KIO 5276/25
WYROK
Warszawa, 15 stycznia 2026 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Izabela Niedziałek-Bujak
Protokolant:
Patryk Pazura
po rozpoznaniu na rozprawie 13 stycznia 2026 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej 26 listopada 2025 r. przez odwołującego – wykonawc ę Oltech Spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością, Kamień Pomorski, KRS 0001131841 w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego –
Gminę Stepnica
orzeka:
1Uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu unieważnienie czynności z 21.11.2025 r. polegających na
odrzuceniu oferty odwołującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 Ustawy oraz czynności unieważnienia
postępowania na podstawie art. 255 pkt 3 Ustawy i nakazuje ponowną ocenę ofert z uwzględnieniem oferty
odwołującego.
2Kosztami postępowania odwoławczego obciąża zamawiającego i:
2.1zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego 10.000 zł 00 gr. (dziesięć tysięcy złotych) wpisu oraz 3.600 zł
00 gr (trzy tysiące sześćset złotych) kosztów odwołującego;
2.2zasądza od zamawiającego na rzecz odwołującego 13.600 zł 00 gr. (trzynaście tysięcy sześćset złotych) tytułem
zwrotu kosztów wpisu oraz wynagrodzenia pełnomocnika odwołującego.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:………………………………
KIO 5276/25
Uzasadnie nie
W postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego – Gminę Stepnica w trybie przetargu nieograniczonego na budowę
dziesięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych wraz z urządzeniami budowlanymi (nr postępowania:
AOŚ.271.13.2025) ogłoszonym w Biuletynie Zamówień Publicznych 29.05.2025 r., 2025/BZP 00253641, wobec
czynności oceny, wyboru odrzucenia oferty własnej i unieważnienia postępowania, wniesione zostało 26.11.2025 r. do
Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odwołanie wykonawcy Oltech Sp. z o.o. z/s w Kamieniu Pomorskim (sygn. akt KIO
5276/25).
Zamawiający poinformował o wyniku postępowania 21.11.2025 r.
Odwołujący zarzucił naruszenie:
1)art. 224 ust. 2 pkt 1) Pzp poprzez przeprowadzenie czynności związanych z badaniem cen złożonych ofert w
sposób nieprawidłowy, tj. uwzględnienie do średniej arytmetycznej złożonych ofert, ofert, które podlegały
odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. Pkt 10 Pzp, a ponadto w sytuacji gdy w sprawie występują okoliczności
oczywiste, nie wymagające wyjaśnienia, co uzasadnia odstąpienie od przeprowadzenia czynności badania
rażąco niskiej ceny, a także w sytuacji, w której wysokość średniej arytmetycznej jest wynikiem znaczącego
zawyżenia oferty nr 1;
2)art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp w zw. z art. 224 ust. 2 pkt 1 Pzp poprzez podjęcie niezgodnej z pzp czynności
odrzucenia oferty odwołującego jako zawierającej rażąco niską cenę pomimo tego, że odwołujący przekazał
wyczerpujące wyjaśnienia na wezwanie zamawiającego czym potwierdził, że oferta nie zawiera rażąco niskiej
ceny, a ponadto w sytuacji gdy w sprawie występują okoliczności oczywiste, nie wymagające wyjaśnienia, co
uzasadnia odstąpienie od przeprowadzenia czynności badania rażąco niskiej ceny, a także w sytuacji, w której
wysokość średniej arytmetycznej jest wynikiem znaczącego zawyżenia oferty nr 1;
3)art. 255 ust. 3 Pzp poprzez podjęcie niezgodnej z pzp czynności unieważnienia postępowania na podstawie art.
255 ust. 3 pzp pomimo tego, że oferta odwołującego nie podlega odrzuceniu oraz mieści się w kwocie
przeznaczonej na sfinansowanie zamówienia przekazanej przez zamawiającego.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu unieważnienia czynności unieważnienia
postępowania, czynności odrzucenia oferty odwołującego, dokonania ponownej oceny ofert z uwzględnieniem
prawidłowego zastosowania art. 224 ust. 2 pkt 1 i dokonania wyboru oferty odwołującego jako najkorzystniejszej,
ewentualnie dokonania ponownego, prawidłowego wyliczenia średniej arytmetycznej ceny ofert nie podlegających
odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 10 pzp.
W uzasadnieniu zarzutów odwołujący przedstawił przebieg czynności powtórzonych w postępowaniu, co nakazała
Krajowa Izba Odwoławcza wyrokiem z 9.09.2025 r., sygn. akt KIO 3019/25, co obejmowała ponowne badanie i ocenę
oferty odwołującego pod kątem rażąco niskiej ceny.
Zamawiający kierował do wykonawców wezwania do wyjaśnienia treści ofert i odrzucił oferty wykonawców, którzy nie
odpowiedzieli na wezwania (czynność z 21.11.2025 r.).
Podstawą wezwania skierowanego do odwołującego do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny było stwierdzenie, że oferta była
niższa o co najmniej 30% od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych w postępowaniu ofert (wezwanie z
17.05.2025 r.). W ocenie odwołującego, zamawiający kierując wezwanie nie znał jeszcze właściwej średniej
arytmetycznej ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1 i 10 Ustawy. Ponieważ zamawiający
w sposób nieprawidłowy ustalił średnią arytmetyczną cen, pociąga to za sobą automatyczną wadliwość rozpoczęcia
procedury badania rażąco niskiej ceny. Błędem zamawiającego było uwzględnienie do średniej arytmetycznej cen ofert,
które uległy odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 10 pzp, jak również brak odstąpienia od badania rażąco niskiej
ceny, w sytuacji, w której jedna z ofert, tj. oferta nr 1 prezentuje cenę rażąco zawyżoną (5.678.602,50 zł) w stosunku do
pozostałych cen określonych w ofertach nie podlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1 i 10 pzp. Była to
oczywista okoliczność, która nie wymagała wyjaśnienia. Zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie
zamówienia 3.300.000,00 zł. Oferta odbiegała nieznacznie od średniej arytmetycznej złożonych ofert.
Niezależnie od wadliwości samego badania ceny oferty odwołującego, złożone wyjaśnienia zostały sporządzone w
sposób wyczerpujący i rzetelny. Wykonawca odpowiedział na wszystkie poruszone w wezwaniu zagadnienia i
przedstawił szereg dowodów, potwierdzających brak rażąco niskiej ceny. cena została należycie skalkulowana, oparta
została na wymaganiach i wytycznych zawartych w dokumentacji postępowania oraz jest adekwatna do jego zakresu.
Stanowisko Izby
Do rozpoznania odwołania zastosowanie znajdowały przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych obowiązujące w
dacie wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia, (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 1320 ze zm.), dalej jako
Ustawa.
Rozpoznając odwołanie Izba miała na uwadze stan faktyczny ustalony w oparciu o dokumentację postępowania złożoną
do akt sprawy.
Izba ustaliła i zważyła.
Zamawiający 10.10.2025 r. poinformował o unieważnieniu czynności odrzucenia ofert i unieważnienia postępowania, co
stanowiło wykonanie wyroku KIO z 9.09.2025 r. sygn. akt KIO 3019/25. Zamawiający dokonał ponownej oceny ofert, bez
kierowania dodatkowych pism do wykonawców.
21.11.2025 r. zamawiający poinformował o odrzuceniu sześciu z dziewięciu ofert, w tym oferty odwołującego oraz o
unieważnieniu postępowania na podstawie art. 255 pkt 3 Ustawy.
W uzasadnieniu odrzuceni oferty odwołującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 Ustawy zamawiający wskazał, że
wyjaśnienia nie były wystarczające do potwierdzenia, że zaoferowana cena została skalkulowana w sposób rzetelny,
racjonalny oraz odpowiadający rzeczywistym kosztom niezbędnym do prawidłowej realizacji przedmiotu zamówienia. co
istotne, wykonawca nie wykazał również istnienia szczególnych okoliczności umożliwiających zaoferowanie znacznie
niższej ceny bez ryzyka nienależytego wykonania zamówienia lub jego realizacji poniżej kosztów własnych. Z tych
powodów, po przeprowadzeniu analizy złożonych wyjaśnień, zamawiający uznał, iż nie rozwiewały one wątpliwości co
do realności i zasadności zaoferowanej ceny, a tym samym nie wykazały, że nie jest to oferta zawierająca rażąco niską
cenę w rozumieniu art. 224 ust. 5 ustawy Pzp. Zamawiający wskazał, że kalkulacja kosztów była ogólnikowa i
powierzchowna, a dokument zawiera jedynie ogólne zestawienie kosztów dotyczących poszczególnych etapów realizacji
zamówienia, bez przejrzystego rozbicia na konkretne pozycje kosztotwórcze. Nie wykazano, jakie są podstawy do
zastosowania takich, a nie innych cen jednostkowych, co w praktyce uniemożliwia weryfikację, czy przyjęte wartości
odzwierciedlają rzeczywiste koszty rynkowe, czy też są one zaniżone w sposób nieuzsadniony. Wykonawca przedstawił
ogólne oferty podwykonawcze, jednak bez wskazania, na jakich zasadach oparto współpracę, jaki zakres zamówienia
będzie im powierzony, ani czy ceny zawarte w tych ofertach są wiążące i gwarantowane. Nie przedstawiono również
żadnych dowodów potwierdzających, że Grupa Budowlana Inwestycyjna Sp. z o.o. rzeczywiście zobowiązała się do
wykonani określonego zakresu prac po przedstawionych stawkach. Ponadto, brak było dokumentów potwierdzających
rynkowość tych ofert (np. porównań do aktualnych cen rynkowych), co uniemożliwia ich uznanie za wiarygodne dowody
potwierdzające realność kalkulacji. Ponadto Wykonawca nie wykazał żadnych racjonalnych przesłanek, które
uzasadniałyby możliwość zaoferowania ceny znacznie niższej od wartości rynkowej. Nie odniesiono się ani do
potencjalnych innowacyjnych rozwiązań technologicznych, ani do posiadanych zasobów własnych, które skutkować
obniżeniem kosztów. Nie przedstawiono również żadnych analiz, symulacji kosztowych ani przewag organizacyjnych,
które – przy tak niskiej kalkulacji – mogą znacząco wpłynąć na możliwość ukończenia inwestycji zgodnie z umową. Brak
szczegółowego odniesienia się do powyższych aspektów skutkuje brakiem możliwości weryfikacji, czy wykonawca
rzeczywiście posiada potencjał ekonomiczny i organizacyjny do zrealizowania zamówienia po tak niskiej cenie (...). mimo
formalnego udzielenia odpowiedzi, treść wyjaśnień Wykonawcy OLTECH Sp. z o.o. nie rozwiała poważnych i
uzasadnionych wątpliwości Zamawiającego co do realności ceny oferty. przedłożone dokumenty nie wykazują, że oferta
została przygotowana w oparciu o realistyczne i profesjonalne kalkulacje uwzględniające wszelkie niezbędne koszty
wykonania przedmiotu zamówienia.
W wezwaniu z 17.05.2025 r. do złożenia szczegółowych wyjaśnień dotyczących elementów mających wpływ na
wysokość zaoferowanej ceny (wysłane do wykonawcy 17.06.2025 r.), zamawiający wskazał, że:
Udzielając wyjaśnień, wykonawca powinien złożyć dowody, w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części
składowych.
Wyjaśnienia, o których mowa powyżej, mogą dotyczyć w szczególności:
1) zarządzania procesem produkcji, świadczonych usług lub metody budowy;
2) wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw, usług albo związanych z realizacją robót
budowlanych;
3) oryginalności dostaw, usług lub robót budowlanych oferowanych przez wykonawcę;
4) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa
od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z
dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207) lub przepisów odrębnych
właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie;
5) zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej;
6) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym
realizowane jest zamówienie;
7) zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska;
8) wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia podwykonawcy.
W wyjaśnieniach z 24.06.2025 r. odwołujący wskazał na kalkulację kosztów wykonania prac objętych zamówieniem z
podziałem na cztery grupy, tj.: budynki mieszkalne, instalacje zewnętrzne, wiaty, zagospodarowanie terenu, prezentując
wartości w zestawieniu prac ze wskazaniem na załączone do wyjaśnień oferty podwykonawców, które zawierały
szczegółowe wyliczenie kosztów realizacji poszczególnych elementów robót, w tym między innymi: szczegółowe
kosztorysy wykonania instalacji elektrycznych zewnętrznych i wewnętrznych z 07.05.2025 r. (77.321,74 zł netto /
95.105,74 zł brutto oraz 19.401,22 zł netto/23.863,50 zł brutto), oferta na stolarkę okienną z 17.06.2025 r. (77.000,00 zł
netto/83.160,00 zł brutto), oferta na konstrukcję drewnianą z 11.06.2025 r. i 23.06.2025 r. (390.000,00 zł netto i 32.000,00
zł netto), oferta wykonania schodów drewnianych z 17.06.2025 r. (69.000,00 zł netto), oferta wykonania instalacji
sanitarnych z 23.06.2025 r. (63.600,00 zł). Do wyjaśnień załączona została również oferta podmiotu udostępniającego
zasoby w celu wykazania spełnienia warunku udziału w postępowaniu, tj. Grupy Budowlano Inwestycyjnej Sp. z o.o. (GBI
Sp. z o.o.) na wykonanie robót budowlanych obejmujących: wykonanie żelbetowej płyty fundamentowej wraz z instalacją
wod kan pod posadzkową (227.500,00 zł netto) oraz montażu płyt warstwowych z rdzeniem PIR (38.200,00 zł netto).
Łączne koszty realizacji prac zostały wskazane w zestawieniu na poziomie 2.203.600,00 zł netto, a zakładany zysk
wynosi 326.400,00 zł netto.
Zamawiający ustalił wartość szacunkową zamówienia na podstawie kosztorysu inwestorskiego na kwotę 3.672.054,40 zł.
Na sfinansowanie zamówienia zamawiający przewidział kwotę 3.300.000,00 zł brutto.
W dniu 16.06.2025 r. miało miejsce otwarcie ofert. W postępowaniu złożonych zostało dziewięć ofert z cenami:
5.678.602,50 zł (oferta nr 1); 3.776.887,81 zł (oferta nr 2); 2.858.250,00 zł (oferta nr 3); 3.281.676,98 zł (oferta nr 4);
4.280.400,00 zł (oferta nr 5); 4.022.100,00 zł (oferta nr 6); 4.991.286,84 zł (oferta nr 7); 4.913.321,15 zł (oferta nr 8);
4.890.480,00 zł (oferta nr 9).
Zgodnie z swz, pkt XVI, cena oferty z formularza ofertowego stanowi cenę ryczałtową za realizację całości prac objętych
zamówieniem. W formularzu oferty stanowiącym załącznik nr 4 do swz, zamawiający wymagał wskazania ceny w
rozbiciu na: budowa budynków 10 szt. wraz z instalacjami wewnętrznymi, instalacje zewnętrzne elektryczne, instalacje
zewnętrzne sanitarne, wiaty i zagospodarowanie terenu. Suma tych pozycji stanowi cenę oferty określoną w kwocie netto
oraz brutto.
Izba uwzględniła odwołanie w zakresie zarzutów związanych z oceną wyjaśnień złożonych przez odwołującego
w odpowiedzi na wezwanie zamawiającego z 17.05.2025 r.
Na wstępie należy wskazać, że zarzut nr 1 odwołania dotyczący prawidłowości i podstawy wezwania do złożenia
wyjaśnień w zakresie podejrzenia zaoferowania rażąco niskiej ceny przez odwołującego, nie podlegał ocenie jako
podniesiony z uchybieniem terminu na wniesienie odwołania. Izba wskazuje, że pierwsza czynność oceny oferty
odwołującego objęta odwołaniem z 21.07.2025 r. (sygn. akt KIO 3019/25) odnosiła się do oceny wyjaśnień, które
doprowadziły do uznania przez zamawiającego, że oferta zawiera rażąco niską cenę. Obecnie kwestionowana jest
ponownie czynność odrzucenia oferty odwołującego, jako zawierającej rażąco niską cenę, której podstawą są te same
wyjaśnienia wykonawcy z 24.06.2025 r. Powyższe wskazuje zatem, że już przy pierwszej czynności odrzucenia oferty
odwołujący mógł podnieść zarzut związany z prawidłowością wezwania do złożenia wyjaśnień, wskazując na
okoliczności istniejące od początku badania oferty w trybie art. 224 ust. 2 pkt 1 Ustawy. Obecne czynności
zamawiającego objęte zarzutami zostały powtórzone w postępowaniu na skutek wykonania wyroku KIO z 9.09.2025 r., a
ocena oferty odwołującego nie była uzupełniona dodatkowymi wyjaśnieniami poza wskazanymi powyżej.
W tych okolicznościach Izba uprawniona była do rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów związanych z zastosowaniem
podstawy odrzucenia oferty odwołującego z art. 226 ust. 1 pkt 8 oraz unieważnienia postępowania w oparciu o przepis
art. 255 pkt 3 Ustawy (objęte zarzutami z pkt 2 i 3 odwołania).
Odnosząc się zatem do zarzutu podstawowego, którego ocena była zasadnicza dla wyniku postępowania,
rozstrzygnięcia wymagało, czy złożone przez odwołującego wyjaśnienia z 24.06.2025 r. w zakresie wyceny oferty wraz z
załączonymi dowodami, uzasadniały ocenę dokonaną przez zamawiającego, iż nie rozwiewały one wątpliwości co do
realności i zasadności zaoferowanej ceny, a tym samym nie wykazały, że nie jest to oferta zawierająca rażąco niską
cenę. Zamawiający oceny tej dokonał przyjmując, że:
kalkulacja kosztów była ogólnikowa i powierzchowna, a dokument zawiera jedynie ogólne zestawienie kosztów
dotyczących poszczególnych etapów realizacji zamówienia, bez przejrzystego rozbicia na konkretne pozycje
kosztotwórcze. Nie wykazano, jakie są podstawy do zastosowania takich, a nie innych cen jednostkowych, co w praktyce
uniemożliwia weryfikację, czy przyjęte wartości odzwierciedlają rzeczywiste koszty rynkowe, czy też są one zaniżone w
sposób nieuzsadniony. Wykonawca przedstawił ogólne oferty podwykonawcze, jednak bez wskazania, na jakich
zasadach oparto współpracę, jaki zakres zamówienia będzie im powierzony, ani czy ceny zawarte w tych ofertach są
wiążące i gwarantowane. Nie przedstawiono również żadnych dowodów potwierdzających, że Grupa Budowlana
Inwestycyjna Sp. z o.o. rzeczywiście zobowiązała się do wykonani określonego zakresu prac po przedstawionych
stawkach. Ponadto, brak było dokumentów potwierdzających rynkowość tych ofert (np. porównań do aktualnych cen
rynkowych), co uniemożliwia ich uznanie za wiarygodne dowody potwierdzające realność kalkulacji. Ponadto Wykonawca
nie wykazał żadnych racjonalnych przesłanek, które uzasadniałyby możliwość zaoferowania ceny znacznie niższej od
wartości rynkowej. Nie odniesiono się ani do potencjalnych innowacyjnych rozwiązań technologicznych, ani do
posiadanych zasobów własnych, które skutkować obniżeniem kosztów. Nie przedstawiono również żadnych analiz,
symulacji kosztowych ani przewag organizacyjnych, które – przy tak niskiej kalkulacji – mogą znacząco wpłynąć na
możliwość ukończenia inwestycji zgodnie z umową. Brak szczegółowego odniesienia się do powyższych aspektów
skutkuje brakiem możliwości weryfikacji, czy wykonawca rzeczywiście posiada potencjał ekonomiczny i organizacyjny do
zrealizowania zamówienia po tak niskiej cenie (...). Uzasadnienie to wskazuje, że zamawiający miał wątpliwości co do
rzetelności kalkulacji ceny ofertowej i nie dał wiary dowodom, które prezentowały wycenę prac objętych zamówieniem
przez podmioty zewnętrzne, tj. potencjalnych podwykonawców oraz podmiot udostępniający zasoby (GBI Sp. z o.o.),
wskazując zasadniczo na brak szczegółowych analiz cen przyjętych do wyceny prac. Ponadto, zamawiający uznając, że
wyjaśnienia są niedostateczne wskazywał na brak odniesienia się wykonawcy do szczególnych okoliczności, które
mogłyby uzasadniać jego przewagę organizacyjną, technologiczną, pozwalającą na obniżenie kosztów wykonania robót.
Uwzględniając wytyczne płynące z orzecznictwa w zakresie zarzutu rażąco niskiej ceny Izba za wyrokiem Sądu
Zamówień Publicznych z 13.06.2025 r., sygn. XXIII Zs 67/25 wskazuje, że ocena wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej
ceny zależy od tego jak zostało skonstruowane wezwanie. W przypadku ogólnego wezwania, które zasadniczo
sprowadzało się do przytoczenia przepisu art. 224 ust. 3 Ustawy wykonawca udzielając wyjaśnień kierować mógł się
jedynie własnym spojrzeniem na elementy kosztowe determinujące wycenę ofertową ujętą w kwocie ryczałtowej. Należy
podkreślić, że pomimo rozbicia składowych ceny na pięć pozycji, zamawiający w wezwaniu nie nawiązał do konkretnego
zakresu, a tym samym wyjaśnienia ceny mogły nie odpowiadać na konkretne zastrzeżenia, jakie nie zostały
wyartykułowane w wezwaniu z 17.05.2025 r. (wysłane do wykonawcy 17.06.2025 r.).
Uwzględniając przy tym specyfikę zamówienia należało przyjąć, że wykonawca w wyjaśnieniach odnosił się
szczegółowo do kalkulacji w tym ujęciu, że jej podstawą były oferty od podmiotów zewnętrznych przygotowane dla tego
zamówienia, a tym samym zawierały szczegółowe założenia kalkulacyjne. Wykonawca nie tylko prezentował koszty w
ujęciu ogólnym, choć nadal w rozbiciu na składowe w zestawieniu kosztów, ale również poparł to zestawienie
szczegółowymi ofertami potencjalnych podwykonawców, w tym również podmiotu udostępniającego zasoby (GBI Sp. z
o.o.). Zamawiający oceniając wyjaśnienia nie podważał tych kalkulacji jako nieprawidłowych, odmawiając ich przyjęcia
jako dowodów w zasadzie bez merytorycznego uzasadnienia. Wątpliwości jakie wynikać mogą z decyzji o odrzuceniu
oferty odwołującego, zasadniczo stanowią wyłącznie projekcję dalszych zastrzeżeń, co do których wykonawca nie miał
możliwości odniesienia na etapie badania jego oferty. Zamawiający na rozprawie akcentował znaczenie, jakie dla oceny
dowodów miałoby mieć sporządzenie wycen podmiotów trzecich, dopiero po złożeniu oferty, a zasadniczo po wezwaniu
zamawiającego do złożenia wyjaśnień w zakresie ceny. Chociaż argument ten nie wybrzmiewa z uzasadnienia
odrzucenia, to jako okoliczność faktyczna została przez Izbę oceniona jako niedostateczna dla podważenia złożonych
dowodów. W szczególności należy bowiem zaznaczyć, że na etapie złożenia oferty wykonawca nie ma obowiązku
gromadzenia dowodów, które mogłyby być wykorzystane dla wykazania realności wyceny. Dopiero wezwanie
skierowane przez zamawiającego w trybie art. 224 Ustawy uruchamia procedurę badania, a tym samym uwzględniając
konieczność odniesienia się w wyjaśnieniach do wątpliwości zamawiającego, dopiero z momentem otrzymania
wezwania wykonawca może ustalić jakie wątpliwości wymagają odpowiedzi i odpowiednio sformułować wyjaśnienia i
zgromadzić dowody, które pozwoliłyby na ich rozwianie. Sama zatem data czy to wyjaśnień, czy to dowodów nie jest
powodem odmowy oceny dokumentów, które zostały złożone w celu wykazania realności wyceny. Ponadto należy
wskazać, że rozeznanie cenowe na moment złożenia oferty może budzić nadal wątpliwości co do realności kalkulacji,
jeżeli procedura przetargowa ulega wydłużeniu, co może istotnie wpływać na warunki gospodarcze. Tym samym wyceny
uzyskane w toku postępowania, jeżeli nadal wykazują realność założeń przyjętych na moment złożenia oferty, jedynie
umacniają wycenę ofertową. Zamawiający na rozprawie również wskazywał na pozorność ofert, czego nie da się ustalić
w oparciu o oświadczenia kilku podmiotów zewnętrznych i nie zostało to podniesione w uzasadnieniu odrzucenia oferty
odwołującego. Również ten argument nie miał zatem wpływu na ocenę wyjaśnień i dowodów.
Oceniając wyjaśnienia nie można również tracić z pola widzenia, że spośród dziewięciu ofert, tylko dwie mieściły się w
kwocie środków przeznaczonych przez zamawiającego na sfinansowanie zamówienia, co również stanowi okoliczność
która powinna skłaniać do refleksji nad zasadnością uznania, że oferta zawiera rażąco niską cenę. Ponieważ podstawą
wyceny ofert był przedmiar (ślepy kosztorys inwestorski) należałoby uznać, że wykonawcy mieli narzędzie do
przygotowania rzetelnej wyceny robót, co do których wynagrodzenie będzie miało charakter ryczałtowy, co pozwala na
pewną elastyczność kalkulacji. Przedmiar miał wyłącznie charakter pomocniczy, a tym samym wykonawcy mogli
zakładać różny sposób rozłożenia kosztów, których wysokość może znacznie odbiegać, co nie jest rzadkością w
robotach budowlanych.
Samo podważenie wyjaśnień, w których wykonawca w sposób rzeczowy odnosił się do podstaw wyceny, w ocenie Izby
nie jest wystarczającą podstawą do stwierdzenia, że wyjaśnieniach potwierdzają rażąco niski charakter wyceny. W
ocenie Izby zamawiający mógł uznać wyjaśnienia za rzeczowe i przekonujące o rynkowych charakterze wyceny, do
czego skłaniać powinny załączone dowody prezentujące szczegółowe założenia kalkulacyjne, których zamawiający nie
kwestionował. Wykonawca określił na poziomie szczegółowości znaczenie wykraczającym poza treść oferty, podział
kosztów, których wysokość nie została przez zamawiającego w żaden sposób skomentowana w uzasadnieniu
odrzucenia oferty jako zawierającej rażąco niską cenę. Ponownie należy podkreślić z całą stanowczością, że oceny
wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny nie można dokonywać w oderwaniu od zakresu wezwania zamawiającego, a
tym samym nie można tej oceny prowadzić w sposób narzucony narracją, która opiera się na wytknięciu braku
informacji, których zamawiający wprost nie oczekiwał ani w ofercie ani w wezwaniu do wyjaśnienia ceny.
Izba wskazuje, że ocena wyjaśnień każdorazowo uwzględniać musi indywidualny charakter zamówienia, a tym samym
ogólne tezy dotyczące stosowania Ustawy, w szczególności obowiązku nałożonego na wykonawcę wezwanego do
złożenia wyjaśnień, udowodnienia przed zamawiającym realności wyceny, nie przesądzają o zasadności oceny
konkretnych wyjaśnień. Przykładowo można za wyrokiem Sądu Zamówień Publicznych z 13.11.2024 r., sygn. XXIII Zs
138/24, że sam kosztorys przygotowany na wezwanie do złożenia wyjaśnień, chociaż nie jest dowodem zewnętrznym
wobec oświadczenia wykonawcy, to może być traktowany jako dowód w rozumieniu art. 224 ust. 2 Ustawy, jeżeli jest
kompletny i zawiera szczegółowe dane. W ocenie Izby wyjaśnienia prezentowały szczegóły dotyczące kosztów realizacji
zamówienia, które były poparte materiałem dowodowym, którego wiarygodność nie została przez zamawiającego
skutecznie podważona. W tej sytuacji, to na zamawiającym spoczywał ciężar podważenia wyjaśnień i uzasadnienia dla
dokonanej negatywnej oceny dowodów, które w niniejszej sprawie były szczegółowe i precyzyjnie wskazywały na poziom
rynkowy wyceny oferty. Zamawiający w uzasadnieniu odrzucenia oferty dopiero wskazał na wątpliwości dotyczące
współpracy podmiotów, które przygotowały wycenę prac, co nie było w żaden sposób możliwe do ustalenia na podstawie
wezwania do wyjaśnień ceny, a w sytuacji gdy miały one decydujący wpływ na ocenę wyjaśnień, zamawiający powinien
był umożliwić wykonawcy odniesienie się do tych wątpliwości. Taką możliwość zamawiający miał uchylając czynność
odrzucenia oferty odwołującego co nastąpiło 10.10.2025 r., a przez cały okres do zawiadomienia o ponownym
odrzuceniu oferty odwołującego (21.11.2025 r.) zamawiający nie informował o dalszych zastrzeżeniach, jakie budziły
złożone dowody i ich podstawie. Należy zauważyć, że procedura badania oferty nie musi ograniczać się do
jednokrotnego wezwania do złożenia wyjaśnień, w sytuacji gdy zamawiający ma dalsze wątpliwości, w celu dokonania
prawidłowej oceny oferty, powinien takie wątpliwości komunikować wykonawcy, dając mu szansę na rozwianie
podejrzeń, które miałyby prowadzić do odrzucenia oferty. Ponownie należy podkreślić znaczenie, jakie dla oceny
wyjaśnień miało wezwanie z 17.05.2025 r. (wysłane 17.06.2025 r.), wyznaczające ramy oceny wyjaśnień i ich
adekwatności dla rozwiania wątpliwości dotyczących podstaw kalkulacji ceny ofertowej. Zamawiający otrzymał rzeczowe
wyjaśnienia prezentujące założenia co do kosztów wykonania zamówienia, co pozwalało na ich merytoryczną ocenę.
Zamawiający takiej oceny nie dokonał wskazując na wątpliwości, które nie miały odniesienia do treści wyjaśnień, ale
zasadniczo sprowadzały się do potwierdzenia zasad współpracy, których nie wymagał w wezwaniu. Podważając
rynkowość ceny ofertowej zamawiający uznał za nierynkowe wyceny podmiotów zewnętrznych, co pozostawia
niejasnym w jaki inny sposób wykonawca miałby wykazać realność ceny oferty własnej. Odrzucenie oferty w oparciu o
przeprowadzone badanie oferty pod kątem rażąco niskiej ceny wymaga od zamawiającego uwagi i nie może być
sprowadzone do gołosłownego podważenia kalkulacji. Zamawiający wskazywał, że oferty załączone do wyjaśnień budziły
zastrzeżenia, gdyż zostały przygotowane na potrzeby wyjaśnienia ceny, a nie w celu przygotowania wyceny oferty. Ten
argument nie jest żadnym wyznacznikiem badania rynkowości cen, które zostały przyjęte w ofertach. Jak wcześniej Izba
wskazała, wykonawca nie miał obowiązku gromadzenia ofert pozyskanych z rynku, w celu zabezpieczenia się przed
ewentualnym wezwaniem do złożenia wyjaśnień. Oferty otrzymane dopiero w odpowiedzi na uruchomione badanie ceny
mają takie samo znaczenie, niezależnie od terminu ich sporządzenia.
Ponieważ przywrócenie do oceny oferty odwołującego pozbawia uzasadnienia do unieważnienia postępowania na
podstawie art. 255 pkt 3 Ustawy, Izba uwzględniła odwołanie i nakazała unieważnienie czynności unieważnienia
postępowania wraz z czynnością odrzucenia oferty odwołującego, która mieści się w środkach zamawiającego
przeznaczonych na sfinansowanie zamówienia.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku na podstawie art. 575 Ustawy Prawa zamówień publicznych
oraz w oparciu o przepisy § 5 ust. 2 w zw. z § 7 ust. 1 pkt 1 poz. 2437).
Izba zaliczyła do kosztów postępowania wpis w wysokości 10.000 zł. oraz wynagrodzenie pełnomocnika odwołującego w
wysokości 3.600,00 zł i obciążyła nimi w całości zamawiającego.
Przewodnicząca:.……………………..….