieczność wykonywania prac w obrębie koron drzew, do których dostęp będzie
utrudniony?
2.Czy Wykonawca posiada dostęp do sprzętu oraz taką liczebność zespołu, która pozwoli na przeprowadzenie cięć
formujących w alejach drzew liczących ponad 30 egzemplarzy?
3.Zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa
od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z
dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z
którymi związane jest realizowane zamówienie,
4.Zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym
realizowane jest zamówienie.
(por. ww. wezwanie zamawiającego, w aktach sprawy).
Kolejno ustalono, że w odpowiedzi na ww. wezwanie przystępujący złożył wyjaśnienia z 1 lutego 2025 r. W
wyjaśnieniach tych przystępujący wskazał, m.in.:
- dla wyceny świadczonych usług przyjęto minimalną stawkę godzinową wynagrodzenia za pracę w wysokości 30,50 zł
brutto zwiększoną o koszty pracodawcy w kwocie 6,25 zł, co daje łączny koszt 36,75 zł
- planowane zatrudnienie dla wykonania usługi wynosi 4 osoby
- czas niezbędny do wykonania przycinki 1 drzewa wynosi od 30 do 60 minut
- szacunkowa liczba drzew 3829 szt.
- jednostkowy koszt przycinki 1 szt. drzewa wynosi 73,50 zł, co wynika z przeliczenia stawki 36,75 x 0,5 godziny x 4 osoby
- w kalkulacji przewidziano koszty paliwa, dojazdu do miejsca przycinki i ewentualnych noclegów w kwocie 400,00 zł/doba
łączny koszt za 1 drzewo wynosi średnio 83,50
cena ofertowa za 1 drzewo wynosi 216,91 zł brutto , 200,84 zł netto
planowany uśredniony zysk 133,41 zł/drzewo
Dla wykonania usługi ofertowej spółka korzysta w własnego sprzętu tj.: nowy podnośnik koszowy 27 m na lekkim
podwoziu z osprzętem o szybkiej wydajności pracy, samochód dostawczy z elektryczną przyczepą, profesjonalne piły
spalinowe, zestawy do wycinki arborystycznej, rębak, frezarka do pni co znacznie obniża koszty świadczonych usług.
Wykorzystanie technik arborystycznych umożliwia realizację zadań w trudno dostępnych miejscach, takich jak tereny
miejskie, parki czy obszary objęte ochroną. Pozwala to na minimalizację ingerencji w otoczenie oraz redukcję szkód w
ekosystemie.
Spółka prowadzi działalność na szeroką skalę, obsługując zarówno klientów indywidualnych, jak i instytucje
publiczne oraz przedsiębiorstwa. Regularna współpraca z podmiotami z różnych części kraju, jak np. Ustka, umożliwia
optymalizację kosztów operacyjnych, co przekłada się na konkurencyjność cenową oferowanych usług. Wykonywanie
prac w sposób skoordynowany pozwala na redukcję kosztów związanych z transportem sprzętu i pracowników oraz
minimalizację przestojów. Dzięki powyższym działaniom Spółka nie tylko obniża koszty operacyjne, ale także podnosi
efektywność realizowanych usług, zapewniając wysoką jakość i terminowość wykonania zleceń.
W załączeniu przedkładamy zgłoszenia pracowników etatowych dedykowanych dla wykonania zleconego zadania,
odpis KRS na potwierdzenie wykonywania pracy na rzecz spółki., w tym funkcji Prezesa, wspólnika M.M..
(por. wyjaśnienia z 1 lutego 2025 r. załącznikami, w aktach sprawy).
Kolejno ustalono, że pismem z 12 lutego 2025 r. zamawiający zawiadomił odwołującego o wyborze jako
najkorzystniejszej oferty złożonej przez przystępującego.
(por. ww. zawiadomienie zamawiającego, w aktach sprawy).
Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, co następuje.
Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.
Zasadny okazał się zarzut dotyczący zaniechania odrzucenia oferty przystępującego na podstawie art. 226 ust. 1
pkt 8 Pzp w zw. w zw. z art. 224 ust. 6 Pzp.
Jak wskazuje się w orzecznictwie izby, wyjaśnienia składane w reakcji na wezwanie zamawiającego kierowane w
trybie art. 224 Pzp powinny stanowić podstawę oceny przez zamawiającego, czy zaoferowano mu cenę rażąco niską w
stosunku do przedmiotu zamówienia, czy też nie. Jak wynika z treści art. 224 ust. 5 ustawy Pzp obowiązek wykazania, że
oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy. Polski ustawodawca przesądził w
przywołanym przepisie, że wykonawca wezwany do złożenia wyjaśnień w trybie art. 224 ustawy Pzp, ma obowiązek
udowodnić zamawiającemu, że jego oferta nie zawiera ceny rażąco niskiej. Z przepisu tego wynika zatem domniemanie,
że wykonawca wezwany do złożenia wyjaśnień zaoferował cenę rażąco niską. Wyjaśnienia i dowody na ich poparcie,
składane przez wykonawcę w odpowiedzi na wezwanie, muszą zaś obalić owo domniemanie. Nie ulega również
wątpliwości, że udowodnienie realności ceny powinno nastąpić w toku postępowania o udzielenie zamówienia przed
zamawiającym, a nie w toku postępowania odwoławczego przed izbą. Jeżeli wykonawca ciężaru obalenia domniemania
rażąco niskiej ceny w postępowaniu przed zamawiającym nie udźwignie, to jego oferta podlega odrzuceniu. Przepis art.
224 ust. 6 ustawy Pzp stanowi bowiem, że podlega odrzuceniu jako oferta z rażąco niską cena lub kosztem, oferta
wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie
uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.
Jak wynikało z treści wezwania zamawiającego z 30 stycznia 2025 r., wątpliwości zamawiającego wzbudziła
całkowita cena oferty przystępującego. Zamawiający wskazał bowiem, że zaoferowana przez przystępującego cena
oferty jest niższa o ponad 30% od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu
na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp.
Z chwilą wystosowania ww. wezwania, po stronie przystępującego zaktualizował się obowiązek wykazania, że
cena jego oferty nie jest rażąco niska.
W pierwszej kolejności zgodzić należało się z odwołującym, że przystępujący przedstawił jedynie bardzo ogólne
wyjaśnienia dotyczące kosztów pracy. Przypomnienia wymagało na wstępie, że zgodnie z rozdziałem III pkt 8 SW Z,
zamawiający wymagał od wykonawcy, aby ten zatrudnił na podstawie umowy o pracę osoby wykonujące wszystkie
czynności związane z wykonywaniem pracy polegające na pielęgnacji drzew. Skoro zamawiający wymagał od
wykonawcy zatrudnienia pracowników na podstawie umowy o pracę, to podstawą kalkulacji przystępującego powinna
być kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę w wysokości 4666,00 zł brutto, a nie minimalna stawka godzinowa w
wysokości 30,50 zł. Zgodnie bowiem z art. 1 pkt 1a) ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu
za pracę, „minimalna stawka godzinowa” jest to minimalna wysokość wynagrodzenia za każdą godzinę wykonania
zlecenia lub świadczenia usług, przysługująca przyjmującemu zlecenie lub świadczącemu usługi.
Przypomnienia wymagało także, że obowiązkiem wykonawcy jako pracodawcy w tej sytuacji było określenie,
wyliczenie i podanie zamawiającemu wszelkich kosztów, jakie poniesie z tego tytułu. Do kosztów tych zaliczyć należy
m.in. koszty wynagrodzenia pracowników, koszty składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, koszty zastępstw
urlopowych i koszty zastępstw chorobowych. Obowiązkiem pracodawcy wynikającym z przepisów prawa pracy jest
także poniesienie kosztów badań lekarskich (art. 229 § 6 KP) i szkoleń dla pracowników (art. 2373 § 3 KP). Obowiązkiem
pracodawcy wynikającym z przepisów prawa pracy jest również poniesienie kosztów odzieży roboczej (art. 2377 KP) czy
ekwiwalentu za pranie odzieży pracowników (art. 2379 KP). Do kosztów pracodawcy zaliczają się także koszty z tytułu
PPK, chyba że pracownicy złożyli pisemne rezygnacje, co należy wykazać. Na niektóre z tych obowiązków zamawiający
wskazywał także wyraźnie w postanowieniach projektu umowy wymieniając tam m.in. konieczność zapewnienia
pracownikom wykonującym prace w terenie odzieży roboczej, oznakowanej czytelną nazwą firmy (umowa § 7 ust. 9),
konieczność wykonania badań do pracy na wysokości (umowa § 2 ust. 7).
Wymienione wyżej koszty, są niewątpliwie kosztami, jakie obowiązany będzie ponieść przystępujący jako
pracodawca. Dostrzec należało, że w swym wezwaniu zamawiający prosił przystępującego o wykazanie zgodności z
przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest
zamówienie. Zdaniem izby wykonawca temu wezwaniu nie sprostał. Przystępujący w swych wyjaśnianiach ceny podał
wprawdzie, że do wyceny usług przyjął minimalną stawkę godzinową wynagrodzenia w wysokości 30,50 zł brutto
zwiększoną o koszty pracodawcy w kwocie 6,25 zł, co daje łączny koszt 36,75 zł. Takie oświadczenie przystępującego,
co do wysokości kosztów pracodawcy, należało uznać jednak za niewystarczające. Na podstawie ogólnego i
lakonicznego sformułowania, że koszt pracodawcy wynosi 6,25 zł, nie można było w jakikolwiek sposób prześledzić toku
rozumowania, jak ten koszt został wyliczony, jakie obowiązkowe składowe zostały tam ujęte i w jakiej wysokości.
Powyższe uniemożliwiło zamawiającemu prześledzenie, czy ujęto tam wszystkie niezbędne koszty przystępującego
jako pracodawcy, o których była mowa wcześniej.
Wbrew stanowisku przystępującego przedstawionym w piśmie procesowym od złożenia wyjaśnień nie zwalniała
go, powołana zresztą dopiero w tym piśmie, okoliczność, że przykładowo koszty odzieży roboczej z oznaczeniem nazwy
firmy, koszty badań do pracy na wysokości, czy koszty polisy OC już poniósł przed wszczęciem postępowania. Jeśli
przystępujący powołał się na dostępne mu korzystne warunki świadczenia usługi, to powinien swe wyjaśnienia w tym
zakresie przedstawić zamawiającemu w toku postępowania o udzielenie zamówienia, a na ich poparcie złożyć stosowne
dowody, czego jednak nie zrobił.
Zgodzić należało się także z odwołującym, że przystępujący w wyjaśnieniach ceny jedynie bardzo ogólnie
oświadczył, że przewidział w cenie oferty koszt paliwa, dojazdu do miejsca przycinki i ewentualnych noclegów w kwocie
400 zł/ dobę. Ma rację odwołujący gdy zarzuca, że wykonawca nie wskazał, w jaki sposób wyliczył tę kwotę, a na
poparcie swych wyliczeń nie przedstawił żadnych dowodów.
Wskutek zaniechań przystępującego, nie wiadomo było w jaki sposób policzono koszt paliwa podnośnika
koszowego, koszt paliwa samochodu dostawczego z przyczepą, koszt paliwa rębaka, koszt paliwa do pilarki spalinowej,
koszt noclegu dla osób, które będą dojeżdżać z siedziby przystępującego na miejsce wycinki oraz koszt związany z
delegacją pracowników. W konsekwencji zamawiający nie miał podstaw do ustalenia, że koszty te zostały prawidłowo
ujęte w cenie ofertowej.
Dodatkowe informacje, wyliczenia i dowody w tym zakresie przystępujący przedstawił dopiero w swoim piśmie
procesowym z 5 marca 2025 r., złożonym na etapie postępowania odwoławczego przed izbą. Dopiero w piśmie
procesowym przystępujący przedstawił dowody dotyczące specyfikacji w zakresie zużycia paliwa przez jego rębak,
pilarkę, czy wyliczenia co do kosztów noclegów. Takie działanie wykonawcy okazało się zatem spóźnione i świadczyło o
zasadności zarzutu podniesionego w odwołaniu. Skoro bowiem wykonawca przedstawia wyjaśnienia mające obalić
domniemanie rażąco niskiej ceny dopiero przed izbą, a nie w terminie zakreślonym przez zamawiającego, to oznacza,
że zarzut dotyczący nieprzedstawienia wyjaśnień i dowodów na etapie postępowania o udzielenie zamówienia jest
zasadny.
Znalazł także potwierdzenie zarzut odwołującego, że przystępujący w swych wyjaśnieniach ceny nie uwzględnił
kosztów ubezpieczenia OC wymaganego przez zamawiającego w treści umowy (umowa § 7 ust. 4), kosztów utylizacji
odpadów i ich transportu do miejsca składowania (umowa § 2 ust. 2 pkt. 8), kosztów związanych z wykupem drewna od
zamawiającego (umowa § 7 ust. 2), kosztów administracyjnych i pośrednich.
Również i w tym zakresie dodatkowe informacje, wyliczenia i dowody przystępujący przedstawił dopiero w swoim
piśmie procesowym z 5 marca 2025 r., złożonym na etapie postępowania odwoławczego przed izbą. Dopiero w piśmie
procesowym przystępujący przedstawił informację na temat kosztów polisy OC, złożył wyjaśnienia na temat kosztów
utylizacji odpadów i ich transportu, kosztów wykupu drewna od zamawiającego i kosztów administracyjnych i pośrednich.
Z przyczyn wskazanych wcześniej takie działanie przystępującego należało uznać za spóźnione, które jednocześnie
świadczyło o zasadności zarzutu podniesionego w odwołaniu. Skoro bowiem wykonawca przedstawia wyjaśnienia
mające obalić domniemanie rażąco niskiej ceny dopiero przed izbą, a nie w terminie zakreślonym przez zamawiającego,
to oznacza, że zarzut dotyczący nieprzedstawienia wyjaśnień i dowodów na etapie postępowania o udzielenie
zamówienia jest zasadny.
Zgodzić należało się także z odwołującym, że przystępujący nie udowodnił wyjątkowo korzystnych warunków
wykonywania usługi, na jakie powoływał się w swych wyjaśnieniach ceny i nie wykazał konkretnie, w jaki sposób te
warunki umożliwiły mu obniżenie ceny oferty. Przystępujący oświadczył w swych wyjaśnieniach ceny, że Regularna
współpraca z podmiotami z różnych części kraju, jak np. Ustka, umożliwia optymalizację kosztów operacyjnych, co
przekłada się na konkurencyjność cenową oferowanych usług. Wykonywanie prac w sposób skoordynowany pozwala na
redukcję kosztów związanych z transportem sprzętu i pracowników oraz minimalizację przestojów. Dzięki powyższym
działaniom Spółka nie tylko obniża koszty operacyjne, ale także podnosi efektywność realizowanych usług, zapewniając
wysoką jakość i terminowość wykonania zleceń.
Zdaniem izby taka argumentacja okazała się zbyt ogólna, gdyż nie wiadomo było, w jaki sposób te czynniki miały
spowodować ewentualne obniżenie kosztów realizacji usługi dla zamawiającego (w szczególności kosztów transportu
sprzętu, pracowników), a także o ile te koszty zostały obniżone. Przystępujący w wyjaśnieniach nie wskazał konkretnie w
jakie kontrakty są zaangażowani jego pracownicy i sprzęt ani jacy są to pracownicy i urządzenia. Powyższe zaniechanie
uniemożliwiło prześledzenie zamawiającemu, czy rzeczywiście, z uwagi na bliskość świadczenia usług, możliwe (i w
jakim zakresie) jest obniżenie kosztu transportu pracowników czy sprzętu z uwagi na jednoczesne realizowanie usług na
zbliżonym obszarze. Jeśli przystępujący powołał się na dostępne mu korzystne warunki świadczenia usługi to powinien
swe wyjaśnienia rozwinąć i przedstawić stosowne dowody, czego jednak nie zrobił.
Starając się odeprzeć zarzuty odwołania, zamawiający w odpowiedzi na odwołanie generalnie nie twierdził, że nie
występują zidentyfikowane przez odwołującego braki w wyjaśnieniach ceny przystępującego. Zamawiający zdawał się
natomiast argumentować, że analizując wyjaśnienia skupiał się na porównaniu stawek podanych przez przystępującego
do stawek wynikających z poprzedniej umowy, jaką w ubiegłych latach realizował na jego rzecz odwołujący. Zamawiający
oświadczył bowiem, że Analizując ceny zaproponowane przez Przystępującego, w odniesieniu do realizowanej poprzednio
przez Odwołującego umowy, Zamawiający uznał, że mieszczą się one w granicach wytyczonych wzrostem inflacji, co
potwierdzają wskaźniki GUS w postaci średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem za lata
2022 (14,4%), 2023 (11,4%) i 2024 (3,6%). Celem wykazania powyższego zamawiający załączył do odpowiedzi na
odwołanie umowę zawartą z odwołującym nr 115/2021 z 7 grudnia 2021 r. oraz komunikaty Prezesa Głównego Urzędu
Statystycznego w sprawie średniorocznych wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w latach 20222024.
Stanowisko zamawiającego nie zostało oparte zatem na analizie rzetelnych, szczegółowych, konkretnych i
udowodnionych wyjaśnień przystępującego, gdyż takich wyjaśnień i dowodów zabrakło, lecz na analizie porównawczej
stawek zaoferowanych przez przystępującego do cen zaoferowanych przez odwołującego przy realizacji poprzedniej
umowy. Takie działanie zamawiającego przy analizie wyjaśnień składanych w trybie art. 224 Pzp okazało się
niewystarczające. Po to zamawiający kierował do przystępującego wezwanie do złożenia konkretnych i udowodnionych
wyjaśnień, aby poznać indywidualną kalkulację kosztów przystępującego. Analizy porównawczej cen można byłoby
dokonywać na etapie podejmowania decyzji, czy do wykonawcy zostanie skierowane wezwanie w trybie art. 224 ustawy
Pzp, czy też nie. W sytuacji gdy do wykonawcy zostanie już wystosowane wezwanie, to rolą zamawiającego jest
dokonanie analizy indywidualnych wyjaśnień i dowodów celem ustalenia, czy te dowody i wyjaśnienia obalają
domniemanie zaoferowania ceny rażąco niskiej zgodnie z art. 224 ust. 5 i ust. 6 Pzp.
W kolejnej części odpowiedzi na odwołanie zamawiający zdawał się bagatelizować braki w wyjaśnieniach
przystępującego podkreślając, że pozycja zysk, wyinterpretowana przez niego z wyjaśnień ceny przystępującego, jest na
tyle duża, aby nawet przy hipotetycznym założeniu osiągnięcia nieco niższego zysku wykonanie zadania było wciąż
opłacalne dla przystępującego. Jednakże dostrzeżenia wymagało, że o zysku po stronie przystępującego można byłoby
mówić, gdyby wykonawca prawidłowo zidentyfikował i uwzględnił w cenie oferty wszystkie koszty, z czym nie można było
się zgodzić. Dopiero po odjęciu od ceny ofertowej wszystkich koniecznych kosztów można byłoby mówić o zysku. W
szczególności za zysk wykonawcy nie można było uznać różnicy pomiędzy ceną ofertową, a niektórymi tylko kosztami,
których wysokość przystępujący zdecydował się ujawnić w swoich wyjaśnieniach.
Reasumując izba stwierdziła, że rację ma odwołujący, iż przystępujący przez swe wyjaśnienia nie sprostał
ciężarowi obalenia domniemania rażąco niskiej ceny i w konsekwencji zamawiający z naruszeniem przepisów art. 224
ust. 6 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp, zaniechał czynności odrzucenia oferty przystępującego.
Kierując się powyższymi rozważaniami izba stwierdziła, że zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art.
224 ust. 6 ustawy Pzp zasługiwał na uwzględnienie. W konsekwencji zasadny okazał się także zarzut nr 2 odwołania.
Stosownie do art. 553 ustawy Pzp, o oddaleniu odwołania lub jego uwzględnieniu Izba orzeka w wyroku. W
pozostałych przypadkach Izba wydaje postanowienie. Orzeczenie Izby, o którym mowa w pkt 1 sentencji, miały charakter
merytoryczny, gdyż odnosiło się do uwzględnienia odwołania. Z kolei orzeczenie Izby zawarte w pkt 2 sentencji miało
charakter formalny, gdyż dotyczyło kosztów postępowania, a zatem było postanowieniem. O tym, że orzeczenie o
kosztach zawarte w wyroku Izby jest postanowieniem przesądził Sąd Najwyższy w uchwale z 8 grudnia 2005 r. III CZP
109/05 (OSN 2006/11/182). Z powołanego przepisu art. 553 ust. 1 ustawy Pzp wynika zakaz wydawania przez Izbę
orzeczenia o charakterze merytorycznym w innej formie aniżeli wyrok. Z uwagi zatem na zbieg w jednym orzeczeniu
rozstrzygnięć o charakterze merytorycznym (pkt 1 sentencji) i formalnym (pkt 2 sentencji), całe orzeczenie musiało
przybrać postać wyroku.
Zgodnie z przepisem art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, Krajowa Izba Odwoławczauwzględnia odwołanie w całości
lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik
postępowania o udzielenie zamówienia, konkursu lub systemu kwalifikowania wykonawców. Izba stwierdziła, że
naruszenia art. art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 Pzp miały istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż
zamawiający z naruszeniem tych przepisów zaniechał odrzucenia oferty przystępującego i wybrał ją jako
najkorzystniejszą.
W świetle art. 554 ust. 3 pkt 1 ustawy Pzp, uwzględniając odwołanie, Izba może jeżeli umowa nie została
zawarta:
a) nakazać wykonanie lub powtórzenie czynności zamawiającego albo
b) nakazać unieważnienie czynności zamawiającego, albo
c) nakazać zmianę projektowanego postanowienia umowy albo jego usunięcie, jeżeli jest niezgodne z przepisami
ustawy.
Na ww. podstawie Izba nakazała zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej,
powtórzenie czynności badania i oceny ofert, w tym wykonanie czynności odrzucenia oferty przystępującego na postawie
art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Prawo zamówień publicznych.
Wobec powyższego, na podstawie art. 554 ust. 1 pkt 1 i art. 554 ust. 3 pkt 1 ustawy Pzp, orzeczono jak w pkt 1
sentencji.
Zgodnie z art. 557 ustawy Pzp, w wyroku oraz w postanowieniu kończącym postępowanie odwoławcze Izba
rozstrzyga o kosztach postępowania odwoławczego. Z kolei w świetle art. 575 ustawy Pzp, strony oraz uczestnik
postępowania odwoławczego wnoszący sprzeciw ponoszą koszty postępowania odwoławczego stosownie do jego wyniku.
Jak wskazuje się w piśmiennictwie, reguła ponoszenia przez strony kosztów postępowania odwoławczego
stosownie do wyników postępowania odwoławczego oznacza, że „obowiązuje w nim, analogicznie do procesu cywilnego,
zasada odpowiedzialności za wynik procesu, według której koszty postępowania obciążają ostatecznie stronę
„przegrywającą” sprawę (por. art. 98 § 1 k.p.c.)” Jarosław Jerzykowski, Komentarz do art.192 ustawy - Prawo zamówień
publicznych, w: Dzierżanowski W., Jerzykowski J., Stachowiak M. Prawo zamówień publicznych. Komentarz, LEX, 2014,
wydanie VI.
W analizowanej sprawie Izba uwzględniła odwołanie. Odpowiedzialność za wynik postępowania ponosił zatem
zamawiający. Na koszty postępowania składał się wpis od odwołania uiszczony przez odwołującego w kwocie 7.500 zł,
wynagrodzenie pełnomocnika odwołującego w kwocie 3.600 zł, oraz koszty dojazdu w wysokości 1.414,50 zł, ustalone
na podstawie rachunków złożonych do akt sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, o kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku
postępowania - na podstawie art. 557 oraz art. 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 7 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 5 pkt
2 lit. a i b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów
postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r.
poz. 2437).
Przewodniczący:………………….…