sygn. akt: KIO 5156/25
WYROK
Warszawa, 02 stycznia 2026 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący:Emil Kuriata
Protokolant:Piotr Cegłowski
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 21 listopada 2025 r. przez
wykonawcę Alfavox Software sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu,
w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Skarb Państwa - Centrum e-Zdrowia
z siedzibą w Warszawie,
przy udziale uczestnika po stronie odwołującego:
a)Integrated Solutions sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie,
przy udziale uczestników po stronie zamawiającego:
a)SoftBlue S.A. z siedzibą w Bydgoszczy,
b)MCX Pro sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie,
orzeka:
1. Oddala odwołanie.
2. Kosztami postępowania obciąża wykonawcę Alfavox Software sp. z o.o. z siedzibą
w Poznaniu i:
2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych
zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę Alfavox Software
sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu, tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące
sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez zamawiającego Skarb Państwa - Centrum e-Zdrowia z siedzibą w
Warszawie, tytułem wynagrodzenia pełnomocnika,
2.2. zasądza od wykonawcy Alfavox Software sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu na rzecz zamawiającego Skarbu
Państwa - Centrum e-Zdrowia z siedzibą w Warszawie, kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych
zero groszy) poniesioną przez zamawiającego Skarb Państwa - Centrum e-Zdrowia z siedzibą w Warszawie,
stanowiącą koszty postępowania odwoławczego.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący:…………………………
sygn. akt: KIO 5156/25
Uzasadnienie
Zamawiający – Skarb Państwa - Centrum e-Zdrowia z siedzibą w Warszawie- prowadzi postępowanie o udzielenie
zamówienia publicznego, w trybie przetargu nieograniczonego, pn.: „Dostarczenie systemu Asystenta SI (VoiceBot) dla
Centralnej e-Rejestracji”.
21 listopada 2025 roku, wykonawca Alfavox Software sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (dalej „odwołujący”) wniósł
odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej.
Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:
1.art. 106 ust. 2 w zw. z art. 16 pkt. 1) i 2) ustawy Pzp, przez żądanie w Roz. VIII SW Z próbki rozumianej jako dostęp
do wersji demonstracyjnej systemu oferowanego
ramach oferty, gotowego do zaprezentowania funkcjonalności opisanych w OPZ,
co w efekcie oznacza konieczność wykonania i przygotowania tego systemu w całości na dzień składania ofert,
co w konsekwencji prowadzi do realizacji znakomitej większości zamówienia przed zawarciem Umowy, generując
koszty i angażując zasoby niewspółmierne do celu jakim jest ocena zgodności wymogów zamawiającego z OPZ;
2.art. 240 ust. 1 i 2 ustawy Pzp, przez opisanie kryteriów oceny oferty w zakresie jakościowym (Roz. XV SW Z
Parametry jakościowe dla systemu Asystenta SI (Q)
w sposób niejednoznaczny, który nie zapewnia obiektywnej oceny i porównania ofert, umożliwiając
zamawiającemu dokonanie subiektywnej oceny, co stanowi naruszenie art. 16 pkt. 1) i 2) ustawy Pzp poprzez
prowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w sposób niezapewniający zachowania
uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców oraz przejrzystości.
Odwołujący wniósł o nakazanie zamawiającemu dokonania zmiany dokumentów zamówienia, w sposób
uwzględniający argumentację odwołania zawartą w uzasadnieniu tj.
1)nakazanie zamawiającemu dokonania modyfikacji Roz. VIII SWZ przez usunięcie
z katalogu przedmiotowych środków dowodowych demonstracji systemu tj. wykreślenie ust. 1 pkt 1) i
jednoczesnej modyfikacji treści wzoru załącznika nr 13 do SW Z, tak by przyjął następującą treść: „Działając w
imieniu i na rzecz producenta Systemu ................. (nazwa Systemu), na potrzeby postępowania o udzielenie
prowadzonego przez Zamawiającego - Centrum e-Zdrowia zamówienia publicznego, którego przedmiotem jest
Dostarczenie systemu Asystenta SI (VoiceBot) dla Centralnej
e-Rejestracji, znak sprawy: ZPRZ.270.198.2025 oświadczam, że zaoferowany system jest z aktualnej linii
produktowej oraz że będzie utrzymywany i rozwijany przez okres zapewnienia usługi gwarancyjnej - 60 miesięcy
oraz pozwala na dostosowanie do wszelkich wymagań OPZ ustanowionych w ww. postępowaniu”,
2)nakazanie zamawiającemu dokonania modyfikacji SWZ poprzez usunięcie kryterium
w pkt 2.3 Roz. XV SWZ pn. Parametry jakościowe dla systemu Asystenta SI (Q)
i wprowadzenie dotychczas obowiązujących kryteriów tj. Kryterium cena 70%
i kryterium termin realizacji zamówienia 30%,
3)ewentualnie w przypadku nieuwzględnienia ww. żądań zasadniczych wnoszę
o nakazanie wedle żądań ewentualnych wyrażonych w dalszej części uzasadnienia.
Odwołujący wskazał, że posiada interes we wniesieniu niniejszego odwołania, gdyż czynności i naruszenia jakich
dopuścił się zamawiający uniemożliwiają odwołującemu ubieganie się o udzielenie zamówienia, a tym samym uzyskanie
przedmiotowego zamówienia. Odwołujący jest potencjalnym wykonawcą zainteresowanym w uzyskaniu zamówienia
publicznego, którego dotyczy postępowanie objęte niniejszym odwołaniem. Odwołujący
w ramach swojej działalności oferuje oprogramowanie oraz świadczy usługi w istotnym zakresie podobne do tych, które
są przedmiotem postępowania. Utrzymanie postanowień SW Z w obecnym kształcie uniemożliwia odwołującemu
konkurowanie w niniejszym postępowaniu z uwagi na brak zachowania jednoznaczności i proporcjonalności, co godzi
w zasadę równego traktowania i uczciwej konkurencji. W związku z tym, odwołujący może ponieść szkodę w postaci nie
udzielenia mu zamówienia.
Zamawiający złożył pisemną odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o oddalenie odwołania w całości.
Pismo procesowe w sprawie złożył również przystępujący wykonawca SoftBlue S.A., który wniósł o oddalenie
odwołania w całości.
Do sprawy odwołujący złożył również dodatkowo wnioski dowodowe.
Izba ustaliła i zważyła, co następuje.
Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego
z zastosowaniem przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych wymaganych przy procedurze, której wartość
szacunkowa zamówienia przekracza kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ustawy Prawo
zamówień publicznych.
Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że odwołujący posiada interes w uzyskaniu przedmiotowego zamówienia,
kwalifikowany możliwością poniesienia szkody w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy, o których
mowa w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp, co uprawniało go do złożenia odwołania.
Izba stwierdziła, że nie zachodzą przesłanki do odrzucenia odwołania.
Uwzględniając dokumentację z przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, jak
również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska stron oraz przystępujących, złożone w pismach
procesowych, jak też podczas rozprawy Izba stwierdziła, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej zarzuty odwołującego są bezzasadne. Krajowa Izba Odwoławcza podzielając w
całości stanowisko zamawiającego i przystępujących po stronie zamawiającego wykonawców (za wyrokiem Sądu
Okręgowego w Warszawie z 25.08.2015 r., sygn. akt: XXIII Ga 1072/15: I„zba ma prawo podzielić zarzuty i wartościową
argumentację jednego z uczestników, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów”), wskazuje, co następuje.
Odwołujący uzasadniając zarzuty odwołania wskazał, iż zamawiający określił wymaganie, iż próbka będzie służyła
celem weryfikacji spełniania wymogów zamawiającego oraz celem przyznania dodatkowej punktacji. Zamawiający
określił procedurę oceny próbki w Roz. XV SW Z, wskazując, że będzie dokonywał weryfikacji bezwzględnie określonych
wymogów OPZ jednak nie podał których. Można jedynie przypuszczać, że zamawiający miał na myśli punkty W11 oraz
W27 OPZ, chodź nie ma co do tego pewności. Sposób konstrukcji SW Z jest o tyle nieczytelny, że wywnioskowanie
powyższej konkluzji, które konkretnie wymogi OPZ mają być przedmiotem badania, związane jest ze szczegółową
analizą opisów zastosowanych w Roz. XV, dotyczącym wprawdzie kryteriów oceny ofert jednak odnoszących się
również do metod testowania wymogów stanowiących bezwzględne minimum. Zamawiający w Roz. XV przeplata
bowiem kwestie dotyczące weryfikacji wymogów bezwzględnie wymaganych w OPZ oraz kwestie przyznania punktacji.
Aby więc możliwe było przetestowanie czy system spełnia wymagania pkt W11 OPZ (co wynika wprost ze s. 27
zaktualizowanej w dniu 11.11.2025 r. SW Z) czy też wymagania z pkt. W 27 należy zagwarantować dostęp do pełnej
wersji systemu, zasilonego danymi, ze stosownym silnikiem, z wgranymi diagramami ścieżek przeprowadzenia
rozmowy.
Po pierwsze zadanie takie nie może być obiektywnie wykonane w kilkanaście dni – od dnia wprowadzenia tej
modyfikacji SW Z do dnia składania ofert, jak również pociąga za sobą dostosowanie i konfigurację do konkretnych
wymogów OPZ, z uwzględnieniem specyfiki działania Zamawiającego. Wykonanie tego systemu i dostosowanie go do
potrzeb Zamawiającego jest zadaniem w ramach realizacji umowy, po jej zawarciu i jest związane
z odpłatnością. Koszty wykonania takich usług są ogromne, można estymować, iż stanowią ok 70% realizacji całego
zamówienia. Takie oczekiwania Zamawiającego są więc nadmierne w stosunku do celu jaki zamierza osiągnąć, a więc
weryfikacji zgodności oferowanych rozwiązań z OPZ. Wystarczającym bowiem byłoby poprzestanie na żądaniu złożenia
oświadczenia producenta Systemu, którego Zamawiający żąda w Roz. VIII na wzorze załącznika nr 13 do SW Z, który
obecnie ma potwierdzać, że zaoferowany system jest
z aktualnej linii produktowej oraz że będzie utrzymywany i rozwijany przez okres zapewnienia usługi gwarancyjnej - 60
miesięcy.
Wyłącznie bowiem producent ma możliwość, aby posiadając wszelkie prawa do ingerencji w kod oprogramowania
dokonać ewentualnych zabiegów pozwalających na dostosowanie oprogramowania do potrzeb klienta jakim jest
Zamawiający i jest w stanie obiektywnie ocenić na ile spełnienie wymagań OPZ będzie możliwe. Jest to dowód
obiektywny i jednoznaczny
i nie wiąże się z poniesieniem nieproporcjonalnych nakładów na przeprowadzenie demonstracji systemu. Na marginesie
należy również wskazać, że zapewnienie dostępu do systemu Zamawiającemu wiąże się z pozyskaniem zgody
producenta na korzystanie z tego systemu, zaś jak wynika z ustawy o prawach autorskich udzielenie licencji powinno
nastąpić w formie umowy z określeniem pól eksploatacji. Już choćby z tego powodu zapewnienie wersji demonstracyjnej
systemu, który musiałby być zasilony danymi konkretnego klienta, uwzględniając konkretne diagramy i ścieżki nie jest
możliwe przed zawarciem właściwej umowy regulującej również kwestie licencyjne.
Zamawiający obecnie oczekuje od wykonawców stworzenia de facto kompletnego prototypu systemu już w fazie
przetargu, na własny koszt i ryzyko. Taki warunek prowadzi do sytuacji, w której wykonawca zobowiązany jest wykonać
istotę przedmiotu zamówienia z góry, bez gwarancji uzyskania zamówienia. Jest to sprzeczne z charakterem procedury
przetargowej. Na etapie postępowania oferty powinny zawierać opis proponowanego rozwiązania, a realizacja
zamówienia następuje dopiero po wyborze wykonawcy i zawarciu umowy. Wymóg pełnej demonstracji funkcjonalnej
wywraca tę zasadę, niejako przesuwając etap wykonania zamówienia przed etap oceny ofert.
W ocenie Odwołującego, opisany wymóg narusza fundamentalne zasady postępowania
o udzielenie zamówienia publicznego – zasadę proporcjonalności oraz zasadę równego traktowania wykonawców,
wyrażone w art. 16 ustawy Pzp. Zgodnie z art. 16 Pzp Zamawiający musi prowadzić postępowanie w sposób uczciwy,
zapewniający równą konkurencję, a także proporcjonalny do przedmiotu zamówienia. Tymczasem obowiązek
dostarczenia w ofercie dostępu do kompletnie funkcjonalnego demo systemu jest nieproporcjonalny w stosunku do celu,
jaki Zamawiający chce osiągnąć, pomimo że dysponuje on innymi przedmiotowymi środkami dowodowymi
zabezpieczającymi interes Zamawiającego, jak np. oświadczenie producenta. Obecny wymóg nakłada natomiast na
wykonawców niezwykle duży wysiłek finansowy, organizacyjny i czasowy. Przygotowanie zaawansowanego systemu
informatycznego (takiego jak opisany w OPZ) do etapu demonstracji wiąże się
z zaangażowaniem znacznych zasobów (programistów, sprzętu, infrastruktury), co generuje poważne koszty.
Obciążanie tym wykonawców już na etapie składania ofert jest nieadekwatne – zasadnicze nakłady powinny następować
dopiero po wyborze oferty i w ramach realizacji umowy, a nie przedwstępnie u wszystkich konkurentów. Wymóg ten
narusza zasadę proporcjonalności, gdyż nie uwzględnia skali zamówienia i przerzuca nadmierne ciężary na
wykonawców (de facto wymaga się wykonania zamówienia “na próbę”).
Ustawodawca dopuścił możliwość żądania próbek tylko w sytuacjach, gdy jest to uzasadnione charakterem
zamówienia – innymi słowy, gdy przedmiot zamówienia ma cechy, których weryfikacja przed udzieleniem zamówienia
jest konieczna i typowo wymaga próbki.
W praktyce taki wymóg dotyczy najczęściej produktów standardowych, powtarzalnych, których jakość czy parametry
można empirycznie zbadać na próbkach (np. materiały budowlane, wyroby medyczne itp.). W przypadku systemów
informatycznych sytuacja jest odmienna, zwłaszcza gdy zamówienie dotyczy rozwiązania dedykowanego
(projektowanego od podstaw). W niniejszym postępowaniu przedmiotem zamówienia jest stworzenie i wdrożenie
nowego systemu (Asystenta SI) – jest to rozwiązanie dopiero mające powstać na zamówienie Zamawiającego, a nie
gotowy produkt dostępny na rynku. Żądanie próbki w postaci działającego systemu nie znajduje uzasadnienia w
charakterze zamówienia, ponieważ nie istnieje obiektywnie możliwość przedstawienia “gotowego” produktu przed jego
wytworzeniem. Skoro system ma zostać dopiero zaprojektowany i wykonany po udzieleniu zamówienia, to wymaganie
jego demonstracji na etapie ofert oznacza, że Zamawiający wymusza niejako wykonanie zamówienia przed czasem.
Jest to sprzeczne z celem instytucji próbek – próbka ma służyć potwierdzeniu określonych cech oferowanego produktu o
ile taki produkt już istnieje.
Należy podkreślić, że Opis przedmiotu zamówienia wskazuje, że Zamawiający nie oczekuje prostego rozwiązania
"pudełkowego", lecz skomplikowanego, dedykowanego systemu, który wymaga głębokiej indywidualizacji i integracji.
Świadczą o tym wymagania dotyczące wdrożenia systemu opisane w OPZ oraz wymagania wskazane we wzorze
Umowy, między innymi definicja systemu powołana wyżej, jak i wymaganie umowy dotyczące analizy
przedwdrożeniowej - rozwiązania "pudełkowe" nie wymagają rozbudowanej analizy przedwdrożeniowej. Sam fakt, że
Zamawiający wyodrębnił ten etap jako kluczowy dla wdrożenia, dowodzi, że oczekuje on dostosowania systemu do jego
specyficznych procesów, a nie gotowego rozwiązania. Żądanie demonstracji pełnego systemu prowadzi do
nieusprawiedliwionego zawężenia pola konkurencji – tylko nieliczni, najwięksi wykonawcy gotowi są ponieść wysokie
koszty przygotowania oferty (np. prototypowania systemu), co może wyeliminować z postępowania mniejsze
przedsiębiorstwa dysponujące odpowiednią wiedzą, lecz nie chcące ryzykować znacznych strat w przypadku
nieuzyskania zamówienia. Konsekwencją jest ograniczenie grona ofert i potencjalne zwiększenie ceny (ponieważ
wykonawcy skalkulują ryzyko i koszty przygotowania w cenie oferty lub wręcz zrezygnują, pozostawiając mniej
konkurencyjne środowisko). Taki efekt stoi w sprzeczności z celem zamówień publicznych, jakim jest uzyskanie
najlepszego rezultatu przy efektywnym wydatkowaniu środków.
Wobec tego Odwołujący wnosi o usunięcie przedmiotowego środka dowodowego w postaci demonstracji systemu i
zastąpienia go oświadczeniem producenta, o tym, że wykonanie takiego systemu będzie możliwe w procesie
dostosowania.
Zamawiający opisał w Roz. XV SW Z przebieg procesu oceny ofert dla kryterium jakościowego w sposób
nieprzejrzysty i uniemożliwiający tym samym Wykonawcom oszacowanie zasobów oraz czasu niezbędnego do
prawidłowego przygotowania próbki
z uwagi na brak gwarancji odpowiedniego czasu na przygotowanie demo, aby w ogóle móc być ocenionym w kryterium.
Zamawiający ponadto, jak wskazywano wyżej sporządził opis kryteriów, które w pewnym zakresie pokrywają się z
wymogami bezwzględnymi OPZ wyrażonymi w pkt. W27 OPZ.
Zamawiający więc z jednej strony wymaga jako bezwzględnie obowiązujących narzędzi NLU, TTS a z drugiej strony
poddaje ich weryfikację pod ocenę jakościową na nieokreślonych jednoznacznie warunkach, co zostanie dalej wykazane,
a taki opis stanowi wadę dokumentacji i przesądza o jej niezgodności z art. 240 ustawy Pzp.
Odwołujący wnosi więc o nakazanie dokonania modyfikacji SW Z poprzez usunięcie kryterium w pkt 2.3 Roz. XV SW Z
pn. Parametry jakościowe dla systemu Asystenta SI (Q)
i wprowadzenie dotychczas obowiązujących kryteriów tj. Kryterium cena 70% i kryterium termin realizacji zamówienia
30%, ewentualnie uwzględnienie poniżej sformułowanych żądań o ile Izba nie uwzględni najdalej idącego żądania.
Odwołujący wskazał po pierwsze, że gwarantowany czas wynoszący minimum 3 dni robocze na przygotowanie
demo opartego na przekazanych scenariuszach, narusza zasadę proporcjonalności wyrażoną w art. 16 pkt 2 ustawy
Pzp, poprzez zagwarantowanie minimalnego czasu niezbędnego do opracowania próbki nieadekwatnie do przedmiotu
zamówienia. Zapewnienie minimum 3 dni roboczych na przygotowanie demo od momentu otrzymania scenariuszy, jest
terminem rażąco nieproporcjonalnym w stosunku do skali
i skomplikowania przedmiotu zamówienia, opisanego szczegółowo w SW Z. Żądanie, aby Wykonawca w ciągu kilku dni
przygotował scenariusze demo (wytrenowanie i przetestowanie zaawansowanych mechanizmów AI/NLU wymaganych w
OPZ), na których przygotowanie
w ramach realizacji umowy przewidziano de facto kilkadziesiąt dni, jest niemożliwe do realizacji.
Po drugie Zamawiający zaniechał opublikowania scenariuszy testowych (demonstracyjnych) jednocześnie z
publikacją modyfikacji SW Z. Gdyby Zamawiający działał w sposób optymalny i w pełni przejrzysty, opublikowałby
scenariusze demonstracyjne jako załącznik do SW Z, bo tylko takie działanie pozwala na uznanie, że kryteria zostały
sporządzone w sposób jednoznaczny i konkretny. Każdy bowiem wykonawca musi mieć wiedzę co konkretnie będzie
przedmiotem testowania i za co konkretnie będą przyznawane punkty już na dzień składania ofert.
Takie działanie przyniosłoby następujące korzyści:
1)Pełna przejrzystość i rzetelna kalkulacja ceny oferty: Wykonawcy, znając w momencie przygotowania oferty
dokładny zakres prezentacji próbki, mogliby w sposób rzetelny
i odpowiedzialny skalkulować swoją ofertę. Przygotowanie prezentacji systemu AI/VoiceBot jest procesem
kosztochłonnym, angażującym zasoby deweloperskie, analityczne i testerskie. W obecnym modelu, Wykonawcy
zmuszeni są składać ofertę "w ciemno", nie znając zakresu prezentacji próbki.
2)Osiągnięcie realnego celu Zamawiającego, jakim jest ocena jakości. Wyznaczenie nawet minimum 3 dniowego
terminu na przygotowanie próbki nie mierzy jakości, lecz zdolność do szybkiego prototypowania. Gdyby
scenariusze były dostępne w SW Z, Wykonawcy mieliby na ich przygotowanie czas aż do momentu upływu
terminu składania ofert.
3)Wykonawcy od momentu złożenia ofert, do momentu otrzymania scenariuszy pozostają niejako w "zawieszeniu",
po którym w trybie niemalże pilnym angażują zasoby do odpowiedniego przygotowania próbki. Model z publikacją
scenariuszy w SW Z jest efektywniejszy – prace nad demo toczą się równolegle z przygotowaniem reszty
dokumentacji ofertowej, optymalizując czas i zasoby po stronie Wykonawców, co przekłada się na lepsze
przygotowanie i niższą cenę finalną dla Zamawiającego.
Konieczne jest więc określenie już na etapie obecnym konkretnej procedury testowej wyrażonej w formie scenariuszy.
Po trzecie, niejednoznaczność kryteriów pogłębia wątpliwy charakter demonstracji systemu jako przedmiotowego
środka dowodowego. Zamawiający podkreślił w dokonanej modyfikacji SW Z, że w sytuacji, gdy Wykonawca nie złoży
wersji demonstracyjnej (demo) systemu oferowanego w ramach oferty, to oferta będzie podlegała odrzuceniu, co jest
niezgodne
z orzecznictwem. O ile bowiem demonstracja miałaby dotyczyć wymogów bezwzględnych można uznać, że jej
niezłożenie rodzi konsekwencje w postaci odrzucenia oferty, jednak
w zakresie funkcji demonstracji na potrzeby przyznania dodatkowej punktacji to jej nie złożenie powinno implikować
jedynie nie przyznanie punktów w kryterium jakościowym.
Po czwarte Zamawiający zdaje się wymagać, aby prezentacja systemu również posiadała interfejs w języku polskim,
co stanowi znaczące ograniczenie konkurencji. Zamawiający wymaga w pkt W02 OPZ: System musi posiadać interfejs
w języku polskim. Jednocześnie zgodnie z Roz. VIII próbka w postaci dostępu do wersji demonstracyjnej ma za zadanie
zapoznanie się z interfejsem użytkownika.
Warstwa językowa GUI to element, który może zostać zmieniony w ramach wdrożenia, podobnie jak branding,
kolorystyka czy układ ekranów. Prezentacja rozwiązania w języku angielskim nie wpływa na: algorytmikę, funkcjonalność,
AI, silniki przetwarzania, bezpieczeństwo, integracje.
W obszarach takich jak voiceboty, generatywna AI, NLP, NLU, ASR, TTS — globalne innowacje powstają przede
wszystkim w krajach anglojęzycznych lub posługujących się językiem angielskim jako standardem branżowym. Wymóg
pełnej lokalizacji na wersji demonstracyjnej sztucznie eliminuje właśnie te technologie, które mogą dać Zamawiającemu
wyższą jakość ASR/NLU, większą stabilność, lepszą skalowalność czy nowoczesną architekturę chmurową /
kontenerową. W praktyce każdy profesjonalny projekt IT obejmuje etap lokalizacji interfejsu, przetłumaczenia treści,
wdrożenia polskich napisów i dostosowania terminologii. Wymaganie, aby wersja polska była gotowa i testowana już na
demonstracji, oznacza wykonywanie pracy wdrożeniowej przed wyborem wykonawcy, co jest nielogiczne
i kosztowne. Wymaganie, by na etapie demo system był w pełni spolonizowany, oznacza
w praktyce wykluczenie całego światowego rynku technologii, a dopuszczenie jedynie lokalnych, często dużo słabszych
produktów. Wąskie wymagania językowe na etapie testów ograniczają więc konkurencję, zawyżają ceny (bo tylko lokalni
dostawcy mogą wystartować)
i wreszcie obniżają jakość dostępnych technologii. Nie jest wiec w interesie Zamawiającego ograniczanie prezentacji do
wersji polskiej.
Następnie odwołujący odniósł się do scenariuszy przypisanych poszczególnym, kwestionowanym przez
odwołującego, modułom podkreślając, że Zamawiający zobowiązany jest ukształtować treść SW Z w taki sposób, aby
otworzyć postępowanie na konkurencję
i umożliwić składanie ofert odzwierciedlających różnorodność rozwiązań technicznych dostępnych na danym rynku.
Celem postępowania jest bowiem zaspokojenie konkretnych potrzeb zamawiającego, z pominięciem wszelkich
nieobiektywnych wymagań
Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie zwrócił uwagę na przedmiot zamówienia. Głównym przedmiotem
zawieranej umowy, co zostało wyraźnie zaznaczane w § 1 projektowanych postanowień umowy, jest zakup Systemu
Asystenta SI wspomagającego Centralną e-Rejestrację obejmujący dostawę Systemu oraz jego wdrożenie oraz
zapewnienie przez Wykonawcę Usług Gwarancyjnych i Serwisowych przez okres 60 miesięcy od dnia odbioru przez
Zamawiającego Wdrożenia Systemu (usługa świadczona przez producenta Systemu). Przedmiotem zamówienia, co
zdaje się umknęło Odwołującemu, nie jest budową dedykowanego Systemu na potrzeby Zamawiającego (w tym
przeniesienie praw autorskich do takiego Systemu), a przeciwnie, jest nim dostarczenie gotowego Systemu, który
zostanie w trakcie obowiązywania umowy dostosowany na potrzeby Zamawiającego (kastomizacja)
w celu uruchomienia na infrastrukturze Zamawiającego jednej z funkcjonalności Centralnej
e-Rejestracji, a następnie udzielenie licencji na korzystanie z tego Systemu przez Zamawiającego. Zgodnie z
wymaganiem W44 OPZ Zamawiający wymaga, aby oferowany System pochodził z aktualnej linii produktowej oraz że
będzie utrzymywany i rozwijany przez okres zapewnienia usługi gwarancyjnej, co oznacza, że wbrew twierdzeniom
Odwołującego Zamawiający nie oczekuje stworzenia żadnego prototypu, a dostarczenie skastomizowanego rozwiązania
i zademonstrowanie go jako próbka w zakresie określonym w kryteriach jakościowych. Kluczowym celem
Zamawiającego w niniejszym postępowaniu jest nabycie Systemu Asystenta SI (System), który zapewni najlepszy
stosunek jakości do ceny. Weryfikacja jakości następuje już na etapie badania ofert poprzez ocenę dostarczonej próbki
Systemu w ramach jego demonstracji. Zamawiający oczekuje gotowego rozwiązania, które – po uwzględnieniu
niezbędnej kastomizacji wynikającej z wymagań – będzie możliwe do wdrożenia w terminie określonym w umowie, na
infrastrukturze Zamawiającego. Termin ten również nie jest przypadkowy, gdyż został narzucony przez ustawodawcę.
Zgodnie bowiem
z art. 8 ustawy z 26 września 2025 r. zmieniającej ustawę o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych (ustawa wejdzie w życie 1 stycznia 2026 r.), od 1 lipca 2026 r. Centrum e-Zdrowia ma obowiązek zapewnić
funkcjonowanie asystenta głosowego jako narzędzia wspierającego Centralną e-Rejestrację. Zamawiający postawił
warunek,
że System musi pochodzić z aktualnie rozwijanej linii produktowej producenta, z gwarancją jej utrzymania przez cały
okres świadczenia usług gwarancyjnych i serwisowych. Zamawiający wymaga, aby System nie był prototypem,
eksperymentem ani jedynie zapowiedzią wytworzenia obecnie nieistniejącego rozwiązania. Odwołujący obficie cytuje
uzasadnienia orzeczeń Krajowej Izby Odwoławczej (KIO) dotyczące prawnej możliwości przez Zamawiającego żądania
w postępowaniu próbki demonstracyjnej jako przedmiotowego środka dowodowego. Niemniej jednak orzeczenia te nie
mają zastosowania w niniejszym postępowaniu. W ramach skarżonego postępowania Zamawiający bowiem wymaga
dostarczenia dojrzałego Systemu, a dopiero na etapie jego wdrożenia na infrastrukturze Zamawiającego, dojdzie do jego
dostosowania, tak aby odpowiedzieć na potrzeby Zamawiającego związane z Centralną e-Rejestracją.
Żądanie próbki dostarczonego rozwiązania będzie podlegało ocenie jakościowej w zakresie kryteriów opisanych w
SW Z, co zostało szczegółowo opisane przez Zamawiającego w SW Z. Wbrew twierdzeniom Odwołującego, wymóg ten
jest konieczny, jeśli Zamawiający chce nabyć System już istniejący i dojrzały w swoich podstawowych założeniach, o
odpowiedniej jakości, który będzie na etapie realizacji Umowy jedynie dostosowany do potrzeb Zamawiającego.
Prezentacja próbki na etapie demonstracji umożliwi weryfikacje podstawowych funkcji Systemu, tj. w ramach pod
kryteriów jakościowych testu modułu przetwarzania języka naturalnego (NLU), testu modułu płynności mowy TTS oraz
testu modułu ASR błędnie rozpoznanych słów. Nie ma innej możliwości dla Zamawiającego przetestowania
rudymentarnych funkcji asystenta głosowego, jak tylko skorzystanie z możliwości żądania od wykonawców próbki i
demonstracji rozwiązania na etapie badania ofert. Dlatego też nie można zarzucić Zamawiającemu, co uczynił
Odwołujący, że obowiązek przygotowania próbki
w postępowaniu jest nieproporcjonalny w stosunku do niniejszego zamówienia oraz wymaga poniesienia nadmiernych
kosztów przez wykonawców. Dla podmiotów, które dysponują dojrzałymi rozwiązaniami asystenta głosowego, następnie
wdrażanymi u klientów, nie może stanowić problemu zarówno przygotowanie próbki demonstracyjnej podstawowych
funkcjonalności asystenta głosowego (tylko takie będą bowiem oceniane na etapie badania ofert) jak również samo
przeprowadzenie demonstracji rozwiązania na wezwanie Zamawiającego. Zarzuty natomiast Odwołującego mogą
świadczyć, że nie dysponuje takim rozwiązaniem i dopiero po ewentualnym wyborze jego oferty w postępowaniu
rozpocznie budowanie Systemu na potrzeby Zamawiającego. W takim przypadku Zamawiający nie byłby w stanie ocenić
pod względem kryterium jakości oferty Odwołującego, gdyż nie dysponowałby on materiałem mogącym podlegać
jakiemukolwiek badaniu i ocenie jakościowej rozwiązania. Kreując kryteria jakościowe Zamawiający nie mógł poprzestać
jedynie na przyjęciu oświadczenia producenta Systemu, że System spełnia wymogi określone w OPZ, a taki postulat
pojawia się w odwołaniu. Zamawiający bowiem zamierza przeprowadzić ocenę jakości rozwiązania każdego z
wykonawców, aby zmitygować ryzyko nienależytego wykonania zamówienia przez wykonawcę tego konkretnego
zamówienia, w szczególności
że czas dostarczenia i wdrożenia asystenta głosowego jest ograniczony do maksymalnie 120 dni od podpisanie umowy
(nie dłużej jednak niż do 19 czerwca 2026 r.), a obowiązek jego zapewnienia przez Centrum e-Zdrowia jest wymogiem
ustawowym.
Należy podkreślić, że zarzut Odwołującego, iż przedstawienie Zamawiającemu wersji demonstracyjnej gotowego
rozwiązania jest praktyką niespotykaną i trudną do realizacji, nie znajduje uzasadnienia. W branży technologicznej oraz w
sektorze rozwiązań informatycznych udostępnianie wersji demonstracyjnych (tzw. demo) jest standardową i
powszechnie stosowaną praktyką. Producenci oprogramowania oraz dostawcy usług wykorzystują wersje
demonstracyjne w celu umożliwienia potencjalnym klientom zapoznania się
z funkcjonalnościami produktu przed jego zakupem. Takie działanie służy transparentności procesu oraz minimalizacji
ryzyka po stronie klienta. Zamawiający, pomimo że nabywa produkt w ramach procedury zamówieniowej, pozostaje
klientem, który ma prawo do weryfikacji jakości i funkcjonalności oferowanego rozwiązania. Wprowadzenie elementu
próbki oraz testu tej próbki na etapie postępowania jest zatem uzasadnione i zgodne z dobrymi praktykami rynkowymi, a
co więcej jest uzasadnione dbałością. Zamawiający przedstawił przykłady potwierdzające powszechność udostępniania
wersji demonstracyjnych.
Podane przykłady jednoznacznie wskazują, że udostępnianie wersji demonstracyjnych jest standardem rynkowym, a
wymaganie Zamawiającego w tym zakresie jest racjonalne i zgodne z zasadą należytej staranności przy wyborze
rozwiązania, a wręcz niezbędne z punktu widzenia jednej z naczelnych zasad zamówień publicznych wyartykułowanych
w art. 17,
tj. zasady efektywności ekonomicznej, która wyraża się w obowiązku udzielenia zamówienia w sposób zapewniający
zarówno najlepszą jakość przedmiotu zamówienia w stosunku do środków, które zamawiający może przeznaczyć na
jego realizację, jak i najlepszy stosunek nakładów do efektów, w tym efektów społecznych, środowiskowych i
gospodarczych.
Zamawiający zgadza się z Odwołującym, że ustawodawca dopuszcza możliwość żądania próbek w takich
sytuacjach, gdy jest to uzasadnione charakterem zamówienia, tj. gdy przedmiot zamówienia ma cechy, których
weryfikacja przed udzieleniem zamówienia jest konieczna. W przedmiotowym postępowaniu właśnie mamy do czynienia
z taką sytuacją. Zamawiający pragnie podkreślić, że nabywany przez niego asystent głosowy ma istotne znaczenie we
wdrożeniu centralnej e-Rejestracji, tj. ogólnopolskiemu systemowi umożliwiającemu rejestrację na wizyty w podmiotach
leczniczych i potwierdzanie aktualności tych wizyt, ewentualnie ich odwołanie. Przedmiotowe narzędzie będzie służyło
do informowania o terminach udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej oraz potwierdzania zapisanych w Centralnej
eRejestracji terminów wizyt. Będzie generowało interakcje
z pacjentami, często w trudnych warunkach oraz z osobami mającymi problemy komunikacyjne, takimi jak seniorzy,
osoby z dysfunkcjami mowy itp. Błędy tego narzędzia mogą prowadzić do dezorganizacji funkcjonowania całego
systemu Centralnej eRejestracji,
a w konsekwencji także powstawania utrudnień w dostępie do świadczeń opieki zdrowotnej
w Polsce. Rezygnacja z żądania próbki i jej demonstracji, a tym samym z kryteriów jakościowych w niniejszym
postępowaniu, a do tego sprowadza się odwołanie, prowadziłoby do fikcyjnej weryfikacji rozwiązań na etapie
postępowania bazując zgodnie z żądaniem Odwołującego wyłącznie na oświadczeniach, prowadząc do ryzyka wyboru
oferty wykonawcy, który nie spełnia warunków jakościowych asystenta głosowego. Zamawiający poprzez wprowadzenie
kryteriów jakościowych i wprowadzenia prezentacji wersji demonstracyjnej oferowanego rozwiązania minimalizuje ryzyka
związane z brakiem wdrożenia lub wdrożeniem niefunkcjonalnego kanału komunikacji w Centralnej eRejestracji w
ustawowym terminie uruchomienia tego Systemu (tj. 1 lipca 2026 r.). Nie bez znaczenia jest fakt, że rozwiązanie jest
finansowane ze środków Krajowego Planu Odbudowy, co oznacza, że brak wdrożenia
w terminie skutkować będzie utratą środków UE (brakiem refundacji wydatkowanych środków publicznych ze środków
UE), jak również koniecznością zapłaty kar przez Polskę w związku
z nieosiągnięciem kamieni milowych.
Zamawiający wyjaśnił, że przed wszczęciem postępowania przeprowadził wstępne konsultacje rynkowe. W ramach
zastosowanej procedury wykonawcy przedstawiali swoje rozwiązania zastosowane w asystencie głosowym.
Standardem bowiem na rynku tego typu narzędzi do komunikacji jest demonstrowanie klientom oprogramowania
asystenta głosowego. Niewątpliwe zatem żądanie przedstawienia próbki Systemu na etapie składania ofert i jej
demonstracji nie stanowi nieproporcjonalnego żądania przedmiotowego środka dowodowego, w szczególności, że
Zamawiający wybrał najmniej uciążliwy pod względem techniczno-organizacyjnym środek udostępnienia próbki, który z
pewnością nie obciąża nadmiernie kosztowo wykonawców i uwzględnia specyfikę oferowanego przez wykonawców
oprogramowania. Wymóg związany z udostępnieniem próbki nie wiąże się z fizycznym przekazaniem Zamawiającemu
nośników oprogramowania, np. przekazaniem serwerów
i innych nośników danych, na których programowanie zostało wytworzone, a jedynie wskazaniem miejsca, w którym te
oprogramowanie będzie dostępne dla Zamawiającego.
Zamawiający bowiem następująco opisał w SWZ sposób dostarczenia próbki Systemu (…).
Odwołujący kilkakrotnie podnosi, że termin złożenia oferty zawierającej dane dostępowe do próbki, a następnie także
prezentowania samej próbki demonstracyjnej Systemu jest zbyt krótki na jej właściwe przygotowanie zgodnie z
wymogami SWZ. Trudno jednak zgodzić się
z takim argumentem, gdyż, po pierwsze, dysponowanie wersją demonstracyjną Systemu, na co wyżej Zamawiający
wskazał, winno być standardowym zachowaniem wykonawcy oferującego swoje usługi na rynku tego typu
oprogramowania, a jej nieposiadanie jedynie świadczy o tym, że wykonawca nie jest przygotowany do oferowania
asystenta głosowego swoim klientom, a po drugie termin składania ofert od dokonania kwestionowanej zmiany SW Z
aktualnie wynosi 33 dni robocze, co jest z pewnością wystarczającym terminem, aby zaopatrzyć się w wersję
demonstracyjną Systemu.
Niezrozumiały jest również zarzut, że dla Odwołującego nie jest czytelne, jakie wymogi
w stosunku do próbki będą badane przez Zamawiającego w ramach oceny próbki demonstracyjnej. Zmawiający bowiem
szczegółowo opisał w rozdziale XV SW Z jakościowe kryteria oceny ofert oraz jakie parametry asystenta głosowego będą
badane przez niego
w ramach tego etapu postępowania (testy modułu NLU, TTS oraz W ER). Wskazał również wskaźniki dla testu TTS oraz
ASR, których nieosiągnięcie będzie skutkowało odrzuceniem oferty. Wskaźniki te korespondują z wymogami w stosunku
do asystenta głosowego opisanymi w pkt W27 OPZ. Odwołujący zatem nie powinien mieć wątpliwości, co będzie
przedmiotem badania próbki demonstracyjnej. A podnoszone przez Odwołującego argumenty są de facto pozornymi
twierdzeniami nie mającymi poparcia w treści SWZ.
Reasumując, zamawiający nie podziela zarzutu naruszenia art. 106 ust. 2 Pzp polegającego na nieproporcjonalnym
zadaniu przedmiotowego środka dowodowego w postaci próbki Systemu i wnosi o jego oddalenie.
Zarzuty zawarte w pkt 2. (naruszenie art. 240 ust. 1 i 2 ustawy Pzp polegające na wadliwym opisaniu kryteriów oceny
oferty w zakresie jakościowym).
Odnosząc się do tak postawionych zarzutów, należy podkreślić, co wyżej zostało już wskazane, że Odwołujący
nieprawidłowo odczytał zamiar Zamawiającego nabycia asystenta głosowego i jego wdrożenia na infrastrukturze
Zamawiającego. Zamawiający oczekuje bowiem dostarczenia gotowego Systemu, który następnie będzie dostosowany
(wdrożenie) na potrzeby Centralnej e-Rejestracji. Termin 3 dni roboczych na prezentację próbki demonstracyjnej
podlegającej ocenie nie jest terminem na wytworzenie tej próbki – ta bowiem powinna być udostępniona wraz ze złożoną
ofertą, ale obejmuje on czas przeznaczony na przygotowanie się wykonawcy do przeprowadzenia prezentacji tej próbki
Zamawiającemu (delegowanie osób dokonujących prezentacji, dojazd, przygotowanie nośników do prezentacji itp.).
Zarzut nieprzekazania scenariuszy testowych przez Zamawiającego na etapie składania ofert również nie jest
słuszny. Należy bowiem zauważyć, że założenia do scenariuszy zostały opublikowane w rozdz. XV SW Z i obejmują
kluczowe elementy testu NLU.
Same scenariusze rozmowy zostaną przekazane wykonawcom w momencie przesłania zaproszenia na
przeprowadzenia demonstracji próbki Systemu. Żądanie Odwołującego już na etapie składania ofert scenariuszy jest nie
tylko niecelowe, ale doprowadziłoby do sytuacji,
że testy próbki byłoby fikcyjne i niemiarodajne, ponieważ model „nauczyłby się na pamięć” scenariusza, który następnie
miałby odtworzyć podczas prezentacji – co jest u podstaw sprzeczne z jakimkolwiek działaniem i testowaniem modeli AI.
Założeniem testów jest weryfikacja oferowanego rozwiązania w jak najbardziej naturalnych warunkach, w których to
rozwiązanie będzie „funkcjonować na co dzień”. Zamawiający zdaje sobie sprawę konieczności przygotowania modelu
do testów, stąd szczegółowo opisał założenie scenariuszy, ale gotowe scenariusze z konkretnymi danymi imionami,
nazwiskami i numerami pesel zostaną przekazane razem z zaproszeniem na testy.
Powyższe można porównać do sytuacji, gdy egzaminowany otrzymałby od komisji egzaminacyjnej treść pytań, a jego
rola polegałaby tylko na wydeklamowaniu wcześniej przygotowanych odpowiedzi. Taki sposób przeprowadzenia testów
rozpoznawania języka naturalnego (NLU), płynności mowy (TTS) oraz błędnie rozpoznawanych słów (W ER) nie dawałby
rękojmi wybrania rozwiązania najlepszego jakościowo (pozycjonowania ofert według spełniania kryteriów jakościowych).
Warto przy okazji zauważyć, że proponowane przez Odwołującego podstawowe elementy scenariuszy dialogowych, tj.
uwierzytelnienie, rozmowa, odwołanie wizyty zasadniczo pokrywają się z założeniami do scenariuszy dialogowych
opisanych w SW Z, a jedynie ich liczba w propozycji Odwołującego jest mniejsza niż wskazana w SW Z. Należy wskazać,
że nie jest rolą Odwołującego narzucanie scenariuszy, ich założeń oraz ich liczba, bo to Zamawiający określa według
uzasadnionych potrzeb, jak również określił je w taki sposób, aby zapewnić obiektywne i równe warunki dla potencjalnych
wykonawców. Ugruntowany zarówno w orzecznictwie KIO jak i doktrynie zamówieniowej jest pogląd,
że okoliczność, w której dany Wykonawca preferowałby inny sposób realizacji zamówienia, czy inny rodzaj kryteriów albo
ich opis nie oznacza, że Zamawiający zobligowany jest uwzględnić te potrzeby, zwłaszcza, jeśli są niezgodne z
uzasadnionymi potrzebami Zamawiającego, odpowiadającymi na konkretne potrzeby publiczne, a nie potrzeby
sprzedażowe konkretnego wykonawcy.
Zamawiający wyraźnie zdefiniował cele żądania próbki demonstracyjnej. Należą do nich zarówno ocena pod
względem spełniania kryteriów (dodatkowo punktowanych) jak również spełnienia warunków minimalnych, opisanych w
pkt W27 OPZ, w odniesieniu do testu płynności mowy (TTS) oraz testu błędnego rozpoznawania słów (ASR). Intencja
Zamawiającego jest jednoznaczna i explicite wynika z opisu zawartego w rozdz. VIII SWZ,
w którym zapisano, że „W celu potwierdzenia zgodności oferowanego systemu
z wymaganiami określonymi w SW Z oraz w ramach oceny ofert w kryteriach oceny ofert określonych w rozdziale XV
SWZ, Wykonawca zobowiązany jest: […].
Próbka demonstracyjna ma służyć ww. dwóm celom, tj. ocenie zróżnicowania jakościowego złożonych ofert w
oparciu o podkryteria w ramach kryterium jakościowego oraz weryfikacji wymogów minimalnych asystenta głosowego, co
szczegółowo zostało wskazane w opisie każdego kryterium, tzn. w odniesieniu do testu płynności mowy (TTS)
przesądzono, że jeśli ocena jakości płynności mowy będzie poniżej 4,0 oferta zostanie odrzucona (określając
jednocześnie parametry tej oceny str. 28 SW Z), podobnie jak w odniesieniu do testu błędnie rozpoznanych słów (W ER),
gdy wskaźnik WER powyżej 10% powoduje konieczność odrzucenia oferty przez Zamawiającego.
Odrzucenie oferty wykonawcy, który nie osiągnął wskaźników minimalnych dotyczących jakości asystenta głosowego
nie jest tylko niską oceną ofert w oparciu o kryteria jakościowe, ale niespełnieniem parametrów minimalnych dotyczących
jakości wymaganych w OPZ od oprogramowania asystenta głosowego (por. pkt W27 OPZ). Trudno byłoby
zaakceptować Zamawiającemu sytuację, o którą postuluje Odwołujący, aby niespełnienie parametrów minimalnych
skutkowało jedynie nieprzyznaniem punktów ofercie w ramach kryteriów oceny ofert. Oferta niespełniająca warunków
minimalnych opisanych w OPZ jest po prostu niezgodna z warunkami określonymi w dokumentacji zamówieniowej i
podlega odrzuceniu, na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp, gdyż jest niezgodna z SW Z. (por. Pozacenowe Kryteria
Oceny Ofert. Poradnik z katalogiem dobrych praktyk, wersja 2.0, UZP, Warszawa 2020). Takie rozwiązanie znajduje
pełne poparcie w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej.
Zamawiający nabywa rozwiązanie na potrzeby polskiej służby zdrowia i pacjentów, którzy będą w tego rozwiązania
korzystali w Polsce. Zgodnie z założeniami Zamawiającego przeszło 99% interakcji z pacjentami w ramach Centralnej eRejestracji asystent głosowy będzie przeprowadzał w języku polskim. Ocena jakościowa zaproponowanego przez
wykonawców rozwiązania opartego o modele językowe powinna zatem referować do języka używanego przez
zdecydowaną większość użytkowników korzystających z asystenta głosowego
w Polsce. Oparcie się na badaniu próbki demonstracyjnej w języku angielskim, co proponuje Odwołujący, będzie
niemiarodajna i de facto nie będzie związana z przedmiotem zamówienia, a wymaganie próbki demonstracyjnej z
interfejsem w tym języku, jako przedmiotowego środka dowodowego, będzie nieproporcjonalne do celu, który chce
osiągnąć Zamawiający. Dopuszczenie natomiast, aby prezentacja próbki demonstracyjnej odbywała się w języku polskim
lub angielskim powodowałoby, że ocena próbki (test języka naturalnego, test płynności mowy i test poprawianych błędów)
byłaby nieporównywalna, a co za tym idzie, Zamawiający nie mógłby zagwarantować równego traktowania wykonawców
podczas badania i oceny ofert. Chcąc zapewnić równe traktowanie wykonawców, Zamawiający musi zapewnić
identyczne scenariusze postępowania oraz identyczne teksty (słowa) do przetwarzania przez asystenta głosowego.
Wbrew zarzutom Odwołującego, sam mechanizm przyznawania punktów w podkryterium testu modułu języka
naturalnego (NLU) został opisany czytelnie i jednoznacznie w SWZ.
W ramach tego podkryterium będzie badany sposób reakcji asystenta głosowego w każdym scenariuszu dialogowym.
Algorytm wyliczenia punktów w tym podkryterium został dookreślony w SWZ.
Przez zakończenie z sukcesem scenariusza Zamawiający rozumie, co Zamawiający opisał w ramach tego
podkryterium, poprawne przejście wszystkich elementów (wszystkie kroki) scenariusza, tzn. wszystkie odpowiedzi
pacjenta przekazywane są poprawnie, bez zakłóceń, przekręceń, zniekształceń, bez wady wymowy itp., przy czym w
pierwszej kolejności w ramach demonstracji będzie testowany scenariusz bazowy. Zamawiający oceni przejście
scenariusza bazowego (wszystkie kroki) stosując kryterium spełnia – nie spełnia. Właściwe zweryfikowanie tożsamości
zgodnie z przekazanymi przez Zamawiającego danymi oraz osiągniętym skutkiem rozmowy – w tym przypadku brak
potwierdzenia wizyty przez pacjenta). Punktem wyjścia będzie poprawne przejście scenariusza bazowego. Jeśli więc nie
przejdzie poprawnie każdego kroku scenariusza to otrzymuje wykonawca 0 pkt. Brak zaliczenia scenariusza bazowego
spowoduje niemożność kontynuowania testowania pozostałych scenariuszy oraz przyznanie wykonawcy 0 pkt w tym
podkryterium. Opis sposobu oceny w tym kryterium opiera się na przejściu/nie przejściu przez asystenta głosowego
scenariusza dialogowego. Założenia do scenariuszy zostały wyżej opisane w SW Z, natomiast już same scenariusze
zostaną przekazane wykonawcom na wezwanie do przeprowadzenia prezentacji. Każdy
z wykonawców otrzyma taką sama liczbę scenariuszy, przy czym nie będzie ona większa niż 10. Nie znajduje tym
samym uzasadnienia zarzut o subiektywnej ocenie przeprowadzenia przez komisję przetargową testu modułu języka
naturalnego NLU.
Próbka dostarczonego rozwiązania będzie podlegała ocenie jakościowej w zakresie m.in. kryteriów oceny ofert
opisanych w SW Z. Wprowadzenie kryteriów jakościowych jest tym bardziej uzasadnione, że użytkownikami końcowymi
Systemu będą pacjenci ubiegający się
o świadczenia opieki zdrowotnej. Zamawiający, poprzez zastosowanie kryteriów jakościowych, dąży do pozyskania
rozwiązania o najwyższej jakości. Należy podkreślić,
że przepisy Pzp nie zabraniają ustanawiania kryteriów, charakteryzujących się pewnym poziomem subiektywizmu (np.
estetyka, funkcjonalność, organizacja), pod warunkiem, że ich ocena w toku postępowania odbywa się w sposób
obiektywny, weryfikowalny i nie pozostawia Zamawiającemu nieograniczonej swobody wyboru.
Kryteria nie muszą bowiem zawsze być wymierne tak jak cena czy termin realizacji zamówienia. Mogą być
niewymierne, czego przykładem są wskazane przez ustawodawcę np. właściwości estetyczne lub funkcjonalne.
Formułowanie kryteriów niewymiernych znajduje
w pełni poparcie w wytycznych Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych dotyczących kryteriów oceny ofert.
Odnosząc się do zarzutów sformułowanych przez Odwołującego oraz do wyżej wskazanych wytycznych
dotyczących niewymiernych kryteriów oceny ofert Zamawiający wyjaśnia, że ocena w ramach przewidzianych w SW Z
kryteriów w prowadzonym postępowaniu nie będzie dowolna – Zamawiający szczegółowo wskazał w SW Z kryteria i
podkryteria oceny ofert oraz ich znaczenie dla całkowitej oceny, tak aby mógł zweryfikować i porównać oferty bez
dowolności i z zachowaniem uczciwej konkurencji oraz równego traktowania Wykonawców. Opisał procedurę
dokonywania oceny, parametry, które będą punktowane oraz w jaki sposób będą przyznawane punkty. W ten sposób
maksymalnie, jak tylko jest to możliwe przy niewymiernych kryteriach oceny ofert, zredukował dowolność w dokonywaniu
oceny jakości badanych narzędzi do komunikacji z pacjentem. Zastosował testy próbki demonstracyjnej odnoszące się
do podstawowych parametrów asystentów głosowych, tj. test naturalności języka, płynności mowy i błędnie
rozpoznawanych słów. Testy takie są powszechnie stosowane w branży do mierzenia jakości asystentów głosowych.
Kwestionowany przez Odwołującego sposób przeprowadzenia przez Zamawiającego testu jakości płynności mowy
(TTS) bazuje na znanej w branży metodzie testowania płynności mowy narzędzi do komunikacji MOS (Mean Opinion
Score). To kluczowy wskaźnik oceniający jakość generowanej lub przekazywanej mowy. MOS służy do: porównywania
różnych voicebotów/TTS/ASR, sprawdzania wpływu parametrów technicznych (sieć, kodeki, sprzęt) na działanie
voicbotów oraz oceny jakościowego wskaźnika satysfakcji użytkownika (por. podstawowe informacje ). Metoda ta ma
szereg zalet. Przede wszystkim jest stosunkowo nieskomplikowana i możliwa do szybkiego przeprowadzenia w ramach
testowania próbki demonstracyjnej oraz dająca stosunkowo duży poziom obiektywizmu w ocenie materiału
poddawanego weryfikacji.
Proponowane przez Odwołującego inne metody badana płynności mowy są bardziej skomplikowane i niemożliwe lub
bardzo utrudnione do przeprowadzenia podczas badania próbki demonstracyjnej przez Zamawiającego. Nie ma też
argumentów za tym, że są one bardziej obiektywne niż zastosowana przez Zamawiającego metoda, gdyż ostatecznie to
człowiek (komisja przetargowa) dokonuje oceny płynności mowy, a ponadto zastosowanie każdej z proponowanych i
dostępnych metod badania płynności mowy asystenta głosowego nie wyeliminuje całkowicie subiektywizmu w ocenie
kryterium niewymiernego. Podejście akcentujące wagę kryteriów pozacenowych znajduje poparcie w wytycznych
Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych (por. Pozacenowe Kryteria Oceny Ofert. Poradnik z katalogiem dobrych praktyk,
wersja 2.0, UZP, Warszawa 2020).
Na koniec warto podkreślić, iż nieprawdą jest brak możliwości weryfikacji przyznanych punktów i dokonanej oceny, a
co zatem idzie brak możliwości skutecznego skorzystanie ze środków ochrony prawnej, ponieważ całość prowadzonych
testów będzie nagrywana przez Zamawiającego w celach dowodowych.
Izba w całości podziela argumentację zamawiającego, uznając ją za własną, a ponadto wskazuje, że w ocenie
Krajowej Izby Odwoławczej zarzuty odwołującego de facto dotyczą sposobu i warunków udziału w postępowaniu
ustalonych przez zamawiającego
w dokumentacji postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Odwołujący próbuje dostosować wymagania
zamawiającego do własnych potrzeb i możliwości realizacji zamówienia. Podkreślić należy, iż Izba wielokrotnie w swoich
orzeczeniach wskazywała,
że okoliczność, iż dany wykonawca (odwołujący) nie może zrealizować zamówienia na określonych przez
zamawiającego warunkach nie oznacza, że zamawiający dopuszcza się naruszenia zasad równego traktowania i
uczciwej konkurencji. Koniecznym jest jednak, aby przedmiot zamówienia mógł zostać zrealizowany przez co najmniej
dwa rozwiązania dostępne na rynku. Tymczasem odwołujący, co wynika wprost ze stanowiska prezentowanego
w odwołaniu jak i na rozprawie, nie posiada gotowego produktu, który zamierza kupić w tym postępowaniu zamawiający,
a dopiero na etapie po podpisaniu umowy zamierza taki produkt stworzyć, co sprzeczne jest z celem przedmiotowego
zamówienia. Tym samym wszystkie okoliczności wskazywane przez odwołującego są bezzasadne. Wskazać należy,
że zamawiający ma możliwość, wynikającą z przepisów ustawy Pzp, w taki sposób opisać zamawiany produkt, który
będzie odpowiadał jego bieżącym potrzebom – celowi zamówienia publicznego.
Izba oddaliła wnioski dowodowe zgłoszone przez odwołującego przy ostatnim piśmie procesowym, dotyczące
kosztów wytworzenia próbki (wersji demo) oraz dotyczące innych postępowań prowadzonych przez innych
zamawiających, uznając je spóźnione, gdyż mogły być one przygotowane i złożone wraz z odwołaniem.
Pozostałe dowody Izba uznała za irrelewantne dla rozstrzygnięcia odwołania, gdyż dotyczą okoliczności, które nie
wynikają z dokumentów zamówienia. Wskazać należy, że przykłady potwierdzające powszechność udostępniania wersji
demonstracyjnych powołane przez zamawiającego w piśmie procesowym nie stanowiły przykłady rozwiązań
referencyjnych, dlatego też cała argumentacja odwołującego w tym zakresie jest niezasadna.
Odnośnie zarzutów dotyczących kryteriów oceny ofert, w ocenie Izby, zamawiający
w sposób maksymalnie precyzyjny i dokładny opisał sposób punktowania zaoferowanych rozwiązań, są one
proporcjonalne do przedmiotu zamówienia i dają zamawiającemu pewność względem prawidłowej oceny ofert.
Oczywistym jest również, że zamawiający ma możliwość postawienia wymagań bezwzględnych, tzw. odcinających,
których niespełnienie powoduje odrzucenie oferty, natomiast wszystkie parametry ponad minimalne podlegają
odpowiedniej punktacji, co zgodne jest z przepisami ustawy Pzp.
Oczywistym jest również, że w zakresie przedmiotowych środków dowodowych zamawiający ma możliwość, co
wynika z ustawy Pzp, postawienie zastrzeżenia, że nie przewiduje ich uzupełniania, co znajduje swoje odzwierciedlenie
w dokumentacji postępowania, w szczególności, jeżeli dotyczą one (przedmiotowe środki dowodowe) kryteriów oceny
ofert.
Podsumowując, odwołujący nie wykazał, że przedmiot zamówienia nie jest dostępny na rynku branżowym w kształcie
jaki tego wymaga zamawiający, co powoduje oddalenie odwołania w całości.
Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sprawy na podstawie art. 575 ustawy Pzp oraz § 8 ust. 2
pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów
postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu wysokości wpisu od odwołania
(Dz. U. poz. 2437).
Przewodniczący:………………………