Sygn. akt: KIO 516/24, KIO 517/24
WYROK
Warszawa, dnia 7 marca 2024 r.
Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:
Przewodniczący:Monika Szymanowska
Protokolant:
Oskar Oksiński
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2024 r. odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w
dniu 16 lutego 2024 r. przez:
A.odwołującego M.N. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą „CHYBO-TEX” M.N. w Łodzi sygn. akt: KIO 516/24,
B.odwołującego „KAWON” Sp. z o.o. w Łodzi sygn. akt: KIO 517/24,
w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Miasto Łódź przy udziale uczestników po stronie zamawiającego:
-D.W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą D.W. „DAR” w Łodzi w sprawie sygn. akt: KIO 516/24,
-I.B. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą B.I. w Łodzi w sprawie sygn. akt: KIO 517/24,
orzeka:
Sygn. akt: KIO 516/24
1.oddala odwołanie,
2.kosztami postępowania odwoławczego obciąża odwołującego M.N. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą
„CHYBO-TEX” M.N. w Łodzii zalicza na poczet kosztów kwotę 18 600,00 zł (osiemnaście tysięcy sześćset
złotych) stanowiącą uiszczony wpis od odwołania i uzasadnione koszty stron postępowania odwoławczego.
Sygn. akt: KIO 517/24
1.oddala odwołanie,
2.kosztami postępowania odwoławczego obciąża odwołującego „KAW ON” Sp. z o.o. w Łodzi i zalicza na poczet
kosztów kwotę 18 600,00 zł (osiemnaście tysięcy sześćset złotych) stanowiącą uiszczony wpis od odwołania i
uzasadnione koszty stron postępowania odwoławczego.
Na orzeczenie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej
Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący:
…………………………
Sygn. akt: KIO 516/24, KIO 517/24
Uzasadnienie
Zamawiający Miasto Łódź - Urząd Miasta Łodzi działający jako podmiot wykonujący zadania centralnego
zamawiającego ul. Piotrkowska 104, 90-926 Łódź, prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn.:
”Letnie i zimowe, ręczne oczyszczanie terenów Miasta Łodzi”, podzielone na części (rejony), o ogłoszeniu o zamówieniu
publicznym opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 11 sierpnia 2023 r. pod nr Dz.U./S S154 nr
ogłoszenia: 489089-2023-PL, dalej zwane „postępowaniem”. Postępowanie na usługę, o wartości powyżej kwoty
określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień
publicznych (Dz.U. 2023 r. poz. 1605 ze zm.) , dalej zwanej „p.z.p.”, jest prowadzone przez zamawiającego w trybie
przetargu nieograniczonego.
Odwołanie w sprawie o sygn. akt: KIO 516/24:
W dniu 16 lutego 2024 r. odwołanie wobec czynności i zaniechań zamawiającego w części 13 – Rejon XIV –
obszar Andrzejów – Olechów, wniósł wykonawca M.N. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą „CHYBO-TEX”
M.N. ul. Zagrodowa 10/12, 93-354 Łódź (dalej zwana „odwołującym” lub „odwołującym Chybotex”). We wniesionym
środku zaskarżenia odwołujący postawił zamawiającemu zarzuty (pisownia oryginalna): zaniechania odrzucenia oferty
wykonawcy „DAR” D.W. ul. Kosodrzewiny 88, 92-411 Łódź, co w konsekwencji spowodowało wybranie tej oferty jako
najkorzystniejszej, podczas gdy oferta ta zawiera rażąco niską cenę oraz złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie
uzasadniają podanej w ofercie ceny, czym Zamawiający naruszył art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp oraz 224 ust. 6 Pzp.
Odwołujący wniósł o nakazanie zamawiającemu: unieważnienia czynności wyboru jako oferty najkorzystniejszej
oferty wykonawcy D.W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą D.W. „DAR” w Łodzi (dalej zwanego także
jako „wykonawca DAR”), odrzucenia oferty wykonawcy DAR oraz ponowienia czynności badania i oceny ofert z
pominięciem oferty wykonawcy DAR. Wniesiono także o zasądzenie od zamawiającego na rzecz odwołującego zwrotu
kosztów postępowania odwoławczego, w tym zwrotu poniesionych kosztów wynagrodzenia pełnomocnika, według
rachunku przedstawionego na rozprawie.
W uzasadnieniu środka zaskarżenia odwołujący wskazał co następuje. Zamawiający przeznaczył na realizację
zamówienia w zakresie części 13 – Rejon XIV– obszar Andrzejów – Olechów 7.723.444,80 PLN brutto. Odwołujący
zaoferował za realizację zamówienia za 7.068.071,56 zł brutto a wykonawca DAR za 5.005.520,23 zł brutto.
Rozbieżność w cenach wynosząca ponad 2 miliony złotych powoduje, że oferta wykonawcy DAR jest w przekonaniu
odwołującego nieadekwatnie niska do przedmiotu zamówienia, a zaoferowana cena wynika z nieuwzględnienia w
kalkulacji ceny ofertowej kosztów utylizacji odpadów, przyjęcia zaniżonej, nierynkowej ceny za worki (0,03 zł za szt.) i
istotnie zaniżonych kosztów obsługi przystanków. Ponadto wykonawca nie złożył dokumentów potwierdzających
wykorzystane do kalkulacji ceny: soli; worków do koszy, rękawic; materiałów eksploatacyjnych do podkosiarek, pił
mechanicznych; farb i sprzętu typu grabie, łopaty, a jego kalkulacja jest nieweryfikowalna.
Wykonawca DAR pominął przy kalkulacji ceny ofertowej koszt utylizacji odpadów. Kalkulacja załączona do
wyjaśnień rażąco niskiej ceny nie uwzględnia tego kosztu. Składowymi niniejszego zamówienia są usługi:
a)Bieżące, letnie i zimowe utrzymanie czystości terenów (Część I Pasy Dróg Publicznych, Część II Tereny Gminne
Niezabudowane) – Wykonawca uwzględnił w kalkulacji koszt worków na śmieci, koszt pracy zamiatarki
chodnikowej, koszt pracy samochodu samowyładowczego, koszt pracy zgrabiarki do liści, a nie uwzględnił kosztu
utylizacji odpadów;
b)Bieżące, letnie i zimowe utrzymanie czystości przystanków komunikacji miejskiej (Część I Pasy Dróg Publicznych) Wykonawca uwzględnił w kalkulacji koszt worków na śmieci, koszt pracy zamiatarki chodnikowej, koszt pracy
samochodu samowyładowczego, a nie uwzględnił kosztu utylizacji odpadów;
c)Oczyszczanie ze śmieci (Część I Pasy Dróg Publicznych, Część II Tereny Gminne Niezabudowane, Część III Parki) Wykonawca uwzględnił w kalkulacji koszt worków na śmieci, koszt pracy samochodu samowyładowczego, a nie
uwzględnił kosztu utylizacji odpadów;
d)Oczyszczanie „ciężkie” (Część I Pasy Dróg Publicznych, Część II Tereny Gminne Niezabudowane) - Wykonawca
uwzględnił w kalkulacji koszt worków na śmieci, koszt pracy samochodu samowyładowczego, a nie uwzględnił
kosztu utylizacji odpadów;
e)Opróżnianie koszy ulicznych i na psie nieczystości (Część I Pasy Dróg Publicznych, Część II Tereny Gminne
Niezabudowane, Część III Parki) - Wykonawca uwzględnił w kalkulacji koszt worków na śmieci, koszt pracy
samochodu samowyładowczego, a nie uwzględnił kosztu utylizacji odpadów;
f)Opróżnianie koszy do segregacji (Część I Pasy Dróg Publicznych, Część II Tereny Gminne Niezabudowane, Część III
Parki) - Wykonawca uwzględnił w kalkulacji koszt worków na śmieci, koszt pracy samochodu
samowyładowczego, a nie uwzględnił kosztu utylizacji odpadów;
g)Zamiatanie powierzchni utwardzonych (Część I Pasy Dróg Publicznych, Część II Tereny Gminne Niezabudowane) Wykonawca uwzględnił w kalkulacji koszt pracy samochodu samowyładowczego, koszt pracy zamiatarki
chodnikowej, a nie uwzględnił kosztu utylizacji odpadów;
h)Koszenie (Część I Pasy Dróg Publicznych, Część II Tereny Gminne Niezabudowane) - Wykonawca uwzględnił w
kalkulacji koszt pracy sprzętu, a nie uwzględnił kosztu utylizacji odpadów;
i)Koszenie rowów melioracyjnych (Część I Pasy Dróg Publicznych, Część II Tereny Gminne Niezabudowane) Wykonawca uwzględnił w kalkulacji koszt pracy sprzętu, a nie uwzględnił kosztu utylizacji odpadów;
j)Grabienie i usuwanie liści (Część I Pasy Dróg Publicznych, Część II Tereny Gminne Niezabudowane) - Wykonawca
uwzględnił w kalkulacji koszt pracy sprzętu, a nie uwzględnił kosztu utylizacji odpadów;
k)Oczyszczanie wpustów ulicznych, studzienek kanalizacyjnych (Część II Tereny Gminne Niezabudowane) Wykonawca nie uwzględnił kosztu utylizacji odpadów;
l)Oczyszczanie tablic informacyjnych, słupów ogłoszeniowych 2 szt. (Część II Tereny Gminne Niezabudowane) Wykonawca nie uwzględnił kosztu utylizacji odpadów;
Bazując na opisie przedmiotu zamówienia pominięty koszt utylizacji odpadów to:
- w zakresie części I:
a)Bieżące, letnie i zimowe utrzymanie czystości terenów- śmieci utylizacja 1t = 220zł, szacunkowa ilość zebranych
śmieci codziennie 300kg 300 kg*30 dni*0,22 zł/kg = 1980 zł, koszt zmiotek do utylizacji 1km = 500kg zmiotek*160
godz. = 80 ton*100 zł =8000 zł,
a)Bieżące, letnie i zimowe utrzymanie czystości przystanków komunikacji miejskiej - śmieci utylizacja 1t = 220zł. 1 kg=
0,22 zł/kg, średnia waga śmieci z 1 przystanka (kosz + pow. przystanka) = 4 kg 117 szt.*4kg* 0,22zł/kg* 30dni =
3088,80 zł,
b)Oczyszczanie ze śmieci - śmieci utylizacja 1t = 220zł 1t*220zł = 220 zł,
c)Oczyszczanie „ciężkie”- śmieci utylizacja 1t = 220zł 1t*220zł = 220 zł,
d)Opróżnianie koszy ulicznych i na psie nieczystości - śmieci utylizacja 1t = 220zł, 1 kg= 0,22 zł/kg, średnia waga śmieci
w 1 koszu = 2 kg 12 szt.*2 kg*0,22zł/kg* 30dni = 158,40 zł,
e)Opróżnianie koszy do segregacji - śmieci utylizacja 1t = 220zł*1 kg=0,22 zł/kg, średnia waga śmieci w 1 koszu = 2 kg
10 szt. *2 kg* 0,22zł/kg* 30dni = 132 zł,
f)Zamiatanie powierzchni utwardzonych - koszt zmiotek do utylizacji 1km = 500kg, 5 km=2500kg= 2,5T*100=250 zł,
g)Koszenie - kompostownia 1 tona= 140 zł* 3t = 420 zł,
h)Koszenie rowów melioracyjnych - kompostownia 1 tona= 140 zł* 2t = 280 zł,
i)Grabienie i usuwanie liści - kompostownia 1 tona= 140 zł* 6t = 840 zł,
- w zakresie części II:
a)Bieżące, letnie i zimowe utrzymanie czystości terenów - śmieci utylizacja 1t = 220zł, szacunkowa ilość zebranych
śmieci codziennie 100 kg 100 kg* 30 dni*0,22 zł/kg = 660 zł, koszt zmiotek do utylizacji 1km = 500kg zmiotek *70
godz. = 35 ton *100 zł =3500 zł,
a)Oczyszczanie ze śmieci - śmieci utylizacja 1t = 220zł 1t*220zł = 220 zł,
b)Oczyszczanie „ciężkie” - śmieci utylizacja 1t = 220zł 1t*220zł = 220 zł,
c)Opróżnianie koszy ulicznych i na psie nieczystości - śmieci utylizacja 1t = 220zł. 1 kg= 0,22 zł/kg, średnia waga śmieci
w 1 koszu = 2 kg 75 szt. *2 kg* 0,22zł/kg* 30dni = 990 zł,
d)Opróżnianie koszy do segregacji - śmieci utylizacja 1t = 220zł. 1 kg= 0,22 zł/kg, średnia waga śmieci w 1 koszu = 2 kg
10 szt. *2 kg* 0,22zł/kg* 30dni = 132 zł,
e)Zamiatanie powierzchni utwardzonych - koszt zmiotek do utylizacji 1km = 500kg 5 km=2500kg= 2,5T*100=250 zł,
f)Koszenie - kompostownia 1 tona= 140 zł* 3t = 420 zł,
g)Grabienie i usuwanie liści - kompostownia 1 tona= 140 zł* 6t = 840 zł,
h)Oczyszczanie wpustów ulicznych, studzienek kanalizacyjnych - śmieci utylizacja 1t = 220zł. 1 kg= 0,22 zł/kg Średnia
waga śmieci przy 1 studzience = 1 kg 10 szt.*1 kg* 0,22zł/kg= 2,20 zł,
i)Oczyszczanie tablic informacyjnych, słupów ogłoszeniowych 2 szt. - śmieci utylizacja 1t = 220zł. 1 kg= 0,22 zł/kg,
średnia waga śmieci z 1 słupa = 50 kg 2 szt. *50 kg* 0,22zł/kg= 22,00 zł,
- w zakresie części III (parki), w tym utrzymanie parków – letnie:
a)Oczyszczanie ze śmieci - śmieci utylizacja 1t = 220zł. Szacowana wielkość śmieci 1t*220zł = 220 zł,
a)Opróżnianie koszy ulicznych i na psie nieczystości- śmieci utylizacja 1t = 220zł. 1 kg= 0,22 zł/kg, średnia waga śmieci
w 1 koszu = 2 kg 71 szt. *2 kg* 0,22zł/kg* 30dni = 937,20 zł,
b)Opróżnianie koszy do segregacji - śmieci utylizacja 1t = 220zł. 1 kg= 0,22 zł/kg, średnia waga śmieci w 1 koszu = 2 kg
10 szt.*2 kg* 0,22zł/kg* 30dni = 132 zł,
oraz utrzymanie parków – zimowe:
a)Oczyszczanie ze śmieci - śmieci utylizacja 1t = 220zł. Szacowana wielkość śmieci 1t*220zł = 220 zł,
a)Opróżnianie koszy ulicznych i na psie nieczystości- śmieci utylizacja 1t = 220zł. 1 kg= 0,22 zł/kg Średnia waga śmieci
w 1 koszu = 2 kg 71 szt. *2 kg* 0,22zł/kg* 30dni = 937,20 zł,
b)Opróżnianie koszy do segregacji - śmieci utylizacja 1t = 220zł. 1 kg= 0,22 zł/kg, średnia waga śmieci w 1 koszu = 2 kg
10 szt. *2 kg* 0,22zł/kg* 30dni = 132 zł;
Zdaniem odwołującego nieuwzględnienie kosztów utylizacji odpadów w całym zamówieniu to niedoszacowanie na
poziomie: 24.134,60 zł netto miesięcznie, tj. 362.019,00 zł netto w skali całego zamówienia.
Odwołujący dalej wskazał, że koszt worka na śmieci to około 29-40 groszy. Absolutnie więc niewiarygodne jest
wskazywanie przez wykonawcę DAR możliwości kupienia worków za cenę 3 grosze za sztukę, a wykonawca nie
przedłożył na potwierdzenie tej ceny żadnych dowodów. Przy realizacji zamówienia zapotrzebowanie na worki to około
9694 sztuki, przy niedoszacowaniu ceny 1 sztuki worka na poziomie 26 groszy miesięczne, niedoszacowanie realizacji
zamówienia wynosi 2520,44 zł netto, a niedoszacowanie całego zamówienia (x 15 miesięcy): 37.806,60 zł netto.
Odwołujący podniósł również, że w ramach realizacji zamówienia wykonawca wykonuje bieżące, letnie i zimowe
utrzymanie czystości przystanków komunikacji miejskiej. Koszt ten wykonawca DAR oszacował na 150,00 zł za
przystanek, błędnie wskazując w kalkulacji, że jest to stawka za 1 m kw. przystanku. Zgodnie z częścią opisową
wykonawca DAR wyjaśnień wskazał, że koszt bieżącego, letniego i zimowego utrzymania czystości przystanków
komunikacji miejskiej to w skali 15 miesięcy kwota 263.250,00 zł netto, co w skali miesiąca daje kwotę 17.550,00 zł netto,
a przy 117 przystankach wynosi 150,00 zł za przystanek. Przystanek ma powierzchnię istotnie większą niż 1m kw. Błąd
przy przyjęciu jednostki do kalkulacji powoduje, że pozycja ta została kilku bądź kilkunastokrotnie zaniżona. Standardowo
przystanek ma 15 metrów długości. Do posprzątania w ramach jednego przystanku jest teren istotnie większy niż 15m
kw. (najczęściej od 30 do 80m kw.). Niemniej przyjmując nawet 15 m kw. zapewnienie czystości na jednym przystanku
za kwotę 150,00 zł miesięcznie jest niemożliwe do zrealizowania. W efekcie tego koszty tej pozycji zostały istotnie
zaniżone przez wykonawcę DAR i powinny być trzykrotnie wyższe, co powoduje niedoszacowanie zamówienia na
poziomie około 500.000,00 zł netto w skali całego zamówienia.
W skład pozycji dotyczącej utrzymania czystości na przystankach, według wskazań OPZ, należy wykonywać
oczyszczanie ze śmieci, opróżnianie koszy, mycie ławek, usuwanie wyrostków, mycie powierzchni utwardzonych,
odśnieżanie, zapobieganie i zwalczanie śliskości. Z doświadczenia nabytego przez odwołującego podczas
dotychczasowych wykonywanych prac związanych z bieżącym utrzymaniem czystości na przystankach komunikacji
miejskiej wykonawca w celu kalkulacji ceny jednostkowej przyjął następujące wartości: 117 szt. przystanków
utrzymanych każdorazowo codzienne 7 dni w tygodniu (na każdy z przystanków średnio 12 min na co składa się dojazd,
wykonywanie pracy zgodnych z OPZ. Co daje 5 przystanków na godzinę pracy jednej brygady tj. 5 przystanków *8 godz.
pracy = 40 przystanków dla brygady, a więc kalkulacja wynagrodzenie jednej brygady na dzień przedstawia się
następująco: 1 brygada – 2 pracowników tj. 8h * 2 osoby = 8h* 30,84zł/h*2 os = 493,44 zł * 21 dni = 10362,24 zł,
10362,24 *4 brygady = 41448,96 zł – miesięczne, wynagrodzenie dla 8 pracowników oddelegowanych do utrzymania
przystanków. Wykonawca zakłada średni przebieg pojazdów do utrzymania przystanków na 50 km/ dziennie, co daje
zużycie paliwa ON w kwocie 10 litrów/ 100 km = 5 litrów paliwa na 50 km, co daje koszt na jeden pojazd 5*5,10zł = 25,50
zł *21dni *4 pojazdy = 2142,00 zł. Należy także dodać ilość wykorzystywanych worków na wymianę w koszach przy
przystankach ilość zwiększona o 5% w przypadku rozdarcia, wady, dodatkowej wymiany 117 przystanków * 30 dni =
3510 szt. +5% = 3686 szt. * 0,40 zł = 1474,40 zł. Ubezpieczenie pojazdów 1075 zł/rok/12 miesięcy = 89,58 zł/mc * 4
pojazdy = 358,32 zł. Śmieci utylizacja 1t = 220zł, 1 kg= 0,22 zł/kg. Średnia waga śmieci z 1 przystanka (kosz + pow.
przystanka) = 4 kg 117 szt. *4 kg* 0,22zł/kg* 30dni = 3088,80 zł. Środki do mycia użyte do mycia ławek przystankowych,
mycia powierzchni utwardzonych, wykonawca szacuje na 4 krotne mycie w/w elementów w miesiącu. Zużycie
rozcieńczonego środka do mycia szacuje na 10 litrów/przystanek tj. koncentrat 5l = 50,57 zł należy rozcieńczać wg
producenta 1 koncentratu na 83 litry wody co daje z opakowania 5 litrowego 415 litrów wiec koszt 1 litra = 0,12 zł/litr *10
litrów*117 przystanki *4 razy w mc = 561,60 zł. Koszty administracyjne (telefony, Zwik, PGE, Ochrona, księgowość,
obsługa prawna) na podstawie przedstawionych fv: 7966,80/117=68,09 zł/m2 - 80% (wykonawca przewiduje z usługi
pokryte będzie 20% całkowitych kosztów administracyjnych firmy w danym miesiącu) = 13,62 zł/szt., co należy
pomnożyć przez 117 szt. = 1593,54 zł. Leasing/ubezpieczenia pojazdu na podstawie przedstawionych fv: 3832,01
zł/117szt=32,75 zł/szt. 80% (wykonawca przewiduje z usługi pokryte będzie 20% w/w całkowitych kosztów w danym
miesiącu) 6,55 zł/szt.*117szt. = 766,35 zł. BHP (rękawiczki, badania lekarskie, okulary, nauszniki ochronne), naprawy
pojazdów na podstawie przedstawionych fv: 1356,48 zł/117szt=11,59-80% (wykonawca przewiduje z usługi pokryte
będzie 20% całkowitych w/w kosztów firmy w danym miesiącu) =2,32 zł/szt. *117 szt. = 271,44 zł.
Sumując wskazane koszty utrzymania 117 przystanków wynoszą 51705,41 zł co daje kwotę za przystanek
wynoszącą 441,93 zł/szt. miesięcznie.
Ponadto według odwołującego wykonawca DAR posiłkuje się w złożonych wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny
odwołaniami do dokumentów, których do wyjaśnień nie załączył, tj. ofertami soli; worków do koszy, rękawic; materiałów
eksploatacyjnych do podkosiarek, pił mechanicznych; farb; sprzętu typu grabie, łopaty. Odwołujący kwestionuje
możliwość zakupu w/w sprzętów, materiałów po cenach uwzględnionych przez wykonawcę w treści wyjaśnień.
Kalkulacja wykonawcy DAR jest ogólna, nie poparta dowodami, nieweryfikowalna. Zamawiający nie jest w stanie
na podstawie przedstawionych kalkulacji ustalić: czy założenia do kalkulacji są zgodne z dokumentacją postępowania, w
jaki sposób wykonawca wyliczył stawki jednostkowe, jak do kalkulacji została wyliczona stawka za m kw./szt. (tyczy się
wszystkich kosztów: sprzętu, ludzi, materiałów, kosztów administracyjnych, kosztów wywozu odpadów) oraz czy
wykonawca jest w stanie wykonać zamówienie za zaoferowaną cenę.
Odwołujący przedstawia w załączeniu złożone przez siebie w przedmiotowym postępowaniu wyjaśnienia w
zakresie rażąco niskiej ceny, celem wykazania a contrario ogólnikowości i niekompletności wyjaśnień złożonych przez
wykonawcę wybranego. Wyjaśnienia objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa, uzasadnienie zastrzeżenia tajemnicy
przedsiębiorstwa znajduje się w pismach przewodnich w załączeniu. Odwołujący podtrzymuje zastrzeżenie i
argumentację zastrzeżenia na potrzeby postępowania odwoławczego.
W ocenie odwołującego kalkulacja wykonawcy DAR została na potrzeby wyjaśnień RNC, a nie na potrzeby
szacowania ceny ofertowej. Przyjęta cena ofertowa jest skalkulowana nierzetelnie, pochopnie, a przygotowane
wyjaśnienia mają ją uwiarygodnić, dopasowują się do niej. Jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa Krajowej Izby
Odwoławczej cena rażąco niska to cena nie pozwalająca na pokrycie kosztów zrealizowanego zamówienia. To samo
należy zatem odnieść do istotnych części składowych ceny lub kosztu. W celu ustalenia czy zaoferowana cena lub
koszt, lub ich istotne części składowe, są rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia, zamawiający jest
obowiązany żądać od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich
istotnych części składowych. Istotnymi częściami składowymi ceny lub kosztu w rozumieniu art. 224 ust. 1 p.z.p. będą te
części składowe ceny lub kosztu, które ze względu na ich wielkość lub rozmiar i wartość, mają znaczący udział w
obliczonej cenie.
Za istotną część składową zaoferowanej ceny za usługi oczyszczania uznać należy koszt utylizacji odpadów (w
ogóle nie uwzględniony w kalkulacji wykonawcy DAR – wykonawca o nim zapomniał, pominął go); koszt worków na
śmieci (za którego to wykonawca wskazał nierynkową, niemożliwą do osiągnięcia cenę). Co więcej, jedną z usług
składowych (utrzymanie przystanków) wykonawca wycenił na 150,00 zł miesięcznie za sztukę myląc przy kalkulacji ceny
1 m kw. z jedną sztuką. Przyjęcie 150,00 zł za jeden przystanek miesięcznie, przy konieczności jego codziennego
posprzątania, obecności na nim pracowników wykonawcy jest poniżej kosztów realizacji takiej usługi. Złożone
wyjaśnienia tej stawki nie potwierdzają – w ich treści wykonawca wskazuje, że cena za sprzątanie przystanków powinna
wynosić 150,00 zł za m kw.
Odwołanie w sprawie o sygn. akt: KIO 517/24:
W dniu 16 lutego 2024 r. odwołanie wobec czynności i zaniechań zamawiającego w części 4 – Rejon V– obszar
Górniak - Zarzew wniósł wykonawca „KAW ON” Sp. z o.o. ul. Bartoka 29 lok. 38, 92546 Łódź (dalej zwany „odwołującym”
lub „odwołującym Kawon”). We wniesionym środku zaskarżenia odwołujący postawił zamawiającemu zarzuty (pisownia
oryginalna): zaniechania odrzucenia oferty wykonawcy „BRANDIV” I.B. ul. Kwietniowa 21, 93-361 Łódź co w
konsekwencji spowodowało wybranie tej oferty jako najkorzystniejszej, podczas gdy oferta ta zawiera rażąco niską cenę
oraz złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny, czym Zamawiający naruszył art. 226
ust. 1 pkt 8 Pzp oraz 224 ust. 6 Pzp.
Wobec powyższego odwołujący wniósł o nakazanie zamawiającemu: unieważnienia czynności wyboru jako
najkorzystniejszej oferty wykonawcy I.B. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą B.I. ul. Kwietniowa 21, 93-361
Łódź (dalej także jako „wykonawca BRANDIV”), odrzucenia oferty wykonawcy BRANDIV oraz ponowienia czynności
badania i oceny ofert z pominięciem oferty wykonawcy BRANDIV. Ponadto wniesionoo zasądzenie od zamawiającego
na rzecz odwołującego zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, w tym zwrotu poniesionych kosztów
wynagrodzenia pełnomocnika, według rachunku przedstawionego na rozprawie.
Uzasadniając odwołanie odwołujący podnosił jak niżej.
Zamawiający przeznaczył na realizację zamówienia w zakresie części 4 – Rejon V– obszar Górniak - Zarzew
3.916.526,45 PLN brutto. Odwołujący zaoferował za realizację zamówienia za 4.070.680,70 zł brutto, a wykonawca
BRANDIV za 3.565.864,19 zł brutto. Rozbieżność w cenach powoduje, oferta wykonawcy BRANDIV jest w przekonaniu
odwołującego nieadekwatnie niska do przedmiotu zamówienia, a zaoferowana cena wynika z nieuwzględnienia w
kalkulacji ceny ofertowej kosztów utylizacji odpadów, przyjęcia zaniżonej, nierynkowej ceny za worki (0,03 zł za szt.) i
istotnie zaniżonych kosztów obsługi przystanków. Ponadto wykonawca nie złożył dokumentów potwierdzających
wykorzystane do kalkulacji ceny: soli; worków do koszy, rękawic, materiałów eksploatacyjnych do podkosiarek, pił
mechanicznych; farb i sprzętu typu grabie, łopaty, a jego kalkulacja jest nieweryfikowalna.
Wykonawca BRANDIV pominął przy kalkulacji ceny ofertowej koszt utylizacji odpadów. Kalkulacja załączona do
wyjaśnień rażąco niskiej ceny nie uwzględnia tego kosztu. Składowymi niniejszego zamówienia są usługi:
a)Bieżące, letnie i zimowe utrzymanie czystości terenów (Część I Pasy Dróg Publicznych, Część II Tereny Gminne
Niezabudowane) – Wykonawca uwzględnił w kalkulacji koszt worków na śmieci, koszt pracy zamiatarki
chodnikowej, koszt pracy samochodu samowyładowczego, koszt pracy zgrabiarki do liści, a nie uwzględnił
kosztu utylizacji odpadów;
a)Bieżące, letnie i zimowe utrzymanie czystości przystanków komunikacji miejskiej (Część I Pasy Dróg Publicznych) Wykonawca uwzględnił w kalkulacji koszt worków na śmieci, koszt pracy zamiatarki chodnikowej, koszt pracy
samochodu samowyładowczego, a nie uwzględnił kosztu utylizacji odpadów;
b)Oczyszczanie ze śmieci (Część I Pasy Dróg Publicznych, Część II Tereny Gminne Niezabudowane, Część III Parki) Wykonawca uwzględnił w kalkulacji koszt worków na śmieci, koszt pracy samochodu samowyładowczego, a nie
uwzględnił kosztu utylizacji odpadów;
c)Oczyszczanie „ciężkie” (Część I Pasy Dróg Publicznych, Część II Tereny Gminne Niezabudowane) - Wykonawca
uwzględnił w kalkulacji koszt worków na śmieci, koszt pracy samochodu samowyładowczego, a nie uwzględnił
kosztu utylizacji odpadów;
d)Opróżnianie koszy ulicznych i na psie nieczystości (Część I Pasy Dróg Publicznych, Część II Tereny Gminne
Niezabudowane, Część III Parki) - Wykonawca uwzględnił w kalkulacji koszt worków na śmieci, koszt pracy
samochodu samowyładowczego, a nie uwzględnił kosztu utylizacji odpadów;
e)Opróżnianie koszy do segregacji (Część I Pasy Dróg Publicznych, Część II Tereny Gminne Niezabudowane, Część III
Parki) - Wykonawca uwzględnił w kalkulacji koszt worków na śmieci, koszt pracy samochodu
samowyładowczego, a nie uwzględnił kosztu utylizacji odpadów;
f)Zamiatanie powierzchni utwardzonych (Część I Pasy Dróg Publicznych, Część II Tereny Gminne Niezabudowane) Wykonawca uwzględnił w kalkulacji koszt pracy samochodu samowyładowczego, koszt pracy zamiatarki
chodnikowej, a nie uwzględnił kosztu utylizacji odpadów;
g)Koszenie (Część I Pasy Dróg Publicznych, Część II Tereny Gminne Niezabudowane) - Wykonawca uwzględnił w
kalkulacji koszt pracy sprzętu, a nie uwzględnił kosztu utylizacji odpadów;
h)Koszenie rowów melioracyjnych (Część I Pasy Dróg Publicznych, Część II Tereny Gminne Niezabudowane) Wykonawca uwzględnił w kalkulacji koszt pracy sprzętu, a nie uwzględnił kosztu utylizacji odpadów;
i)Grabienie i usuwanie liści (Część I Pasy Dróg Publicznych, Część II Tereny Gminne Niezabudowane) - Wykonawca
uwzględnił w kalkulacji koszt pracy sprzętu, a nie uwzględnił kosztu utylizacji odpadów;
j)Oczyszczanie wpustów ulicznych, studzienek kanalizacyjnych (Część II Tereny Gminne Niezabudowane) - Wykonawca
nie uwzględnił kosztu utylizacji odpadów;
k)Oczyszczanie tablic informacyjnych, słupów ogłoszeniowych 2 szt. (Część II Tereny Gminne Niezabudowane) Wykonawca nie uwzględnił kosztu utylizacji odpadów;
Bazując na opisie przedmiotu zamówienia, zdaniem odwołującego, pominięty koszt utylizacji odpadów to:
a)Bieżące, letnie i zimowe utrzymanie czystości terenów – śmieci utylizacja 1t = 220zł. Szacunkowa ilość zebranych
śmieci codziennie 80 kg 80 kg* 30 dni*0,22 zł/kg = 528 zł/msc, koszt zmiotek do utylizacji 1km = 500kg zmiotek
*16godz = 8 ton *100 zł =800 zł/msc,
a)Bieżące, letnie i zimowe utrzymanie czystości przystanków komunikacji miejskiej - śmieci utylizacja 1t = 220zł, 1 kg=
0,22 zł/kg Średnia waga śmieci z 1 przystanku (kosz + pow. przystanka) = 5 kg 76szt *5 kg* 0,22zł/kg* 30dni =
2508 zł/msc,
b)Oczyszczanie ze śmieci - śmieci utylizacja 1t = 220zł 1t*220zł = 220 zł,
c)Oczyszczanie „ciężkie” - śmieci utylizacja 1t = 220zł 1t*220zł = 220 zł,
d)Opróżnianie koszy ulicznych i na psie nieczystości - śmieci utylizacja 1t = 220zł, 1 kg= 0,22 zł/kg Średnia waga śmieci
w 1 koszu = 2 kg 108szt *2 kg* 0,22zł/kg* 30dni = 1425,60 zł/msc,
e)Opróżnianie koszy do segregacji - śmieci utylizacja 1t = 220zł*1 kg=0,22 zł/kg, średnia waga śmieci w 1 koszu = 2 kg
10 szt. *2 kg* 0,22zł/kg* 30dni = 132 zł,
f)Zamiatanie powierzchni utwardzonych - koszt zmiotek do utylizacji 1km = 500kg, 5 km=2500kg= 2,5T*100=250 zł,
g)Koszenie - kompostownia 1 tona= 140 zł* 3t = 420 zł,
h)Koszenie rowów melioracyjnych - kompostownia 1 tona= 140 zł* 2t = 280 zł,
i)Grabienie i usuwanie liści - kompostownia 1 tona= 140 zł* 5t = 700 zł,
- w zakresie części II:
a)Bieżące, letnie i zimowe utrzymanie czystości terenów – śmieci utylizacja 1t = 220zł. Szacunkowa ilość zebranych
śmieci codziennie 10kg 10 kg*30 dni*0,22 zł/kg = 66,00 zł/msc, koszt zmiotek do utylizacji 1km = 500kg zmiotek
*5 godz. = 2,5ton *100 zł =250 zł/msc,
a)Oczyszczanie ze śmieci - śmieci utylizacja 1t = 220zł 1t*220zł = 220 zł,
b)Oczyszczanie „ciężkie” - śmieci utylizacja 1t = 220zł 1t*220zł = 220 zł,
c)Opróżnianie koszy ulicznych i na psie nieczystości - śmieci utylizacja 1t = 220zł. 1 kg= 0,22 zł/kg Średnia waga śmieci
w 1 koszu = 2 kg 9szt *2 kg* 0,22zł/kg* 30dni = 118,80 zł/msc,
d)Opróżnianie koszy do segregacji - śmieci utylizacja 1t = 220zł. 1 kg= 0,22 zł/kg, średnia waga śmieci w 1 koszu = 2 kg
10 szt. *2 kg* 0,22zł/kg* 30dni = 132 zł,
e)Zamiatanie powierzchni utwardzonych - koszt zmiotek do utylizacji 1km = 500kg 5 km=2500kg= 2,5T*100=250 zł,
f)Koszenie - kompostownia 1 tona= 140 zł* 3t = 420 zł,
g)Grabienie i usuwanie liści - kompostownia 1 tona= 140 zł* 5t = 700 zł,
h)Oczyszczanie wpustów ulicznych, studzienek kanalizacyjnych - śmieci utylizacja 1t = 220zł. 1 kg= 0,22 zł/kg Średnia
waga śmieci przy 1 studzience = 1 kg 10 szt.*1 kg* 0,22zł/kg= 2,20 zł,
i)Oczyszczanie tablic informacyjnych, słupów ogłoszeniowych 2 szt. - śmieci utylizacja 1t = 220zł. 1 kg= 0,22 zł/kg
Średnia waga śmieci z 1 słupa = 50 kg 1szt *50 kg* 0,22zł/kg= 11,00 zł,
- w zakresie części III (parki), w tym utrzymanie parków – letnie:
a)Oczyszczanie ze śmieci - śmieci utylizacja 2t = 220zł. Szacowana wielkość śmieci 2t*220zł = 440 zł,
a)Opróżnianie koszy ulicznych i na psie nieczystości - śmieci utylizacja 1t = 220zł. 1 kg= 0,22 zł/kg, średnia waga śmieci
w 1 koszu = 2 kg 111szt *2 kg* 0,22zł/kg* 30dni = 1465,20 zł/msc,
b)Opróżnianie koszy do segregacji - śmieci utylizacja 1t = 220zł. 1 kg= 0,22 zł/kg, średnia waga śmieci w 1 koszu = 2 kg
10 szt.*2 kg* 0,22zł/kg* 30dni = 132 zł,
oraz utrzymanie parków – zimowe:
a)Oczyszczanie ze śmieci - śmieci utylizacja 1t = 220zł. Szacowana wielkość śmieci 2t*220zł = 440 zł,
a)Opróżnianie koszy ulicznych i na psie nieczystości- śmieci utylizacja 1t = 220zł, 1 kg= 0,22 zł/kg Średnia waga śmieci
w 1 koszu = 2 kg 111szt *2 kg* 0,22zł/kg* 30dni = 1465,20 zł/msc,
b)Opróżnianie koszy do segregacji - śmieci utylizacja 1t = 220zł. 1 kg= 0,22 zł/kg, średnia waga śmieci w 1 koszu = 2 kg
10 szt. *2 kg* 0,22zł/kg* 30dni = 132 zł;
Zdaniem odwołującego nieuwzględnienie kosztów utylizacji odpadów w całym zamówieniu to niedoszacowanie na
poziomie: 174.912,00 zł netto w skali całego zamówienia.
W ocenie odwołującego koszt worka na śmieci to około 29 - 40 groszy i absolutnie niewiarygodne jest
wskazywanie przez wykonawcę BRANDIV możliwości kupienia worków za cenę 3 grosze za sztukę, który nie przedłożył
na potwierdzenie tej ceny żadnych dowodów. Przy realizacji zamówienia na przedmiotową część miesięczne
zapotrzebowanie na worki to około 8181 sztuk, tak wyjaśnienia RNC złożone przez odwołującego. Przy niedoszacowaniu
ceny 1 szt. worka na poziomie 26 groszy miesięczne niedoszacowanie realizacji zamówienia wynosi 2126,80 zł netto, a
niedoszacowanie całego zamówienia (x 15 miesięcy): 31.902,00 zł netto.
Ponadto, wykonawca oszacował koszt bieżącego utrzymania przystanków na 200 zł za przystanek, błędnie
wskazując w kalkulacji, że jest to stawka za 1 m kw. przystanku. Zgodnie z częścią opisową wyjaśnień wykonawca
wskazał, że koszt bieżącego, letniego i zimowego utrzymania czystości przystanków komunikacji miejskiej to w skali 15
miesięcy kwota 228.000,00 zł netto, co w skali miesiąca daje kwotę 15.200,00 zł netto, co przy 76 przystankach daje
kwotę 200,00 zł za przystanek. Przystanek ma powierzchnię istotnie większą niż 1 m kw. Błąd przy przyjęciu jednostki do
kalkulacji powoduje, że pozycja ta została kilkukrotnie zaniżona. Standardowo przystanek ma 15 metrów długości. Do
posprzątania w ramach jednego przystanku jest teren istotnie większy niż 15m kw. (najczęściej od 30 do 80 m kw.).
Niemniej przyjmując nawet 15 m kw. zapewnienie czystości na jednym przystanku za kwotę 200,00 zł miesięcznie jest
niemożliwe do zrealizowania. W efekcie tego koszty tej pozycji zostały istotnie zaniżone przez wykonawcę BRANDIV
powinny być co najmniej dwu i pół razy wyższe. To niedoszacowanie zamówienia na poziomie około 330.000 zł netto w
skali całego zamówienia.
W skład w/w pozycji wg wskazań OPZ należy wykonywać: Oczyszczanie ze śmieci, opróżnianie koszy, mycie
ławek, usuwanie wyrostków, mycie powierzchni utwardzonych, odśnieżanie, zapobieganie i zwalczanie śliskości. Z
doświadczenia nabytego przez wykonawcę podczas dotychczasowych wykonywanych prac związanych z bieżącym
utrzymaniem czystości na przystankach komunikacji miejskiej Wykonawca w celu kalkulacji ceny jednostkowej przyjął
następujące wartości: 76 szt. przystanków utrzymanych każdorazowo codzienne 7 dni w tygodniu (na każdy z
przystanków średnio 12 min, na co składa się dojazd, wykonywanie pracy zgodnych z OPZ. Co daje 5 przystanków na
godzinę pracy jednej brygady tj. 5 przystanków * 8 godz. pracy = 40 przystanków dla brygady, a więc kalkulacja
wynagrodzenie jednej brygady na dzień przedstawia się następująco: 1 brygada - 2 pracowników tj. 8h *2 osoby = 8h *
30,84zł/h*2 os = 493,44 zł *21 dni = 10362,24 zł 10362,24 *3 brygady = 31086,72 zł/msc - miesięczne wynagrodzenie dla
6 pracowników oddelegowanych do utrzymania przystanków. Wykonawca zakłada średni przebieg pojazdów do
utrzymania przystanków na 50 km/dziennie co daje zużycie paliwa ON w kwocie 12 litrów/100 km = 6 litrów paliwa na 50
km co daje koszt na jeden pojazd 6*5,10zł = 30,60 zł * 21dni * 3 pojazdy = 1927,8 zł/msc. Ilość wykorzystywanych
worków na wymianę w koszach przy przystankach ilość zwiększona o 10% w przypadku rozdarcia, wady, dodatkowej
wymiany 76 przystanków*30 dni = 2280 szt. +10% = 2508 szt. *0,29 zł = 727,32 zł/msc. Ubezpieczenie pojazdu 1682
zł/rok /12 miesięcy = 140 zł/msc * 3 pojazdy =420 zł/msc. Śmieci utylizacja 1t = 220 zł, 1 kg= 0,22 zł/kg Średnia waga
śmieci z jednego przystanka (kosz + pow. przystanka) = 5 kg 76 szt. *5 kg* 0,22zł/kg* 30dni = 2508 zł/msc. Środki do
mycia użyte do mycia ławek przystankowych, mycia powierzchni utwardzonych, Wykonawca szacuje na 4 krotne mycie
w/w elementów w miesiącu. Zużycie rozcieńczonego środka do mycia szacuje na 10 litrów/przystanek tj. koncentrat 5l =
50,57 zł należy rozcieńczać wg producenta 1 koncentratu na 83litry wody co daje z opakowania 5 litrowego 415 litrów
wiec koszt 1 litra = 0,12 zł/litr * 10 litrów * 76 przystanki * 4 razy w msc = 364,80 zł/msc. Koszty administracyjne
(księgowość, obsługa prawna) na podstawie przedstawionych fv: 11700/76 = 153,95 zł - 60% (wykonawca przewiduje z
usługi pokryte będzie 40% całkowitych kosztów administracyjnych firmy w danym miesiącu) =61,58 zł z przystanku
miesięcznie, sumując wskazane koszty utrzymania 76 przystanków wynoszą 3.7096,22 zł co daje kwotę za przystanek
wynoszącą 488,11 zł/szt. miesięcznie.
Odwołujący dalej podniósł, że wykonawca BRANDIV w złożonych wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny posiłkuje się
odwołaniami do dokumentów, których do wyjaśnień nie załączył, tj. ofertami soli; worków do koszy, rękawic; materiałów
eksploatacyjnych do podkosiarek, pił mechanicznych; farb; sprzętu typu grabie, łopaty. Odwołujący kwestionuje
możliwość zakupu w/w sprzętów, materiałów po cenach uwzględnionych przez wykonawcę w treści wyjaśnień.
W ocenie odwołującego kalkulacja wykonawcy BRANDIV jest ogólna, nie poparta dowodami, nieweryfikowalna.
Zamawiający nie jest w stanie na podstawie przedstawionych kalkulacji ustalić: czy założenia do kalkulacji są zgodne z
dokumentacją postępowania, w jaki sposób wykonawca wyliczył stawki jednostkowe, jak do kalkulacji została wyliczona
stawka za m kw./szt. (tyczy się wszystkich kosztów: sprzętu, ludzi, materiałów, kosztów administracyjnych, kosztów
wywozu odpadów) oraz czy wykonawca jest w stanie wykonać zamówienie za zaoferowaną cenę.
Odwołujący przedstawia w załączeniu złożone przez siebie w przedmiotowym postępowaniu wyjaśnienia w
zakresie rażąco niskiej ceny, celem wykazania a contrario ogólnikowości i niekompletności wyjaśnień złożonych przez
wykonawcę wybranego. Wyjaśnienia objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa, uzasadnienie zastrzeżenia tajemnicy
przedsiębiorstwa znajduje się w pismach przewodnich w załączeniu. Odwołujący podtrzymuje zastrzeżenie i
argumentację zastrzeżenia na potrzeby postępowania odwoławczego.
W ocenie odwołującego kalkulacja wykonawcy BRANDIV została na potrzeby wyjaśnień RNC, a nie na potrzeby
szacowania ceny ofertowej. Przyjęta cena ofertowa jest skalkulowana nierzetelnie, pochopnie, a przygotowane
wyjaśnienia mają ją uwiarygodnić, dopasowują się do niej. Jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa Krajowej Izby
Odwoławczej cena rażąco niska to cena nie pozwalająca na pokrycie kosztów zrealizowanego zamówienia. To samo
należy zatem odnieść do istotnych części składowych ceny lub kosztu. W celu ustalenia czy zaoferowana cena lub
koszt, lub ich istotne części składowe, są rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia, zamawiający jest
obowiązany żądać od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich
istotnych części składowych. Istotnymi częściami składowymi ceny lub kosztu w rozumieniu art. 224 ust. 1 p.z.p. będą te
części składowe ceny lub kosztu, które ze względu na ich wielkość lub rozmiar i wartość, mają znaczący udział w
obliczonej cenie.
Za istotną część składową zaoferowanej ceny za usługi oczyszczania uznać należy koszt utylizacji odpadów (w
ogóle nie uwzględniony w kalkulacji wykonawcy BRANDIV – wykonawca o nim zapomniał, pominął go); koszt worków na
śmieci (za którego to wykonawca wskazał nierynkową, niemożliwą do osiągnięcia cenę). Co więcej, jedną z usług
składowych (utrzymanie przystanków) wykonawca wycenił na 200,00 zł miesięcznie za sztukę myląc przy kalkulacji ceny
1 m kw. z jedną sztuką. Przyjęcie 200,00 zł za jeden przystanek miesięcznie, przy konieczności jego codziennego
posprzątania, obecności na nim pracowników wykonawcy jest poniżej kosztów realizacji takiej usługi. Złożone
wyjaśnienia tej stawki nie potwierdzają – w ich treści wykonawca wskazuje, że cena za sprzątanie przystanków powinna
wynosić 200,00 zł za m kw.
Działając w imieniu i na rzecz zamawiającego odpowiedź na odwołania w formie pisemnej wniósł pełnomocnik
strony wskazując, iż zamawiający wnosi o ich oddalenie w całości, zgodnie z uzasadnieniem wskazanym w jego
pismach procesowych z dnia 1 marca 2024 r.
Wobec spełnienia przesłanek art. 525 ust. 1-3 p.z.p. Izba dopuściła do udziału w postępowaniu odwoławczym w
sprawie sygn. akt: KIO 516/24 wykonawcę D.W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą D.W. „DAR”
ul. Kosodrzewiny 88, 92-411 Łódź (dalej zwanego jako „przystępujący DAR”), a w sprawie sygn. akt: KIO 517/24
wykonawcę I.B. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą B.I. ul. Kwietniowa 21, 93-361 Łódź (dalej zwaną jako
„przystępujący BRANDIV”), którzy zgłosili przystąpienie po stronie zamawiającego. Przystępujący przedstawili swoje
stanowiska procesowe w formie pisemnej – pisma z dnia 1 marca 2024 r.
Krajowa Izba Odwoławcza– po przeprowadzeniu rozprawy w przedmiotowych sprawach, po zapoznaniu
się ze stanowiskami przedstawionymi w odwołaniach, odpowiedziach na odwołania, stanowiskiem
przystępujących, konfrontując je z zebranym w sprawie materiałem procesowym, w tym z dokumentacją
postępowania o udzielenie zamówienia publicznego oraz po wysłuchaniu oświadczeń i stanowisk złożonych
ustnie do protokołu w toku rozprawy – ustaliła i zważyła, co następuje:
Skład orzekający stwierdził, że połączone do wspólnego rozpoznania odwołania dotyczą materii określonej w art.
513 p.z.p. i podlegają rozpoznaniu zgodnie z art. 517 p.z.p. Izba stwierdziła również, że nie została wypełniona żadna z
przesłanek określonych w art. 528 p.z.p., których stwierdzenie skutkowałoby odrzuceniem odwołań i odstąpieniem od
badania meritum sprawy.
Izba ustaliła, że stan faktyczny nie był między stronami sporny, strony różniły się oceną prawną zaistniałych
okoliczności faktycznych – osią sporu była weryfikacja prawidłowości czynności zamawiającego polegającej na ocenie
złożonych przez przystępujących wyjaśnień sposobu kalkulacji ceny wraz z dowodami. W ocenie odwołujących oferty
przystępującego DAR i przystępującego BRANDIV powinny zostać odrzucone, ponieważ zawierają rażąco niskie ceny, a
złożone wyjaśnienia nie uzasadniają zaoferowanych cen – co spowodowało naruszenie przez zamawiającego art. 226
ust. 1 pkt 8 p.z.p. oraz art. 224 ust. 6 p.z.p.
Skład orzekający dokonał oceny stanu faktycznego ustalonego w sprawie mając na uwadze art. 554 ust. 1 pkt 1
p.z.p., który stanowi, że Izba uwzględnia odwołanie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub
może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia.
Izba – uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy, po dokonaniu ustaleń poczynionych na podstawie
dokumentacji postępowania, w szczególności w oparciu o postanowienia ogłoszenia o zamówieniu, złożone oferty,
korespondencję prowadzoną w toku przetargu, zważając na okoliczności faktyczne podniesione w odwołaniach –
stwierdziła, że sformułowane przez odwołujących zarzuty nie znajdują oparcia w ustalonym stanie faktycznym i
prawnym, a zatem rozpoznawane odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Dokonana przez skład orzekający kontrola
czynności zamawiającego skutkowała stwierdzeniem, iż prawidłowo oceniono złożone przez przystępujących
wyjaśnienia i dowody, zaś zarzuty stawiane w tym zakresie przez odwołujących są bezzasadne i jako takie powinny
zostać oddalone. Stanowisko o ogólnych wyjaśnieniach, bez udowodnienia realności zaoferowanej ceny nie znajduje
oparcia w materiale procesowym. Wyjaśnienia sposobu kalkulacji ceny zawierają szczegółowe, adekwatne odpowiedzi
na wątpliwości zamawiającego, w tym jednoznacznie i kompletnie odpowiadają na treść wezwań do złożenia wyjaśnień.
Izba stwierdziła, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone przez zamawiającego prawidłowo i
doprowadziło do wykazania, że przystępujący rzetelnie skalkulowali ceny, w oparciu o indywidualne uwarunkowania,
które zostały wykazane odpowiednimi środkami dowodowymi, wobec czego uczyniono zadość obowiązkowi
określonemu w art. 224 ust. 5 p.z.p. Przechodząc do omówienia poszczególnych elementów wyjaśnień sposobu
kalkulacji ceny złożonych przez przystępujących, skład orzekający wskazuje co następuje.
W odwołaniu sygn. akt: KIO 516/24 odwołujący Chybotex podnosił, że z wyjaśnień przystępującego DAR
złożonych w dniu 15 stycznia 2024 r., na wezwanie zamawiającego z dnia 3 stycznia 2024 r. wynika, iż przystępujący nie
uwzględnił w cenie ofertowej kosztów utylizacji odpadów, co miało powodować niedoszacowanie na poziomie 24.134,60
zł netto miesięcznie (362.019,00 zł w skali całego zamówienia). Skład orzekający stwierdził, że takie założenie
odwołującego pomija treść złożonych wyjaśnień sposobu kalkulacji ceny i jako nieznajdujące oparcia w materiale
procesowym nie zasługuje na podzielenie. W tym miejscu warto zaznaczyć, że wyjaśnienia ceny zostały częściowo
skutecznie zastrzeżone jako tajemnica przedsiębiorstwa przystępującego DAR, co nie zostało zaskarżone.
Izba ustaliła, że w wyjaśnieniach z dnia 15 stycznia 2024 r. przystępujący DAR szczegółowo opisał ten czynnik
cenotwórczy w lit. d na str. 8-9, co poparto adekwatnymi dowodami. Z treści wyjaśnień kalkulacji ceny jednoznacznie
wynika, że wszelkie koszty związane z odbiorem, wywozem i utylizacją odpadów zostały dostrzeżone przez wykonawcę
i uwzględnione w cenie oferty. Wskazano także na indywidulane warunki w tym zakresie, które posiada przystępujący,
które wpływają na możliwość zaoferowania korzystnej ceny, co poparto wiarygodnymi dowodami stanowiącymi
załączniki do wyjaśnień wskazującymi, iż zastosowane stawki są rynkowe i ekwiwalentne. Jest to spójne ze
szczegółową kalkulacją ceny, która została odtajniona przez zamawiającego, w której wskazano ten koszt w kosztach
pośrednich (wynoszących 60%, wliczonych w ceny jednostkowe). Powyższe dodatkowo potwierdza oświadczenie
kosztorysanta, pana P.W.
Strony były zgodne, że dla niemal każdej pozycji kosztowej powstaje koszt utylizacji odpadów, więc wliczenie tej
ceny w koszt pośredni dla cen jednostkowych jest prawidłowe, są to tez różne odpady np. odpady organiczne czy odpady
z koszy ulicznych/koszy na psie nieczystości, stąd uśrednienie i zawarcie tej ceny w kosztach pośrednich jest
racjonalne. Skład orzekający zgadza się także z zamawiającym, że nie ma podstaw do wymagania wskazania odrębnej
pozycji takiego kosztu (zamawiający także nie narzucał takich wymagań w wezwaniu do złożenia wyjaśnień ceny), a
przyjęcie uśrednionej stawki jest właściwe.
Zarzut sprowadza się do stwierdzenia przez odwołującego, że koszt ten został pominięty i na tym strona
poprzestaje; w dalszej części odwołania następuje kalkulacja własna odwołującego rzekomo nieuwzględnionego kosztu
(vide str. 7-9 odwołania). Jednakże skoro hipoteza o pominięciu przedmiotowego kosztu przez przystępującego jest
sprzeczna z treścią wyjaśnień sposobu kalkulacji ceny, szczegółowe odnoszenie się do wyliczeń odwołującego, które
zostały oparte na wadliwym założeniu wyjściowym, jest niecelowe, ponieważ wyliczenia te nie dotyczą oferty
przystępującego. Zatem jedynie dodatkowo skład orzekający zaznacza, że popiera i przyjmuje za własną argumentację
zamawiającego wyrażoną w odpowiedzi na odwołanie, że wskazane rozliczenie na tony jest błędne, gdyż przystępujący
DAR przyjął rozliczenie za wywóz kontenera o określonej objętości, więc dla prawidłowości kalkulacji odwołujący
powinien przeliczyć wagę 1 metra sześciennego odpadów na 1 tonę, aby ustalić prawidłową stawkę za wywóz odpadów.
Ponadto na wagę metra sześciennego wpływa rodzaj odpadu, co pominięto. Omawiane wyliczenie jest zatem nie tylko
nie związane z ofertą przystępującego i z jego wyjaśnieniami sposobu kalkulacji ceny, a dodatkowo jest znacząco
uproszczone i sporządzono je w wadliwej jednostce miary.
Odwołujący Chybotex podnosił także, iż przyjęcie przez przystępującego kosztu worka na śmieci za 3 grosze za
sztukę jest pozbawione przymiotu wiarygodności. Koszt worka na śmieci wynosi 29-40 groszy. Podnoszono również, że
przystępujący DAR nie złożył żadnych dowodów potwierdzających przyjętą cenę. Izba stwierdziła, że także i to założenie
odwołującego mija się z treścią wyjaśnień sposobu kalkulacji ceny przystępującego DAR. Po pierwsze, w odtajnionej
kalkulacji szczegółowej przystępujący przyjął metodę uśrednienia kosztów, stąd przyjęto średnio 3 grosze na daną
pozycję, co nie oznacza przyjęcia ceny jednego worka za 3 grosze. Cena stanowi wartość uśrednioną kosztu zakupu
worka, jaki przypada na realizację danej części zamówienia (3 grosze za m2). Po drugie, cena za jeden worek, którą
przystępujący przyjął w cenie oferty bezpośrednio wynika z części opisowej wyjaśnień ceny (lit. c na str. 8 wyjaśnień z
15.01.24 r.) i została poparta dowodem, który został skutecznie zastrzeżony tajemnicą przedsiębiorstwa
przystępującego. Warto dodać, że wskazana tam cena mieści się w kwocie podanej przez odwołującego jako cena
rynkowa, zatem nie jest rażąco niska.
Izba dalej stwierdziła, że nie znalazło potwierdzenia w wyjaśnieniach sposobu kalkulacji ceny stanowisko
odwołującego o zaniżeniu przez przystępującego DAR stawki za utrzymanie czystości przystanków komunikacji
miejskiej. Mając bowiem na uwadze formularz ofertowy przystępującego i treść wyjaśnień ceny – lit. b pn. bieżące letnie i
zimowe utrzymanie czystości przystanków komunikacji miejskiej na str. 4 wyjaśnień i zawartą tam, objętą tajemnicą
przedsiębiorstwa, cenę za XX miesięcy/cenę za miesiąc, co dzieląc przez 117 szt. daje kwotę zbieżną z formularzem
ofertowym przystępującego DAR – należy przyjąć, że przystępujący zaoferował 150,00 zł za utrzymanie jednej sztuki
przystanku, a nie za m2 przystanku, jak wadliwie wskazano w szczegółowej kalkulacji, która nie jest spójna z ww.
dokumentami.
Dokonując rekonstrukcji oświadczenia przystępującego zawartego w tabelarycznej kalkulacji cen jednostkowych
należy mieć na uwadze okoliczności, w których oświadczenie zostało złożone, w tym cel, jaki kalkulacja szczegółowa
miała spełniać (art. 65 § 1 k.c.) – wyjaśniać cenę z formularza ofertowego i pokazywać cenę z wyjaśnień, w rozbiciu na
szczegółowe ceny jednostkowe. Przy tym przyjęcie w ustalonym stanie rzeczy, że wolą przystępującego DAR było
wyliczenie w tabeli kalkulacji szczegółowej ceny za m2 jest nie tylko sprzeczne z formularzem oferty, ale wymagałoby
także przyjęcia irracjonalnego założenia, że wykonawca, który uczestniczy w profesjonalnym obrocie na tym rynku,
przyjmuje, że przystanek ma powierzchnię 1m. Odkodowując oświadczenie woli przystępującego ze szczegółowej
kalkulacji, mając na uwadze okoliczności w jakich zostało złożone, nie sposób przyjąć innego założenia, niż że doszło do
błędu pisarskiego w zakresie oznaczenia jednostki miary w tabeli. W szczególności, że w przedmiotowych tabelach
w kalkulacji kilkukrotnie wskazano jako jednostkę miary m2, mamy też szt. (np. tabela dot. oczyszczania tablic
informacyjnych, słupów ogłoszeniowych), km czy h. Dość skomplikowany charakter kalkulacji i wielość zastosowanych
różnych jednostek miary spowodował błąd w jednej z nich – omyłkę przy końcowym wskazaniu jednostki dotyczącej ceny
za bieżące letnie i zimowe utrzymanie czystości przystanków komunikacji miejskiej, którą zgodnie z wyjaśnieniami i
formularzem ofertowym powinna być szt., a nie m2. Dodatkowo powyższe potwierdza oświadczenie kosztorysanta pana
P.W. W konsekwencji nie sposób przyjąć, aby wyliczenia odwołującego Chybotex ze str. 10-11 odwołania dotyczyły
oferty przystępującego DAR. Jak również, mając na uwadze zestawienie cen przedłożone przez zamawiającego, kwota
zaoferowana przez przystępującego jest stawką rynkową, ekwiwalentną i nie odbiega od stawek zaoferowanych przez
innych wykonawców.
W zakresie zarzutu dotyczącego braku złożenia dokumentów potwierdzający wykorzystane do kalkulacji ceny
soli, worków do koszy, rękawic, materiałów eksploatacyjnych do podkosiarek czy pił mechanicznych, farb i sprzętu typu
grabie, łopaty, itp., Izba wskazuje, że nie znalazł on potwierdzania w wyjaśnieniach sposobu kalkulacji ceny złożonych
przez przystępującego DAR. Przystępujący złożył adekwatne i wiarygodne dowody w tym przedmiocie– stosowne oferty
załączono do wyjaśnień. Ponadto odwołujący w ogóle nie odniósł się do zaoferowanych przez przystępującego cen.
Takie postawienie zarzutu, w którym nie pada żadna kwota, powoduje, że stanowisko odwołującego Chybotex nie
poddaje się weryfikacji, ponieważ skład orzekający nie ma z czym skonfrontować treści i wyliczeń z wyjaśnień
przystępującego, co powoduje oddalenie odwołania w tym zakresie.
W przedmiocie odwołania sygn. akt: KIO 517/24 Izba dodatkowo wskazuje, że odwołujący Kawon podnosił, iż z
wyjaśnień przystępującego BRANDIV, które złożono w dniu 2 stycznia 2024 r., na wezwanie zamawiającego z dnia 20
grudnia 2023 r., wynika, że przystępujący nie uwzględnił w cenie ofertowej kosztów utylizacji odpadów, co miało
powodować niedoszacowanie na poziomie 11.660,80 zł netto miesięcznie (174.912,00 zł dla całego zamówienia). Skład
orzekający stwierdził, że takie założenie nie znajduje oparcia w materiale dowodowym i pomija treść złożonych
wyjaśnień sposobu kalkulacji ceny przystępującego. Warto też dodać, że wyjaśnienia ceny zostały częściowo skutecznie
zastrzeżone jako tajemnica przedsiębiorstwa przystępującego BRANDIV, co nie zostało zaskarżone.
Izba ustaliła, że w wyjaśnieniach przystępującego BRANDIV szczegółowo opisano rzeczony składnik
cenotwórczy – lit. d na str. 7-8 wyjaśnień z 2 stycznia 2024 r., oraz poparto wyjaśnienia miarodajnymi i adekwatnymi
dowodami. Z treści wyjaśnień kalkulacji ceny jednoznacznie wynika, że wszelkie koszty związane z odbiorem, wywozem
i utylizacją odpadów zostały dostrzeżone przez wykonawcę i uwzględnione w cenie oferty. Wskazano także na
indywidulane warunki w tym zakresie, które posiada przystępujący, które wpływają na możliwość zaoferowania
korzystnej ceny, co poparto dowodami z dokumentów stanowiącymi załączniki do wyjaśnień. Zgodnie z dowodami
przyjęte stawki są rynkowe i spójne ze szczegółową kalkulacją ceny. W szczegółowej, tabelarycznej kalkulacji kosz ten
uwzględniono w kosztach pośrednich wynoszących 60% i wliczonych w każdą cenę jednostkową, co dodatkowo
potwierdza oświadczenie kosztorysanta pana P.W.
Nie było spornym, że koszt utylizacji odpadów powstaje dla niemal każdej pozycji kosztowej, więc wliczenie go w
koszt pośredni dla cen jednostkowych jest właściwe. Są to też różne rodzaje odpadów (np. odpady organiczne czy
odpady z koszy ulicznych/koszy na psie nieczystości), stąd uśrednienie i zawarcie tej ceny w kosztach pośrednich cen
jednostkowych jest racjonalne. Izba zgadza się także z zamawiającym, że nie ma podstaw do wymagania wskazania
odrębnej pozycji dla takiego kosztu – tym bardziej, że zamawiający nie narzucał takich wymagań w wezwaniu do
złożenia wyjaśnień ceny. Ergo przyjęcie uśrednionej stawki jest prawidłowe.
Warto także zaznaczyć, że omawiany zarzut sprowadza się do stwierdzenia przez odwołującego Kawon, że
koszt ten został pominięty, w dalszej części odwołania następuje kalkulacja własna odwołującego rzekomo
nieuwzględnionego kosztu – str. 6-9 odwołania. Skoro więc hipoteza o pominięciu przedmiotowego kosztu przez
przystępującego BRANDIV mija się z treścią wyjaśnień sposobu kalkulacji ceny, szczegółowe odnoszenie się do
wyliczeń opartych na nieprawidłowym założeniu odwołującego jest niecelowe, gdyż wyliczenia te nie dotyczą oferty
przystępującego. Jedynie dodatkowo skład orzekający zauważa, że popiera i przyjmuje za własną argumentację
zamawiającego wyrażoną w odpowiedzi na odwołanie, że wskazane w odwołaniu rozliczenie na tony jest wadliwe,
ponieważ przystępujący przyjął rozliczenie za wywóz kontenera o określonej objętości. Dla prawidłowości kalkulacji
odwołujący powinien przeliczyć wagę 1 metra sześciennego odpadów na 1 tonę, aby ustalić prawidłową stawkę za
wywóz odpadów, przy tym na wagę metra sześciennego wpływa rodzaj odpadu, co pominięto. Zatem wyliczenie
odwołującego nie jest nawet luźno związane z ofertą przystępującego i z jego wyjaśnieniami sposobu kalkulacji ceny, a
dodatkowo jest wadliwie, znacząco uproszczone i sporządzone w nieprawidłowej jednostce miary.
Dalej odwołujący Kawon podnosił, że niewiarygodnym jest przyjęcie przez przystępującego kosztu worka na
śmieci za 3 grosze za sztukę, ponieważ taki koszt wynosi 29-40 groszy. Wskazywano też, że przystępujący BRANDIV
nie złożył żadnych dowodów potwierdzających przyjętą cenę. Izba stwierdziła, że i to założenie odwołującego jest
sprzeczne z treścią wyjaśnień sposobu kalkulacji ceny przystępującego BRANDIV.
W kalkulacji szczegółowej przystępujący przyjął metodę uśrednienia kosztów, stąd przyjęto średnio 3 grosze na
daną pozycję, co nie oznacza przyjęcia ceny jednego worka w wysokości 3 groszy. Cena z wyjaśnień stanowi wartość
uśrednioną kosztu zakupu worka, jaki przypada na realizację danej części zamówienia, tj. 3 grosze za m2. Natomiast
cena za jeden worek, którą przystępujący przyjął w cenie oferty, bezpośrednio wynika z części opisowej wyjaśnień ceny
– tak lit. c, str. 6-7 wyjaśnień ceny, i została poparta właściwym dowodem, który jest skutecznie zastrzeżony tajemnicą
przedsiębiorstwa przystępującego. Dodatkowo Izba wskazuje, że wskazana tam wartość mieści się w kwocie podanej
przez odwołującego jako cena ekwiwalentna, więc nie jest to cena rażąco niska.
Skład orzekający dalej stwierdził, że nie znalazło potwierdzenia w wyjaśnieniach sposobu kalkulacji ceny
stanowisko odwołującego o zaniżeniu przez przystępującego BRANDIV stawki za utrzymanie czystości przystanków
komunikacji miejskiej. Mając na uwadze formularz ofertowy przystępującego i treść wyjaśnień ceny (str. 8, lit. b pn.
bieżące letnie i zimowe utrzymanie czystości przystanków komunikacji miejskiej i podaną tam, objętą tajemnicą
przedsiębiorstwa, cenę za XX miesięcy/cenę za miesiąc, co dzieląc przez 76 szt. daje kwotę zbieżną z formularzem
ofertowym przystępującego) należy przyjąć, że przystępujący zaoferował 200,00 zł za utrzymanie jednej sztuki
przystanku, a nie za m2 przystanku, jak wadliwie wskazano w szczegółowej, tabelarycznej kalkulacji, która nie jest spójna
z powyższymi dokumentami.
Dokonując odkodowania oświadczenia przystępującego zawartego w tabelarycznej kalkulacji cen jednostkowych
należy mieć na uwadze okoliczności, w których to oświadczenie zostało złożone (art. 65 § 1 k.c.), w tym także powód
składania szczegółowej kalkulacji przez wykonawcę, którym jest wyjaśnienie ceny z formularza ofertowego i pokazanie
ceny z wyjaśnień, w rozbiciu na szczegółowe ceny jednostkowe. Należy mieć także na uwadze, że przyjęcie w
ustalonym stanie rzeczy, że wolą przystępującego BRANDIV było wyliczenie w tabeli kalkulacji szczegółowej ceny za m2
jest nie tylko sprzeczne z jego formularzem oferty, ale wymagałoby przyjęcia nieracjonalnego założenia, że wykonujący
swoją działalność zawodowo, uczestniczący w profesjonalnym obrocie na tym rynku wykonawca zakłada, że przystanek
ma powierzchnię 1m. Rekonstruując oświadczenie woli przystępującego ze szczegółowej kalkulacji, mając na uwadze
okoliczności w jakich zostało złożone, nie sposób przyjąć innego założenia, niż że doszło do omyłki w zakresie
oznaczenia jednostki miary w tabeli. Dodatkowo, w tabelach kalkulacji kilkukrotnie wskazano jako jednostkę m2,
zastosowano też szt. (np. mycie i dezynfekcja obiektów małej architektury), km lub h. Dość skomplikowany charakter
kalkulacji i wielość zastosowanych różnych jednostek miary spowodował błąd pisarski w jednej z nich – omyłkę w
końcowym wskazaniu jednostki dotyczącej ceny za bieżące letnie i zimowe utrzymanie czystości przystanków
komunikacji miejskiej, którą zgodnie z wyjaśnieniami i formularzem ofertowym powinna być szt., a nie m2. Powyższe
dodatkowo potwierdza złożone przez przystępującego oświadczenie kosztorysanta (tak oświadczenie pana P.W.).
Nie sposób zatem przyjąć, żeby wyliczenia odwołującego Kawon, zawarte na str. 10 odwołania, dotyczą oferty
przystępującego. Natomiast mając na uwadze zestawienie cen, które zostało przedłożone przez zamawiającego, kwota
zaoferowana przez przystępującego BRANDIV jest stawką rynkową, ekwiwalentną i nie odbiega od stawek
zaoferowanych przez innych wykonawców.
Co do argumentacji odwołującego Kawon dotyczącej braku złożenia przez przystępującego dokumentów
potwierdzający wykorzystane do kalkulacji ceny soli, worków do koszy, rękawic, materiałów eksploatacyjnych do
podkosiarek czy pił mechanicznych, farb i sprzętu typu grabie, łopaty itp., skład orzekający stwierdził, że stanowisko to
nie znalazło potwierdzania w wyjaśnieniach sposobu kalkulacji ceny przystępującego BRANDIV. Przystępujący
przedstawił adekwatne i miarodajne dowody w tym zakresie – właściwe oferty, które załączono do wyjaśnień. Należy
także zaznaczyć, że odwołujący w ogóle nie odniósł się do poziomu zaoferowanych przez przystępującego cen.
Postawiono zarzut, w którym nie pada żadna kwota, co powoduje, że stanowisko odwołującego nie poddaje się
weryfikacji, ponieważ Izba nie ma z czym skonfrontować treści i wyliczeń z wyjaśnień przystępującego, co powoduje
oddalenie odwołania w tym zakresie.
Ponadto w obydwu sprawach (sygn. akt: KIO 516/24 i sygn. akt: KIO 517/24) odwołujący podnosili, że wyjaśnienia
sposobu kalkulacji ceny przystępujących są nieweryfikowalne. W ocenie Izby nie sposób nie zauważyć, że
przedstawiając uzasadnienie faktyczne tej tezy odwołujący ograniczyli się do gołosłownego stwierdzenia, że
zamawiający na podstawie wyjaśnień nie jest w stanie ustalić czy założenia do kalkulacji są zgodne z dokumentacją
postępowania, w jaki sposób wyliczono stawki jednostkowe, w tym jak wyliczono koszt sprzętu, ludzi, materiałów,
kosztów administracyjnych, kosztów wywozu odpadów, etc. Nie jest możliwe skonstruowanie skutecznego zarzutu w
oparciu jedynie o subiektywne, nie poparte żadnymi dowodami przekonanie strony w zakresie rzeczywistości – Krajowa
Izba Odwoławcza orzeka bowiem na podstawie dowodów, nie zaś twierdzeń, a tym bardziej przekonania stron.
Ponieważ przystępujący obszernie i rzeczowo wykazali zasadność dokonanych kalkulacji, które poparto właściwym
materiałem dowodowym, a odwołujący ograniczyli się nawet nie do twierdzeń, a wyrażenia swojego przekonania
o nieweryfikowalności kalkulacji, nie było żadnych podstaw, aby wiarygodne wyjaśnienia ceny zakwestionować. Innymi
słowy, nie wystarczy samo postulowanie, że zdaniem odwołujących przystępujący powinni wyjaśnić więcej, bardziej
szczegółowo opisać składniki cenowe, czy pokazać szersze wyliczenia. Gołosłowna polemika z wybranymi czynnikami
obniżającymi cenę z wyjaśnień nie wystarczy, by podważyć ocenę zamawiającego o prawidłowo wyjaśnionej cenie.
Odwołujący pomylili podnoszenie twierdzeń z ich wykazywaniem, nie podjęto próby przedstawienia dowodów, które
pozwoliłyby na odniesienie się i ocenę tego stanowiska.
Odwołanie posiada raczej charakter polemiki z czynnikami podanymi w wyjaśnieniach przystępujących, bez
faktycznego podważenia szczegółowych kalkulacji i dowodów, niejednokrotnie z pominięciem treści tych wyjaśnień.
Odwołujący w sposób niezasadny uznali, że ciężar dowodowy przerzucony na wykonawcę, którego cena ofertowa jest
kwestionowana, ma charakter absolutny i wystarczającym jest samo zakwestionowanie treści wyjaśnień, tak jakby cena
nie była szczegółowo wyjaśniana. Odwołujący przy tym pominęli, że udzielając wyjaśnień przystępujący dostarczyli już
materiał dowodowy na poparcie swoich kalkulacji cenowych, a więc sprostali ciężarowi nałożonemu przez przepisy
prawa – w przypadku uznania tego materiału za prawidłowy nie sposób jest odnaleźć w regulacjach p.z.p. obowiązku
dalszego dowodzenia okoliczności już dostatecznie wyjaśnionych w toku postępowania o udzielenie zamówienia
publicznego. Przyjmując zatem koncepcję powstania domniemania zaoferowania rażąco niskiej ceny w wyniku
wezwania wykonawcy do złożenia wyjaśnień, należy stwierdzić, że domniemanie to zostało przez przystępujących
obalone poprzez złożenie wyjaśnień sposobu kalkulacji ceny wraz z dowodami.
Zarzut dotyczący rażąco niskiej ceny powinien wskazywać na konkretną czynność zamawiającego, mającą
zdaniem odwołujących naruszać przepis prawa, przy określeniu sposobu naruszenia tej normy i podaniu okoliczności
uzasadniających wniesienie odwołania (art. 516 ust. 1 pkt 7 i 10 p.z.p.), aby skutecznie podważyć ocenę zamawiającego
i wykazać naruszenie prawa należałoby wskazać na błąd, jaki popełniła jednostka zamawiająca oceniając kalkulacje
przystępujących. Błąd ten musiałby być zauważalny, czyli możliwy do wyjaśnienia przez pryzmat zasad racjonalnej
oceny, wówczas możliwe byłoby wykazanie, że starannie działający zamawiający oceniłby wyjaśnienia przystępujących
(lub chociażby mógłby je ocenić) w sposób odmienny, niż zamawiający w niniejszym postępowaniu.
Zarzuty nieweryfikowalności wyjaśnień ceny zostały skonstruowane w ten sposób, że zamiast wskazania
konkretnych wad wyjaśnień przystępujących przyjęto strategię spekulacyjnego kwestionowania miernika staranności
zamawiającego przy ocenie wyjaśnień sposobu kalkulacji ceny. W istocie więc zarzuty nie zawierają odniesienia się do
mankamentów czynności zamawiającego, a hipotetyczną narrację artykułującą przekonanie odwołujących jak czynność
tą można byłoby przeprowadzić w jego ocenie lepiej, w sposób bardziej kompletny, co można byłoby wyjaśnić bardziej,
czy jaki standard oceny zastosować wobec jego konkurencji. Niestety model postępowania przed Izbą jest modelem
procesu kontradyktoryjnego, w którym strona, która nie zgadza się z oceną zamawiającego, musi wskazać i udowodnić
okoliczności faktyczne na poparcie swoich twierdzeń.
Wyjaśniając wadliwość tego rozumowania polegającą na przekonaniu, że wystarczające jest zakwestionowanie
standardu wedle jakiego wyjaśnienia sposobu kalkulacji ceny zostały ocenione przez zamawiającego, można odwołać
się do postawienia w postępowaniu cywilnym zarzutu naruszenia art. 233 k.p.c., gdzie strona podnosi, że materiał
zebrany w postępowaniu powinien być oceniony inaczej. Chociaż zamawiający oceniając wyjaśnienia i dowody
dotyczące wyliczenia ceny nie kieruje się regułami k.p.c., to jednak istnieją pewne uniwersalne standardy, zgodnie z
którymi taki materiał powinien zostać oceniony na gruncie polskiego systemu prawnego. Posiłkowo dla ich rekonstrukcji
można wskazać na ogólne zasady prawa cywilnego i postawić tezę, że prawidłowa czynność oceny wyjaśnień sposobu
kalkulacji ceny powinna opierać się na rozsądnym, logicznym procesie formułowania przekonań w oparciu o to, co z tego
materiału wynika.
Jeżeli zamawiający w sposób wszechstronny, weryfikowalny i zgodny z zasadami logicznego rozumowania oceni
wyjaśnienia ceny i złożone wraz z nimi dowody, to nie wystarczy przedstawienie przez odwołującego własnej,
konkurencyjnej oceny wyjaśnień, w szczególności sprowadzającej się próby nałożenia na przystępujących wyższego
standardu staranności – niezależnie od tego, co zostało wyjaśnione i udowodnione. Nie można bowiem nie zwrócić
uwagi, że odwołujący podnosząc zarzut nieweryfikowalności wyjaśnień w istocie przyjęli taktykę procesową
sprowadzającą się do podnoszenia, że daną okoliczność należy opisać bardziej szczegółowo, że wskazany czynnik
cenotwórczy trzeba wyjaśnić szerzej, bez znaczenia co w wyjaśnieniach wskazano. Innymi słowy, odwołujący przyjęli
taki miernik oceny, że niezależnie jak ocena została dokonana, to poprzeczkę dla tej oceny należało postawić wyżej.
Zdaniem odwołujących zamawiający oceniając złożone wyjaśnienia wyliczenia ceny powinien żądać wyjaśnień
szerszych, odnoszących się bardziej wnikliwie do każdej z okoliczności, a te uznać za zbyt ogólne i niepełne.
W praktyce może dojść do sytuacji, kiedy złożone wyjaśnienia sposobu kalkulacji ceny należy uznać za
abstrakcyjne czy nierzeczowe i wystarczy wykazanie, że zamawiający dokonał wadliwej czynności, ponieważ
lapidarność wyjaśnień nie pozwala na uznanie ceny za realną – wówczas już na bazie istniejącego w aktach
postępowania materiału dowodowego możliwe jest poczynienie takiego wniosku, a prawidłowo skonstruowane zarzuty
wykazują, w oparciu o ten materiał, że zamawiający ocenił go nielogicznie, niezgodnie z doświadczeniem życiowym,
wbrew ogólnej wiedzy o funkcjonowaniu rynku i wyciągnął z określonych faktów wnioski, które z nich nie wynikają.
Wówczas postawienie konkretnych zarzutów (co zostało ocenione, na podstawie czego i dlaczego ta ocena jest
wadliwa) może być w postępowaniu przed Izbą wystarczające. Jednak z taką sytuacją nie mamy do czynienia w
zakresie wyjaśnień złożonych przez przystępujących. W ustalonym stanie rzeczy nie wystarczy podnieść, że
zamawiający powinien ocenić wyjaśnienia bardziej surowo, żądając spełnienia standardu „wyższej poprzeczki”, a
należało wykazać, że jednostka zamawiające powinna ocenić wyjaśnienia przystępujących inaczej. Mając na uwadze
brzmienie ocenianych wyjaśnień sposobu kalkulacji ceny, nie wystarczy samo przekonanie odwołujących, że odmiennie
oceniliby wyjaśnienia swojej konkurencji niż zamawiający i żądaliby wyższego standardu, niezależnie, że przystępujący
w sposób prawidłowy i wyczerpujący wykazali realny charakter zaoferowanej ceny. Zdaniem Izby w rozpoznawanej
sprawie bowiem żadne okoliczności – czy to wynikające z dokumentacji postępowania, czy wskazywane przez
odwołujących – nie mogły doprowadzić do odmiennej oceny tych wyjaśnień.
Z materiału procesowego wynika, że złożono kompletne wyjaśnienia opisowe, w których wskazano indywidulane
okoliczności pozwalające na zaoferowanie korzystnej ceny oraz odniesiono się do poszczególnych składników
cenowych, które składają się na należytą realizację przedmiotu zamówienia. Przedstawienie właściwych dla
przystępujących warunków realizacji zamówienia, w korelacji ze wskazanymi tam czynnikami wpływającymi
i składającymi się na cenę, jest całkowicie wystarczające dla dokonania ich weryfikacji i powiązania z poziomem
zaoferowanej w ofertach ceny. Opisane okoliczności kalkulacji ceny poparto kosztorysami szczegółowymi,
zawierającymi drobiazgowe składniki cenotwórcze, tj. złożono kalkulacje tabelaryczne obrazujące wyliczenie cen
jednostkowych dla każdej pozycji kosztorysowej z uwzględnieniem robocizny, materiałów i sprzętu. Pokazano także
poziom kosztów pośrednich, ogólnych, innych kosztów oraz zysk wykazując, że uwzględniono wszystkie wymagania
dokumentacji postępowania i czynniki cenowe składające się na cenę oferty. Powyższe pozwala na prześledzenie i
zweryfikowanie sposobu obliczenia ceny. Wyjaśnienia sposobu kalkulacji ceny zawierają szczegółowe, adekwatne
odpowiedzi na wątpliwości zamawiającego, w tym jednoznacznie i całościowo odpowiadają na treść wezwań do złożenia
wyjaśnień. Wyjaśnienia obydwu przystępujących zostały poparte również materiałem dowodowym. W konsekwencji
zamawiający dysponował właściwym, adekwatnym i wystarczającym materiałem do stwierdzenia, że zaoferowane ceny
są realne i zawierają wszystkie koszty niezbędne do właściwej realizacji przedmiotu zamówienia.
Skład orzekający zgadza się także z zamawiającym i przystępującymi, że odwołujący wymagali poziomu
szczegółowości wyjaśnień kalkulacji ceny, którego sami nie spełnili składając swoje wyjaśnienia, których nie sposób
przyjąć za modelowe. Również stanowisko prezentowane przez odwołujących na rozprawie prowadzi do konkluzji, że
ich kalkulacja także jest nieweryfikowalna. Przy tym wyjaśnień ceny nie weryfikuje się wobec siebie, a wywodzenie, że w
swojej ocenie odwołujący złożyli szersze, bardziej szczegółowe wyjaśnienia – co nie znajduje potwierdzenia w materiale
procesowym – nie spowoduje, że ich konkurencja złożyła wyjaśnienia ogólne i niewystarczające. Fakt, iż złożone
wyjaśnienia nie odpowiadają standardom, jakie narzucają odwołujący innym wykonawcom, nie może stanowić
automatycznie podstawy do stwierdzenia, że ceny przystępujących są rażąco niskie. Charakterystyczne i dedykowane
okoliczności dotyczące realizacji przedmiotu zamówienia są zindywidualizowane dla każdego wykonawcy i nie ma
jednego, uniwersalnego wzorca – czy to w zakresie kalkulacji ceny ofertowej, czy też w zakresie treści składanych
wyjaśnień. W ocenie Izby przedłożone przez przystępujących wyjaśnienia potwierdzają, że zaoferowana cena pozwala
na należyte wykonanie przedmiotu zamówienia, a w konsekwencji zrealizowany został cel, na jaki zostały one
przedłożone.
Konkludując, skład orzekający zweryfikował prawidłowość przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego cenę
zaoferowaną przez przystępującego DAR i przystępującego BRANDIV, w ramach okoliczności wskazanych w
odwołaniach, mając na uwadze określone w SW Z warunki realizacji przedmiotu zamówienia, w wyniku czego
stwierdzono, że stawiane w tym zakresie przez odwołujących zarzuty są bezzasadne i jako takie nie zasługują na
uwzględnienie. Skład orzekający stwierdził, że argumenty zawarte w odwołaniach mają charakter polemiki z omawianymi
wyjaśnieniami, nie wykazują przy tym błędu, jaki mógłby stać się podstawą do uchylenia prawidłowej oceny
zamawiającego, ograniczając się do przedstawienia własnej, konkurencyjnej do zamawiającego, a zarazem
nieznajdującej aprobaty Izby oceny materiału procesowego, co powoduje, że obydwa odwołania zostały oddalone.
Ponadto, skład orzekający zaliczył na poczet materiału dowodowego złożone przez przystępujących zdjęcia,
które okazały się nieprzydatne dla ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Natomiast złożone przez
zamawiającego dokumenty dotyczące udostępnienia odwołującym treści wyjaśnień sposobu kalkulacji ceny,
znajdujących się w dokumentacji postępowania, zostały ex lege zaliczone na poczet materiału procesowego
(§ 8 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie postępowania przy rozpoznawaniu
odwołań przez Krajową Izbę Odwoławczą (Dz.U. z 2020 r. poz. 2453)).
Brak potwierdzenia zarzutów wskazanych w odwołaniach powoduje, iż w przedmiotowym stanie faktycznym nie
została wypełniona hipoteza art. 554 ust. 1 pkt 1 p.z.p., więc odwołania zostały przez Krajową Izbę Odwoławczą
oddalone.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania wydano na podstawie art. 575 p.z.p. obciążając strony kosztami
zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania odwoławczego z uwzględnieniem § 8 ust. 2 w zw. z § 5 pkt
1 i pkt 2 lit. a i b rozporządzenia z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania
odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).
Izba obciążyła odwołujących, których odwołania zostały oddalone, kosztami postępowania odwoławczego, na które w
każdej ze spraw złożył się uiszczony wpis (15 000,00 zł) i koszty poniesione tytułem wynagrodzenia pełnomocnika
odwołującego (3 600,00 zł).
Przewodniczący:
…………………………