Sygn. akt: KIO 5214/25
WYROK
Warszawa, 14 stycznia 2026 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Ernest Klauziński
Protokolant: Krzysztof Chmielewski
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 24 listopada 2025 r. przez
odwołującego: wykonawców wspólnie ubiegających
się o udzielenie zamówienia: PKP Cargo Spółka Akcyjna w restrukturyzacji z siedzibą
w Warszawie oraz PKP Cargo Service spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą
w Katowicach w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego: Tauron Ciepło spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Katowicach
przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego: DB Cargo Polska Spółka Akcyjna
z siedzibą w Zabrzu
orzeka:
1.Uwzględnia odwołanie w zakresie zarzutów nr 1, 2 i 3 i nakazuje zamawiającemu:
1.1unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty w postępowaniu,
1.2powtórzenie czynności badania i oceny ofert, w tym odrzucenie oferty wykonawcy DB Cargo Polska Spółka
Akcyjna z siedzibą w Zabrzu.
2.W pozostałym zakresie oddala odwołanie.
3.Kosztami postępowania obciąża w 3/4 zamawiającego i w 1/4 odwołującego i:
3.1zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (piętnaście tysięcy złotych zero
groszy) uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania;
3.2zasądza od zamawiającego na rzecz odwołującego 11 250 zł 00 gr (jedenaście tysięcy dwieście pięćdziesiąt
złotych zero groszy) tytułem proporcjonalnego zwrotu kosztów postępowania odwoławczego poniesionych
przez odwołującego.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga
za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień
Publicznych.
Przewodniczący ……………………………………………..............
Sygn. akt: KIO 5214/25
Uzasadnie nie
Tauron Ciepło spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Katowicach (dalej: Zamawiający) prowadzi na
podstawie przepisów ustawy z 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (dalej: Pzp) postępowanie o
udzielenie zamówienia w trybie podstawowym pn. „Wykonanie usługi transportu kolejowego węgla do jednostek
wytwórczych TAURON Ciepło sp. z o.o. zadanie nr 1 i 2”, nr postępowania: PZP/TC/05916/2025, zwane dalej
postępowaniem.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane 14 lipca 2025 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, numer
publikacji ogłoszenia: 457835-2025, numer wydania Dz.U. S: 132/2025.
24 listopada 2025 r. wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: PKP Cargo Spółka Akcyjna w
restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie oraz PKP Cargo Service spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Katowicach (dalej: Odwołujący), wnieśli odwołanie, zarzucając
Zamawiającemu naruszenie:
1.art. 224 ust. 6 w zw. z art. 16 pkt 1 Pzp przez zaniechanie odrzucenia oferty Przystępującego z siedzibą w Zabrzu
(dalej: Przystępujący) mimo, że wyjaśnienia tej spółki z 4 września 2025 r. nie uzasadniły podanej w ofercie ceny
w sposób rzetelny
i wiarygodny;
2.art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp przez zaniechanie odrzucenia oferty, która zawiera cenę rażąco niską w stosunku do
przedmiotu zamówienia;
3.art. 224 ust. 5 Pzp przez uwzględnienie ogólnych (nieprecyzyjnych) wyjaśnień Przystępującego i tym samym
nieuwzględnienie obiektywnych czynników, które mają wpływ na wysokość zaproponowanej ceny;
4.art. 16 pkt 1 Pzp przez przeprowadzenie postępowania w sposób niezapewniający zachowania uczciwej
konkurencji, w szczególności wskutek wyboru wykonawcy, który zaoferował cenę rażąco niską i przez złożenie
oferty dokonał czynu nieuczciwej konkurencji, przede wszystkim polegającego na wykluczeniu innych
wykonawców
z dostępu do rynku;
5.art. 16 pkt 2 w zw. z art. 18 ust. 3 Pzp przez objęcie tajemnicą en bloc całego dokumentu stanowiącego
wyjaśnienia rażąco niskiej ceny złożone 15 października 2025 r. przez Przystępującego, a nie jedynie tego, co
było niezbędne do zastrzeżenia jego tajemnicy przedsiębiorstwa
co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 17 ust. 2 Pzp przez dokonanie wyboru wykonawcy niezgodnie z
przepisami Pzp.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:
1.unieważnienia decyzji o wyborze najkorzystniejszej oferty;
2.odrzucenia oferty złożonej przez Przystępującego jako zawierającej rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu
zamówienia;
3.powtórzenia czynności: badania i oceny ofert, wyboru oferty najkorzystniejszej.
W uzasadnieniu swojego stanowiska Odwołujący wskazał m. in.:
Zamawiający 2 września 2025 r. wezwał Przystępującego do złożenia wyjaśnień w trybie
art. 224 ust. 1 Pzp. Zamawiający wskazał, że wyjaśnienia wykonawcy powinny zawierać informacje dotyczące kosztów
przewozu „tj. energii elektrycznej, oleju napędowego, kosztów wykorzystania infrastruktury obcej, kosztów pracy
(wynagrodzenie personelu), ubezpieczeń, jak również pozostałych kosztów niezbędnych do prawidłowej realizacji
przedmiotu”. Wykonawca udzielił jedynie ogólnikowych wyjaśnień.
mimo, że Zamawiający pismem z 2 września 2025 r. wezwał Przystępującego
do przedstawienia kosztów przewozu tj. energii elektrycznej, oleju napędowego, kosztów wykorzystania infrastruktury
obcej, kosztów pracy (wynagrodzenie personelu), ubezpieczeń, jak również pozostałych kosztów niezbędnych do
prawidłowej realizacji przedmiotu zamówienia, Wykonawca ten nie przestawił takich informacji, jak również dowodów na
ich potwierdzenie, co oznacza, że Przystępujący nie spełnił wymogu złożenia wyjaśnień wraz
z dowodami uzasadniającymi podane w ofercie ceny a w efekcie Zamawiający naruszył
art. 224 ust. 6 Pzp nie odrzucając oferty tego wykonawcy.
Nadto, Zamawiający wskazał, że „wyjaśnienia oraz załączane dowody winny być jednoznaczne oraz potwierdzać, że są
Państwo w stanie - z zachowaniem należytej staranności, zrealizować Przedmiot Zamówienia w zaoferowanej cenie,
bez ponoszenia strat”. Wyjaśnienia Przystępującego z 4 września 2025 r. nie zawierają dowodów w celu weryfikacji
powyższego.
Przystępujący w wyjaśnieniach z 4 września 2025 r. nie przedstawił precyzyjnie czynników kosztotwórczych, ani
żadnych kalkulacji. W przedmiotowych wyjaśnieniach brakuje dokładnych informacji na temat cen oleju napędowego,
kosztów dostępu do infrastruktury kolejowej, kosztów wynagrodzeń personelu mającego obsługiwać zadania, czy
kosztów lokomotyw i wagonów. Odwołania do warunków makroekonomicznych poczynione przez Przystępującego nie
mogą być uznane za rzetelne wyjaśnienia. W ocenie Odwołującego, będącego wieloletnim uczestnikiem rynku usług
przewozów kolejowych, w przypadku ceny zaoferowanej przez Przystępującego usługi musiałyby być świadczone
znacznie poniżej rentowności.
Ceny zaoferowane przez Przystępującego są niższe niż w sierpniu 2024 r. o ponad 20% przy Zadaniu 1 i około 41% przy
Zadaniu 2.
W przypadku ceny zaoferowanej przez Przystępującego usługa musiałaby być świadczona znacznie poniżej
rentowności. Niewątpliwie wskazane powyżej okoliczności potwierdzają,
że cena zaproponowana przez Przystępującego jest ceną poniżej kosztów realizacji usługi
i będzie realizowana ze stratą.
Zamawiający zwrócił się do Przystępującego o wyjaśnienie ceny wskazanej w ofercie Przystępującego, jednakże
udzielone wyjaśnienia z 4 września 2025 r. są bardzo lakoniczne
i nie wykazują zasadności i rynkowości zaoferowanej ceny i w związku z tym nie można ich uznać za wyjaśnienia
merytoryczne. Nadto, w postępowaniach wskazanych w piśmie przez Przystępującego przedmiotem zamówienia była
usługa przewozowa, podczas gdy przedmiotem niniejszego postępowania była usługa przewozowa oraz obsługa
manewrowa bocznic wraz z obsługą rozładunku.
Udzielenie samej odpowiedzi przez Wykonawcę, nie oznacza, że:
a)wykonawca spełnił swój obowiązek polegający na udzieleniu wyjaśnień;
b)jego wyjaśnienia potwierdziły rynkowość zaoferowanej usługi, a tym samym rozwiały wszelkie wątpliwości
Zamawiającego i uprawniły go do wyboru oferty.
Przystępujący nie złożył dowodów, dotyczących elementów oferty mających wpływ
na wysokość ceny przewidywanych przez art. 224 ust. 1 Pzp, w szczególności w zakresie oszczędności metody
wykonania zamówienia, wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo sprzyjających warunków wykonywania
zamówienia dostępnych dla Wykonawcy, kosztów pracy (których wartość przyjęta do ceny nie może być niższa od
minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego według właściwych przepisów).
Zamawiający nie może bezkrytycznie przyjmować i akceptować wszystkich wypowiedzi Wykonawcy, co miało miejsce w
przedmiotowym postepowaniu. Pzp wymaga
od Zamawiającego, aby podjął się on rzeczywistego wyjaśnienia, czy zaoferowana cena nie jest ceną rażąco niską.
Tym samym po stronie Zamawiającego zaistniał obowiązek odrzucenia oferty Przystępującego na podstawie art. 226
ust. 1 pkt 3 Pzp - ze względu na nieudzielenie wyjaśnień w zakresie zaoferowanej ceny uwzględniających obiektywne
czynniki, o których mowa art. 224 ust. 1 Pzp. Co więcej, opisane wyżej okoliczności stanowią spełnienie również
dyspozycji art. 226 ust. 1 pkt 7) oraz 8) Pzp.
Mimo udzielenia przez Przystępującego nierzetelnych wyjaśnień pismem z 4 września 2025 r., tzn. takich, które nie
korespondują z treścią wezwania Zamawiającego, Zamawiający
13 października 2025 r. ponownie wezwał Przystępującego do złożenia wyjaśnień. Kolejne wyjaśnienia cenowe
Przystępującego złożone 15 października 2025 r.
wobec tego, że nie zostały spełnione przez Przystępującego warunki jednolicie wypracowane w dotychczasowym
orzecznictwie, aby wyjaśnienia złożone w pierwotnej wersji były szczegółowe, spójne, logiczne i poparte stosownymi
dowodami, to Zamawiający nie był uprawniony do dokonania ponownego wezwania Przystępującego do złożenia
wyjaśnień cenowych.
Z treści ponownego wezwania Zamawiającego, tj. pisma z 13 października 2025 r., wynika, że Zamawiający ponownie
zwraca się do Przystępującego o przedstawienie wysokości poszczególnych kosztów, mimo że stanowiło to podstawę
wezwania z 2 września 2025 r., co oznacza, że Zamawiający stworzył temu wykonawcy drugą szansę na udzielenie
wyjaśnień w zakresie spełniającym oczekiwania Zamawiającego, co nie jest dopuszczalne zgodnie z powołanym
orzecznictwem.
Wyjaśnienia cenowe złożone przez Przystępującego 15 października 2025 r. zostały
w całości objęte tajemnicą przedsiębiorstwa. objęcie tajemnicą całego dokumentu w postaci pisma złożonego przez
Przystępującego 15 października 2025 r. należy uznać za naruszenie przepisów PZP, a w szczególności art. 16 pkt 2) w
zw. z art. 18 ust. 3 PZP, gdzie mowa jest o utajnieniu informacji, a nie dokumentu czy zbioru dokumentów w całości.
Takie działanie Zamawiającego niewątpliwie utrudnia polemikę pozostałym uczestnikom postępowania. Na potwierdzenie
swojego stanowiska Odwołujący przytoczył fragmenty kilku wyroków Krajowej Izby Odwoławczej.
23 grudnia 2025 r. Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie
i zaprzeczył twierdzeniom Odwołującego.
Po przeprowadzeniu rozprawy Izba, uwzględniając dokumentację przedmiotowego postępowania o udzielenie
zamówienia publicznego, w tym w szczególności
treść SWZ, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska Stron
oraz Przystępującego zawarte w odwołaniu i pismach procesowych, a także wyrażone ustnie na rozprawie i
odnotowane w protokole, ustaliła i zważyła, co następuje.
Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek ustawowych skutkujących odrzuceniem odwołania,
wynikających z art. 528 Pzp.
Przystępując do rozpoznania odwołania, Izba ustaliła wystąpienie przesłanek z art. 505 ust. 1 Pzp, tj. istnienie po stronie
odwołującego interesu w uzyskaniu zamówienia oraz możliwości poniesienia przez niego szkody w wyniku
kwestionowanych czynności zamawiającego.
Izba przeprowadziła dowód z dokumentacji postępowania oraz ze wszystkich wnioskowanych i złożonych w
postępowaniu przez Strony i Przystępującego dowodów pisemnych.
Mając na uwadze powyższe Izba merytorycznie rozpoznała odwołanie, uznając, że zasługuje ono na częściowe
uwzględnienie.
Izba ustaliła, co następuje:
Podstawowe znaczenie dla oceny zarzutów miały wyjaśnienia ceny oferty złożone przez Przystępującego oraz ich
porównanie z wezwaniem do tych wyjaśnień.
2 września 2025 r. Zamawiający skierował do Przystępującego wezwanie do wyjaśnienia ceny oferty wskazując jako
podstawę prawną art. 224 ust. 2 pkt 1 Pzp. Zakres podlegający wyjaśnieniu Zamawiający określił w następujący sposób:
„(...) wyjaśnienia mogą dotyczyć w szczególności:
1)zarządzania procesem produkcji, świadczonych usług lub metody budowy,
2)wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw, usług albo związanych z realizacją
robót budowlanych,
3)oryginalności dostaw, usług lub robót budowlanych oferowanych przez Wykonawcę,
4)zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być
niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie
przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub przepisów
odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie,
5)zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej,
6)zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w
którym realizowane jest zamówienie,
7)zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska,
8)wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia podwykonawcy.
Z uwagi na przedmiot niniejszego postępowania (usługa) oraz regulację zawartą w art. 224 ust. 4 Pzp złożenie wyjaśnień
w zakresie punktów 4) i 6) powyżej jest obowiązkowe.
Zamawiający wzywa do przedstawienia kosztów przewozu tj. energii elektrycznej, oleju napędowego, kosztów
wykorzystania infrastruktury obcej, kosztów pracy (wynagrodzenie personelu), ubezpieczeń, jak również pozostałych
kosztów niezbędnych do prawidłowej realizacji przedmiotu zamówienia”.
Wezwanie z 2 września 2025 r. nie miało zatem postaci typowego powielenia dyspozycji
art. 224 ust. 3 Pzp – Zamawiający wprost wskazał te okoliczności, które budziły jego faktyczne wątpliwości i których
źródło nie wynikało jedynie z konieczności formalnego wypełnienia obowiązku wynikającego z art. 224 ust. 2 pkt 1 Pzp.
W odpowiedzi, 4 września 2025 r. Przystępujący złożył następujące wyjaśnienia:
„1. Wartość zamówienia. Podstawą wezwania był fakt, że wartość Zadania nr 1 i Zadania
nr 2 z oferty DB Cargo Polska z dnia 27.08.2025 r. była niższa od wartości zamówienia, ustalonej przed wszczęciem
postępowania przez Zamawiającego o 35% dla Zadania
nr 1 gdzie średnia cena netto 21,25 [PLN/t] i 38% dla Zadnia nr 2 średnia cena netto 28,86 [PLN/t].
2. Utrzymująca się bardzo trudna sytuacja na rynku przewozów towarów masowych tj. spadek masy przewozowej oraz
wysokie stany zapasów w szczególności dotyczące rynku węgla, która skutkuje poszukiwaniem bardziej efektywnych
rozwiązań celem sprostania jego oczekiwaniom rynkowym.
Potwierdzeniem tej sytuacji są ostatnio rozstrzygnięte postępowania organizowane w ramach Ustawy PZP na przewozy:
• ze Śląska do El. Połaniec, które ostatecznie zostało rozstrzygnięte na stawkach niższych
aż o ponad 62%, niż stawka Zamawiającego i jest realizowane na poziomie stawek 16,13
i 16,21 PLN netto za tonę.
• z LW Bogdanki do El. Kozienice, trzy zadania po 3 000 000 t które zostało rozstrzygnięte
na stawkach niższych o 53%, 58% i 59% niż stawka Zamawiającego i jest realizowane
na poziomie stawek od 11,92 do 13,50 PLN netto za tonę.
W tym miejscu pragniemy również nadmienić, iż prowadzone przez Państwa postępowanie
w ubiegłym roku gdzie ceny zostały przez Państwa zaakceptowane w sposób znaczący odbiegały od kwot
Zamawiającego przeznaczonych do realizacji poszczególnych zadań i tak dla Zadania nr 1 kwota Zamawiającego brutto
18.093.300,00 PLN, a wygrana oferta kwota brutto 7.056.288,60 PLN tj. o 61% od kwoty Zamawiającego. Natomiast dla
Zadania nr 2 kwota Zamawiającego brutto 15.375.000,00 PLN wygrana oferta kwota brutto 7.499.592,90 PLN
tj. o 51% od kwoty Zamawiającego.
Okoliczności te jedynie potwierdzają, iż w niniejszym postępowaniu nasze stawki nie mogą być uznane za rażąco niską,
zwłaszcza w kontekście przywołanych powyższych i poniższych okoliczności faktycznych.
3. Kontekst rynkowy. Ceny zaoferowane przez przewoźników należy rozpatrywać w kontekście rynkowym,
uwzględniając to jak otoczenie konkurencyjne wpływa na kształtowanie cen Wykonawców ubiegających się o zlecenie w
postepowaniu przetargowym. W rozpatrywanym przypadku mamy do czynienia z utrzymującym się spadkiem masy
przewozowej w tym węgla, który stanowi cały czas największą grupę przewożonych koleją towarów. Poniższa tabela
obrazuje poziom spadków masy dla właśnie tej grupy.
(...)
Zapasy węgla w górnictwie i energetyce utrzymują się stale na bardzo wysokim poziomie.
W czerwcu bieżącego roku łączny poziom to 10,50 mln ton z czego 4,88 mln to zapasy
w energetyce.
Żródło: https://energy.instrat.pl/gornictwo/zapasy-wk/
W tych warunkach przewoźnicy zmuszeni są twardo rywalizować o nieliczne zlecenia,
w sytuacji, gdy zawarte wcześniej kontrakty realizowane są na znacznie niższych poziomach niż ich strony
przewidywały. Wyższe ceny uzyskane we wcześniejszym okresie, stale obowiązujące w bieżących kontraktach,
pozwalają, jednakże przewoźnikom oferować aktualnie ceny na niższych marżach dla aktywowania zasobów
pozostających bez pracy
ze względu na niski popyt oraz szukać nowych rozwiązań pozwalających na dostosowanie cen do obecnego poziomu
oferowanego przez pozostałych przewoźników kolejowych.
Obecna i trwała jak już można zauważyć sytuacja związana ze spadkiem wolumenów
w przewozach masowych spowodowała też dużą nadpodaż zasobów przewozowych w tym głównie wagonów węglarek,
jak również lokomotyw oraz zasobów ludzkich. Średni spadek kosztów dla wagonów pod przewozy masowe na
dzisiejszym rynku to około 30%, na rynku intermodalnym to prawie 50%.
5. Poziom kosztów. Trwała stabilizacja cen na rynku energii trakcyjnej zmniejszyła ryzyko planowania, a tym samym
pozwoliła na oferowanie stawek przewozowych bez ryzyka tak jak to miało miejsce w poprzednich postepowaniach
przetargowych. Aby sprostać oczekiwaniom rynku i rosnącej konkurencji dokonaliśmy wymiany prawie całości
dzierżawionego taboru.
Na dzień dzisiejszy w naszej puli wagonów węglarek mamy jeszcze tylko 3% wagonów dzierżawionych, pozostały tabor
jest nasza własnością. Dużą część w naszym pulu wagonowym stanową pozyskane wagony węglarki i wagony typu Fa
w znacząco niższych cenach, których naprawa i utrzymanie jest dokonywane w naszych zakładach naprawczych.
Pozwoliło nam to obniżyć koszty wagonów w kalkulacji dla Państwa kontraktu aż o ponad 40%.
6. Rozwiązania logistyczne. Przewozy do Państwa Odbiorców charakteryzują szczególne uwarunkowania. Państwa
szacunki dotyczące wolumenu, ściśle określone czasy pobytu wagonów w Państwa dyspozycji, w poszczególnych
lokalizacjach pozwalają na bardziej efektywne planowanie i zarzadzanie zasobami oraz ponadprzeciętne ich
wykorzystanie, w tym skrócenie obiegu wagonów i ograniczenie jazd luzem lokomotyw. Tym właśnie charakteryzuje się
Państwa przedmiotowe postepowanie, w którym jest do przewiezienia określony wolumen wynoszący dla obu zadań
max. 415 000 ton w określonym przedziale czasowym z kopalń zlokalizowanych na terenie Śląska. Obecnie realizujemy
kontrakty między innymi dla takich pomiotów jak: TAURON Wytwarzanie SA, ResInvest Energy Skawina S.A. oraz
ResInvest Energy Chorzów S.A., gdzie nadawcy to głównie kopalnie z rejonu Śląska co umożliwiło nam na
efektywniejsze wykorzystanie zasobów wagonowych, lokomotyw i zasobów ludzkich przy realizacji przedmiotowego
postępowania.
Działając jako duże przedsiębiorstwo i biorąc pod uwagę skalę naszej działalności w kwestii pozostałych aspektów tj.:
zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, oświadczamy, że pracujący bezpośrednio przy realizacji
przewozów tj.; maszyniści, rewidenci i ustawiacze są zatrudnieni na podstawie umów o pracę, a ich uposażenie
znacząco przewyższa minimalne wynagrodzenie. W zakresie zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i
zabezpieczenia społecznego stosowane są i przestrzegane wszystkie przepisy z zakresu prawa pracy
i zabezpieczenia społecznego. Ponadto oświadczamy, że w związku z realizacją przedmiotowego zamówienia
publicznego Wykonawca nie będzie korzystał z pomocy publicznej, więc nie ma ona wpływu na wysokość
wynagrodzenia Wykonawcy. W kwestii zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska oświadczmy, że
zidentyfikowaliśmy
i zabezpieczyliśmy wszystkie zagadnienia związane z ochroną środowiska”.
13 października 2025 r. Zamawiający wezwał Przystępującego do złożenia dodatkowych wyjaśnień, przy czym zarówno
zakres wezwania jak i fakt złożenia przez Przystępującego wyjaśnień w pełni objętych tajemnicą przedsiębiorstwa nie
miał istotnego znaczenia
dla rozstrzygnięcia o zarzutach odwołania.
Biorąc pod uwagę wyżej opisany stan faktyczny Izba uznała, że potwierdziły się zarzuty nr 1, 2 i 3 odwołania.
Nie ulega żadnych wątpliwości, że wyjaśnienia złożone przez Przystępującego nie odpowiadały treści i zakresowi
wezwania z 2 września 2025 r. Zamawiający wprost wskazał
i podkreślił jakie okoliczności objęte są obowiązkiem złożenia wyjaśnień czyli przede wszystkim koszty pracy i koszty
przewozu. W odpowiedzi Przystępujący zamiast odnieść
się do elementów ceny oferty, które budziły wątpliwości Zamawiającego, przedstawił opowieść o sytuacji na rynku
przewozów kolejowych w branży węglowej. Niewielka część wyjaśnień
w ogóle odnosiła się do zadanych Przystępującemu pytań.
W konsekwencji potwierdził się zarzut nr 1 odwołania. Zgodnie z art. 224 ust. 6 Pzp odrzuceniu, jako oferta z rażąco
niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli
złożone wyjaśnienia wraz z dowodami
nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.
Przesłanki określone w przytoczonym przepisie wprost się potwierdziły – wyjaśnienia złożone przez Przystępującego nie
uzasadniały podanej w ofercie ceny, w szczególności dlatego,
że w zdecydowanej większości nie odnosiły się do zadanych przez Zamawiającego pytań. Stąd już po pierwszych
wyjaśnieniach, obowiązkiem Zamawiającego było zastosowanie
art. 224 ust. 6 Pzp i odrzucenie oferty Przystępującego jako oferty zawierającej rażąco niską cenę.
Podkreślenia wymaga przy tym, że nie miało w tej sytuacji znaczenia, czy oferta Przystępującego rzeczywiście nie miała
realnego charakteru – art. 224 ust. 6 Pzp wprowadza bowiem sankcję za sam fakt złożenia wyjaśnień
nieodpowiadających zakresowi wezwania. Dlatego brak udzielenia odpowiedzi na pytania zadanie w wezwaniu do
wyjaśnień skutkuje odrzuceniem oferty.
W konsekwencji potwierdziły się również zarzuty nr 2 i 3 – oferta Przystępującego winna zostać odrzucona jako
zawierająca rażąco niską cenę, a to na skutek faktu, że wykonawca nie wykazał realności tej ceny (Art. 224 ust. 5 Pzp:
Obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy).
Dlatego o ile rację miał Odwołujący twierdząc, że Zamawiający nie miał podstaw do kolejnego wezwania do wyjaśnień
ceny skierowanych do Przystępującego, to sama treść drugich wyjaśnień nie miała znaczenia w sprawie. Pierwsze
wyjaśnienia dyskwalifikowały bowiem ofertę Przystępującego i skutkowały obowiązkiem odrzucenia jego oferty z
postępowania.
Oddaleniu podlegał natomiast zarzut naruszenia przez Zamawiającego art. art. 16 pkt 1 Pzp przez przeprowadzenie
postępowania w sposób niezapewniający zachowania uczciwej konkurencji, w szczególności wskutek wyboru
wykonawcy, który zaoferował cenę rażąco
niską i przez złożenie oferty dokonał czynu nieuczciwej konkurencji, przede wszystkim polegającego na wykluczeniu
innych wykonawców z dostępu do rynku. Zarzut ten sprowadzał się do postawienia znaku równości między złożeniem
oferty zawierającej rażąco niską cenę ze złożeniem oferty w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji.
Szczególnego podkreślenia wymaga, że na gruncie przepisów ustawy brak jest podstaw
do takiego zrównania. Odrzucenie oferty, której złożenie stanowiło czyn nieuczciwej konkurencji może nastąpić tylko na
podstawie art. 226 ust. 1 pkt 7 Pzp, po wykazaniu zaistnienia ustawowych przesłanek określonych w tych przepisie.
Odwołujący nie pokusił
się jednak choćby o próbę wykazania, że Przystępujący rzeczywiście dopuścił się takiego czynu. Z tego też względu
zarzut podlegał oddaleniu już ze względu na samą jego konstrukcję i brak choćby wskazania podstaw faktycznych
podlegających ocenie w zakresie możliwości zaistnienia czynu nieuczciwej konkurencji.
Twierdzenia Odwołującego dotyczące niezasadnego utrzymania przez Zamawiającego drugich wyjaśnień ceny oferty
Przystępującego nie zostały przez Izbę potraktowane jako zarzut. Twierdzenia te Odwołujący określił jako zarzut nr 5, ale
Odwołujący nie określił żadnych żądań z nim związanych. O ile Izba nie jest związania żądaniami odwołania, to
Odwołujący nie był zwolniony z obowiązku ich przedstawienia (art. 516 ust. 1 pkt 9 Pzp). Żądania są obligatoryjnych
elementem odwołania. Stąd określone twierdzenia Odwołującego niepowiązane z żądaniami, nie podlegały rozpoznaniu i
ocenie jako zarzut odwołania.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku sprawy
na podstawie art. 575 Pzp oraz w oparciu o przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 30 grudnia 2020 r. w
sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu
pobierania wpisu od odwołania
(Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.
Przewodniczący ……………………………………………..............