Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 15 grudnia 2025 r., sygn. KIO 4789/25

Sygn. akt: KIO 4789/25, KIO 4796/25

WYROK

z dnia 15 grudnia 2025 roku

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodnicząca:Justyna Tomkowska

Protokolant:

Piotr Cegłowski

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2025 roku w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej

Izby Odwoławczej w dniu 3 listopada 2025 roku przez wykonawców:

1)ZBM Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie (Odwołujący) – KIO 4789/25;

2)A. Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Rudzie Śląskiej(„Odwołujący1”) – KIO

4796/25

w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego – Centralny Port Komunikacyjny Spółka z ograniczoną

odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie

przy udziale wykonawców Przystępujących zgłaszających przystąpienie po stronie Zamawiającego:

1)A. Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Rudzie Śląskiej – KIO 4789/25;

2)BBF Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu – KIO 4789/25, KIO 4796/25

orzeka:

I.KIO 4789/25:

1.Oddala odwołanie,

2.kosztami postępowania obciąża Odwołującego ZBM Spółka Akcyjna z siedzibą

w Warszawie w następujący sposób:

2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnastu tysięcy złotych zero groszy)

uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania, oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzech tysięcy

sześciuset złotych zero groszy) poniesioną przez Odwołującego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika; a także kwotę 3

600 zł 00 gr (słownie: trzech tysięcy sześciuset złotych zero groszy) poniesioną przez Zamawiającego tytułem

wynagrodzenia pełnomocnika

2.2.zasądza od Odwołującego - ZBM Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie na rzecz Zamawiającego –

Centralnego Portu Komunikacyjnego Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawiekwotę

3 600 zł 00 gr (słownie: trzech tysięcy sześciuset złotych 00/100 groszy) stanowiącą uzasadnione koszty Strony

poniesione tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.

II.KIO 4796/25

1.Oddala odwołanie,

2.kosztami postępowania obciąża Odwołującego1 - A. Polska Spółka

z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Rudzie Śląskiej w następujący sposób:

2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnastu tysięcy złotych zero groszy)

uiszczoną przez Odwołującego1 tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzech tysięcy sześciuset

złotych zero groszy) poniesioną przez Odwołującego1 tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwotę 3 600 zł 00 gr

(słownie: trzech tysięcy sześciuset złotych zero groszy) poniesioną przez Zamawiającego tytułem wynagrodzenia

pełnomocnika;

2.2.zasądza od Odwołującego1 – A. Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Rudzie

Śląskie j na rzecz Zamawiającego

– Centralnego Portu Komunikacyjnego Spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością

z siedzibą w Warszawie kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzech tysięcy sześciuset złotych 00/100 groszy) stanowiącą

uzasadnione koszty Strony poniesione tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby

Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodnicząca:

……………………………………

KIO 4789/25, KIO 4796/25

UZASADNIENIE

Zamawiający: Centralny Port Komunikacyjny Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie

prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie podstawowym, na podstawie ustawy z dnia 11

września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm., dalej: „ustawa Pzp”) pn.

<<Świadczenie usług Inżyniera Kontraktu dla zadania „Budowa korytarzy transportowych dojazdowych przy budowie

Centralnego Portu Komunikacyjnego”>>. Ogłoszenie

​o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia

​08 kwietnia 2025 r., Dz.U. S: 69/2025, pod numerem 225111-2025

KIO 4789/25

Dnia 3 listopada 2025 roku do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w Warszawie, na podstawie art. 505 ust. 1 i

art. 513 ustawy Pzp odwołanie złożył podmiot ZBM Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie, dalej jako „Odwołujący”.

Powiadomienie o czynności stanowiącej podstawę do złożenia odwołania zostało opublikowane w dniu 24

października 2025 roku, zatem odwołanie złożono z zachowaniem ustawowego terminu. Kopia odwołania została

przekazana Zamawiającemu. Odwołujący uiścił wpis w wymaganej wysokości.

Odwołanie złożono wobec czynności polegających wyborze oferty najkorzystniejszej BBF sp. z o.o. (dalej jako:

„BBF”) oraz o odrzuceniu oferty Odwołującego.

Odwołanie złożono wobec czynności i zaniechań Zamawiającego polegających na:

1.badaniu i ocenie złożonych ofert,

2.zaniechaniu należytego wyjaśnienia treści oferty Odwołującego,

3.odrzuceniu oferty Odwołującego,

4.dokonaniu wyboru oferty złożonej przez BBF jako najkorzystniejszej,

5.zaniechaniu wyboru oferty złożonej przez Odwołującego jako najkorzystniejszej.

Odwołujący zarzucał naruszenie następujących przepisów ustawy Pzp:

1)art. 16 pkt 1-3 ustawy Pzp oraz art. 17 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 226 ust. 1 pkt. 8 ustawy Pzp w zw. z art. 224 ust.

1, ust. 2, ust. 5, ust. 6 ustawy Pzp oraz w zw. z art. 353(1) K.c. poprzez:

a)prowadzenie postępowania w sposób nie zapewniający zachowania uczciwej konkurencji, równego traktowania

wykonawców oraz w sposób przejrzysty, proporcjonalny oraz nie zapewniający najlepszej jakości usług uzasadnionej

charakterem zamówienia,

​

w ramach środków, które Zamawiający może przeznaczyć na jego realizację oraz uzyskania najlepszych efektów

zamówienia,

b)zaniechanie należytego wyjaśnienia treści oferty Odwołującego oraz bezpodstawne odrzucenie jego oferty, w

sytuacji w której Odwołujący złożył szczegółowe wyjaśnienia z dowodami w zakresie braku rażąco niskiej ceny (dalej:

rnc) oraz wykazał, że złożona przez niego oferta nie jest rażąco niska,

c)bezpodstawne przyjęcie, że złożone przez Odwołującego wyjaśnienia rnc są lakoniczne i ogólnikowe oraz że

Odwołujący nie wyjaśnił / nie uzasadnił podanej w ofercie ceny lub kosztu,

d)odrzucenie oferty Odwołującego jako czynności nieproporcjonalnej do postawionych mu zarzutów w piśmie z

dnia 24 października 2025 r. oraz odnoszących się do nieistotnych części składowych oferty,

2)art. 239 ust. 1 ustawy Pzp poprzez wybór oferty, która nie jest ofertą najkorzystniejszą.

Odwołujący wnosił o:

1.unieważnienie wyboru oferty najkorzystniejszej,

2.unieważnienie odrzucenia oferty Odwołującego,

3.dokonanie ponownego badania i oceny ofert,

4.dokonanie wyboru oferty najkorzystniejszej z uwzględnieniem oferty Odwołującego.

Odwołujący wskazał, że jest wykonawcą, który ma interes w uzyskaniu przedmiotowego zamówienia. Odwołujący

złożył ofertę, której treść odpowiada warunkom zamówienia, wykazał spełnianie warunków udziału w postępowaniu i brak

podstaw do wykluczenia z postępowania oraz ubiegał się o udzielenie mu zamówienia. W wyniku naruszenia przez

Zamawiającego przepisów ustawy Pzp może ponieść szkodę, bowiem gdyby Zamawiający postąpił zgodnie z

przepisami ustawy Pzp, to nie dokonałby odrzucenia oferty złożonej przez Odwołującego oraz nie dokonałby wyboru

oferty BBF, gdyż to oferta Odwołującego powinna była zostać uznana za najkorzystniejszą. Zamawiający doprowadził

zatem do sytuacji, w której Odwołujący utracił szansę na uzyskanie zamówienia oraz na osiągnięcie zysku, który

Odwołujący planował osiągnąć w wyniku jego realizacji (lucrum cessans).

W uzasadnieniu zarzutów podano, że kwota jaką Zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie

zamówienia to: 11 473 381,60 PLN. W postępowaniu złożonych zostało 26 ofert, z czego 22 zostało odrzuconych.

Zamawiający odrzucił m.in. wszystkie oferty, które znajdowały się w założonym przez niego budżecie.

Wynagrodzenie przewidziane za wykonane zamówienie Zamawiający określił jako ryczałtowe za kompleksowe

pełnienie obowiązków Inżyniera Kontraktu w związku z realizacją Zadań Inwestycyjnych obejmujących budowę i

przebudowę dróg - korytarzy transportowych nr 1, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 11, 12. Zamawiający określił, że przedmiotem

zamówienia jest

​w szczególności świadczenie usług polegających na nadzorze technicznym i merytorycznym przez cały okres realizacji

Zadań Inwestycyjnych oraz okres rękojmi za wady i gwarancji jakości (z zastrzeżeniem postanowień Umowy

regulujących okres jej realizacji), obejmujących kompleksowe doradztwo, zarządzanie Zadaniami Inwestycyjnymi,

organizację, nadzór

​i koordynację całego procesu inwestycyjnego związanego z realizacją Zadań Inwestycyjnych.

Co do zasady w umowach, w których przewidziano wynagrodzenie ryczałtowe ma to

​o tyle doniosłe znaczenie prawne, iż ryczałt stanowi wynagrodzenie za całość prac niezbędnych do realizacji przedmiotu

zamówienia, niezależnie od ich rzeczywistych rozmiarów i kosztów. Przy wynagrodzeniu ryczałtowym, wykonawca nie

jest zobowiązany do przedstawiania szczegółowej kalkulacji ceny oferty z rozbiciem na ceny jednostkowe, nawet

​w toku wyjaśniania elementów oferty mających wpływ na wysokość zaoferowanej ceny (wyrok KIO z dnia 10 czerwca

2020 r., KIO 511/20.).

W konsekwencji przyjmuje się, że: w przypadku ceny ryczałtowej za wykonanie zamówienia, wykonawca

zobowiązany jest tylko ująć wszystkie koszty związane z realizacją zamówienia, a ustalona kwota wynagrodzenia za

wykonanie zamówienia jest niezmienna. Ponadto, przy wynagrodzeniu ryczałtowym, w kontekście wymogów

wynikających z legalnej definicji ceny, nie jest więc ważna struktura wewnętrzna ceny tj. ceny jednostkowe

​(bo wynagrodzenie jest jedno i z góry określone wartością jednej ceny ryczałtowej, którą zamawiający ma zapłacić

wykonawcy). Przy cenie ryczałtowej załączone do oferty kosztorysy, czy formularze cenowe mają tylko charakter

informacyjny i jeśli nic innego nie wynika z treści SIW Z (aktualnie SW Z), wykonawcy mogą swobodnie przenosić koszty

pomiędzy pozycjami kosztorysu/formularza cenowego. Pokreślić należy, że wykonawca nie ma obowiązku aby każdą

jedną z cen jednostkowych ustalić na poziomie rentownym. Wewnętrzna kalkulacja ceny oferty jest sprawą wykonawcy i

jego decyzji w tym zakresie. Wysokość ceny jednostkowej w danej pozycji nie dowodzi, że wykonawca nie wliczył

koniecznych kosztów i nakładów, gdyż mógł je wliczyć w innej zbliżonej pozycji opisu – np. wyroki z dnia 24 lipca 2020 r.,

KIO 1428/20, z dnia 30 listopada 2020 r., KIO 2961/20.

W przedmiotowym postępowaniu Zamawiający ustalił wagę ceny oferty na 100%.

W rozdziale III pkt. I.6 SW Z Zamawiający wymagał, aby osoby wykonujące czynności w zakresie funkcji

administracyjnych, biurowych i pomocniczych, których wykonanie polega na wykonywaniu pracy w sposób określony w

art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r – Kodeks pracy, były zatrudnione na umowę o pracę. Jednocześnie

Zamawiający dopuścił do udziału podwykonawców przy realizacji zamówienia i nie zastrzegł obowiązku osobistego

wykonania przez Wykonawcę kluczowych części zamówienia – Rozdział VIII ust. 1 SWZ.

Zamawiający w toku badania i oceny ofert, wezwał Odwołującego do udzielenia wyjaśnień w zakresie wysokości

zaoferowanej ceny. W tym celu Zamawiający w oparciu o art. 224 ust. 2 pkt. 1 ustawy Pzp wystosował do Odwołującego

wezwanie z dnia 17.07.2025 r.

​w którym zobowiązał Wykonawcę do wyjaśnienia wysokości zaoferowanej ceny.

Zamawiający zobowiązał Wykonawcę do wyczerpującego wyjaśnienia jakiego rodzaju koszty Wykonawca

uwzględnił kalkulując wskazaną w ofercie cenę. Jednocześnie Zamawiający zobowiązał Wykonawcę do przedłożenia:

a)kalkulacji swoich kosztów według przedstawionego przez Zamawiającego wzoru;

b)opisu założeń do wyliczenia wartości Zadania 4 w zakresie Korytarzy 1, 3.2, 5, 6, 7, 8, 11 i 12.

Zamawiający wskazał, że oczekuje wyjaśnień w zakresie pkt. 1 – 8 Wezwania.

Wykonawca pismem z dnia 01.08.2025 r. przedłożył Zamawiającemu pełne wyjaśnienia oraz przedłożył dowody

na ich poparcie. Wykonawca odniósł się do wszystkich wątpliwości Zamawiającego wskazanych w wezwaniu.

Dodatkowo Wykonawca wypełnił przedłożony wraz z Wezwaniem wzór kalkulacji ceny. Wskazać należy, że największy

koszt wykonania usług jakie są przedmiotem postępowania w szczególności opiera się na kosztach pracy. Dlatego też

oprócz szczegółowego odniesienia się przez Wykonawcę do pkt. 1-8

​z Wezwania, Wykonawca szczegółowo uzasadnił poczynione przez siebie założenia

​w zakresie kosztów pracy, w tym wartości roboczogodziny, która nie jest niższa od minimalnego wynagrodzenia za

pracę. Dodatkowo Wykonawca wyjaśnił, że w ofercie uwzględnił także koszty wynikające z ustawy z dnia 4 października

2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych (PPK), koszty związane z narzutami, urządzeniem stanowiska pracy,

wyposażenia, szkoleń BHP, transportu i łączności, badań laboratoryjnych, urlopów i zwolnień lekarskich. Wykonawca

przedstawił kalkulację kosztów pracownika i pracodawcy.

Wykonawca wskazał, że część personelu może być zaangażowana w realizację projektu w oparciu o inne

umowy cywilnoprawne, czy B2B z ustalonym wynagrodzeniem ryczałtowym.

Odwołujący szczegółowo wyjaśnił Zamawiającemu sposób rozliczania wynagrodzenia z personelem

wykonującym samodzielne funkcje techniczne w budownictwie. W złożonych wyjaśnieniach Odwołujący przedstawił

Zamawiającemu założenia oferty, sposób zarządzania procesem świadczonych usług, sposób wyliczenia ceny i

elementów, które miały newralgiczne znaczenie w ustalaniu jej wysokości. Jako załącznik do wyjaśnień Odwołujący

złożył szczegółową kalkulację ceny ofertowej, uwzględniającą koszty osobowe i administracyjne związane z realizacją

zadania, według wzoru i wymagań Zamawiającego.

Dodatkowo Odwołujący wyjaśnił i wskazał jaki przewidział zysk i z czego wynika jego założona wysokość.

Podniósł, że zaoferowana cena oraz sposób finansowania usług nie stanowi formy niedozwolonej pomocy publicznej, że

Wykonawca nie korzysta z dotacji, dopłat ani innych mechanizmów zakłócających warunki konkurencji. Ponadto

wskazał, że wszystkie osoby zaangażowane w realizację umowy będą zatrudnione zgodnie z przepisami Kodeksu pracy

lub innych obowiązujących form zatrudnienia, odprowadzane będą wszelkie należne składki na ubezpieczenia

społeczne, zdrowotne oraz podatki, a realizacja usług nie będzie wiązać się bezpośrednio z emisją szkodliwych

substancji ani produkcją odpadów. Wykonawca podniósł, że stosuje dobre praktyki środowiskowe, w tym ograniczenie

zużycia papieru, wykorzystanie elektronicznych narzędzi komunikacji, oraz w razie potrzeby wspiera Zamawiającego w

ocenie wpływu inwestycji na środowisko.

Wykonawca wyjaśnił, że dysponuje już pracownikami, którzy prawdopodobnie zostaną oddelegowani do

świadczenia pracy w ramach przedmiotowego zadania. Na dowód powyższego załączył przykładową umowę o pracę.

Prawdą jest, że część informacji z zawartej umowy została zanonimizowana, jednakże wynika to głównie z okoliczności,

że na dzień złożenia tej informacji – Wykonawcy nie łączył z Zamawiającym żaden stosunek prawny, który uzasadniłby

ewentualne przekazanie mu danych wrażliwych zatrudnionych pracowników.

​Co prawda załączona przykładowa umowa o pracę miała zanonimizowaną informację

​o wysokości wynagrodzenia pracownika, jednakże, w świetle wyjaśnień Wykonawcy (m.in. że wynagrodzenie nie będzie

niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę) oraz przedstawionych w wyjaśnieniach kalkulacji płacy pracownika,

pozostaje to bez istotnego znaczenia. Celem bowiem złożenia tego dowodu nie było wykazanie Zamawiającemu jakie

dokładnie stawki Wykonawca stosuje / uwzględnił w złożonej ofercie, ale fakt, że dysponuje już wymaganą osobą na

stanowisko biurowo – administracyjne oraz że osoba ta jest już zatrudniona na umowę o pracę. Wyjaśnienie bowiem

stawek w złożonej ofercie znalazło się

​w przedstawionej, szczegółowej kalkulacji kosztów pracowniczych.

W wyjaśnieniach rnc Odwołujący powołał się także na posiadane przez siebie certyfikaty ISO, OHSAS,

planowane zlecenie części zamówienia podwykonawcom oraz posiadane doświadczenie w realizacji analogicznych

zamówień, w tym fakt ukończenia

​w ostatnim czasie dużych kontraktów, co pozwoli mu na wykorzystanie na przedmiotowym zadaniu wyposażenia biura

będącego już w posiadaniu Wykonawcy, bez potrzeby ponoszenia znacznych wydatków na jego wyposażenie.

Wykonawca powołał się także na swoje zasoby lokalowe i osobowe, posiadane zaplecze w Warszawie, stosowane

rozwiązania i urządzenia (serwer umożliwiający dostęp zdalny do całe korespondencji i dokumentacji technicznej

ATMAN, aplikacje TEAMS, OFFICE 365, Instrukcja kancelaryjna), schematy działania, procedury działań zespołu,

organizację zarządzania i nadzoru inwestorskiego. Jako dowód Odwołujący przedłożył: wypis z ewidencji posiadanego

wyposażenia biurowego, zestawienie posiadanych środków transportu, kopię umowy o świadczenie usług

telekomunikacyjnych

​z zestawieniem posiadanych numerów seryjnych kart SIM, Certyfikaty ISO, zestawienie zrealizowanych kontraktów,

Instrukcję kancelaryjną, przykładową umowę o pracę, dowody prawidłowej realizacji innych zadań na rzecz

zamawiających, wykaz kontraktów zrealizowanych przez Spółkę.

Odwołujący wskazał, że założył zatrudnienie personelu miejscowego, co przełożyło się na uzyskanie

oszczędności ze względu m.in. na brak konieczności kalkulowania kosztów związanych z zakwaterowaniem,

delegacjami, dietami, podróżami służbowymi. Znaczący wpływ na cenę złożonej oferty Odwołujący wskazał także w

posiadaniu biura centrali swojej firmy znajdującego się przy ul. Cybernetyki w Warszawie, w pełni wyposażonego wraz

​z zapewnioną, pełną obsługą sekretariatu przewidzianego do realizacji przedmiotowej usługi.

Tym samym Wykonawca zaoszczędził środki, które w innym wypadku musiałby przeznaczyć na najem

dodatkowej powierzchni biurowej czy jej eksploatację. Wykonawca wskazał także że opłaty za media w tym lokalu ponosi

w formie ryczałtu, niezależnie od faktycznego zużycia. Pełne wyposażenie biura Wykonawcy, w tym odpowiednia ilość

sal konferencyjnych będzie umożliwiać przeprowadzanie Rad Budowy czy Narad Technicznych bez konieczności

ponoszenia z tego tytułu dodatkowych opłat. Jako dowód realności poczynionych w tym zakresie założeń, Wykonawca

przedłożył umowę najmu lokalu.

Wykonawca wskazał na kończące się obecnie kontrakty infrastrukturalne, co również wpłynęło na wysokość

zaoferowanej przez Wykonawcę ceny. Znaczna podaż personelu wpływa bowiem na możliwość wynegocjowania

niższych stawek wynagrodzenia. Również aspekt samozatrudnienia miał znaczenie przy obniżeniu bezpośrednich

kosztów zatrudnienia personelu. W złożonych wyjaśnieniach Wykonawca odniósł się także do sposobu zarządzania

projektami w oparciu o swoje autorskie opracowanie Organizacji i Metodologii Nadzoru Inwestorskiego – każdorazowo

adaptowane do realizacji konkretnej umowy.

Zamawiający w uzasadnieniu odrzucenia oferty Odwołującego wskazał, że Wykonawca nie próbował wykazać

wysokości większości kosztów ogólnych, w szczególności kosztów badań i pomiarów, kosztów ekspertyz, opinii,

doradztwa i usług wspierających kosztów fotogrametrii i skaningu laserowego, kosztów pozyskania wymaganych polis

oraz zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Wskazać jednak należy, że koszty te nie determinują istotnych

części składowych ceny oferty, a w istocie są kosztami drobnymi

​i pobocznymi. Bowiem przy umowach o świadczenie usług to koszty osobowe są determinujące wysokość przyjętej

ceny oferty, a nie drobne, jednorazowe koszty poboczne.

Po otrzymaniu ww. wyjaśnień, Zamawiający czynnością z dnia 24.10.2025 r. odrzucił ofertę Odwołującego, jako

jedną z 22 odrzuconych ofert, powołując się na art. 226 ust. 1 pkt. 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp oraz wskazując

jako podstawę faktyczną czynności wyjaśnienia Odwołującego za pismem z dnia 01.08.2025 r.

Zamawiający uzasadniając odrzucenie oferty Odwołującego wskazał, że przedłożone przez niego wyjaśnienia i

dowody nie są wystarczające, gdyż nie uzasadniają podanej

​w ofercie ceny, a skąpy materiał dowodowy nie potwierdza ponoszonych kosztów na przestawionym poziomie.

Zamawiający zdaje się nie zauważać, że przygotowane wyjaśnienia mają wyjaśniać przyjęte przez Wykonawcę

założenia, a nie faktycznie już ponoszone koszty. Wszak koszty te jeszcze faktycznie nie powstały, tym samym

Wykonawca co najwyżej może przedłożyć założenia i dowody, które te założenia co najmniej uprawdopodobnią.

​Tak też uczynił Odwołujący. Zamawiający wskazał wzór kalkulacji ceny jaki go interesował na etapie wyjaśnień, a zgodnie

z tym wzorem Odwołujący przedłożył wyliczenia. W Wezwaniu do złożenia wyjaśnień brak jest wzmianki, że oprócz

podstawowych kosztów jakie wiążą się

​z wykonaniem tego typu zamówienia (koszty pracownicze / osobowe), Zamawiający zainteresowany jest także m.in.

kosztami gwarancji, badań czy opinii. Wszak koszty te są kosztami pobocznymi, nie determinującymi kosztów ceny

oferty.

Poziom ogólności złożonych wyjaśnień zarzucany Odwołującemu winien być oceniany w kontekście poziomu

szczegółowości wezwania Zamawiającego. To bowiem wezwanie Zamawiającego zakreśla ramy (zakres) wyjaśnień,

których powinien udzielić wykonawca. Przyjmuje się zatem, że wezwanie do złożenia wyjaśnień w trybie art. 224 ustawy

Pzp powinno być precyzyjne, wskazywać elementy oferty budzące wątpliwości zamawiającego, tak aby wykonawca

mógł się do nich odnieść i udzielić odpowiednich wyjaśnień. Zamawiający nie może bowiem stawiać wykonawcy w

sytuacji, aby ten domyślał się, które elementy wyceny oferty zostały przez niego zakwestionowane i które budzą jego

wątpliwości. Zamawiający, wzywając wykonawcę w sposób ogólny, nie może oczekiwać, że wykonawca w takiej sytuacji

szczegółowo przeanalizuje każdą pozycję cenową oferty, czy też każdy element czynności / zobowiązania jakie będzie

musiał wykonać w ramach realizacji danej umowy. W sytuacji gdy wezwanie zamawiającego nie będzie odnosiło się do

konkretnych elementów oferty wykonawcy i będzie ono w swej treści ogólnym zapytaniem, to nieuprawnione będzie

stawianie wykonawcy zarzutu, że wyjaśnienia w zakresie rażąco niskiej ceny są ogólnikowe lub że wykonawca nie

sprostał ciężarowi dowodowemu wynikającemu z art. 224 ust. 5 ustawy Pzp (np. wyrok KIO 641/23, wyrok KIO z dnia 1

września 2023 r. sygn. akt KIO 2446/23; wyrok KIO z dnia 20 stycznia 2023 r. sygn. akt KIO 65/23).

W postępowaniu Odwołujący wyjaśnił i wskazał, jaki jest przewidziany przez niego

​i założony w ofercie do osiągnięcia zysk.

W odpowiedzi na Wezwanie z dnia 17.07.2025 r. do złożenia wyjaśnień i dowodów, Odwołujący przedłożył tak

szczegółowe wyjaśnienia, jak i dowody na poparcie prawidłowości skalkulowanej przez siebie ceny, w tym szczegółową

kalkulację ceny. W uzasadnieniu odrzucenia oferty Zamawiający nie sformułował w zasadzie żadnych konkretnych

zarzutów co do wyjaśnień złożonych za pismem z dnia 01.08.2025 r., w istocie skupiając się jedynie na tym, że dowody

przez niego przedłożone nie są wystarczające do uzasadnienia przyjętej ceny.

Uwadze Zamawiającego umknęła okoliczność, że zgodnie z art. 224 ust. 2 ustawy Pzp: „W przypadku gdy cena

całkowita oferty złożonej w terminie jest niższa o co najmniej 30% od:

1)wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem

postępowania lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art.

226 ust. 1 pkt 1, 5a i 10, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, chyba że rozbieżność

wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia;

2)wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, zaktualizowanej z uwzględnieniem

okoliczności, które nastąpiły po wszczęciu postępowania, w szczególności istotnej zmiany cen rynkowych, zamawiający

może zwrócić się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1.”

Zamawiający w oparciu o powyższą podstawę prawną skierował do Odwołującego Wezwanie z dnia 17.07.2025

r. W oparciu o tę samą podstawę prawną Zamawiający skierował wezwanie do jeszcze 21 innych oferentów i

ostatecznie wybrał ofertę, która jest poza jego założonym budżetem. A biorąc pod uwagę, że w postępowaniu złożone

oferty opiewały na kwoty od 6 705 328,78 zł do 35 674 632,18 zł, to sam rozstrzał złożonych ofert spowodował, że

większość z nich wypełni przesłanki z art. 224 ust. 2 ustawy Pzp. Przy czym zauważyć należy, że Zamawiający nie

zastosował w przypadku Odwołującego przesłanki z art. 224 ust. 1 ustawy Pzp, a tym samym żadna część oferty

Odwołującego nie budziła jego wątpliwości pod kątem rażąco niskiej ceny czy też możliwości realizacji zamówienia.

Co prawda ustawa Pzp nie definiuje pojęcia rażąco niskiej ceny, to jednak przyjąć należy, że jest to cena

nierealistyczna, niewiarygodna, oderwana od realiów rynkowych, za którą nie jest możliwe wykonanie zamówienia w

należyty sposób i która wskazuje na zamiar realizacji zamówienia poniżej kosztów własnych wykonawcy, niepozwalająca

na wygenerowanie przez niego zysku. O cenie rażąco niskiej można mówić wówczas, gdy oczywiste jest, że przy

zachowaniu reguł rynkowych wykonanie umowy przez wykonawcę byłoby dla niego nieopłacalne. Przyjmuje się, że

wyjaśnianiu ma podlegać: „zaoferowana cena lub koszt lub ich istotne części składowe”. O ile w Wezwaniu z 17.07.2025

r. na str. 1 Zamawiający wskazał, że wyjaśnieniu ma podlegać cena oferty Wykonawcy, o tyle już na przełomie stron 1 i

2-giej Wezwania, Zamawiający w istocie ograniczył je do swojego wzoru kalkulacji i Zadania 4 – Nadzoru nad realizacją

Robót Budowlanych w zakresie Korytarzy 1, 3.2, 5, 6, 7, 8, 11 i 12. W istocie więc to powyższe kwestie były w centrum

zainteresowania Zamawiającego, a nie kwestie dot. gwarancji, polis, czy ekspertyz, jak następnie wskazuje

​w piśmie uzasadniającym odrzucenie oferty Odwołującego.

Skoro Zamawiający jako profesjonalista w Wezwaniu z dnia 17.07.2025 r., uznał że istotną częścią oferty

Odwołującego jest Zadanie nr 4 – Nadzór nad realizacją Robót Budowlanych w zakresie Korytarzy 1, 3.2, 5, 6, 7, 8, 11 i

12 i nie odniósł się do „kosztów badań i pomiarów, kosztów ekspertyz, opinii, doradztwa i usług wspierających kosztów

fotogrametrii i skaningu laserowego, kosztów pozyskania wymaganych polis oraz zabezpieczenia należytego wykonania

umowy”, to dlaczego w uzasadnieniu odrzucenia oferty Odwołującego te właśnie koszty zostały przez Zamawiającego

wskazane jako niewykazane?

W świetle zakresu przedmiotu zamówienia, który jednak dotyczy pełnienia nadzoru inwestorskiego, wykonywanie

dodatkowych, drobnych, bieżących czynności, towarzyszących niejako głównemu zadaniu, takich jak: przygotowywanie

badań, opinii, ekspertyz, pozyskanie polis czy gwarancji nie stanowią istotnych części składowych ceny złożonej oferty.

​Są to czynności poboczne, towarzyszące głównemu zadaniu jakim jest pełnienie nadzoru inwestorskiego. A w umowach,

które dotyczą świadczenia usług, to właśnie koszt personelu stanowi podstawowy (istotny) element ceny oferty

wpływający na jej ostateczną wysokość.

​W zakresie natomiast przyjętych przez Odwołującego kosztów pracowników

​i współpracowników, Zamawiający nie wniósł żadnych uwag, przyjmując je za prawidłowo wycenione i ujęte w cenie

oferty. A skoro tak, to brak jest podstaw prawnych i faktycznych do stawiania Odwołującemu zarzutu braku obalenia

domniemania rażąco niskiej ceny. Skoro Odwołujący podniósł, że dysponuje lokalami w Warszawie, wyposażonymi

salami konferencyjnymi, które mogą służyć na potrzeby organizacji Rad Budowy, Narad Technicznych czy prowadzenia

telekonferencji to znaczy, że Wykonawca nie będzie ponosił

​z tego tytułu żadnego dodatkowego kosztu (zasoby własne).

Odwołujący uważa, że przedłożył nie tylko obszerne wyjaśnienia w zakresie rnc, ale także szereg dowodów na

ich poparcie. Zamawiający miał możliwość zweryfikowania prawidłowości ceny oferty Wykonawcy, jednakże skupił się na

drobnych, nieistotnych kwestiach, które nie miały żadnego wpływu na ostateczny kształt złożonej oferty. Ustawa Pzp nie

określa katalogu dowodów, które wykonawca zobowiązany jest złożyć Zamawiającemu w celu uzasadnienia

racjonalności i rynkowej wyceny swojej oferty. Oznacza to więc, że każdy dowód, który w ocenie wykonawcy potwierdza

stanowisko prezentowane w wyjaśnieniach, może okazać się przydatny i pomocny Zamawiającemu przy dokonywanej

ocenie. Odwołujący wykazał jakie to indywidualne czynniki wpłynęły na to, że mógł zaoferować taką, a nie inną (wyższą)

cenę. Złożone natomiast przez Odwołującego wyjaśnienia były czytelne, spójne

​i rzetelne, a dodatkowo potwierdzone złożonymi dowodami i kalkulacjami.

Przyjmuje się, że wykonawca w odpowiedzi na wezwanie zamawiającego ma obowiązek przedstawić dostępne

mu dowody potwierdzające realność przyjętych założeń. Nie oznacza to jednak, że Wykonawca ma obowiązek

przedkładania Zamawiającemu wszystkich dokumentów, jakich żąda Zamawiający, choćby najbardziej nawet

absurdalnych, w żaden sposób nie powiązanych ze sposobem skalkulowania ceny (wyrok KIO z dnia 10.03.2023 r.

​w sprawie KIO 500/23; wyrok KIO z dnia 17 stycznia 2023 r. KIO 9/23; wyrok KIO z dnia 8.11.2022 r. KIO 2816/22).

Zamawiający dokonując (błędnej) oceny złożonych wyjaśnień Wykonawcy de facto powołał się jedynie na ich

„ogólnikowość i lakoniczność”, nie wskazał jakich elementów nie wyjaśnił Wykonawca (oprócz stricte pobocznych),

ewentualnie jakich ryzyk czy kosztów nie ujął w cenie oferty. Za wyrokiem KIO z dnia 3 października 2022 r. sygn. akt KIO

2452/22, KIO 2453/22 przyjąć bowiem należy, że: „(…) nie jest wystarczające uzasadnienie odrzucenia oferty

sprowadzające się do wskazania, że wykonawca nie wykazał realności ceny oferty. Zamawiający musi wskazać

przykładowo: czego w złożonych wyjaśnieniach brakuje, jakich elementów zamówienia lub wyliczeń nie uwzględniono, dla

jakich informacji nie przedstawiono dowodów, które wyliczenia są nierzetelne i dlaczego, które informacje lub dowody są

niewiarygodne i dlaczego, które informacje są niespójne, które są niezgodne

​z postanowieniami swz. Dopiero wskazanie konkretnych okoliczności świadczących

​o nierzetelności kalkulacji ceny lub o niewystarczających wyjaśnieniach w tym zakresie, daje zamawiającemu podstawę

do odrzucenia oferty wykonawcy w oparciu o art. 226 ust. 1 pkt 8 lub o art. 224 ust. 6 ustawy Pzp. Ciężar dowodu

spoczywający na wykonawcy, który złożył ofertę z kwestionowaną ceną, nie zwalnia bowiem zamawiającego z obowiązku

przedstawienia uzasadnienia wskazującego na zasadność odrzucenia oferty. Nie oznacza to przerzucania na

zamawiającego obowiązku wykazania realności ceny oferty, ale wręcz przeciwnie - stanowi o obowiązku wykazania

nierealności ceny tej oferty lub obowiązku wykazania wadliwości wyjaśnień wykonawcy. W sytuacji, gdy zamawiający - jak

w niniejszej sprawie - pomija w swojej ocenie złożone dowody i ogranicza się do dokonania nie całkiem adekwatnych

porównań w zakresie kosztów, nie można uznać, że wykazał on wadliwość złożonych wyjaśnień i że miał podstawę do

odrzucenia ofert z powodu rażąco niskiej ceny.”

Zamawiający ograniczył się jedynie do zacytowania treści Wezwania oraz treści udzielonej odpowiedzi.

Zachowanie Zamawiającego wskazuje na prowadzenie postępowania z naruszeniem podstawowych zasad procedury

przetargowej tj. zasady uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców oraz w sposób przejrzysty,

proporcjonalny oraz zapewniający najlepszą jakość usług uzasadnioną charakterem zamówienia, w ramach środków,

które zamawiający może przeznaczyć na jego realizację oraz uzyskanie najlepszych efektów zamówienia.

Zamawiający ma obowiązek nie tylko przygotowania, ale i prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w

sposób proporcjonalny. Zasada proporcjonalności jest dyrektywą, zgodnie z którą zamawiający powinien podejmować w

postępowaniu działania adekwatne do osiągnięcia założonego celu, a zastosowane przez niego środki powinny być

najbardziej odpowiednie, tj. nieograniczające w sposób nieuzasadniony dostępu wykonawców do postępowania. Przy

czym wymóg proporcjonalności dotyczy wszystkich czynności podejmowanych przez zamawiającego w toku

postępowania. Jest to jedna z nadrzędnych

​w stosunku do dalszych szczegółowych uregulowań Prawa zamówień publicznych (w tym art. 128 ust. 1 ustawy Pzp)

zasad udzielania zamówień publicznych, która chroni wykonawców przed skrajnym formalizmem ze strony instytucji

zamawiającej np. wyrok KIO z dnia 12 września 2023 r., KIO 2527/23.

Przepisy nie określają przykładowego katalogu dowodów, które wykonawca zobowiązany jest złożyć

zamawiającemu w celu uzasadnienia racjonalności i rynkowej wyceny swojej oferty. Możliwe jest przedstawienie zatem

każdego dowodu, jednakże musi być on adekwatny do konkretnej sytuacji i stanowić potwierdzenie tego, co wykonawca

dowodzi

​w swoich wyjaśnieniach (np. wyrok SO z dnia 6 października 2022 r. sygn. akt XXIII Zs 102/22, wyrok SO z dnia 18 lutego

2022 r. sygn. akt XXIII Zs 138/21).

Gdy u Zamawiającego powstała wątpliwość co do przedłożonych wyjaśnień,

​to powinien dopytać Wykonawcę o nurtujące go kwestie. Zamiast tego Zamawiający odrzucił ofertę Wykonawcy, nie

dając mu szansy rozwiać wątpliwości, które ewentualnie zrodziły się

​u Zamawiającego po uzyskaniu Wyjaśnień z 01.08.2025 r.

Obowiązkiem Zamawiającego jest nie tylko dbanie o oszczędne wydawanie środków publicznych, lecz także

poszukiwanie takiej oferty, która przedstawia najlepszy stosunek jakości przedmiotu zamówienia do posiadanych przez

zamawiającego środków finansowych. Podkreślenia wymaga tutaj uzyskanie odpowiedniej proporcji najwyższej jakości

do posiadanych środków finansowych, która to przełoży się i zapewni prawidłową realizację przedmiotu zamówienia (np.

wyrok SO w Warszawie - XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy z dnia 5 grudnia 2022 r., XXIII Zs 139/22).

Zamawiający poza podaniem podstawy prawnej czynności odrzucenia oferty Odwołującego powinien w sposób

maksymalnie precyzyjny uzasadnić faktyczne podstawy takiej czynności. Zamawiający ma obowiązek szczegółowego

wskazania, jakie okoliczności stanowiły podstawę do przyjęcia, iż oferta wykonawcy podlega odrzuceniu. Wszelkiego

rodzaju wady, błędy, nieścisłości oferty należy skonfrontować z dokumentami zamówienia, do których referuje przecież

czynność Zamawiającego. Prawidłowe porównanie, daje dopiero możliwość wykonawcy na ocenę prawidłowości

czynności zamawiającego i podjęcie określonych działań, w tym skorzystanie ze środków ochrony prawnej (np. wyrok

KIO z dnia 14 stycznia 2022 r., KIO 3801/21). W postępowaniu powyższego zabrakło. Zamawiający bowiem ograniczył

się do zacytowania treści dokumentów, treści wyroków KIO oraz oceny przedłożonych wyjaśnień jako: „lakonicznych,

ogólnikowych”.

Jak wynika z orzecznictwa KIO np. wyrok z dnia 17 kwietnia 2023 r., KIO 880/23:„Niedopuszczalne jest

automatyczne uznawanie cen za rażąco niskie - przykładowo wyłącznie na podstawie arytmetycznego kryterium - i

odrzucanie ofert o cenach poniżej pewnego poziomu. Arytmetyczne porównanie przedstawione przez odwołującego nie

może jednoznacznie przesądzać o konieczności odrzucenia oferty jego konkurencji,

​w szczególności, że zarówno wyjaśnienia przystępującego, jak i złożone wraz z nimi dowody, nie dają podstaw do uznania,

że cena oferty jest ceną rażąco niską. Okolicznością notoryjną, a więc niewymagającą żadnego dowodu jest fakt, że na

cenę oferty ma wpływ cały szereg okoliczności i czynników indywidualnie dotyczących każdego przedsiębiorcy.

Zestawienie wartości stanowiących różnicę w cenach nie może stanowić jednoznacznego dowodu, że cena jednego

przedsiębiorcy jest realna, a każda niższa cena jest ceną nierynkową. Różne podmioty, o odmiennej historii na rynku,

różnej wiarygodności finansowej, różnych relacjach handlowych, właściwym dla siebie potencjale technicznym i

zawodowym oraz własnym know-how są w stanie zaoferować różne ceny ofertowe, co nie świadczy o rażąco niskiej cenie,

​a o prawidłowym działaniu konkurencyjnej gospodarki.

Z doświadczenia życiowego i logiki wynika, że przedsiębiorca, który realizował podobne zamówienia, posiada

doświadczenie na danym rynku będzie umiał wybrać bardziej optymalny sposób realizacji zamówienia, lepiej przewidzi

ryzyka i nie będzie doliczał nadmiernego buforu bezpieczeństwa, co znajdzie odzwierciedlenie w cenie oferty, co jednak

nie zwalnia zamawiającego z dokładnego wyjaśnienia zaoferowanej ceny. Zamawiający powinien też posiadać wiedzę jaki

zakres zamówienia przystępujący zrealizuje własnymi siłami, a jaki zasobem podwykonawców, żeby sprawdzić

przykładowo czy zaoferowana liczba personelu jest adekwatna do realizacji zamówienia. Nie chodzi o poznanie

dokładnych danych podwykonawców, ale o przybliżenie rzędu wielkości prac, w jakikolwiek dający się skwantyfikować

wymiar - w granicach zakresowych, procentowych, ponieważ obecnie nie są znane nawet przybliżone te wielkości.

Wprawdzie wynagrodzenie ryczałtowe powoduje, że bezpodstawnym jest oczekiwanie załączenia do wyceny

szczegółowego kosztorysu i wyliczenia wszystkich szczegółowych elementów dla każdej z pozycji, jednakże wyjaśnienia

ceny powinny dostarczyć zamawiającemu argumentów otrzymanych od przystępującego wskazujących dlaczego w tych

pozycjach cena jest realna”.

Wyjaśnienia Odwołującego z dnia 01.08.2025 r. wraz z przedłożoną kalkulacją oraz pozostałymi dowodami

należy uznać za wpisujące się w treść Wezwania z dnia 17.07.2025 r. Nie można zgodzić się, że udzielonej wyjaśnienia

nie czyniły zadość skierowanemu do Wykonawcy Wezwaniu, skoro obejmowały wszystkie istotne i poruszone przez

Zamawiającego części składowe oferty. Ponadto skoro Wykonawca wraz z wyjaśnieniami złożył szczegółowy kosztorys,

według wzoru Zamawiającego, który opiewa na pełną kwotę z oferty Wykonawcy, to znaczy że jego wyjaśnienia i

wyliczenia odnoszą się do zaoferowanej ceny i zmierzają do wykazania co zostało wycenione, na jaką kwotę i że suma

ta daje cenę oferty. Przy czym nie można tu pominąć okoliczności, ze cena w tym postępowaniu ma charakter

ryczałtowy.

Za Sądem Okręgowym w Warszawie (vide wyrok z dnia 28 września 2023 r. sygn. akt XXIII Zs 150/22), wskazać

należy, że przepisy ustawy Pzp nie nakazują konkretnego sposobu wyjaśnienia ceny rażąco niskiej.

Wyjaśnienia Odwołującego były wystarczające i adekwatne do stopnia szczegółowości skierowanego do niego

Wezwania. Nie można bowiem pomijać, że celem procedury wyjaśnienia rażąco niskiej ceny jest ustalenie, czy za

zaoferowaną cenę jest możliwa realizacja przedmiotu zamówienia, zgodnie z wymogami Zamawiającego.

Wadliwe działanie Zamawiającego doprowadziło także do naruszenia art. 239 ustawy Pzp i jest ich konsekwencją.

Skoro bowiem Zamawiający w sposób nieuprawniony dokonał badania i oceny oferty Odwołującego i nie mając ku temu

podstaw – odrzucił jego ofertę,

​to w sposób nieuprawniony dokonał także badania i oceny oferty BBF, a następnie jej wyboru jako oferty

najkorzystniejszej.

Odnosząc się do zarzutu bezpodstawnego odrzucenia oferty Odwołującego oraz bezpodstawnego wyboru oferty

BBF jako najkorzystniejszej, a przez to nierównego traktowania wykonawców, braku zachowania zasady uczciwej

konkurencji, przez co postępowanie straciło walor przejrzystości, jak wskazuje Krajowa Izba Odwoławcza „Zarzuty

naruszenia art. 7 ust. 1 i 3 pzp [obecnie – art. 16 ust. 1 ustawy Pzp] mają charakter niesamoistny, gdyż sprowadza się do

wskazania, że do naruszenia tych przepisów doszło w związku z innymi podniesionymi zarzutami. Oznacza to, że zarzuty

te nie wymagały odrębnego rozpoznania, gdyż nie wskazują żadnych odrębnych okoliczności” (wyrok z dnia 07 sierpnia

2015 r., sygn. akt KIO 1573/15). Zaś zarzut naruszenia art. 239 ustawy Pzp, w okolicznościach niniejszej sprawy,

również nie ma charakteru samoistnego, lecz wynika z konieczności przeprowadzenia powtórnego badania i oceny ofert.

Tym samym, uchybienia przedstawione powyżej oraz zasadność wskazanego uzasadnienia do podniesionych zarzutów

determinują konieczność unieważnienia czynności wyboru najkorzystniejszej oferty oraz dokonania ponownego badania i

oceny ofert a następnie dokonania ponownej oceny ofert

​z uwzględnieniem oferty Odwołującego. Tym samym, zarzut naruszenia art. 239 ustawy Pzp również nie wymaga

odrębnego uzasadnienia, lecz jego zasadność wynika z potwierdzenia przez Izbę zasadności wszystkich pozostałych

zarzutów odwołania.

Zgodnie z art. 239 ust. 1 Pzp Zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert

określonych w dokumentach zamówienia, zaś zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu najkorzystniejsza oferta to oferta

przedstawiająca najkorzystniejszy stosunek jakości do ceny lub kosztu lub oferta z najniższą ceną lub kosztem.

Odnosząc się do wyrażonych w art. 16 pkt 1-3 oraz art. 17 ust. 1 ustawy Pzp zasad prowadzenia przez

Zamawiającego postępowania o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji,

równe traktowanie wykonawców oraz

​w sposób przejrzysty i proporcjonalny oraz zapewniający najlepszą jakość dostaw, usług, uzasadnioną charakterem

zamówienia, w ramach środków, które zamawiający może przeznaczyć na jego realizację, oraz uzyskanie najlepszych

efektów zamówienia, w tym efektów społecznych, środowiskowych oraz gospodarczych, o ile którykolwiek z tych efektów

jest możliwy do uzyskania w danym zamówieniu, w stosunku do poniesionych nakładów, wskazać należy, że w

postępowaniu zasady te doznały poważnego ograniczenia. Zamawiający dokonał odrzucenia oferty Odwołującego w

sposób sprzeczny z powołanymi przepisami ustawy Pzp, a następnie wyboru oferty BBF, pomimo że nie jest ona

najkorzystniejsza. Zatem taki sposób rozstrzygnięcia postępowania stanowi rażące naruszenie ww. przepisów.

Wobec powyższego Zamawiający winien unieważnić czynność wyboru najkorzystniejszej oferty, unieważnić

czynność odrzucenia oferty Odwołującego, dokonać ponownego badania i oceny ofert, a ostatecznie wybrać ofertę w

sposób zgodny z regulacjami ustawy Pzp – a więc ofertę Odwołującego.

KIO 4796/25

W tym samy postępowaniu odwołanie w dniu 3 listopada złożył również wykonawca A. Polska Spółka z ograniczoną

odpowiedzialnością z siedzibą w Rudzie Śląskiej (dalej jako „Odwołujący1”). Odwołanie czyniło zadość wymogom

formalnym, Odwołujący1 uiścił wpis w wymaganej wysokości, a kopia odwołania została prawidłowo przekazana

Zamawiającemu.

Odwołanie złożono od czynności i zaniechań Zamawiającego polegających na:

1)wyborze oferty BBF Sp. z o.o. (dalej jako: „BBF”) pomimo tego, że to oferta Odwołującego1 powinna zostać wybrana

jako oferta najkorzystniejsza;

2)odrzuceniu oferty Odwołującego1 na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8) ustawy Pzp w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp w

związku z bezpodstawnym przyjęciem, że zaoferowana przez Odwołującego1 cena jest rażąco niska w stosunku do

przedmiotu zamówienia, a złożone wyjaśnienia nie potwierdzają ceny podanej w ofercie;

3)ewentualnie zaniechania czynności wezwania Odwołującego1 na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp do złożenia

dodatkowych wyjaśnień w zakresie sposobu kalkulacji ceny;

4)zaniechanie czynności wskazania konkretnych podstaw faktycznych odrzucenia oferty Odwołującego1;

5)zaniechania przeprowadzenia postępowania w sposób zgodny z zasadą uczciwej konkurencji oraz równego

traktowania wykonawców.

Odwołujący1 zarzucał Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów:

1)art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp poprzez odrzucenie oferty Odwołującego1 w związku z

bezpodstawnym przyjęciem, że zaoferowana cena jest rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia, a złożone

przez Odwołującego1 wyjaśnienia nie potwierdzają ceny podanej w ofercie;

2)ewentualnie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp poprzez zaniechanie wezwania Odwołującego1 do złożenia dodatkowych

wyjaśnień w zakresie sposobu kalkulacji ceny;

3)art. 253 ust. 1 pkt 2 ustawy poprzez zaniechanie wskazania konkretnych podstaw faktycznych odrzucenia oferty

Odwołującego1;

4)art. 16 pkt 1) ustawy Pzp poprzez zaniechanie czynności przeprowadzenia postępowania w sposób zgodny z zasadą

uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców.

Odwołujący1 wnosił o uwzględnienie odwołania w całości oraz nakazanie Zamawiającemu:

1)unieważnienie czynności wyboru oferty BBF jako oferty najkorzystniejszej;

2)przeprowadzenie ponownego badania i oceny ofert z uwzględnieniem oferty Odwołującego1;

3)ewentualnie wezwanie Odwołującego1 na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp do złożenia dodatkowych wyjaśnień w

zakresie sposobu kalkulacji ceny oferty.

Odwołujący1 wskazał, że posiada interes we wniesieniu odwołania, gdyż jego uwzględnienie spowoduje, że jego

oferta zostanie uznana za najkorzystniejszą ofertę. Odwołujący1 może ponieść szkodę działaniem Zamawiającego

niezgodnym z prawem

​w postaci utraty szansy realizacji zamówienia oraz wygenerowania zysku z tego tytułu.

W uzasadnieniu zarzutów podniesiono, że w Rozdziale XVII Specyfikacji Warunków Zamówienia (dalej jako:

„SWZ”) określono zasady obliczenia ceny. Zasady te zostały odgórnie narzucone przez Zamawiającego:

„1. Podana w ofercie cena ofertowa brutto musi uwzględniać wszystkie wymagania SW Z oraz obejmować wszystkie

koszty bezpośrednie i pośrednie, jakie poniesie Wykonawca z tytułu terminowego i prawidłowego wykonania całości

przedmiotu Zamówienia oraz podatek od towarów i usług (nie dotyczy Wykonawców zagranicznych, którzy nie są

płatnikami podatku VAT w Polsce). (…)

3. Wykonawca określi w Formularzu Cenowym Oferty (Załącznik nr 3a do SW Z) oferowaną cenę za wykonanie

przedmiotu Zamówienia, zgodnie z poniższym:

3.1. Wykonawca wskaże w Formularzu Cenowym Oferty w komórkach zaznaczonych kolorem żółtym wartość netto PLN

dla następujących korytarzy: 1, 3.2, 5, 6, 7, 8, 11, 12, składających się na zakres podstawowy Zamówienia - dotyczy

Zadania nr 4 (Zadanie podstawowe). (…)

3.3. Wysokość wynagrodzenia dla Zadań Opcjonalnych w ramach Prawa Opcji 1 będzie stanowić procent (%) sumy

wysokości wynagrodzeń dla zadań podstawowych, zgodnie ze wskazanym niezmiennym współczynnikiem procentowym.

Powyższa wysokość wynagrodzenia dla Zadań Opcjonalnych w ramach Prawa Opcji 1 zostanie obliczona automatycznie.

(…).”

W postępowaniu oferty złożyło (26) dwudziestu sześciu wykonawców, w tym Odwołujący1. Średnia arytmetyczna

cen oraz budżetu Zamawiającego wygląda następująco:

- Średnia17 976 673,43

- Budżet11 473 381,60

Zamawiający w dniu 17 lipca 2025 r. wezwał na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp Odwołującego1 do złożenia

wyjaśnień w zakresie sposobu kalkulacji ceny oferty:

„Zgodnie z Rozdz. XVII ust. 1 SW Z podana w ofercie cena ofertowa brutto musi uwzględniać wszystkie wymagania

SWZ oraz obejmować wszystkie koszty bezpośrednie

​i pośrednie, jakie poniesie Wykonawca z tytułu terminowego i prawidłowego wykonania całości przedmiotu zamówienia

oraz podatek od towarów i usług (nie dotyczy Wykonawców zagranicznych, którzy nie są płatnikami podatku VAT w

Polsce).

W związku z powyższym Zamawiający wzywa do udzielenia szczegółowych wyjaśnień, w tym złożenia dowodów, w

zakresie wyliczenia ceny, w tym do wyczerpującego wyjaśnienia jakiego rodzaju koszty Wykonawca uwzględnił kalkulując

wskazaną w ofercie cenę.

Wraz z wyjaśnieniami Wykonawca winien przedstawić:

a)kalkulację swoich kosztów, której wzór stanowi załącznik do niniejszego wezwania;

b)opis założeń do wyliczenia wartości Zadania 4 - Nadzoru nad realizacją Robót Budowlanych w zakresie Korytarzy 1, 3.2,

5, 6, 7, 8, 11 i 12 (vide Formularz cenowy).

(…)

Wyjaśnienia powinny odnosić się w szczególności do: (…)

4) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa

od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z

dnia 10 października 2002 r.

​o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r. poz. 1773) lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z

którymi związane jest realizowane zamówienie;”

W dniu 18 lipca 205 r. Zamawiający skierował do Odwołującego1 uzupełnienie poprzedniego wezwania:

„Ponadto, w dniu 17.07.2025 r. Zamawiający otrzymał od jednego z Wykonawców pismo wyrażające następujące

wątpliwości co do przywołanego wezwania:

„W związku z otrzymanym wezwaniem do wyjaśnień RNC, prosimy uprzejmie o potwierdzenie, że wyjaśnienia mają

dotyczyć tylko kwestionowanej części to jest: Zadania 4 - Nadzoru nad realizacją Robót Budowlanych (vide Formularz

cenowy) w zakresie korytarzy [zanonimizowano – Zam.].”

W odpowiedzi na podniesione wątpliwości Zamawiający zwraca Państwa uwagę na treść akapitu 5. wezwania: „W

związku z powyższym Zamawiający wzywa do udzielenia szczegółowych wyjaśnień, w tym złożenia dowodów, w zakresie

wyliczenia ceny całkowitej oferty, w tym do wyczerpującego wyjaśnienia jakiego rodzaju koszty Wykonawca uwzględnił

kalkulując wskazaną w ofercie cenę. Wraz z wyjaśnieniami Wykonawca winien przedstawić:

a)kalkulację swoich kosztów, której wzór stanowi załącznik do niniejszego wezwania;

b)opis założeń do wyliczenia wartości Zadania 4 - Nadzoru nad realizacją Robót Budowlanych w zakresie Korytarzy 1, 3.2,

5, 6, 7, 8, 11 i 12 (vide Formularz cenowy).”

Jak wskazano w wierszu drugim, wyjaśnienia mają dotyczyć wyliczeń ceny całkowitej oferty.

Ponadto, Zamawiający oczekuje złożenia wraz z wyjaśnieniami stosownych dowodów (wiersze pierwszy i drugi

przywołanego akapitu), kalkulacji kosztów ceny całkowitej oferty

​(lit. a przywołanego akapitu) oraz 2 opisu założeń do wyliczenia wartości Zadania 4 w zakresie korytarzy wskazanych w lit.

b przywołanego akapitu wezwania z dnia 17.07.2025 r.”

Odwołujący1 w dniu 31 lipca 2025 r. przedstawił obszerne wyjaśnienia, w których przedstawił szczegółowe

informacje na temat kosztów zatrudnienia personelu, zapewnienia biura, transportu, usług zewnętrznych jak i koszty

podwykonawstwa. Do wyjaśnień dołączono (22) dwadzieścia dwa różne dowody. W szczególności Odwołujący1 udzielił

odpowiedzi na pytania Zamawiającego wskazane w treści wezwań.

Zamawiający w dniu 24 października 2025 r. poinformował o wyborze oferty BBF jako najkorzystniejszej oraz o

odrzuceniu oferty Odwołującego1 na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp. W uzasadnieniu

odrzucenia oferty Odwołującego Zamawiający wskazał, że:

„Zamawiający na podstawie art. 253 ust. 1 pkt 2 ustawy PZP informuje, że oferta Wykonawcy A. Polska Sp. z o.o., ul.

Szyb Walenty 26A, 41-700 Ruda Śląska, Polska (dalej jako: Wykonawca A.), podlega odrzuceniu na podstawie art. 226

ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy PZP.

Uzasadnienie faktyczne odrzucenia oferty A.:

Dnia 17.07.2025 r. Zamawiający wezwał Wykonawcę A. do udzielenia wyjaśnień wysokości zaoferowanej ceny. W

ramach wezwania Zamawiający podkreślił, iż wykonawca zobowiązany jest do udzielenia szczegółowych wyjaśnień, w tym

złożenia dowodów,

​w zakresie wyliczenia ceny, w tym do wyczerpującego wyjaśnienia jakiego rodzaju koszty Wykonawca uwzględnił

kalkulując wskazaną w ofercie cenę. W tym samym akapicie Zamawiający wskazał również, że oczekuje złożenia wraz z

wyjaśnieniami kalkulacji kosztów Wykonawcy A., zgodnie ze wzorem załączonym do wezwania, oraz opisu założeń do

wyliczenia wartości Zadania 4 - Nadzoru nad realizacją Robót Budowlanych w zakresie wskazanych w wezwaniu

korytarzy.

Zamawiający wskazał również, że złożone wyjaśnienia Wykonawca zobowiązany jest poprzeć stosownymi dowodami

potwierdzającymi wskazywane w wyjaśnieniach informacje,

​w szczególności, gdy Wykonawca powołuje się na istnienie po jego stronie pewnych szczególnie korzystnych warunków,

które wpłynęły na sposób ukształtowania ceny.

Dodatkowo Zamawiający zaznaczył, iż w przypadku braku dołączenia do wyjaśnień stosownych dowodów, np. z powodu

ich nieposiadania, Wykonawca A. zobowiązany jest do złożenia wyjaśnień w tym zakresie uprawdopodobniających

okoliczność uniemożliwiającą ich złożenie. Wyjaśnienia miały zostać złożone do dnia 25.07.2025 r.

Ponadto, dnia 18.07.2025 r. Zamawiający przesłał Wykonawcy A. doprecyzowanie,

​w którym ponownie podkreślił: Jak wskazano w wierszu drugim, wyjaśnienia mają dotyczyć wyliczeń ceny całkowitej

oferty.

Ponadto, Zamawiający oczekuje złożenia wraz z wyjaśnieniami stosownych dowodów (wiersze pierwszy i drugi

przywołanego akapitu), kalkulacji kosztów ceny całkowitej oferty

​(lit. a przywołanego akapitu) oraz opisu założeń do wyliczenia wartości Zadania 4 w zakresie korytarzy wskazanych w lit. b

przywołanego akapitu wezwania z dnia 17.07.2025 r. [odwołania do akapitu dotyczą 5. akapitu wezwania – przyp. Zam.]

Jednocześnie Zamawiający wydłużył termin złożenia wyjaśnień do dnia 01.08.2025 r.

Dnia 01.08.2025 r. Wykonawca A. złożył wyjaśnienia dotyczące wysokości zaoferowanej ceny, lecz Zamawiający nie

może uznać tych wyjaśnień oraz załączonych dowodów za wystarczające, gdyż nie uzasadniają podanej w ofercie ceny.

Na wstępie należy zauważyć, że wyjaśnienia Wykonawcy A. nie są poparte należytym materiałem dowodowym.

Wykonawca A. na potwierdzenie tez zawartych w wyjaśnieniach oraz kwot przedstawionych w ramach załączonej

kalkulacji ceny oferty przedstawia bardzo skąpy materiał dowodowy, który nie potwierdza ponoszenia kosztów na

poziomie przedstawionym w wyjaśnieniach oraz kalkulacji.

Wykonawca A. przedstawił w kalkulacji koszty personelu na poziomie ponad 60% wszystkich kosztów łącznie, lecz na

potwierdzenie wysokości tych kosztów nie przedstawił dowodów.

Jednocześnie Wykonawca A. skupił się w przedstawionych wyjaśnieniach wyłącznie na aspekcie zgodności kosztów

podanych w załączonej kalkulacji z przepisami prawa powszechnego, zupełnie nie odnosząc się do aspektu ich realności.

Należy w szczególny sposób podkreślić, iż sam fakt zgodności wynagrodzenia personelu

​z prawem powszechnym nie stanowi o realności kosztów i ich rynkowym (adekwatnym) charakterze w kontekście

przedmiotowego zamówienia. Wykonawca A. nie wykazał mimo tego realności przedstawionych kosztów personelu.

Na marginesie tylko można dodać, że dla profesjonalnego uczestnika obrotu gospodarczego biorącego udział w

kontraktach podobnych do przedmiotowego zamówienia, nie powinno stanowić problemu przedstawienie np. umów o

pracę/ umów cywilnoprawnych zawieranych dotychczas z personelem Wykonawcy A., z których wynikałyby stawki

potwierdzające, albo chociaż uprawdopodabniające, przedstawioną wysokość kosztów.

Na podkreślenie zasługuje również fakt, że Wykonawca A. przedstawił w zakresie kosztów ogólnych wiele innych,

pomniejszych dowodów ponoszonych kosztów, jednak dowody te nie odnoszą się do wszystkich pozycji kosztotwórczych.

Tym samym Wykonawca A. nie udowodnił, że przedstawione koszty biura Inżyniera Kontraktu są rzetelnie skalkulowane i

realne.

Co więcej, Wykonawca A. nawet nie próbował wykazać wysokości większości kosztów ogólnych, w szczególności:

− kosztów badań i pomiarów,

− kosztów ekspertyz, opinii, doradztwa i usług wspierających,

− kosztów fotogrametrii i skaningu laserowego (innych niż wymienione w części "Koszty personelu"),

− kosztów pozyskania wymaganych polis ubezpieczeniowych oraz zabezpieczenia należytego wykonania umowy, które

łącznie stanowią ponad 7% wszystkich kosztów.

W świetle poprzedniego akapitu warto zaznaczyć, że łączny poziom kosztów, których realności Wykonawca A. nie

udowodnił, stanowi ponad 67% wszystkich kosztów, co potwierdza zasadność odrzucenia oferty Wykonawcy A. ze

względu na nieuzasadnienie podanej

​w ofercie ceny, gdyż czyni złożone wyjaśnienia gołosłownymi.

Należy zaznaczyć, że Wykonawca A. nie złożył żadnych wyjaśnień w związku z brakiem przedłożenia dowodów, które

uprawdopodobniłyby okoliczność uniemożliwiającą ich złożenie.

Warto zwrócić uwagę na fakt, iż Wykonawca A. przewidział w załączonej kalkulacji wysokie rezerwy finansowe na

poszczególne kategorie kosztów, stanowiące łącznie ponad 25% wszystkich kosztów, oraz wysoki zysk na poziomie

ponad 15% wszystkich kosztów.

​O ile takie działanie należy uznać za racjonalne z perspektywy zabezpieczania własnej działalności na wypadek

nieprzewidzianych zdarzeń, w tym nagłych i niekorzystnych zmian rynkowych, tych „zapasów” finansowych w cenie oferty

nie można uwzględnić jako dowodu potwierdzającego rzetelność i realność zaoferowanej ceny.

Przede wszystkim trzeba mieć na uwadze, że wobec braku choćby uprawdopodobnienia aż 2/3 kosztów niemożliwym jest

dokonanie rzetelnej i miarodajnej oceny po stronie Zamawiającego, czy wykazane rezerwy finansowe rzeczywiście byłyby

w stanie pokrycie ewentualne ułomności w kalkulacji ceny oferty.

Co więcej, rezerwy finansowe, jak przytoczono w drugim zdaniu niniejszego akapitu, służą zabezpieczaniu wykonawców

przed skutkami działań od nich niezależnych, których nie da się do końca przewidzieć. Tym samym nie można uznać, że

– wobec braku potwierdzenia realności zdecydowanej większości kosztów – wysokie rezerwy finansowe uzasadniają

podaną w ofercie cenę. W związku z powyższym, wobec braku należytego wykazania przez Wykonawcę A. realności

przedstawionych wyjaśnień i kalkulacji, tj. w szczególności poprzez nie załączenie adekwatnych i należytych dowodów

pomimo wyraźnego wezwania do uczynienia tego, Zamawiający uznaje przedstawione wyjaśnienia oraz załączoną do nich

kalkulację jako mające charakter gołosłowny i nie uzasadniające podanej w ofercie ceny.

Tym samym oferta Wykonawcy A. podlega odrzuceniu. Uzasadnienie prawne odrzucenia oferty A.: Oferta Wykonawcy

A. podlega odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy PZP. Zgodnie z art. 224 ust. 6

ustawy PZP odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił

wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie

ceny lub kosztu.

Natomiast, zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy PZP, Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub

koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.

W związku z tym, że złożone przez Wykonawcę A. wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny

lub kosztu, oferta Wykonawcy A. podlega odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy PZP

jako oferta, której cena jest rażąco niska.

Ponadto należy dodać, że zgodnie z art. 224 ust. 5 ustawy PZP, obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej

ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy. (…)

(…) Jak zauważono w uzasadnieniu faktycznym, materiał dowodowy załączony do wyjaśnień, który miał wykazywać ich

realność oraz potwierdzać realność kosztów przedstawionych

​w kalkulacji, jest niezwykle skąpy. Aż 2/3 kosztów przedstawionych w kalkulacji nie znalazło potwierdzenia w

przedstawionych dowodach, co po stronie Wykonawcy A. stanowi rażącą nierzetelność i nie uzasadnia ceny oferty.

Zamawiający, nie dysponując dowodami na zdecydowaną większość kosztów, nie jest

​w stanie dokonać oceny, czy okoliczności powodujące zaoferowanie ceny na określonym poziomie, na które powołuje się

Wykonawca A., faktycznie zachodzą (…) Dodatkowo, Zamawiający już następnego dnia po przekazaniu Wykonawcy A.

wezwania wzmocnił

​i potwierdził konieczność załączenia do wyjaśnień dowodów drugim pismem z dnia 18.07.2025 r. Tym samym nie powinno

ulegać wątpliwości, że jednym z obowiązków Wykonawcy A. w ramach wezwania było przedstawienie stosownych

dowodów na potwierdzenie tez

​i kalkulacji zawartych w wyjaśnieniach. Mając powyższe na uwadze, zasadnym jest odrzucenie przez Zamawiającego

oferty Wykonawcy A. w oparciu o przywołaną podstawę prawną, gdyż Wykonawca A. nie uzasadnił podanej w ofercie

ceny, w szczególności nie udowodnił, że przedstawione koszty są rzetelnie skalkulowane oraz realne w kontekście

przedmiotowego zamówienia.

Odwołujący1 nie zgadza się z decyzją Zamawiającego wskazując, że jest ona niezgodna z ustawą Pzp.

Z uzasadnienia decyzji Zamawiającego nie sposób jednoznacznie ustalić, jakie konkretne okoliczności faktyczne

stanowiły podstawę do uznania, iż oferta Odwołującego1 zawiera rażąco niską cenę lub koszt. Zamawiający ograniczył

się do stwierdzenia, że „złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny”, nie wskazując

jednak, które z przedstawionych przez Odwołującego1 informacji zostały uznane za niewiarygodne, które dowody uznał

za nieadekwatne, ani w jakim zakresie zabrakło – w jego ocenie – potwierdzenia realności poszczególnych kosztów.

Taka konstrukcja uzasadnienia decyzji powoduje, że nie sposób ocenić, czy Zamawiający dokonał rzeczywistej

analizy przedstawionych wyjaśnień, czy też ograniczył się do formułowania ogólnych wniosków bez odniesienia ich do

konkretnych elementów kalkulacji. Uzasadnienie decyzji, aby mogło podlegać merytorycznej kontroli, musi w sposób

jasny

​i konkretny wskazywać, które składniki ceny budzą wątpliwości Zamawiającego oraz jakie kryteria legły u podstaw ich

oceny. W przeciwnym razie czynność odrzucenia oferty jest arbitralna i pozbawiona racjonalnego uzasadnienia.

Odwołujący1 zauważył, że wezwanie do złożenia wyjaśnień z dnia 17 lipca 2025 r. miało charakter ogólny.

Zamawiający nie wskazał w nim, które elementy oferty budzą jego wątpliwości, ograniczając się do sformułowania o

konieczności przedstawienia „kalkulacji kosztów ceny całkowitej oferty” oraz „opisu założeń do wyliczenia wartości

Zadania 4”.

​P oza tymi (2) dwoma kwestiami wezwanie nie precyzowało, czy Zamawiający oczekuje wyjaśnień dotyczących

określonych kategorii kosztów, czy też wszystkich elementów kalkulacji w sposób całościowy.

Taki sposób sformułowania wezwania pozostawił wykonawcom szeroki margines interpretacji co do zakresu

wymaganych wyjaśnień, a tym samym przerzucił na nich ryzyko błędnego odczytania intencji Zamawiającego. Zatem

każdy z uczestników postępowania miał prawo samodzielnie ustalić, które pozycje kosztotwórcze wymagają

uszczegółowienia. Jeżeli więc Zamawiający oczekiwał wyjaśnień w odniesieniu do konkretnych składników ceny np.

kosztów personelu, ubezpieczeń czy usług zewnętrznych, to powinien był to wprost wskazać, a nie ograniczać się do

formuł ogólnych.

Trudno więc zaakceptować stanowisko Zamawiającego, który w uzasadnieniu odrzucenia oferty czyni

Odwołującemu1 zarzut braku przedstawienia „należytych dowodów” bez wcześniejszego doprecyzowania, jakiego

rodzaju dowody uważa za konieczne.

​Nie sposób bowiem wymagać od wykonawcy przewidywania oczekiwań Zamawiającego, który sam nie wskazał, w jakim

zakresie ma wątpliwości co do realności kalkulacji. Dopiero wówczas można oceniać, czy wykonawca rzeczywiście nie

sprostał obowiązkowi wykazania, że jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny. W przedmiotowej sprawie wezwanie

sprowadzało się do zacytowania przepisu art. 224 ust. 1 i ust. 2 ustawy Pzp, co w sposób oczywisty ograniczyło

możliwość przygotowania wyjaśnień w sposób odpowiadający oczekiwaniom Zamawiającego (niewyartykułowanym w

treści wezwania).

Zamawiający, dysponując złożonymi przez Odwołującego1 obszernymi wyjaśnieniami i licznymi dowodami,

powinien – zgodnie z zasadą współdziałania stron postępowania i zasadą proporcjonalności w przypadku dalszych

wątpliwości wystąpić z ponownym wezwaniem

​w trybie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp, celem doprecyzowania bądź uzupełnienia poszczególnych kwestii.

Skoro bowiem Odwołujący1 złożył szczegółową kalkulację kosztów oraz przedstawił (22) dwadzieścia dwa

dowody potwierdzające realność przyjętych założeń, to obowiązkiem Zamawiającego było, w razie niezadowalającego

stopnia szczegółowości, wskazanie konkretnych obszarów wymagających dalszego uzupełnienia. Zaniechanie tego

obowiązku

​ i automatyczne uznanie, że wyjaśnienia mają charakter „gołosłowny”, stanowi naruszenie zarówno przepisów art. 224

ust. 1, jak i zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.

Zamawiający w uzasadnieniu swojej decyzji posługuje się kategoriami ocennymi pozbawionymi jakiegokolwiek

odniesienia do kryteriów obiektywnych. Stwierdzenia o „braku należytych dowodów”, „braku potwierdzenia realności

kosztów” czy „skąpym materiale dowodowym” nie zostały poparte żadną analizą ani wskazaniem, które konkretne

dokumenty uznano za niewystarczające, a które w ogóle pominięto. Tego rodzaju ogólnikowe sformułowania nie spełniają

standardu uzasadnienia czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, w szczególności w sytuacji,

gdy decyzja prowadzi do tak daleko idącej konsekwencji jak odrzucenie oferty. Zamawiający powinien był w sposób jasny

​i transparentny wskazać, w jakim zakresie nie podziela argumentacji wykonawcy, jakie dowody uznaje za niewiarygodne

oraz które koszty – jego zdaniem – nie zostały udowodnione.

W ocenie Odwołującego1 decyzja Zamawiającego o odrzuceniu oferty została podjęta w oparciu o niepełne i

nieprecyzyjne ustalenia faktyczne, bez wskazania, które konkretne elementy kalkulacji uznano za nierzetelne, a które za

niedostatecznie udokumentowane.

​B rak precyzyjnego uzasadnienia, przy jednoczesnym ogólnym charakterze pierwotnego wezwania do wyjaśnień,

prowadzi do wniosku, że Zamawiający dokonał oceny w sposób dowolny, z naruszeniem zasad przejrzystości,

proporcjonalności i równego traktowania wykonawców. Tego rodzaju postępowanie narusza nie tylko art. 224 ust. 6

ustawy Pzp, ale również art. 16 pkt 1 i 3 tej ustawy, gwarantujące prowadzenie postępowania w sposób zapewniający

zachowanie uczciwej konkurencji oraz przejrzystości działań Zamawiającego.

Z treści uzasadnienia decyzji Zamawiającego wynika, że zasadniczym powodem odrzucenia oferty

Odwołującego1 miało być rzekome nieprzedstawienie przez niego „stosownych dowodów” potwierdzających realność i

rzetelność przedstawionej kalkulacji ceny.

Analiza zarówno treści wezwania do złożenia wyjaśnień, jak i samych wyjaśnień Odwołującego1 prowadzi jednak do

wniosku przeciwnego. Odwołujący1 nie tylko przedstawił szereg dokumentów i szczegółowych danych liczbowych, ale

wprost odniósł się do wszystkich elementów, których mógł oczekiwać Zamawiający na podstawie ogólnego brzmienia

wezwania. Sam Zamawiający w uzasadnieniu decyzji przyznaje, że Odwołujący1 przedstawił materiał dowodowy

potwierdzający realność około jednej trzeciej kosztów ujętych w kalkulacji. Skoro więc organ sam wskazuje, że część

kosztów została udokumentowana, to trudno przyjąć, że wyjaśnienia miały charakter „gołosłowny” lub że Odwołujący1 w

ogóle nie przedstawił dowodów. Oznacza to, że Zamawiający w istocie uznał część materiału za wystarczający, ale

dokonał tej oceny w sposób niejednolity i bez wskazania jasnych kryteriów rozróżnienia pomiędzy kosztami uznanymi a

nieuznanymi. Takie stanowisko nosi cechy wewnętrznej sprzeczności i nie może stanowić wiarygodnej podstawy do

przyjęcia, że wyjaśnienia nie uzasadniają zaoferowanej ceny.

W ramach złożonych wyjaśnień Odwołujący1 szczegółowo przedstawił kalkulację kosztów osobowych,

wykazując, że przyjęte stawki wynagrodzeń dla poszczególnych kategorii pracowników nie są niższe od stawek

wynikających z obowiązujących przepisów

​o minimalnym wynagrodzeniu za pracę i minimalnej stawce godzinowej.

W punkcie II wyjaśnień Odwołujący1 przedstawił również założenia dotyczące kalkulacji wynagrodzeń personelu

biurowego i pomocniczego, precyzując zarówno strukturę zespołu, jak i relacje pomiędzy poszczególnymi grupami

stanowisk. Wskazano ponadto, jakie formy zatrudnienia zostaną zastosowane wobec określonych kategorii pracowników

czy będą to umowy o pracę, czy też umowy cywilnoprawne oraz jakie składniki kosztów zostały uwzględnione przy

ustalaniu stawki jednostkowej. Tego rodzaju dane, poparte stosowną kalkulacją i opisem przyjętych założeń,

jednoznacznie świadczą o rzetelności i realności przedstawionej oferty. Trudno zatem podzielić twierdzenie

Zamawiającego, że Odwołujący1 nie przedstawił dowodów potwierdzających realność kosztów zatrudnienia personelu.

Wręcz przeciwnie, materiał przedstawiony przez Odwołującego1 w pełni odpowiadał ogólnemu charakterowi wezwania i

mieścił się w jego zakresie.

Przyjęte przez Odwołującego stawki jednostkowe i założenia finansowe nie odbiegały od stawek oferowanych

przez pozostałych wykonawców. Zamawiający w uzasadnieniu odrzucenia oferty nie twierdzi, że poziom stawek

zaproponowanych przez Odwołującego1 był nierealny lub znacząco odbiegał od poziomu rynkowego. Przeciwnie, z

treści decyzji wynika, że zasadnicze zastrzeżenia dotyczyły wyłącznie formy przedstawienia dowodów, a nie wysokości

samych wartości. Skoro zatem Zamawiający nie kwestionuje merytorycznie poziomu cen, a jedynie sposób

udokumentowania ich realności, to trudno uznać, aby oferta mogła być uznana za zawierającą rażąco niską cenę w

rozumieniu art. 224 ust. 6 ustawy Pzp. Ocena taka wymaga bowiem wykazania, że zaoferowana cena nie pozwala na

wykonanie zamówienia w sposób należyty, a nie jedynie wskazania, że nie przedstawiono wystarczającej liczby

dokumentów o określonej formie.

Dodatkowo informacje dotyczące poziomu wynagrodzeń poszczególnych pracowników zostały wprost

przedstawione w kalkulacji kosztów załączonej do wyjaśnień Odwołującego1. Nie mamy więc do czynienia z sytuacją, w

której wykonawca ograniczył się wyłącznie do opisowych, ogólnych twierdzeń o „rynkowym” charakterze stawek, lecz

przeciwnie – w sposób liczbowy i przejrzysty wykazał, jakie wynagrodzenie zostało przypisane do danych stanowisk. Z

kalkulacji tej wynika jednoznacznie, że oferowane przez Odwołującego1 stawki wynagrodzeń nie tylko nie są zaniżone,

ale pozostają wyraźnie wyższe od stawek przeciętnie oferowanych na rynku dla porównywalnych stanowisk.

Przykładowo przedstawiciel Inżyniera Kontraktu ma otrzymywać wynagrodzenie na poziomie 13 500 zł

miesięcznie, zaś główny specjalista ds. rozliczeń – 8 000 zł miesięcznie przy 75% zaangażowaniu. Nawet przy

uwzględnieniu tego poziomu zaangażowania, realna efektywna stawka dla głównego specjalisty pozostaje istotnie

konkurencyjna w stosunku do warunków rynkowych. Takie ukształtowanie wynagrodzeń nie pozostawia wątpliwości, że

Odwołujący1 kalkulował koszty osobowe w oparciu o rzeczywiste, konserwatywne

​i bezpieczne założenia, a nie podjął próby „oszczędzania” na kluczowym personelu kosztem jakości realizacji

Zamówienia.

Na tym tle szczególnie niezrozumiałe jest oczekiwanie Zamawiającego, aby Odwołujący1 dodatkowo „udowodnił”,

że będzie w stanie zatrudnić personel za stawki, które – w świetle powyższych danych – są obiektywnie atrakcyjne z

perspektywy potencjalnych pracowników. Skoro zaproponowane wynagrodzenia pozostają wyższe od przeciętnych

stawek rynkowych, to naturalnym i racjonalnym założeniem jest, że znalezienie osób zainteresowanych pracą na takich

warunkach nie powinno stanowić problemu. Wymaganie, aby wykonawca dowodził ex ante, że na rynku istnieją

konkretne osoby gotowe podjąć zatrudnienie za zaoferowane stawki, prowadziłoby do absurdu i oznaczałoby w istocie

przerzucenie na wykonawcę ciężaru przewidywania przyszłych, indywidualnych decyzji zawodowych potencjalnych

kandydatów.

Ustawa Pzp nie nakłada na wykonawców obowiązku przedstawiania dowodów na to, że pracownicy o

określonych kwalifikacjach „na pewno” podejmą pracę przy danym kontrakcie, lecz jedynie wymaga, aby kalkulacja

kosztów była oparta na realnych, rynkowych założeniach. Warunek ten został przez Odwołującego1 spełniony w stopniu

więcej niż wystarczającym – stawki są nie tylko realne, ale wręcz korzystne z punktu widzenia potencjalnych

pracowników, co w sposób naturalny przemawia za ich wiarygodnością.

Argumentacja Zamawiającego, jakoby Odwołujący1 nie wykazał realności kosztów personelu, jawi się jako

nieprzekonująca i wewnętrznie sprzeczna. Z jednej strony Zamawiający przyznaje, że Odwołujący1 przedstawił

szczegółową kalkulację kosztów, z której wynikają konkretne poziomy wynagrodzeń, z drugiej zaś formułuje zarzut braku

dowodów, tak jakby omawiana kalkulacja nie istniała lub nie miała żadnej wartości dowodowej. Co więcej, Zamawiający

nie kwestionuje samych poziomów stawek ani nie twierdzi, że są one nierealne lub rażąco zaniżone w porównaniu do

rynku. Rezygnuje również z jakiekolwiek próby wykazania, że za podobne wynagrodzenie nie da się pozyskać personelu

o wymaganych kwalifikacjach. Ogranicza się zamiast tego do ogólnego stwierdzenia, że brak jest „stosownych

dowodów”, nie precyzując przy tym, jakich dokumentów oczekiwałby ponad szczegółową kalkulację, wskazanie struktury

zatrudnienia oraz poziomów wynagrodzeń poszczególnych stanowisk.

W istocie Zamawiający stawia więc Odwołującemu1 wymóg, aby ten udowodnił coś, co wynika wprost z

racjonalnego doświadczenia życiowego i realiów rynku pracy:

​że oferowanie stawek wyższych od rynkowych nie stanowi bariery, lecz raczej ułatwienie

​w pozyskaniu odpowiednio wykwalifikowanych pracowników. Wymóg przedstawienia,

​np. konkretnych umów o pracę, zawartych przed rozstrzygnięciem postępowania, byłby nie tylko nieracjonalny i oderwany

od realiów gospodarczych, ale również pozostawałby

​w sprzeczności z zasadą uczciwej konkurencji oraz zasadą proporcjonalności, prowadząc

​w praktyce do premiowania wyłącznie tych wykonawców, którzy już na etapie postępowania kontraktują personel „na

zapas”, bez pewności uzyskania zamówienia.

Zamawiający niesłusznie uważa, że fakt, że przyjmowane stawki wynagrodzeń są wyższe od stawek

minimalnych, a także stawek oferowanych na rynku nie ma znaczenia

​w sprawie.

Jednym z głównych argumentów Zamawiającego uzasadniających odrzucenie oferty Odwołującego1 jest

stwierdzenie, iż „sam fakt zgodności wynagrodzenia personelu z prawem powszechnym nie stanowi o realności kosztów

i ich rynkowym, adekwatnym charakterze”. Tymczasem to właśnie Zamawiający, w treści skierowanego do wykonawców

wezwania z dnia 17 lipca 2025 r., wyraźnie zażądał, aby wyjaśnienia odnosiły się do zgodności kosztów pracy z

przepisami prawa powszechnie obowiązującego, w szczególności z przepisami dotyczącymi minimalnego

wynagrodzenia za pracę oraz minimalnej stawki godzinowej. Wskazanie tego wymogu w treści wezwania w sposób

jednoznaczny sugerowało, że Zamawiający oczekuje, iż wykonawcy potwierdzą, że ich kalkulacje nie naruszają norm

wynikających z ustawy

​o minimalnym wynagrodzeniu za pracę oraz rozporządzeń wykonawczych.

Odwołując1y, działając w dobrej wierze i zgodnie z literalnym brzmieniem wezwania, w sposób wyczerpujący

odniósł się do tej kwestii, wykazując, że przyjęte w kalkulacji stawki wynagrodzeń dla poszczególnych kategorii personelu

– zarówno kierowniczego,

​jak i technicznego czy pomocniczego – nie tylko spełniają wymogi prawa, ale w większości przypadków znacząco je

przekraczają.

W wyjaśnieniach wskazano wprost, że żaden z pracowników, którzy będą zaangażowani w realizację

zamówienia, nie otrzyma wynagrodzenia niższego niż obowiązujące minimum ustawowe, a przeciwnie – poziom stawek

został ustalony w sposób zapewniający bezpieczeństwo finansowe personelu i stabilność zatrudnienia przez cały okres

trwania kontraktu. Wskazano również, że koszty pracy zostały skalkulowane z uwzględnieniem wszystkich składników

wynagrodzenia, w tym należnych składek, ubezpieczeń oraz kosztów dodatkowych wynikających z form zatrudnienia.

Zamawiający, oceniając złożone wyjaśnienia, całkowicie pominął fakt, że wykonawca wypełnił w tym zakresie

żądanie wezwania, a następnie – w uzasadnieniu decyzji – uczynił z tego okoliczność, która miałaby przemawiać na

niekorzyść Odwołującego1. W istocie więc wykonawca został ukarany za to, że postąpił dokładnie tak, jak oczekiwał tego

Zamawiający. Taka interpretacja pozostaje w rażącej sprzeczności z zasadą zaufania do działań organu publicznego

oraz z zasadą przejrzystości postępowania. Jeżeli bowiem Zamawiający oczekiwał od wykonawców innych, dalej

idących wyjaśnień – dotyczących na przykład sposobu pozyskiwania pracowników, relacji kosztów do średnich

rynkowych, czy danych statystycznych potwierdzających możliwość realizacji zadania za określone wynagrodzenia –

powinien był jednoznacznie sformułować takie oczekiwania w treści wezwania. Brak takiego doprecyzowania powoduje,

że wykonawcy mieli pełne prawo zakładać, iż wykazanie zgodności kosztów pracy z przepisami prawa jest

wystarczającą odpowiedzią na żądanie Zamawiającego.

Zamawiający w żadnym miejscu uzasadnienia swojej decyzji nie wskazuje, aby zaoferowane przez

Odwołującego1 stawki wynagrodzeń były nierealne, zaniżone bądź oderwane od warunków rynkowych. Nie stawia

również zarzutu, że poziom tych stawek uniemożliwia pozyskanie odpowiednio wykwalifikowanego personelu. Oznacza

to, że z punktu widzenia merytorycznego – a więc oceny realności kalkulacji – Zamawiający nie dopatrzył się żadnej

konkretnej nieprawidłowości. Jedynym zarzutem jest brak określonych „dowodów” na potwierdzenie tych danych, przy

czym Zamawiający nie wskazał, o jakie dowody chodzi ani nie żądał ich wprost w treści wezwania. Nie sposób więc

wymagać od wykonawcy, aby dołączał dokumenty, o które nie został poproszony, a tym bardziej czynić z ich braku

podstawę do odrzucenia oferty.

Kluczowe znaczenie ma bowiem treść wezwania oraz jego zakres, który determinuje obowiązki wykonawcy.

Skoro więc Odwołujący1 przedstawił dane, których Zamawiający żądał, w tym wykazał zgodność kosztów pracy z

prawem powszechnie obowiązującym,

​a jednocześnie poziom zaoferowanych wynagrodzeń nie został przez Zamawiającego zakwestionowany jako nierealny,

brak dodatkowych „dowodów”. W szczególności takich, które nie były przedmiotem żądania – nie może stanowić

podstawy do uznania oferty za rażąco niską.

W konsekwencji, stanowisko Zamawiającego, zgodnie z którym Odwołujący1 miałby zostać wyeliminowany z

postępowania pomimo tego, że wypełnił wszystkie wymogi wynikające z treści wezwania, należy uznać za

nieuzasadnione i sprzeczne z zasadami rzetelności postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Wykonawca

wykazał bowiem, że jego kalkulacja została przygotowana z zachowaniem wymogów prawa, przy zastosowaniu stawek

realnych i konkurencyjnych, a Zamawiający nie wskazał żadnych obiektywnych podstaw do kwestionowania tych danych.

Skoro więc nie wykazano, że cena jest nierealna, a jedynie stwierdzono brak bliżej nieokreślonych dowodów, których

żądanie nie wynikało z wezwania, nie sposób przyjąć, że zachodzi przesłanka odrzucenia oferty w trybie art. 226 ust. 1

pkt 8 w związku z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp.

Oczekiwanie Zamawiającego, aby Odwołujący1 wykazał sposób kalkulacji wszystkich kosztów, nawet tych

nieistotnych, jest irracjonalny, zwłaszcza jeśli wezwanie do złożenia wyjaśnień nie obejmowało tych kosztów.

W odniesieniu do argumentu Zamawiającego, jakoby Odwołujący1 nie przedstawił dowodów odnoszących się do

wszystkich pozycji kosztotwórczych, wskazać należy, że tego rodzaju oczekiwanie nie wynikało w żadnym zakresie ani

z treści wezwania z dnia 17 lipca 2025 r., ani z jego uzupełnienia z dnia 18 lipca 2025 r. Zamawiający w żadnym miejscu

nie zastrzegł, że wymaga, aby Odwołujący1 przedstawił dowody dotyczące każdej, nawet najmniejszej pozycji kosztowej

wchodzącej w skład ceny całkowitej. Treść wezwania koncentrowała się na żądaniu przedstawienia kalkulacji ceny

całkowitej oferty oraz opisu założeń dotyczących Zadania nr 4, a także wskazania ogólnej struktury kosztów. W żaden

sposób nie nakładała na wykonawcę obowiązku szczegółowego udowodnienia każdego elementu kalkulacji, zwłaszcza

w zakresie kosztów o charakterze marginalnym czy pomocniczym, które w naturalny sposób podlegają uśrednieniu lub

rezerwowemu ujęciu

​w cenie ryczałtowej.

Odwołujący1, odpowiadając na wezwanie, przedstawił obszerny materiał wyjaśniający, obejmujący zarówno

szczegółową kalkulację kosztów, jak i szereg dokumentów potwierdzających realność najistotniejszych elementów

cenotwórczych. W złożonych wyjaśnieniach znalazły się między innymi dowody i informacje dotyczące organizacji biura

Inżyniera Kontraktu, kosztów jego utrzymania, wydatków na transport i logistykę, kosztów usług zewnętrznych, w tym

usług doradczych, eksperckich i podwykonawczych, jak również kosztów sprzętu i oprogramowania niezbędnego do

realizacji zamówienia.

Odwołujący1 przedstawił także dane odnoszące się do kosztów personelu, obejmujące strukturę zatrudnienia,

poziomy wynagrodzeń, formy umów oraz przewidywane zaangażowanie czasowe. W rezultacie wszystkie główne

składniki kosztowe oferty – te, które w sposób istotny kształtują poziom ceny i przesądzają o jej realności – zostały

udowodnione lub co najmniej w sposób dostateczny uprawdopodobnione.

Oczekiwanie Zamawiającego, że wykonawca powinien udokumentować każdą, nawet najmniejszą pozycję

kosztotwórczą, jest całkowicie oderwane od realiów gospodarczych

​i zasad kalkulacji w zamówieniach ryczałtowych. Cena oferty obejmuje bowiem nie tylko koszty jednoznacznie

identyfikowalne i mierzalne, ale także szereg kosztów pośrednich, rezerwowych i administracyjnych, których precyzyjne

udokumentowanie na etapie postępowania byłoby w praktyce niemożliwe. Ustawodawca nie wymaga od wykonawcy

przedstawiania dowodów na każdą jednostkową składową ceny, lecz jedynie wykazania, że zaoferowana cena jako

całość jest realna i umożliwia prawidłowe wykonanie zamówienia. Żądanie udokumentowania każdego elementu w

sposób pełny i szczegółowy prowadziłoby do nieproporcjonalnego obciążenia wykonawców, które nie znajduje oparcia w

przepisach ustawy Pzp ani w praktyce orzeczniczej Krajowej Izby Odwoławczej.

Gdyby Zamawiający rzeczywiście uznał, że którykolwiek z obszarów kosztowych budzi jego wątpliwości – na

przykład nie został dostatecznie opisany lub udokumentowany – był zobowiązany, zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy Pzp,

do skierowania dodatkowego wezwania

​o uzupełnienie lub doprecyzowanie wyjaśnień. Przepis ten jednoznacznie przewiduje, że w razie wątpliwości co do

realności zaoferowanej ceny, Zamawiający ma obowiązek wezwać wykonawcę do ponownego złożenia wyjaśnień.

Tylko w sytuacji, gdy wykonawca nie udzieli wyjaśnień w terminie lub gdy mimo wezwań nie złoży wiarygodnych

danych potwierdzających realność ceny, Zamawiający może powołać się na przesłankę odrzucenia oferty z art. 224 ust.

6 ustawy Pzp. Tymczasem Zamawiający poprzestał na jednym wezwaniu, mimo że sam przyznał, iż wykonawca złożył

rozbudowaną kalkulację i przedstawił dowody na znaczną część kosztów, po czym uznał ofertę za nieuzasadnioną bez

podjęcia dalszych działań wyjaśniających. Takie postępowanie stanowi naruszenie obowiązków Zamawiającego

wynikających z ustawy, gdyż pozbawia wykonawcę prawa do rzeczywistego odniesienia się do zastrzeżeń organu.

W istocie więc zarzut, że Odwołując1y nie udokumentował wszystkich pozycji kosztotwórczych, ma charakter

czysto formalny i nie może stanowić podstawy do odrzucenia oferty. Wykonawca przedstawił obszerny i zróżnicowany

materiał dowodowy obejmujący wszystkie kluczowe elementy kształtujące poziom ceny. Jeżeli Zamawiający uznał, że

niektóre z mniej istotnych kosztów – takich jak materiały biurowe, drobne opłaty administracyjne czy koszty komunikacji –

nie zostały szczegółowo udowodnione, to powinien był wystąpić o ich doprecyzowanie, a nie automatycznie kwalifikować

całą ofertę jako rażąco niską.

W świetle zasady proporcjonalności i rzetelności postępowania, obowiązkiem Zamawiającego jest dążenie do

wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, a nie eliminowanie oferty na podstawie ogólnego i nieprecyzyjnego zarzutu.

Odwołujący1 spełnił obowiązek wynikający z wezwania, przedstawiając dowody odnoszące się do głównych

pozycji kosztotwórczych, które determinują realność

​i wiarygodność ceny. Zamawiający nie może wymagać udowodnienia każdego drobnego kosztu jednostkowego,

zwłaszcza że nie żądał tego wprost, a sama ustawa Pzp nie przewiduje tak daleko idącego obowiązku po stronie

wykonawcy.

W razie dalszych wątpliwości Zamawiający winien był skorzystać z instrumentu przewidzianego w art. 224 ust. 1

Pzp, a nie wyciągać najdalej idące konsekwencje w postaci odrzucenia oferty, mimo że wyjaśnienia w przeważającej

mierze potwierdzały realność

​i prawidłowość zaoferowanej ceny.

Zamawiający w sposób pobieżny przeanalizował wyjaśnienia Odwołującego1.

​W wyjaśnieniach zawarto informacje, których brak zidentyfikował Zamawiający.

Odnosząc się do zarzutów Zamawiającego dotyczących rzekomego braku udokumentowania przez

Odwołującego1 kosztów badań i pomiarów, ekspertyz, usług doradczych, fotogrametrii, skaningu laserowego oraz polis

ubezpieczeniowych, należy jednoznacznie stwierdzić, że ustalenia Zamawiającego w tym zakresie są błędne i nie

znajdują oparcia w treści złożonych wyjaśnień ani w materiale dowodowym przedstawionym przez Odwołującego1.

Analiza dokumentacji dołączonej do wyjaśnień dowodzi, że wszystkie wskazane powyżej pozycje kosztowe zostały

opisane, skalkulowane i należycie udokumentowane.

Po pierwsze, koszty fotogrametrii i skaningu laserowego zostały szczegółowo przedstawione w punkcie IX

wyjaśnień Odwołującego1. W tym miejscu opisano założenia przyjęte do kalkulacji tego rodzaju prac, określono zakres

przewidywanych usług oraz wskazano podstawy do oszacowania wartości tych kosztów. Na potwierdzenie realności

przyjętych założeń dołączono fakturę wystawioną przez Studio Wizjer, które jest podmiotem posiadającym

doświadczenie w świadczeniu usług fotogrametrii i skaningu laserowego dla branży infrastrukturalnej. Dokument ten

jednoznacznie wskazuje, że koszty tego typu usług zostały oparte na realnych stawkach rynkowych, wynikających z

faktycznych transakcji, a nie na wartościach hipotetycznych. Tym samym, twierdzenie Zamawiającego, że Odwołujący1

„nawet nie próbował wykazać wysokości kosztów fotogrametrii i skaningu laserowego”, jest całkowicie chybione i wynika

z pobieżnej analizy materiału dowodowego.

Po drugie, koszty pozyskania wymaganych polis ubezpieczeniowych zostały opisane w punkcie X wyjaśnień.

Odwołujący1 wskazał w nim, jakie rodzaje polis są wymagane zgodnie z treścią SW Z i projektem umowy, a następnie

przedstawił, w jaki sposób zostały one ujęte

​w kalkulacji. Odwołujący1 powołał się przy tym na obowiązujące w dacie składania oferty stawki rynkowe, wynikające z

wcześniejszych umów ubezpieczeniowych zawieranych

​z towarzystwami ubezpieczeniowymi o ugruntowanej pozycji na rynku. Przedstawiono również stosowne dokumenty

potwierdzające te założenia, w tym przykładowe kalkulacje i oferty ubezpieczeniowe, na podstawie których oszacowano

koszt poszczególnych polis. Twierdzenie Zamawiającego, że koszty te „nie zostały w ogóle wykazane”, jest więc

oczywiście nieprawdziwe – przeciwnie, zostały one opisane w sposób szczegółowy, z uwzględnieniem źródeł danych i

podstaw kalkulacyjnych.

Po trzecie, koszty badań, pomiarów, ekspertyz i usług zewnętrznych również znalazły swoje odzwierciedlenie w

złożonych wyjaśnieniach.

Nawet gdyby koszty wymienionych pozycji nie zostały szczegółowo rozpisane, to ich znaczenie w strukturze

całkowitej ceny oferty ma charakter marginalny. Wartości te stanowią niewielki odsetek całkowitych kosztów realizacji

zamówienia i mają charakter uzupełniający wobec głównych składników, takich jak wynagrodzenia personelu, koszty

organizacji biura czy wydatki na transport i zaplecze administracyjne. W praktyce są to koszty pomocnicze, które przy

tak dużym i złożonym zamówieniu mają wpływ jedynie symboliczny na poziom całkowitej ceny. Oczekiwanie

Zamawiającego, aby wykonawca szczegółowo i dokumentacyjnie udowodnił każdy z tych pomniejszych kosztów – w

sytuacji, gdy ich łączny udział nie przekracza kilku procent wartości oferty – jest nie tylko nieproporcjonalne, ale również

nieracjonalne w świetle zasad ekonomii postępowania i orzecznictwa Krajowej Izby Odwoławczej.

Zatem Zamawiający dokonał analizy wyjaśnień Odwołującego1 w sposób pobieżny

​i nienależyty. Gdyby organ rzeczywiście przeanalizował przedstawione dokumenty, nie mógłby dojść do wniosku, że

koszty badań, pomiarów, ekspertyz, fotogrametrii, skaningu laserowego czy polis ubezpieczeniowych nie zostały

udokumentowane. Dowody na te elementy zostały bowiem wprost dołączone do wyjaśnień i logicznie opisane w ich

treści. Ustalenia Zamawiającego w tym zakresie stanowią więc rezultat niedokładnej oceny materiału, a nie obiektywny

wniosek oparty na faktach. W konsekwencji odrzucenie oferty Odwołującego1

​w oparciu o tak wadliwą analizę dowodów należy uznać za działanie naruszające zasady przejrzystości, rzetelności i

proporcjonalności postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

Okoliczność ujęcia przez Odwołującego1 rezerwy i zysku świadczy o prawidłowości kalkulacji ceny oferty.

Odnosząc się do zarzutów Zamawiającego dotyczących wysokości przyjętych przez Odwołującego1 rezerw

finansowych oraz poziomu zakładanego zysku, należy jednoznacznie stwierdzić, że sposób rozumowania

Zamawiającego jest nie tylko błędny, ale również całkowicie sprzeczny z zasadami racjonalnego gospodarowania i

prowadzenia działalności gospodarczej. Twierdzenie, jakoby uwzględnienie w kalkulacji ceny rezerw oraz zysku miało

stanowić okoliczność przemawiającą za nierealnością oferty, należy uznać za logicznie

​i ekonomicznie absurdalne.

Rezerwy finansowe w kalkulacji ceny oferty pełnią oczywistą i uzasadnioną funkcję zabezpieczającą wykonawcę

przed skutkami nieprzewidywalnych zmian rynkowych,

​w szczególności wzrostu kosztów pracy, usług podwykonawczych, materiałów, paliw czy ubezpieczeń w trakcie trwania

realizacji długoterminowego kontraktu. Są one wyrazem profesjonalizmu wykonawcy, który w sposób odpowiedzialny i

rozważny kształtuje swoją ofertę, przewidując ryzyka gospodarcze i kontraktowe, a nie przejawem jakiejkolwiek

nierealności ceny. Wykonawca, który w swojej kalkulacji nie uwzględnia żadnej rezerwy, jest w istocie podmiotem

działającym w sposób ryzykowny i nieodpowiedzialny – jego oferta mogłaby faktycznie budzić wątpliwości co do

realności. Tymczasem Odwołujący1 postąpił dokładnie odwrotnie: wykazał się daleko idącą ostrożnością, przyjmując

racjonalny i rynkowo uzasadniony margines bezpieczeństwa finansowego, co powinno być ocenione pozytywnie,

​a nie negatywnie.

Analogicznie, poziom zysku wskazany przez Odwołującego1 – około 15% wartości kosztów – nie tylko nie może

być traktowany jako czynnik obniżający wiarygodność kalkulacji, ale stanowi element niezbędny w każdej prawidłowej

strukturze ceny ofertowej. Ustalenie zysku na poziomie kilkunastu procent jest w pełni zgodne ze standardami rynkowymi

​w sektorze usług inżynierskich, w którym realizacja zamówień o dużej skali wiąże się z długim okresem zaangażowania

personelu, odpowiedzialnością kontraktową i koniecznością utrzymania wysokiego poziomu organizacyjnego. Marża

zysku tej wysokości nie jest wygórowana – przeciwnie, mieści się w typowym zakresie akceptowanym w kontraktach

​o podobnym charakterze i wartości.

Trudno więc zrozumieć, dlaczego Zamawiający uznał, że obecność rezerw i zysku

​w strukturze ceny podważa realność oferty. Argumentacja ta jest sprzeczna nie tylko z logiką ekonomiczną, ale również

z literalnym brzmieniem art. 224 ust. 6 ustawy Pzp, który pozwala odrzucić ofertę jedynie wtedy, gdy przedstawione

wyjaśnienia nie uzasadniają podanej ceny – a nie w sytuacji, gdy wykonawca racjonalnie przewidział mechanizmy

zabezpieczające jej stabilność. Co więcej, Zamawiający w uzasadnieniu sam przyznaje, że Odwołujący1 przewidział

wysokie rezerwy i zysk, ale w sposób niezrozumiały konkluduje, że „tych zapasów nie można uznać za dowód

potwierdzający rzetelność i realność ceny”. Tymczasem fakt istnienia rezerw i marży zysku jest jednym z

najpełniejszych dowodów na to, że oferta została przygotowana w sposób ostrożny, odpowiedzialny i ekonomicznie

przemyślany.

Z ekonomicznego punktu widzenia to właśnie brak rezerw i zysku – a nie ich obecność – powinien budzić

wątpliwości co do rzetelności kalkulacji. Wykonawca, który nie przewiduje w swojej ofercie żadnych marginesów

bezpieczeństwa, w praktyce zmuszony jest w trakcie realizacji kontraktu do redukowania jakości, ograniczania zasobów

lub renegocjowania umowy, co prowadzi do problemów w jej wykonaniu. Zamawiający, odrzucając ofertę wykonawcy

tylko dlatego, że ten w sposób profesjonalny i odpowiedzialny zaplanował poziom zysku oraz rezerwy, de facto premiuje

podmioty oferujące nierealne, zaniżone stawki

​i pozbawione ekonomicznego zabezpieczenia. Takie działanie pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą

racjonalnego wydatkowania środków publicznych oraz z zasadą uczciwej konkurencji, o której mowa w art. 16 pkt 1

ustawy Pzp.

Zamawiający w uzasadnieniu sam przyznaje, iż nie jest w stanie dokonać „rzetelnej

​i miarodajnej oceny” skutków przyjętych przez Odwołującego1 założeń finansowych. Skoro tak, to tym bardziej

niezrozumiałe jest, że w sytuacji braku wystarczającej wiedzy i precyzyjnej analizy, Zamawiający decyduje się na

najbardziej rygorystyczny krok, jakim jest odrzucenie oferty. Obowiązkiem Zamawiającego, wynikającym wprost z art.

224 ust. 1 ustawy Pzp, było w takim przypadku ponowne wezwanie wykonawcy do wyjaśnień i doprecyzowania kwestii

związanych z poziomem rezerw czy zysku, a nie formułowanie arbitralnych ocen pozbawionych oparcia w faktach.

Sposób, w jaki Zamawiający potraktował kwestię rezerw i zysku, całkowicie wypacza sens i cel instytucji

wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny. Wbrew jego stanowisku, uwzględnienie w kalkulacji racjonalnych rezerw

finansowych oraz uczciwego zysku nie jest przejawem nierealności oferty, lecz jej mocnym punktem – dowodem

dojrzałości ekonomicznej i odpowiedzialności wykonawcy. Próba uznania takich elementów za argument na rzecz

odrzucenia oferty stanowi nieporozumienie, które nie ma żadnego oparcia ani w przepisach ustawy, ani w zasadach

ekonomii, ani w praktyce rynkowej realizacji kontraktów inżynierskich.

Sam Zamawiający w treści uzasadnienia swojej decyzji jednoznacznie przyznaje, iż – w jego ocenie – około 2/3

kosztów przedstawionych w kalkulacji Odwołującego1 zostało udowodnionych. Innymi słowy, Zamawiający sam

potwierdza, że zasadnicza większość elementów składających się na cenę oferty została poparta stosownymi

dowodami i nie budzi wątpliwości co do swojej realności. Skoro więc Zamawiający nie zakwestionował ponad 60%

struktury kosztowej, to logicznym i oczywistym wnioskiem jest, że cena oferty nie może być uznana za rażąco niską.

Przesłanka rażąco niskiej ceny ma bowiem zastosowanie jedynie wówczas, gdy całościowa kalkulacja oferty wskazuje

na nierealność wykonania zamówienia

​w określonej cenie – nie zaś wtedy, gdy pewna mniejsza część kosztów nie została w ocenie Zamawiającego

wystarczająco szczegółowo udokumentowana. W sytuacji, gdy dwie trzecie kosztów zostało uznane za realne, nie

można zasadnie twierdzić, że oferta jako całość ma charakter „gołosłowny” czy „nierzetelny”. Co więcej, poziom

zaoferowanej przez Odwołującego1 ceny sam w sobie w sposób obiektywny potwierdza jej realność.

Z zestawienia ofert złożonych w postępowaniu wynika bowiem, że cena zaproponowana przez Odwołującego1

nie jest ani skrajnie niska, ani rażąco odbiegająca od poziomu rynkowego – przeciwnie, plasuje się w środkowej części

zestawienia, w pobliżu mediany wszystkich ofert złożonych w postępowaniu. Taki poziom ceny dowodzi,

​że Odwołujący1 kalkulował ofertę w sposób wyważony i zgodny z rynkowymi realiami, ani nie zaniżając jej w sposób

sztuczny, ani nie zawyżając ponad miarę. Co istotne, cena ta przewyższa szacunkową wartość zamówienia ustaloną

przez Zamawiającego, co dodatkowo potwierdza, że nie można mówić o jej „rażąco niskim” charakterze.

Jeżeli więc Zamawiający uznaje, że znaczna część kosztów została udowodniona,

​a jednocześnie cena oferty Odwołującego1 mieści się w centralnym przedziale wszystkich ofert i przewyższa jego

własną wartość szacunkową, to nie sposób przyjąć, że występują przesłanki do odrzucenia oferty z powodu rażąco

niskiej ceny. Takie stanowisko jest nie tylko sprzeczne z faktami, ale również z elementarną logiką ekonomiczną. Rażąco

niska cena to cena, która odbiega w sposób oczywisty i nieuzasadniony od realiów rynkowych oraz uniemożliwia

należyte wykonanie zamówienia. Tu mamy do czynienia z sytuacją dokładnie odwrotną – z ofertą, która wpisuje się w

rynkowy punkt równowagi i znajduje potwierdzenie

​w analizie porównawczej cen pozostałych wykonawców.

Przyjęcie przez Zamawiającego tezy o nierealności ceny Odwołującego1 stanowi wniosek całkowicie arbitralny i

pozbawiony racjonalnych podstaw. Skoro zasadnicza większość kosztów została uznana za udowodnioną, a sama cena

jest zbieżna z poziomem rynkowym, to brak jest jakichkolwiek obiektywnych przesłanek pozwalających na uznanie, że

oferta Odwołującego1 zawiera rażąco niską cenę. Wręcz przeciwnie – wszystkie dane, zarówno jakościowe, jak i

ilościowe, wskazują, że oferta została przygotowana w sposób realny, rzetelny i ekonomicznie uzasadniony.

W ocenie Odwołującego1 odwołanie w pełni zasługuje na uwzględnienie. Zamawiający nie wykazał bowiem w

sposób ani precyzyjny, ani przekonujący, jakich konkretnie elementów brakowało w złożonych przez Odwołującego1

wyjaśnieniach ani które pozycje kosztowe – jego zdaniem – nie zostały należycie udokumentowane. W uzasadnieniu

decyzji o odrzuceniu oferty Zamawiający posługuje się formułami ogólnymi, pozbawionymi odniesienia do konkretnych

fragmentów kalkulacji czy przedłożonych dowodów. Taki sposób argumentacji uniemożliwia merytoryczną polemikę z

ustaleniami Zamawiającego i czyni jego rozstrzygnięcie arbitralnym.

Zamawiający w żadnym miejscu nie wykazał również, że zaoferowana cena nosi jakiekolwiek znamiona rażąco

niskiej – nie wskazał, aby poziom cenowy uniemożliwiał wykonanie przedmiotu zamówienia, ani aby odbiegał on od

realiów rynkowych. Treść odpowiedzi Odwołującego1 była bezpośrednim rezultatem kierunku wyznaczonego przez

samo wezwanie Zamawiającego. To Zamawiający w treści wezwania jednoznacznie wskazał, że wyjaśnienia powinny

obejmować kalkulację kosztów całkowitych oraz odnosić się do zgodności wynagrodzeń z przepisami o minimalnym

wynagrodzeniu, nie żądając żadnych dodatkowych dokumentów ani nie precyzując, że oczekuje dowodów na każdy

element kosztotwórczy. Odwołujący1 w sposób rzetelny i zgodny z literalnym brzmieniem wezwania odniósł się do

wszystkich wskazanych kwestii, przedstawiając obszerne wyjaśnienia i liczne załączniki. Tymczasem Zamawiający

obecnie wykorzystuje fakt, iż wykonawca postąpił zgodnie z treścią jego własnych instrukcji jako argument

przemawiający za odrzuceniem oferty. Taka postawa jest nie do pogodzenia z zasadą zaufania do organu

prowadzącego postępowanie i stanowi rażące naruszenie reguł przejrzystości oraz proporcjonalności,

​o których mowa w art. 16 ustawy Pzp.

Odrzucenie oferty Odwołującego1 nastąpiło w oparciu o ogólne i niezweryfikowane twierdzenia, bez wskazania

konkretnych braków, sprzecznie z materiałem dowodowym

​i rzeczywistą treścią złożonych wyjaśnień. Decyzja Zamawiającego nie zawiera rzetelnego uzasadnienia faktycznego ani

prawnego, a przyjęta przez niego argumentacja jest wewnętrznie niespójna i nielogiczna. Wobec braku jakichkolwiek

przesłanek faktycznych

​i prawnych pozwalających na uznanie, że oferta Odwołującego1 zawiera rażąco niską cenę, oraz wobec wykazania, iż

wyjaśnienia zostały złożone w sposób pełny, logiczny i zgodny

​z treścią wezwania, należy uznać, że czynność odrzucenia oferty była nieuprawniona.

​W konsekwencji odwołanie winno zostać uwzględnione w całości, a czynność odrzucenia oferty Odwołującego1 –

unieważniona.

Po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem Stron i Uczestników postępowania odwoławczego, na

podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz oświadczeń, a także stanowisk Stron i

Uczestników postępowania, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:

Odwołania nie zawierały braków formalnych.

Wykonawcy wnoszący odwołania wykazali interes w korzystaniu ze środków ochrony prawnej i możliwość

poniesienia szkody.

Do postępowań odwoławczych zgłoszenie przystąpienia złożyli następujący Wykonawcy, zgłaszający

przystąpienie po stronie Zamawiającego:

1)A. Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Rudzie Śląskiej – KIO 4789/25;

2)BBF Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu – KIO 4789/25, KIO 4796/25.

Przystępujący wnosili o oddalenie odwołań w całości.

Zamawiający złożył odpowiedzi na odwołania, przedstawiając dodatkową argumentację i wnosząc o ich oddalenie

jako niezasadnych.

Biorąc pod uwagę treść dokumentacji postępowania oraz stanowiska Stron

​i Uczestników postępowania, Izba doszła do przekonania, że odwołania podlegały oddaleniu w całości.

Na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe,

wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości

wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi

​z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia

ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych.

Zgodnie z art. 224 ust. 2 ustawy Pzp w przypadku gdy cena całkowita oferty złożonej w terminie jest niższa o co

najmniej 30% od:

1) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem

postępowania lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art.

226 ust. 1 pkt 1 i 10, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, chyba że rozbieżność

wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia;

2) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, zaktualizowanej z uwzględnieniem

okoliczności, które nastąpiły po wszczęciu postępowania, w szczególności istotnej zmiany cen rynkowych, zamawiający

może zwrócić się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1.

Z art. 224 ust. 3 ustawy Pzp wynika, że wyjaśnienia, o których mowa w ust. 1, mogą dotyczyć w szczególności:

1) zarządzania procesem produkcji, świadczonych usług lub metody budowy;

2) wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw, usług albo związanych z

realizacją robót budowlanych;

3) oryginalności dostaw, usług lub robót budowlanych oferowanych przez wykonawcę;

4) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być

niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów

ustawy z dnia 10 października 2002 r.

​o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207) lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z

którymi związane jest realizowane zamówienie;

5) zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej;

6) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w

którym realizowane jest zamówienie;

7) zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska;

8) wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia podwykonawcy.

Art. 224 ust. 4 ustawy Pzp stanowi, że w przypadku zamówień na roboty budowlane lub usługi, zamawiający jest

obowiązany żądać wyjaśnień, o których mowa w ust. 1,

​co najmniej w zakresie określonym w ust. 3 pkt 4 i 6, natomiast z ust. 5 wynika, że obowiązek wykazania, że oferta nie

zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy.

Z art. 224 ust. 6 wynika, że odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy,

który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają

podanej w ofercie ceny lub kosztu.

Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub

koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.

W przedmiotowym postępowaniu Zamawiający, podstawie art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp wezwał Odwołujących

do udzielenia wyjaśnień wysokości zaoferowanej ceny.

ZBM zaoferował realizację zamówienia za cenę całkowitą w wysokości 7 477 366,59 zł brutto. Natomiast A.

zaoferowała cenę całkowitą 11 765 118,17 zł brutto.

Kwoty te były niższe o co najmniej 30% od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i

usług ustalonej przed wszczęciem postępowania, tj. 18 304 094,79 zł brutto, oraz jest niższa o co najmniej 30% od

średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1 i

10 ustawy Pzp, tj. 17 976 673,43 zł brutto.

Zgodnie z Rozdz. XVII ust. 1 SWZ podana w ofercie cena ofertowa brutto musi uwzględniać wszystkie wymagania

SWZ oraz obejmować wszystkie koszty bezpośrednie

​i pośrednie, jakie poniesie Wykonawca z tytułu terminowego i prawidłowego wykonania całości przedmiotu zamówienia

oraz podatek od towarów i usług (nie dotyczy Wykonawców zagranicznych, którzy nie są płatnikami podatku VAT w

Polsce).

Zamawiający wezwał do udzielenia szczegółowych wyjaśnień, w tym złożenia dowodów, w zakresie wyliczenia

ceny, w tym do wyczerpującego wyjaśnienia jakiego rodzaju koszty Wykonawca uwzględnił kalkulując wskazaną w

ofercie cenę. Wraz z wyjaśnieniami Wykonawcy wini przedstawić:

- kalkulację swoich kosztów, której wzór stanowi załącznik do niniejszego wezwania;

- opis założeń do wyliczenia wartości Zadania 4 - Nadzoru nad realizacją Robót Budowlanych w zakresie Korytarzy 1,

3.2, 5, 6, 7, 8, 11 i 12 (vide Formularz cenowy).

Wyjaśnienia powinny odnosić się w szczególności do:

1) zarządzania świadczonymi usługami;

2) wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków usług;

3) oryginalności usług oferowanych przez Wykonawcę;

4) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być

niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów

ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r. poz. 1773) lub przepisów

odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie;

5) zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej;

6) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w

którym realizowane jest zamówienie;

7) zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska;

8) wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia podwykonawcy.

W odpowiedzi na wezwanie, Wykonawca zobowiązany był wyjaśnić w sposób szczegółowy i konkretny, że

zaoferowana cena gwarantuje należytą realizację całego zamówienia, uwzględnia wszelkie niezbędne do tego elementy,

w tym również inne niż wskazane powyżej, jeśli miały znaczenie dla wyliczenia ceny zawartej w ofercie.

Zgodnie z orzecznictwem Krajowej Izby Odwoławczej („KIO”) KIO 1311/21 –

​„W uzasadnieniu do tego wyroku Izba wskazała, że (…) wykonawca winien podać Zamawiającemu wszystkie informacje

dotyczące kalkulacji zaoferowanej ceny, w tym informacje dotyczące sposobu kalkulacji, uwarunkowań w jakich

dokonywał kalkulacji, szczególnych przesłanek warunkujących przyjęty sposób kalkulacji oraz innych istotnych

elementów mających wpływ na wysokość zaoferowanej ceny, jak np. korzystne upusty, sprzyjające w oparciu o

konkretne informacje warunki finansowe, uzyskane specjalne oferty (…) Wyjaśnienia wykonawcy stanowiące informacje

w zakresie ceny powinny umożliwić Zamawiającemu podjęcie decyzji, co do przyjęcia bądź odrzucenia oferty.

Wykonawca składający wyjaśnienia Zamawiającemu, winien wskazać wszystkie okoliczności, które stanowiły podstawę

dokonanej wyceny. Wyjaśnienia winny być jasne, konkretne i spójne. Winny być adekwatne do przedmiotu zamówienia,

uwzględniać jego założenia oraz specyfikę właściwą np. dla danej branży. Ponadto winny wskazywać okoliczności i

podstawę obniżenia przez wykonawcę ceny w stosunku do przedmiotu zamówienia. Nie ulega wątpliwości, iż to na

wykonawcy ciąży obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny”

Złożone wyjaśnienia Wykonawcy zobowiązani byli poprzeć stosownymi dowodami potwierdzającymi wskazywane

w wyjaśnieniach informacje, w szczególności, gdy Wykonawcy powoływali się na istnienie po ich stronie pewnych

szczególnie korzystnych warunków, które wpłynęły na sposób ukształtowania ceny.

W przypadku braku dołączenia do wyjaśnień stosownych dowodów, np. z powodu ich nieposiadania, Wykonawca

zobowiązany był do złożenia wyjaśnień w tym zakresie uprawdopodobniających okoliczność uniemożliwiającą ich

złożenie.

Zamawiający poinformował, że:

- składając wyjaśnienia wraz z dowodami Wykonawca nie może zmienić ceny zaoferowanej

​w ofercie;

- treść wyjaśnień wraz z dowodami musi odpowiadać treści złożonej oferty;

- wyjaśnienia Wykonawcy wraz z dowodami powinny wykazywać, że zaoferowana cena nie jest rażąco niska, tj. jest to

cena realna, skalkulowana w sposób rzetelny i nie zagraża realizacji zamówienia;

- Wykonawca musi przedstawić szczegółowe wyjaśnienia co do wszystkich punktów

​z wezwania, tj. punktów 1 – 8 powyżej.

- jeśli któryś punkt wezwania 1 – 8 nie ma wpływu na cenę zaoferowaną przez Wykonawcę, Wykonawca jest

zobowiązany do poinformowania o tym Zamawiającego, np. poprzez wpisanie w wyjaśnieniach słów: „nie dotyczy”;

- składane wyjaśnienia powinny być jak najbardziej szczegółowe, konkretne, wyczerpujące, wyjaśnienia nie mogą być

zdawkowe ani ogólne.

- zgodnie z art. 224 ust. 5 Ustawy Pzp, obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu

spoczywa na Wykonawcy, od którego Zamawiający zażądał wyjaśnień.

Wykonawca może objąć wyjaśnienia wraz z dowodami tajemnicą przedsiębiorstwa. Jeśli Wykonawca nie

obejmie wyjaśnień wraz z dowodami tajemnicą przedsiębiorstwa, dokumenty te będą mogły zostać udostępnione innym

Wykonawcom, na ich wniosek. (…) samo oznaczenie dokumentów słowem, np. „Tajemnica Przedsiębiorstwa”, czy

„Poufne” nie jest wystarczające. Aby skutecznie zastrzec dokumenty jako tajemnicę przedsiębiorstwa Wykonawca

jednocześnie z przekazanymi wyjaśnieniami i dowodami na potwierdzenie, że zaoferowana przez Wykonawcę cena nie

jest rażąco niska, musi przedstawić uzasadnienie zastrzeżenia informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu

przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Uzasadnienie podstawy zastrzeżenia

informacji musi odpowiadać na następujące pytania:

Czy zastrzeżone informacje jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie

znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób?

Jakie informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne, które Wykonawca uznaje za

tajemnicę przedsiębiorstwa zawarte są w zastrzeżonych informacjach?

Czy i ewentualnie jaką wartość gospodarczą posiadają powyższe informacje?

Jakie niezbędne działania - przy zachowaniu należytej staranności - zostały przez Wykonawcę podjęte w celu

zachowania poufności danych objętych tymi informacjami?

Zamawiający wskazał, że odrzuci ofertę Wykonawcy, na podstawie art. 226 ust. 1 pkt. 8) w związku z art. 224 ust.

6 Ustawy Pzp, który nie udzieli wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie

uzasadniają podanej w ofercie ceny.

Dodatkowo Zamawiający podał, że w dniu 17.07.2025 r. otrzymał od jednego

​z Wykonawców pismo wyrażające następujące wątpliwości co do przywołanego wezwania:

„W związku z otrzymanym wezwaniem do wyjaśnień RNC, prosimy uprzejmie

​o potwierdzenie, że wyjaśnienia mają dotyczyć tylko kwestionowanej części to jest: Zadania 4 - Nadzoru nad realizacją

Robót Budowlanych (vide Formularz cenowy) w zakresie korytarzy [zanonimizowano – Zam.].”

W odpowiedzi na podniesione wątpliwości Zamawiający zwrócił uwagę na treść akapitu 5. wezwania:

„W związku z powyższym Zamawiający wzywa do udzielenia szczegółowych wyjaśnień, w tym złożenia

dowodów, w zakresie wyliczenia ceny całkowitej oferty, w tym do wyczerpującego wyjaśnienia jakiego rodzaju koszty

Wykonawca uwzględnił kalkulując wskazaną w ofercie cenę. Wraz z wyjaśnieniami Wykonawca winien przedstawić:

- kalkulację swoich kosztów, której wzór stanowi załącznik do niniejszego wezwania;

- opis założeń do wyliczenia wartości Zadania 4 - Nadzoru nad realizacją Robót Budowlanych w zakresie Korytarzy 1,

3.2, 5, 6, 7, 8, 11 i 12 (vide Formularz cenowy).”

Jak wskazano w wierszu drugim, wyjaśnienia mają dotyczyć wyliczeń ceny całkowitej oferty. Ponadto,

Zamawiający podkreślił, że oczekuje złożenia wraz z wyjaśnieniami stosownych dowodów (wiersze pierwszy i drugi

przywołanego akapitu), kalkulacji kosztów ceny całkowitej oferty (lit. a przywołanego akapitu) oraz opisu założeń do

wyliczenia wartości Zadania 4 w zakresie korytarzy wskazanych w lit. b przywołanego akapitu wezwania z dnia

17.07.2025 r.

Obaj Odwołujący złożyli wyjaśnienia w wyznaczonym terminie.

KIO 4789/25

Zamawiający na podstawie art. 253 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp poinformował Odwołującego, że jego podlega

odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy PZP.

W uzasadnieniu faktycznym Zamawiający podał, że wezwał Wykonawcę ZBM do udzielenia wyjaśnień wysokości

zaoferowanej ceny. W ramach wezwania Zamawiający podkreślił, iż Wykonawca ZBM zobowiązany jest doudzielenia

szczegółowych wyjaśnień,

​w tym złożenia dowodów, w zakresie wyliczenia ceny, w tym do wyczerpującego wyjaśnienia jakiego rodzaju koszty

Wykonawca uwzględnił kalkulując wskazaną w ofercie cenę.

​W tym samym akapicie Zamawiający wskazał również, że oczekuje złożenia wraz

​z wyjaśnieniami kalkulacji kosztów Wykonawcy ZBM, zgodnie ze wzorem załączonym do wezwania, oraz opisu założeń

do wyliczenia wartości Zadania 4 - Nadzoru nad realizacją Robót Budowlanych w zakresie wskazanych w wezwaniu

korytarzy. Zamawiający wskazał również, że złożone wyjaśnienia Wykonawca zobowiązany jest poprzeć stosownymi

dowodami potwierdzającymi wskazywane w wyjaśnieniach informacje, w szczególności, gdy Wykonawca powołuje się na

istnienie po jego stronie pewnych szczególnie korzystnych warunków, które wpłynęły na sposób ukształtowania ceny.

Dodatkowo Zamawiający zaznaczył, iż w przypadku braku dołączenia do wyjaśnień stosownych dowodów, np. z powodu

ich nieposiadania, Wykonawca ZBM zobowiązany jest do złożenia wyjaśnień w tym zakresie uprawdopodobniających

okoliczność uniemożliwiającą ich złożenie. Wyjaśnienia miały zostać złożone do dnia 25.07.2025 r.

Ponadto, dnia 18.07.2025 r. Zamawiający przesłał Wykonawcy ZBM doprecyzowanie, (…..). Jednocześnie

Zamawiający wydłużył termin złożenia wyjaśnień do dnia 01.08.2025 r.

Dnia 01.08.2025 r. Wykonawca ZBM złożył wyjaśnienia dotyczące wysokości zaoferowanej ceny, lecz

Zamawiający nie może uznać tych wyjaśnień oraz załączonych dowodów za wystarczające, gdyż nie uzasadniają

podanej w ofercie ceny.

Na wstępie należy zauważyć, że wyjaśnienia Wykonawcy ZBM nie są poparte należytym materiałem

dowodowym. Wykonawca ZBM na potwierdzenie tez zawartych

​w wyjaśnieniach oraz kwot przedstawionych w ramach załączonej kalkulacji ceny oferty przedstawia bardzo skąpy

materiał dowodowy, który nie potwierdza ponoszenia kosztów na poziomie przedstawionym w wyjaśnieniach oraz

kalkulacji. Wykonawca ZBM przedstawił

​w kalkulacji koszty personelu na poziomie ponad 58% wszystkich kosztów łącznie, lecz na potwierdzenie wysokości tych

kosztów przedstawił tylko jeden „dowód” o wyjątkowo wątpliwym charakterze. Przywołany „dowód” stanowić ma umowa

o pracę na czas nieokreślony

​z M. Staszewską, w której Wykonawca ZBM ukrył informację o wysokości wynagrodzenia zatrudnionej osoby, co czyni

przedstawiony „dowód” bezprzedmiotowym – taki dokument nie potwierdza, ani nawet nie uprawdopodabnia, wysokości

przedstawionych kosztów. Powyższe jest dla Zamawiającego tym bardziej niezrozumiałe, gdyż w treści wyjaśnień

Wykonawca ZBM twierdzi, iż współpracuje z ponad 250-oma wyspecjalizowanymi inżynierami we wszystkich branżach

budowlanych, z czego około 100 operuje na terenie Warszawy. W ocenie Zamawiającego, skoro Wykonawca ZBM

twierdzi, że ma szeroką grupę współpracowników, brak realnych dowodów potwierdzających wysokość kosztów

personelu na przedstawionym poziomie należy uznać za przesądzający o braku uzasadnienia podanej w ofercie ceny

jako ceny należytej i rzetelnie skalkulowanej. Na marginesie tylko można dodać, że dla podmiotu współpracującego z

szeroką grupą „branżystów” oraz wykazującego udział w wielu kontraktach podobnych do przedmiotowego zamówienia,

nie powinno stanowić problemu przedstawienie np. umów o pracę/umów cywilnoprawnych zawieranych dotychczas

​z personelem Wykonawcy ZBM, z których wynikałyby stawki potwierdzające albo chociaż uprawdopodabniające

przedstawioną wysokość kosztów.

Na marginesie należy również odnieść się do powoływania się przez Wykonawcę ZBM na publikację

SEKOCENBUD pod tytułem „Wartość Kosztorysowa Inwestycji” za II. kwartał 2025 r. Zamawiający nie może zgodzić się

z ewentualnymi twierdzeniami, jakoby przywołana publikacja mogła stanowić dowód. Charakter tej publikacji stanowi o jej

generalnej

​i abstrakcyjnej naturze, która ma przedstawiać ogólne informacje z rynku inwestycji budowlanych. Publikacja ta, sama w

sobie, nie może w żadnym wypadku stanowić potwierdzenia (dowodu) kalkulowania kosztów w danej ofercie, gdyż ofertę

–

​w przeciwieństwie do publikacji SEKOCENBUD – przygotowuje się w odniesieniu do konkretnego, zindywidualizowanego

kontekstu danego zamówienia publicznego. Tym samym, mając na uwadze, że Wykonawca ZBM nie przedstawił

żadnych innych materiałów potwierdzających realność kosztów personelu, niemożliwym jest uznanie publikacji

SEKOCENBUD jako potwierdzenia wysokości tych kosztów lub jako wzmocnienia tez stawianych przez Wykonawcę

ZBM.

Na podkreślenie zasługuje fakt, że Wykonawca ZBM postąpił analogicznie w zakresie kosztów Biura Inżyniera, dla

których przedstawił aneks nr 2 do umowy najmu, ale ukrył w nim informację o wysokości wynagrodzenia. Tym samym

Wykonawca ZBM nie udowodnił, że przedstawione koszty Biura Inżyniera są rzetelnie skalkulowane i realne. Co więcej,

Wykonawca ZBM nawet nie próbował wykazać wysokości większości kosztów ogólnych,

​w szczególności:

-kosztów badań i pomiarów,

-kosztów ekspertyz, opinii, doradztwa i usług wspierających,

-kosztów fotogrametrii i skaningu laserowego (innych niż wymienione w części "Koszty personelu"),

-kosztów pozyskania wymaganych polis ubezpieczeniowych oraz zabezpieczenia należytego wykonania umowy,

które łącznie stanowią ponad 17% wszystkich kosztów. W świetle poprzedniego akapitu warto zaznaczyć, że łączny

poziom kosztów, których realności Wykonawca ZBM nie udowodnił, stanowi ponad 75% wszystkich kosztów, co

potwierdza zasadność odrzucenia oferty Wykonawcy ZBM ze względu na nieuzasadnienie podanej w ofercie ceny, gdyż

czyni złożone wyjaśnienia gołosłownymi.

Należy zaznaczyć, że Wykonawca ZBM nie złożył żadnych wyjaśnień w związku

​z brakiem przedłożenia dowodów, które uprawdopodobniłyby okoliczność uniemożliwiającą ich złożenie.

Warto również zwrócić uwagę na fakt, iż Wykonawca ZBM załączył szereg innych dokumentów, które miałyby

potwierdzać rzetelność kalkulacji oraz jej realność, lecz dokumenty te nie odnoszą się do ceny oferty. W szczególności

należy podkreślić, że dowodem prawidłowości i realności ceny nie mogą być poświadczenia należytego wykonania

innych umów. Takie dokumenty potwierdzają jedynie, iż Wykonawca ZBM był w stanie w przeszłości realizować

należycie zamówienia, natomiast nie potwierdzają w żaden sposób czy cena oferty w przedmiotowym postępowaniu jest

adekwatna do stanu faktycznego istniejącego w tym konkretnym zamówieniu i adresuje wszystkie czynniki kosztowe w

należyty sposób.

W związku z powyższym, wobec braku należytego wykazania przez Wykonawcę ZBM realności przedstawionych

wyjaśnień i kalkulacji, tj. w szczególności poprzez nie załączenie adekwatnych i należytych dowodów pomimo

wyraźnego wezwania do uczynienia tego, Zamawiający uznaje przedstawione wyjaśnienia oraz załączoną do nich

kalkulację jako mające charakter gołosłowny i nie uzasadniające podanej w ofercie ceny. Tym samym oferta Wykonawcy

ZBM podlega odrzuceniu.

W uzasadnieniu prawnym odrzucenia podano, że oferta Wykonawcy ZBM podlega odrzuceniu na podstawie art.

226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy PZP. Zgodnie

​z art. 224 ust. 6 ustawy PZP odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który

nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w

ofercie ceny lub kosztu. Natomiast, zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy PZP, Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli

zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia. W związku z tym, że złożone przez

Wykonawcę ZBM wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu, oferta Wykonawcy

ZBM podlega odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8

​w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy PZP jako oferta, której cena jest rażąco niska

Ponadto należy dodać, że zgodnie z art. 224 ust. 5 ustawy PZP, obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera

rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy.

Na wstępie należy zauważyć, iż Krajowa Izba Odwoławcza zwraca uwagę w swoim orzecznictwie na obowiązek

udowodnienia przez wykonawców rzetelności ceny w ramach udzielania wyjaśnień jej dotyczących. I tak w wyroku z dnia

29.05.2025 r., sygn. akt KIO 1720/25, Izba wskazuje:

W przepisie art. 224 ust. 5 ustawy Pzp, mowa jest o wykazaniu, czyli udowodnieniu, że cena nie jest rażąco niska.

Chodzi tu przede wszystkim o przedstawienie konkretnych informacji, pozwalających później zamawiającemu na realną

weryfikację wyceny.

​D la wypełnienia obowiązku przez wykonawcę nie wystarczy zatem, aby ograniczył się on wyłącznie do ogólnych

stwierdzeń, że w zaoferowanej cenie wykona zamówienie. (...)

​P rzy czym zwrócić trzeba uwagę na to, że wyjaśnienia powinny zostać poparte dowodami na potwierdzenie

realności wyceny, na co wskazuje ustawa Pzp. [wytł. Zam.]

Także inne wyroki Krajowej Izby Odwoławczej, m.in. o sygn. akt KIO 1295/19, KIO 1362/19, KIO 1894/19,

potwierdzają powyższe twierdzenie.

Jak zauważono w uzasadnieniu faktycznym, materiał dowodowy załączony do wyjaśnień, który miał wykazywać

ich realność oraz potwierdzać realność kosztów przedstawionych w kalkulacji kosztów, jest niezwykle skąpy. 75%

kosztów przedstawionych

​w kalkulacji nie znalazło potwierdzenia w przedstawionych dowodach, co po stronie Wykonawcy ZBM stanowi rażącą

nierzetelność i nie uzasadnia ceny oferty. Zamawiający, nie dysponując dowodami na zdecydowaną większość kosztów,

nie jest w stanie dokonać oceny, czy okoliczności powodujące zaoferowanie ceny na określonym poziomie, na które

powołuje się Wykonawca ZBM, faktycznie zachodzą. Prawidłowość opisanego podejścia potwierdziła Krajowa Izba

Odwoławcza, która:

- w wyroku z dnia 16.03.2021 r., sygn. akt KIO 600/21, wskazała, że nie sposób zbadać, czy przyjęte przez ww.

wykonawcę wyliczenia są rzetelne, wiarygodne, w sytuacji, gdy wykonawca nie przedstawia żadnych dowodów

potwierdzających sposób zbudowania poszczególnych elementów kosztotwórczych, poprzestając na własnych

oświadczeniach w tym zakresie;

- w wyroku z dnia 20.05.2021 r., sygn. akt KIO 888/21, wskazała, że nie bez znaczenia

​w okolicznościach przedmiotowej sprawy pozostaje również fakt, że wykonawca (…) nie przedstawił Zamawiającemu

żadnych dowodów potwierdzających, że zaoferowana przez niego cena nie jest ceną rażąco niską, do których

dostarczenia Zamawiający wezwał wykonawcę, przez co złożone wyjaśnienia należy uznać za gołosłowne;

- w wyroku z dnia 15.12.2023 r., sygn. akt KIO 3583/23, wskazała, że wykonawca ma obowiązek złożenia adekwatnych

i miarodajnych dowodów, co oznacza obowiązek przedstawienia wraz z wyjaśnieniami ceny materiału dowodowego

potwierdzającego okoliczności w nim zawarte. Innymi słowy, obowiązek dowodowy determinowany jest treścią wyjaśnień i

jeżeli wykonawca powołuje się w nich na konkretny czynnik cenotwórczy, dostępny wyłącznie jemu, to powinien złożyć

dowód w tym zakresie (…) Normy p.z.p. nie określają nawet przykładowego katalogu dowodów, ponieważ jest on zależny

od danego stanu faktycznego, istotnym zaś jest, aby złożone dowody właściwie potwierdzały treść danych wyjaśnień

kalkulacji ceny

oraz

Izba wyjaśnia, że oświadczenie wykonawcy zawarte w wyjaśnieniach kalkulacji ceny stanowi wyłączenie dowód

tego, że osoba podpisana pod takim dokumentem złożyła oświadczenie w nim zawarte. W żadnej mierze nie jest to

dowód na posiadanie indywidulanych, sprzyjających przystępującemu czynników wpływających na cenę,

pozwalających na zaoferowanie kwoty wskazanej w ofercie;

- w wyroku z dnia 22.11.2024 r., sygn. akt KIO 4100/24, wskazała, iż zasadnie więc, zdaniem Izby, w uzasadnieniu

faktycznym odrzucenia oferty Odwołującego podał Zamawiający, że „[wyjaśnienia] nie zostały poparte żadnymi

dowodami" oraz że "Wykonawca nie przedłożył żadnych dowodów np. zanonimizowanych kopii umów o pracę,

dokumentów płacowych spółki, ani nie oparł się o analizę rynku, iż takie wynagrodzenie jest realne w oparciu o minimalną

stawkę wynagrodzenia za pracę". (...) W ocenie Izby samo przyjęcie w przedstawionej kalkulacji minimalnego

wynagrodzenia za pracę nie jest wystarczającym wykazaniem, iż rzeczywiście takie stawki dla kierowców są realne;

- w wyroku z dnia 07.04.2025 r., sygn. akt KIO 1046/25, wskazała, że doszła do przekonania, iż brak przedstawienia

szczegółowych danych i dowodów spowodowała, że ocena wyjaśnień złożonych przez Przystępującego dokonywana

przez Zamawiającego co do zasady opierała się na domysłach i jego własnym przekonaniu co do możliwości

zrealizowania przedmiotu zamówienia za zaoferowaną cenę. Taka zaś sytuacja nie może być akceptowana

​z perspektywy chociażby zasady równego traktowania wykonawców. Po stronie wezwanego do wyjaśnień wykonawcy

pojawił się obowiązek wyczerpującego udzielenia odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego. Przepisy ustawy Pzp nakładają

więc na wykonawcę konkretne wymogi, którym Przystępujący w rozstrzyganej sprawie nie sprostał. Okoliczność, że

wyjaśnienia te były niepełne czyni je tym samym nierzetelnymi. W związku z tym, należało uznać, że złożone przez

Przystępującego wyjaśnienia nie uzasadniały podanej w ofercie cenę. W tej sytuacji, istniały podstawy do odrzucenia

oferty Przystępującego, z uwagi na niewykazanie przez niego, że przedłożona oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny.

Dlatego też zdaniem Izby, zarzuty naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 8 i art. 224 ust 6 ustawy Pzp potwierdziły się.

Na marginesie należy podkreślić, iż, jak wskazano w pierwszych akapitach uzasadnienia faktycznego,

Zamawiający wyraźnie zakreślił Wykonawcy ZBM konieczność przedstawienia dowodów na okoliczności i koszty

prezentowane w wyjaśnieniach. Powyższe wynika z użytych w wezwaniu zwrotów takich jak Zamawiający wzywa do

udzielenia szczegółowych wyjaśnień, w tym złożenia dowodów (...) oraz składając wyjaśnienia wraz

​z dowodami Wykonawca nie może zmienić ceny zaoferowanej w ofercie. Dodatkowo, Zamawiający już następnego dnia

po przekazaniu Wykonawcy ZBM wezwania wzmocnił

​i potwierdził konieczność załączenia do wyjaśnień dowodów drugim pismem z dnia 18.07.2025 r. Tym samym nie

powinno ulegać wątpliwości, że jednym z obowiązków Wykonawcy ZBM

​w ramach wezwania było przedstawienie stosownych dowodów na potwierdzenie tez

​i kalkulacji zawartych w wyjaśnieniach.

Mając powyższe na uwadze, zasadnym jest odrzucenie przez Zamawiającego oferty Wykonawcy ZBM w oparciu

o przywołaną podstawę prawną, gdyż Wykonawca ZBM nie uzasadnił podanej w ofercie ceny, w szczególności nie

udowodnił, że przedstawione koszty są rzetelnie skalkulowane oraz realne w kontekście przedmiotowego zamówienia.

Przechodząc do oceny zasadności zarzutów odwołania, to Odwołujący w odwołaniu

​w pierwszej kolejności zwrócił uwagę, że sposób ustalenia wynagrodzenia w postępowaniu będzie bazował na

wynagrodzeniu ryczałtowym. Jednak sam charakter wynagrodzenia nie zwalnia wykonawcy z obowiązku udzielenia

Zamawiającemu wyjaśnień, jeśli Wykonawca takie wezwanie do udzielenia wyjaśnień otrzymał. Odwołujący na rozprawie

szeroko rozwodził się, że wszelkie problemy z przeniesieniem złożeń wyceny jego oferty związane były ze sposobem

ustalenia kształtu formularza cenowego w postępowaniu oraz formularza kalkulacyjnego, załączonego do wezwania do

wyjaśnień. Zwrócić uwagę należy, że Odwołujący ani na etapie ogłoszenia postępowania, ani na etapie otrzymania

wezwania do wyjaśnień w żaden sposób nie kwestionował treści owych dokumentów. Nie wskazywano, że podział

zastosowany przez Zamawiającego na sztuczny charakter, czy też uniemożliwia Wykonawcy przedstawienie

rzeczywistych założeń kalkulacyjnych ceny ofertowej. Jeżeli Odwołujący uważał, że współczynniki zostały wprowadzone

przez Zamawiającego w sposób nieuzasadniony, przez co zaburzały badanie prawidłowości ceny ofertowej, to z

pewnością Wykonawca dysponował czasem na zwrócenie Zamawiającemu uwagi na przedmiotowe kwestie.

Wbrew twierdzeniom odwołania Zamawiający nie wymagał szczegółowego wyjaśnienia każdego, nawet

najdrobniejszego kosztu, który będzie miał miejsce podczas realizacji usług. Głównym zarzutem Zamawiającego wobec

wyjaśnień Odwołującego jest elementarny brak dowodów w kwestiach kluczowych dla oferty, czyli wynagrodzenia

personelu zaangażowanego w realizację przedmiotu zamówienia, a także brak dowodów na ustalenie wysokości innych

istotnych kosztów.

Izba nie podziela zapatrywań Odwołującego, że dowodem na poniesienie tych kosztów jest złożona z wyjaśnieniami

kalkulacja. Owszem, kalkulacja jest istotnym elementem wyjaśnień, ale nie jest ona dowodem na poniesienie kosztów.

Dokument ten obrazuje sposób podziału wynagrodzeń na grupy poszczególnych kosztów, w tym specjalistów

tworzących zespół ekspertów danego Wykonawcy, ale nie udowadnia tych kosztów. To rolą wykonawcy było wykazanie

odpowiednimi dowodami, że ujęte w kalkulacji koszty mają realny charakter

​i tego właśnie zabrakło w wyjaśnieniach Odwołującego. Za stanowiskiem Zamawiającego

​z odpowiedzi na odwołanie powtórzyć należy, iż „Bez tych dowodów owa kalkulacja jest niczym więcej, jak

matematycznymi działaniami na liczbach poprzez rozbicie ceny na nieweryfikowalne i nie wykazane koszty głównie

personelu, który ma kluczowe znaczenie dla kosztów wykonania świadczenia”.

Izbie wydaje się, że Odwołujący zdaje sobie sprawę, że samym ujęciem kosztów

​w kalkulacji nie sposób wykazać prawidłowości ceny ofertowej. Nie ma bowiem problemu

​z przedstawieniem dowodu na zatrudnienie pracowników na podstawie umowy o pracę.

​C zyli Odwołujący doskonale wie, że dopiero przez złożenie „dodatkowych” dokumentów, obok kalkulacji, jest w stanie

wykazać, że jego pracownicy otrzymują wynagrodzenie wyższe niż minimalne wynagrodzenie pracownicze. Przy czym

oczywiście zaznaczyć należy, iż w tym zakresie Odwołujący nawet tego elementu nie wykazał, ponieważ złożył

zanonimizowaną umowę, bez wskazania w niej kwoty wynagrodzenia. Taki dokument może co najwyżej potwierdzać

sposób nawiązania stosunku pracy z daną osobą, ale nie jej wynagrodzenie.

​D o Izby nie przemawia argumentacja, że „część informacji z zawartej umowy została zanonimizowana, jednakże wynika

to głównie z okoliczności, że na dzień złożenia tej informacji – Wykonawcy nie łączył z Zamawiającym żaden stosunek

prawny, który uzasadniłby ewentualne przekazanie mu danych wrażliwych zatrudnionych pracowników (…)”. Umowa

została „zanonimizowana” w ciekawy sposób, bowiem pozostawiono dane osobowe pracownika, a nie ujawniono

informacji o wynagrodzeniu. Nawet jeżeli ten dokument miał potwierdzać podstawę nawiązania stosunku pracy, to nie

było przeszkód, by mógł on potwierdzać właśnie wysokość wynagrodzenia na stanowisku pracownika administracyjnobiurowego.

Izba nie przeczy, iż Odwołujący „szczegółowo wyjaśnił Zamawiającemu sposób rozliczania wynagrodzenia z personelem

wykonującym samodzielne funkcje techniczne w budownictwie. W złożonych wyjaśnieniach Odwołujący przedstawił

Zamawiającemu założenia oferty, sposób zarządzania procesem świadczonych usług (…) ale Odwołujący nie przedstawił

sposobu wyliczenia ceny i elementów, które miały newralgiczne znaczenie w ustalaniu jej wysokości”. Samo

przedstawienie sposobu rozliczenia jako dokumentu kalkulacji nie stanowi wykazania prawidłowości stawek przyjętych do

tej kalkulacji.

Nie było sporne między stronami, że zasadnicze koszty świadczonej usługi będą tworzyły koszty wynagrodzeń

ekspertów, stosownie do posiadanych kwalifikacji, wykształcenia, czy doświadczenia. Zatem głównym składnikiem są

koszty osobowe. Mamy do czynienia z przedmiotem zamówienia polegającym na świadczeniu usług specjalistycznych,

​a więc usług o charakterze niematerialnymi, w których kluczową rolę odgrywają osoby świadczące daną usługę.

Odwołujący w wyjaśnieniach i odwołaniu szeroko rozwodził się, że dysponuje bogatym zespołem, inżynierami we

wszystkich branżach, duża część z nich realizuje zadania na terenie Warszawy. Jednak na powyższe fakty nie

przedstawił żadnych dowodów. Nie złożono choćby oświadczeń osób, że są oni zainteresowani dalszą współpracą z

Wykonawcą na warunkach opisanych dla przedmiotowego zadania, że zgadzają się na stawki wynagrodzenia

wynikające z kalkulacji. Kolejnym dokumentem mogły być dotychczas zawierane z takimi specjalistami umowy, czy też

faktury wystawiane na rzecz Odwołującego z potwierdzeniem otrzymania wynagrodzenia. Można było przedstawić

strukturę zatrudnienia, złożyć politykę płacową lub inne dokumenty, z których wynikałoby, że przyjęte w kalkulacji ceny

stawki wynagrodzeń są rzeczywiste. Zamiast składać referencje z wykonywanych zamówień, można było złożyć

dokumenty potwierdzające jaki zespół osób został skierowany do danych zadań. Tymczasem tylko z jednego ze

złożonych dokumentów wynika, które osoby pełniły obowiązki inspektorów nadzoru z ramienia Odwołującego (referencje

z dnia 5 czerwca 2025 roku wystawione przez Mazowiecki Zarząd Dróg Wojewódzkich w Warszawie). Przy czym

Odwołujący

​w wyjaśnieniach nie nawiązał, że wymienione tam osoby będą skierowane do przedmiotowego zamówienia. Z

dokumentów referencyjnych nie wynika także (poza jednym, przywołanym wyżej) wartość usług za pełnienie nadzorów,

w większości dokumenty odnoszą się do wartości robót budowlanych. Trudno jest zatem powiązać złożony materiał z

wykazaniem realności stawek za wykonanie usług ujętych w kalkulacji.

Co do założeń zatrudnienia personel miejscowego, a więc „uzyskanie oszczędności ze względu m.in. na brak

konieczności kalkulowania kosztów związanych z zakwaterowaniem, delegacjami, dietami, podróżami służbowym”,

dostrzeżenia wymaga, iż Odwołujący wskazywał jedynie na posiadanie biura w Warszawie, załączając skan umowy,

gdzie stawka za wynajem została ukryta. Na rozprawie Odwołujący wywodził, że przecież przedstawił koszty za

wynajem biura w Żyrardowie, ale nie umiał wskazać takiego dokumentu w złożonych wyjaśnieniach i ostatecznie wycofał

się z tych oświadczeń.

W samej kalkulacji złożonej z wyjaśnieniami w rubryce „Uwagi” Odwołujący wpisał Wynagrodzenie zostało ustalone na

podstawie wieloletniego doświadczenia Wykonawcy

​w świadczeniu usług zarządzania i nadzoru inwestorskiego, popartego publikacją SEKOCENBUD pt. „Wartość

Kosztorysowa Inwestycji” za II kwartał 2025 r., oraz adekwatnie do posiadanych zasobów ludzkich Spółki.Sam

Odwołujący wskazywał, że periodyk podaje stawki uśrednione. Wydaje się, że obaj Odwołujący wyszli z założenia, że

skoro stawki podane w kalkulacji są wyższe niż stawki minimalne, nie ma obowiązku udowadniać prawidłowości ich

kalkulacji. Obowiązkiem Wykonawcy jest wykazać rynkowy charakter każdej stawki, w sytuacji otrzymania wezwania do

wyjaśnień ceny ofertowej. Zamawiający nie może założyć, że skoro dana stawka jest wyższa niż minimalna, to jest

prawidłowa. Wykonawca ma za zadanie wykazać, że w danym miejscu i czasie podawana przez niego stawka jest

obiektywnie możliwa do osiągnięcia biorąc pod uwagę opis przedmiotu zamówienia i wymagania stawiane przez

Zamawiającego. Kolejnym obowiązkiem Wykonawcy jest przedstawić na takie oświadczenie dowody. W przedmiotowej

sprawie dowodzenie Odwołującego zakończyło się na przedstawieniu Zamawiającemu kalkulacji, wskazaniu posiadania

wieloletniego doświadczenia, powołania się na publikację Sekocenbud. Z orzecznictwa niewątpliwie wynika, że nie jest

konieczne składanie dowodu na każdą kwotę ujętą w kalkulacji a wszystkie złożone w ramach wyjaśnień informacje

należy oceniać łącznie. Jednakże w przedmiotowej sprawie Odwołujący nie przedstawił, poza kalkulacją, wymiernych i

obiektywnych dowodów na rynkowość przyjętych założeń dla wynagrodzeń personelu. Jak już podkreślano, był to

natomiast zasadniczy koszt kształtujący cenę oferty.

Izba nie podziela zapatrywań Odwołującego, że Zamawiający zdaje się nie zauważać, że przygotowane wyjaśnienia mają

wyjaśniać przyjęte przez Wykonawcę założenia, a nie faktycznie już ponoszone koszty. To raczej Odwołujący raczej

zauważa, że powinien wykazać, że na podstawie dotychczas faktycznie ponoszonych kosztów, mógł przyjąć określone

założenia, ale koszty dotychczas ponoszone powinny być przynajmniej uprawdopodobnione. Dopiero ten bowiem

element pozwala ocenić Zamawiającemu, czy przyjęte założenia są realne, to znaczy zaistniały podstawy faktyczne do

bazowania na nich. Z tych powodów Izba nie podziela stanowiska Odwołującego, że złożenie oświadczeń przez osoby

tworzące

​w przyszłości zespół specjalistów Wykonawcy jest pozbawione racji bytu. Nie odnosząc się do oczywistych elementów,

takich jak konieczność dysponowania przynajmniej częścią zespołu na wykazanie potwierdzenia spełnienia warunku,

takim oświadczeniem dany Wykonawca może udowodnić, że założenia przyjęte do kalkulacji mają walor realności.

Sama zaś kalkulacja odzwierciedla tylko założenia a nie je tłumaczy.

Co do wysokości kosztów ogólnych, w tym kosztów badań i pomiarów, kosztów ekspertyz, opinii, doradztwa i usług

wspierających kosztów fotogrametrii i skaningu laserowego, kosztów pozyskania wymaganych polis oraz

zabezpieczenia należytego wykonania umowy, to jak wynika z obliczeń Zamawiającego bazujących na kalkulacji

Wykonawcy stanowią one aż 17 % wszystkich kosztów. W ocenie Izby nie jest to wielkość bagatelna, pomijalna.

Odwołujący tymczasem w wyjaśnieniach nawet nie próbował wskazać podstawy przyjęcia tych kosztów w określonej

wysokości. Łączna wysokość kosztów ogólnych wynosi 2 100 000,00 zł, co w zestawieniu z wartością 3 375 202,46 zł

kosztów personelu, pokazuje ich wpływ na cenę oferty.

Izba nie podziela zarzutów odwołania, w których zaznaczono, że treść wyjaśnień odpowiadała treści ogólnego wezwania

Zamawiającego. Owszem, wezwanie nie było rozbudowane, ale Zamawiający jasno zaznaczył, w jakich obszarach

oczekuje wyjaśnień

​i uzasadnienia ceny. Dalej Zamawiający zaznaczył, że podstawą wyjściową do udzielenia wyjaśnień ma być wypełnienie

kalkulacji według wzoru dokumentu przygotowanego przez Zamawiającego. Wyszczególnione w tym dokumencie rubryki

dawały Odwołującemu obraz, jakie obszary Zamawiający uznaje za kluczowe, na które zagadnienia należy zwrócić

uwagę w wyjaśnieniach i szczegółowo je omówić. Dodatkowo Zamawiający dobitnie w wezwaniu podkreślił, że oczekuje

przedstawienia dowodów na wykazanie realności ceny w rozbiciu ujętym w kalkulacji. Wyjaśnienia miały się odnosić do

wszystkich 8 punktów wezwania. Ponadto Zamawiający jasno zaznaczył, że kiedy wystąpi brak możliwości dołączenia

określonego dowodu do wyjaśnień, Wykonawca ma obowiązek uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczność

uniemożliwiającą złożenie takiego dowodu. Zamawiający wcale nie wymagał szczegółowej analizy każdej pozycji oferty

cenowej, wymagał wykazania realności ceny

​w ujęciu pozycji kalkulacji. Odwołujący natomiast w złożonych wyjaśnieniach w ogóle do części pozycji się nie odniósł

(choćby przywoływane już koszty ogólne). Odwołujący, być może

​w nieświadomy sposób, ale części pozycji kalkulacyjnych, w ogóle nie ujął w części opisowej wyjaśnień. Ponownie

dostrzeżenia wymaga, iż Izba nie podziela stanowiska odwołania, że Zamawiający ograniczył wezwanie do obowiązku

złożenia tylko kalkulacji. A nawet gdyby tak uznać, to Odwołujący nie przedstawił dowodów na większość okoliczności

wynikających ze złożonego zestawienia tabelarycznego.

Izba uważa, że Zamawiający w wystarczający sposób uzasadnił decyzję o odrzuceniu oferty Odwołującego.

Zamawiający wskazał jakich elementów w wyjaśnieniach, jego zdaniem zabrakło. Zamawiający skupił się na pokazaniu,

że w wyjaśnieniach Odwołującego brakuje materiału dowodowego potwierdzającego przyjęte założenia cenowe. Podano

do jakich elementów wyjaśnień Zamawiający nie znalazł potwierdzenia w dowodach. Zaznaczono także, dlaczego

niektóre przyjęte przez Odwołującego założenia nie są prawidłowe i nie potwierdzają realności ceny ofertowej. Końcowo

dostrzeżenia wymaga, iż przedstawione Wykonawcy uzasadnienie odrzucenia jego oferty pozwoliło mu wnieść

rozbudowane odwołanie, czyli możliwość skorzystania ze środków ochrony prawnej nie została zaburzona. Zamawiający

wskazał również, opierając się na złożonej przez Odwołującego kalkulacji, w jakim procencie wyjaśnieniom brakuje

dowodów na realność przyjętych założeń.

Reasumując, w ocenie Izby zarzuty odwołania dotyczące nieprawidłowego odrzucenia oferty Odwołującego nie

zasługiwały na uwzględnienie. Zamawiający dokonał wyboru oferty najkorzystniejszej nie uchybiając postanowieniem art.

239 ustawy Pzp.

KIO 4796/25

Zamawiający poinformował, że oferta Wykonawcy A. Polska Sp. z o.o. podlega odrzuceniu na podstawie art. 226

ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy PZP.

W uzasadnieniu faktycznym Zamawiający podał, że dnia 17.07.2025 r. wezwał Wykonawcę do udzielenia

wyjaśnień wysokości zaoferowanej ceny. W ramach wezwania Zamawiający podkreślił, iż wykonawca zobowiązany jest

do udzielenia szczegółowych wyjaśnień, w tym złożenia dowodów, w zakresie wyliczenia ceny, w tym do wyczerpującego

wyjaśnienia jakiego rodzaju koszty Wykonawca uwzględnił kalkulując wskazaną w ofercie cenę. W tym samym akapicie

Zamawiający wskazał również, że oczekuje złożenia wraz

​z wyjaśnieniami kalkulacji kosztów Wykonawcy A., zgodnie ze wzorem załączonym do wezwania, oraz opisu założeń do

wyliczenia wartości Zadania 4 - Nadzoru nad realizacją Robót Budowlanych w zakresie wskazanych w wezwaniu

korytarzy. Zamawiający wskazał również, że złożone wyjaśnienia Wykonawca zobowiązany jest poprzeć stosownymi

dowodami potwierdzającymi wskazywane w wyjaśnieniach informacje, w szczególności, gdy Wykonawca powołuje się na

istnienie po jego stronie pewnych szczególnie korzystnych warunków, które wpłynęły na sposób ukształtowania ceny.

Dodatkowo Zamawiający zaznaczył, iż w przypadku braku dołączenia do wyjaśnień stosownych dowodów, np. z powodu

ich nieposiadania, Wykonawca A. zobowiązany jest do złożenia wyjaśnień w tym zakresie uprawdopodobniających

okoliczność uniemożliwiającą ich złożenie. Wyjaśnienia miały zostać złożone do dnia 25.07.2025 r.

Ponadto, dnia 18.07.2025 r. Zamawiający przesłał Wykonawcy A. doprecyzowanie, w którym ponownie podkreślił:

Jak wskazano w wierszu drugim, wyjaśnienia mają dotyczyć wyliczeń ceny całkowitej oferty. Ponadto, Zamawiający

oczekuje złożenia wraz z wyjaśnieniami stosownych dowodów (wiersze pierwszy i drugi przywołanego akapitu), kalkulacji

kosztów ceny całkowitej oferty

​(lit. a przywołanego akapitu) oraz opisu założeń do wyliczenia wartości Zadania 4 w zakresie korytarzy wskazanych w lit. b

przywołanego akapitu wezwania z dnia 17.07.2025 r. [odwołania do akapitu dotyczą 5. akapitu wezwania – przyp. Zam.]

Jednocześnie Zamawiający wydłużył termin złożenia wyjaśnień do dnia 01.08.2025 r.

Dnia 01.08.2025 r. Wykonawca A. złożył wyjaśnienia dotyczące wysokości zaoferowanej ceny, lecz Zamawiający

nie może uznać tych wyjaśnień oraz załączonych dowodów za wystarczające, gdyż nie uzasadniają podanej w ofercie

ceny.

(…) wyjaśnienia Wykonawcy A. nie są poparte należytym materiałem dowodowym. Wykonawca A. na

potwierdzenie tez zawartych w wyjaśnieniach oraz kwot przedstawionych w ramach załączonej kalkulacji ceny oferty

przedstawia bardzo skąpy materiał dowodowy, który nie potwierdza ponoszenia kosztów na poziomie przedstawionym

​w wyjaśnieniach oraz kalkulacji. Wykonawca A. przedstawił w kalkulacji koszty personelu na poziomie ponad 60%

wszystkich kosztów łącznie, lecz na potwierdzenie wysokości tych kosztów nie przedstawił dowodów. Jednocześnie

Wykonawca A. skupił się

​w przedstawionych wyjaśnieniach wyłącznie na aspekcie zgodności kosztów podanych

​w załączonej kalkulacji z przepisami prawa powszechnego, zupełnie nie odnosząc się do aspektu ich realności. Należy

w szczególny sposób podkreślić, iż sam fakt zgodności wynagrodzenia personelu z prawem powszechnym nie stanowi

o realności kosztów i ich rynkowym (adekwatnym) charakterze w kontekście przedmiotowego zamówienia. Wykonawca

A. nie wykazał mimo tego realności przedstawionych kosztów personelu. Na marginesie tylko można dodać, że dla

profesjonalnego uczestnika obrotu gospodarczego biorącego udział w kontraktach podobnych do przedmiotowego

zamówienia, nie powinno stanowić problemu przedstawienie np. umów o pracę/ umów cywilnoprawnych zawieranych

dotychczas

​z personelem Wykonawcy A., z których wynikałyby stawki potwierdzające, albo chociaż uprawdopodabniające,

przedstawioną wysokość kosztów.

Na podkreślenie zasługuje również fakt, że Wykonawca A. przedstawił w zakresie kosztów ogólnych wiele innych,

pomniejszych dowodów ponoszonych kosztów, jednak dowody te nie odnoszą się do wszystkich pozycji

kosztotwórczych. Tym samym Wykonawca A. nie udowodnił, że przedstawione koszty biura Inżyniera Kontraktu są

rzetelnie skalkulowane i realne. Co więcej, Wykonawca A. nawet nie próbował wykazać wysokości większości kosztów

ogólnych, w szczególności:

-kosztów badań i pomiarów,

-kosztów ekspertyz, opinii, doradztwa i usług wspierających,

-kosztów fotogrametrii i skaningu laserowego (innych niż wymienione w części "Koszty personelu"),

-kosztów pozyskania wymaganych polis ubezpieczeniowych oraz zabezpieczenia należytego wykonania umowy,

które łącznie stanowią ponad 7% wszystkich kosztów. W świetle poprzedniego akapitu warto zaznaczyć, że łączny

poziom kosztów, których realności Wykonawca A. nie udowodnił, stanowi ponad 67% wszystkich kosztów, co potwierdza

zasadność odrzucenia oferty Wykonawcy A. ze względu na nieuzasadnienie podanej w ofercie ceny, gdyż czyni złożone

wyjaśnienia gołosłownymi.

Należy zaznaczyć, że Wykonawca A. nie złożył żadnych wyjaśnień w związku

​z brakiem przedłożenia dowodów, które uprawdopodobniłyby okoliczność uniemożliwiającą ich złożenie.

Warto zwrócić uwagę na fakt, iż Wykonawca A. przewidział w załączonej kalkulacji wysokie rezerwy finansowe

na poszczególne kategorie kosztów, stanowiące łącznie ponad 25% wszystkich kosztów, oraz wysoki zysk na poziomie

ponad 15% wszystkich kosztów.

​O ile takie działanie należy uznać za racjonalne z perspektywy zabezpieczania własnej działalności na wypadek

nieprzewidzianych zdarzeń, w tym nagłych i niekorzystnych zmian rynkowych, tych „zapasów” finansowych w cenie

oferty nie można uwzględnić jako dowodu potwierdzającego rzetelność i realność zaoferowanej ceny. Przede wszystkim

trzeba mieć na uwadze, że wobec braku choćby uprawdopodobnienia aż 2/3 kosztów niemożliwym jest dokonanie

rzetelnej i miarodajnej oceny po stronie Zamawiającego, czy wykazane rezerwy finansowe rzeczywiście byłyby w stanie

pokrycie ewentualne ułomności w kalkulacji ceny oferty. Co więcej, rezerwy finansowe, jak przytoczono w drugim zdaniu

niniejszego akapitu, służą zabezpieczaniu wykonawców przed skutkami działań od nich niezależnych, których nie da się

do końca przewidzieć. Tym samym nie można uznać, że – wobec braku potwierdzenia realności zdecydowanej

większości kosztów – wysokie rezerwy finansowe uzasadniają podaną w ofercie cenę.

W związku z powyższym, wobec braku należytego wykazania przez Wykonawcę A. realności przedstawionych

wyjaśnień i kalkulacji, tj. w szczególności poprzez nie załączenie adekwatnych i należytych dowodów pomimo

wyraźnego wezwania do uczynienia tego, Zamawiający uznaje przedstawione wyjaśnienia oraz załączoną do nich

kalkulację jako mające charakter gołosłowny i nie uzasadniające podanej w ofercie ceny. Tym samym oferta Wykonawcy

A. podlega odrzuceniu.

W uzasadnieniu prawnym podano, że oferta Wykonawcy podlega odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 w

zw. z art. 224 ust. 6 ustawy PZP. Zgodnie z art. 224 ust. 6 ustawy PZP odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub

kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia

wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu. Natomiast, zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy

PZP, Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia. W

związku z tym, że złożone przez Wykonawcę A. wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny

lub kosztu, oferta Wykonawcy A. podlega odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy

PZP jako oferta, której cena jest rażąco niska. Ponadto należy dodać, że zgodnie z art. 224 ust. 5 ustawy PZP,

obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy.

(….) Krajowa Izba Odwoławcza zwraca uwagę w swoim orzecznictwie na obowiązek udowodnienia przez

wykonawców rzetelności ceny w ramach udzielania wyjaśnień jej dotyczących. I tak w wyroku z dnia 29.05.2025 r., sygn.

akt KIO 1720/25, Izba wskazuje:

W przepisie art. 224 ust. 5 ustawy Pzp, mowa jest o wykazaniu, czyli udowodnieniu, że cena nie jest rażąco niska. Chodzi

tu przede wszystkim o przedstawienie konkretnych informacji, pozwalających później zamawiającemu na realną

weryfikację wyceny. Dla wypełnienia obowiązku przez wykonawcę nie wystarczy zatem, aby ograniczył się on wyłącznie

do ogólnych stwierdzeń, że w zaoferowanej cenie wykona zamówienie. (...) Przy czym zwrócić trzeba uwagę na to, że

wyjaśnienia powinny zostać poparte dowodami na potwierdzenie realności wyceny, na co wskazuje ustawa Pzp. [wytł.

Zam.] Także inne wyroki Krajowej Izby Odwoławczej, m.in. o sygn. akt KIO 1295/19, KIO 1362/19, KIO 1894/19,

potwierdzają powyższe twierdzenie.

(….) materiał dowodowy załączony do wyjaśnień, który miał wykazywać ich realność oraz potwierdzać realność

kosztów przedstawionych w kalkulacji, jest niezwykle skąpy. Aż 2/3 kosztów przedstawionych w kalkulacji nie znalazło

potwierdzenia w przedstawionych dowodach, co po stronie Wykonawcy A. stanowi rażącą nierzetelność i nie uzasadnia

ceny oferty. Zamawiający, nie dysponując dowodami na zdecydowaną większość kosztów, nie jest w stanie dokonać

oceny, czy okoliczności powodujące zaoferowanie ceny na określonym poziomie, na które powołuje się Wykonawca A.,

faktycznie zachodzą. Prawidłowość opisanego podejścia potwierdziła Krajowa Izba Odwoławcza, która:

- w wyroku z dnia 16.03.2021 r., sygn. akt KIO 600/21, wskazała, że nie sposób zbadać, czy przyjęte przez ww.

wykonawcę wyliczenia są rzetelne, wiarygodne, w sytuacji, gdy wykonawca nie przedstawia żadnych dowodów

potwierdzających sposób zbudowania poszczególnych elementów kosztotwórczych, poprzestając na własnych

oświadczeniach w tym zakresie;

- w wyroku z dnia 20.05.2021 r., sygn. akt KIO 888/21, wskazała, że nie bez znaczenia

​w okolicznościach przedmiotowej sprawy pozostaje również fakt, że wykonawca (…) nie przedstawił Zamawiającemu

żadnych dowodów potwierdzających, że zaoferowana przez niego cena nie jest ceną rażąco niską, do których

dostarczenia Zamawiający wezwał wykonawcę, przez co złożone wyjaśnienia należy uznać za gołosłowne;

- w wyroku z dnia 15.12.2023 r., sygn. akt KIO 3583/23, wskazała, że wykonawca ma obowiązek złożenia adekwatnych

i miarodajnych dowodów, co oznacza obowiązek przedstawienia wraz z wyjaśnieniami ceny materiału dowodowego

potwierdzającego okoliczności w nim zawarte. Innymi słowy, obowiązek dowodowy determinowany jest treścią wyjaśnień i

jeżeli wykonawca powołuje się w nich na konkretny czynnik cenotwórczy, dostępny wyłącznie jemu, to powinien złożyć

dowód w tym zakresie (…) Normy p.z.p. nie określają nawet przykładowego katalogu dowodów, ponieważ jest on zależny

od danego stanu faktycznego, istotnym zaś jest, aby złożone dowody właściwie potwierdzały treść danych wyjaśnień

kalkulacji ceny oraz Izba wyjaśnia, że oświadczenie wykonawcy zawarte

​w wyjaśnieniach kalkulacji ceny stanowi wyłączenie dowód tego, że osoba podpisana pod takim dokumentem złożyła

oświadczenie w nim zawarte. W żadnej mierze nie jest to dowód na posiadanie indywidulanych, sprzyjających

przystępującemu czynników wpływających na cenę, pozwalających na zaoferowanie kwoty wskazanej w ofercie;

-w wyroku z dnia 22.11.2024 r., sygn. akt KIO 4100/24, wskazała, iż zasadnie więc, zdaniem Izby, w uzasadnieniu

faktycznym odrzucenia oferty Odwołującego podał Zamawiający, że „[wyjaśnienia] nie zostały poparte żadnymi

dowodami" oraz że "Wykonawca nie przedłożył żadnych dowodów np. zanonimizowanych kopii umów o pracę,

dokumentów płacowych spółki, ani nie oparł się o analizę rynku, iż takie wynagrodzenie jest realne w oparciu o minimalną

stawkę wynagrodzenia za pracę". (...) W ocenie Izby samo przyjęcie w przedstawionej kalkulacji minimalnego

wynagrodzenia za pracę nie jest wystarczającym wykazaniem, iż rzeczywiście takie stawki dla kierowców są realne;

-w wyroku z dnia 07.04.2025 r., sygn. akt KIO 1046/25, wskazała, że doszła do przekonania, iż brak przedstawienia

szczegółowych danych i dowodów spowodowała, że ocena wyjaśnień złożonych przez Przystępującego dokonywana

przez Zamawiającego co do zasady opierała się na domysłach i jego własnym przekonaniu co do możliwości

zrealizowania przedmiotu zamówienia za zaoferowaną cenę. Taka zaś sytuacja nie może być akceptowana

​z perspektywy chociażby zasady równego traktowania wykonawców. Po stronie wezwanego do wyjaśnień wykonawcy

pojawił się obowiązek wyczerpującego udzielenia odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego. Przepisy ustawy Pzp nakładają

więc na wykonawcę konkretne wymogi, którym Przystępujący w rozstrzyganej sprawie nie sprostał. Okoliczność, że

wyjaśnienia te były niepełne czyni je tym samym nierzetelnymi. W związku z tym, należało uznać, że złożone przez

Przystępującego wyjaśnienia nie uzasadniały podanej w ofercie cenę. W tej sytuacji, istniały podstawy do odrzucenia

oferty Przystępującego, z uwagi na niewykazanie przez niego, że przedłożona oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny.

Dlatego też zdaniem Izby, zarzuty naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 8 i art. 224 ust 6 ustawy Pzp potwierdziły się.

(…..) Zamawiający wyraźnie zakreślił Wykonawcy A. konieczność przedstawienia dowodów na okoliczności i

koszty prezentowane w wyjaśnieniach. Powyższe wynika z użytych w wezwaniu zwrotów takich jak Zamawiający wzywa

do udzielenia szczegółowych wyjaśnień, w tym złożenia dowodów (...) oraz składając wyjaśnienia wraz z dowodami

Wykonawca nie może zmienić ceny zaoferowanej w ofercie. Dodatkowo, Zamawiający już następnego dnia po

przekazaniu Wykonawcy A. wezwania wzmocnił i potwierdził konieczność załączenia do wyjaśnień dowodów drugim

pismem z dnia 18.07.2025 r. Tym samym nie powinno ulegać wątpliwości, że jednym z obowiązków Wykonawcy A. w

ramach wezwania było przedstawienie stosownych dowodów na potwierdzenie tez i kalkulacji zawartych

​w wyjaśnieniach.

Mając powyższe na uwadze, zasadnym jest odrzucenie przez Zamawiającego oferty Wykonawcy A. w oparciu o

przywołaną podstawę prawną, gdyż Wykonawca A. nie uzasadnił podanej w ofercie ceny, w szczególności nie

udowodnił, że przedstawione koszty są rzetelnie skalkulowane oraz realne w kontekście przedmiotowego zamówienia.

Przechodząc do rozpoznania istoty zarzutów odwołania, Izba podtrzymuje stanowisko, że wezwanie do złożenia

wyjaśnień było na tyle konkretne, że wskazywało obszary, w których Zamawiający oczekuje wyjaśnień. Odwołujący1

zapomina, iż częścią wezwania była kalkulacja, zawierająca rozbicie na poszczególne koszty, na które w ocenie Izby

Wykonawcy mieli zwrócić uwagę. Zamawiający skonstruował kalkulację w rozbiciu na koszty personelu

​i koszty ogólne, zaznaczając w poszczególnych kategoriach główne składowe ceny.

​Zatem Odwołujący1 miał pewien margines swobodności reakcji na wezwanie, jednak bazę stanowić miały przywołane

kategorie. Dodatkowo Zamawiający, dobitnie podkreślił

​w wezwaniu, że po pierwsze oczekuje uzasadnienia dla wysokości ceny całej oferty, po drugie, że oczekuje dowodów w

zakresie wyliczenia ceny. Dalej zauważyć należy, iż to nie ilość dowodów świadczy o właściwym wypełnieniu obowiązku

złożenia wyczerpujących, logicznych i spójnych wyjaśnień, ale ich przydatność i wiarygodność w zakresie wykazania

realności ceny ofertowej. Paradoksalnie, obaj Odwołujący z jednej strony stanowczo podkreślają, że sama kalkulacja

winna być uznawana jako dowód w postępowaniu wyjaśniającym. Ale z drugiej strony próbują całkowicie

zmarginalizować jej znaczenie w treści wezwania do złożenia wyjaśnień i podziału przedmiotu zamówienia przez

Zamawiającego na poszczególne kategorie kosztów, chociaż żaden z Odwołujących nie zakwestionował treści

wezwania ani sposobu stworzenia kalkulacji.

Wbrew twierdzeniom odwołania Zamawiający przedstawił w ocenie Izby wystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne

odrzucenia oferty Odwołującego1. Nie potwierdził się więc zarzut naruszenia art. 253 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp.

Zamawiający wskazał, że koszty osobowe zostały skalkulowane na poziomie 60% kosztów ceny całkowitej, natomiast

nie wykazano realności zakładanych kosztów. Odwołujący1 wywodzi w odwołaniu, że Zamawiający

​w uzasadnieniu odrzucenia oferty posługuje się kategoriami ocennymi, nie przedstawia obiektywnych kryteriów

nieprawidłowości wyjaśnień. Zdaniem Izby trudno odnosić się do czegoś, co nie istnieje. Skoro Odwołujący1 nie złożył

żadnego materiału odnoszącego się do kosztów osobowych, to na jakie obiektywne kryteria miał zwrócić uwagę

Zamawiający?

​Z drugiej strony przedstawione Wykonawcy uzasadnienie odrzucenia nie skutkowało niemożliwością skorzystania ze

środków ochrony prawnej. Odwołujący1 sformułował szeroko zarzuty i przedstawił rozbudowane uzasadnienie tych

zarzutów.

Jak już wskazano w sprawie KIO 4789/25, kalkulacji cenowej nie można uznać za dowód realności stawek, tylko

za dowód zobrazowania tych stawek. Odwołujący1 na rozprawie nie umiał odpowiedzieć, jakie czynniki z wyjaśnień miały

wykazać Zamawiającemu wiarygodność stawek przyjętych w kalkulacji. Wykonawca miał, zgodnie z wezwaniem, nie

tylko podać jakiego rodzaju koszty ujął i w jakiej wysokości, ale miał przede wszystkim potwierdzić ich realność. Temu

służyć miały wymagane przez Zamawiającego dowody. Podkreślić należy, iż co do zasady kalkulacja może stanowić

dowód, jeśli stanowi uzupełnienie konkretnie opisanych założeń kalkulacyjnych. Założenia przedstawione przez

Odwołującego1 w warstwie odnoszącej się do wynagrodzeń zespołu ekspertów były ogólne. Prezentowały generalne

założenia. Nie wyjaśniały natomiast, dlaczego Odwołujący1 przyjął stawki wynagrodzenia w wysokości wskazanej w

kalkulacji. Odwołujący 1 podał, że dokonał ograniczenia kosztów dojazdów i zakwaterowania kadry inżynierskiej,

wykorzystanie lokalnych podwykonawców i specjalistów znających specyfikę regionu, opracowanie własnych standardów

nadzoru i raportowania, które pozwalają skrócić czas poświęcony na czynności administracyjne przy jednoczesnym

utrzymaniu wysokiej jakości usług. Są to ogólne opisy, które powinny zostać rozbudowane o założenia szczegółowe.

Takie założenia szczegółowe zostały opisane co do sposobu organizacji czasu pracy zespołu specjalistów, ale już nie

dokonano poszerzonego opisu co do wysokości przyjętych stawek wynagrodzenia.

O ile Odwołujący1 wykazał, że czynnikiem obniżającym w jego wypadku koszt wykonania usługi jest indywidualna

decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zmniejszająca wymiar składki na ubezpieczenie wypadkowe (załączona do

wyjaśnień) oraz złożył faktury potwierdzające ponoszenie kosztów w określonej wysokości na samochody, wyposażenie,

telefony, zakup odzieży, przeprowadzenie odpowiednich szkoleń (w tym BHP), badania lekarskie, wynajem lokali (także

w miejscu prowadzenia inwestycji), czy koszty paliwa,

​to w przypadku kosztów osobowych zespołu ekspertów nie przedstawiono żadnych dokumentów potwierdzających

wysokość założonych kosztów. Nie było zaś sporne, że koszty osobowe stanowią podstawową kategorię kosztów tego

zamówienia. Odwołujący1 ograniczył się do następującego twierdzenia: „Ustalona w ofercie Wykonawcy wysokość

miesięcznego wynagrodzenia członków Zespołów nie jest niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz

minimalnej stawki godzinowej zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 13 września 2022 r. dotyczącym zmiany

minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej.”

Myli się Odwołujący1, że skoro wskazał, iż osoby przewidziane do realizacji przedmiotowego zamówienia

wynagradzane są w stawkach wyższych niż minimalne, to nie jest już obowiązkiem Wykonawcy dowiedzenie, że te

założenia pozwalają wykonać zamówienia na zasadach przyjętych przez danego Wykonawcę. Celem wezwania do

wyjaśnień nie jest uzyskanie przez Zamawiającego zapewnienia, że dany podmiot przestrzega przepisów prawa o

minimalnych wynagrodzeniu, odprowadza daniny związane ze składkami na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne (i

inne) ale udowodnienie przez Wykonawcę, że jego założenia płacowo-wynagrodzeniowe mają realny charakter i

uzasadniają wysokość ceny oferty, a sama cena nie jest rażąco niska.

Można przyznać rację Odwołującemu1, że Zamawiający co do zasady nie kwestionuje wysokości stawek

przyjętych w kalkulacji, czy ich rynkowego charakteru ale podważa sposób udowodnienia przedstawionych założeń.

Odwołujący1 pomija jednak, że w art. 224 ust. 6 ustawy Pzp ustawodawca przyjął, iż w sytuacji gdy wyjaśnienia z

dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu, taką cenę uznaje się za rażąco niską. A więc ofertą z cenę

rażąco niską będzie także oferta, w przypadku której brak dowodów nie uzasadnia ceny podanej w ofercie.

Odwołujący1 nie przedstawił żadnych dowodów, że podane w kalkulacji stawki mają charakter rynkowy. To, że

stawki są wyższe niż minimalne nie oznacza jeszcze, że są rynkowe. Izba nie wie na jakiej podstawie miałaby przyjąć,

że stawka w wysokości 13 500 zł miesięcznie dla Inżyniera Kontraktu jest rynkowa, a jaki poziom czyni ją już nierynkową.

​S ą to jedynie przypuszczenia i dywagacje własne Odwołującego1. W którym momencie należałoby zatem uznać, że

obiektywnie dana stawka osiąga poziom rynkowy, a kiedy staje się już nierynkowa. Z pewnością można na rynku znaleźć

firmy, dla których poziom wynagrodzenia Inżyniera kontraktu w wysokości 13 500 zł miesięcznie będzie nierynkowy.

Świadczy o tym choćby rozpiętość cenowa ofert złożonych w danym postępowaniu. Obowiązkiem Wykonawcy

wezwanego do złożenia wyjaśnień było wykazać, a więc udowodnić (nie zaś tylko opisać i podać w kalkulacji), że

wprowadzone i przyjęte do wyliczeń stawki są prawidłowe. Tego zaś Odwołujący1 nie uczynił. Odwołujący1 w odwołaniu

podkreślając, że „oferowanie stawek wyższych od rynkowych nie stanowi bariery, lecz raczej ułatwienie

​ w pozyskaniu odpowiednio wykwalifikowanych pracowników”, zapomina, że nie tylko stawka ma znaczenie przy

pozyskaniu pracownika na dane stanowisko. Całkowicie pomijane u obu Odwołujących są kwestie związane z

dostępnością danego personelu na rynku, co może choćby wynikać z liczby kontraktów realizowanych w podobnym

przedmiocie na danym obszarze geograficznym, czy tez liczby dostępnych ekspertów spełniających wymagania

Zamawiającego.

Wykonawca nie musi ex ante dowodzić, że na rynku istnieją konkretne osoby gotowe podjąć pracę za daną

stawkę. Wystarczyło, by Wykonawca przedstawił dowody, że dysponuje osobami, z którymi współpracował w

przeszłości, które będą zainteresowane dalszą współpracą na podobnych zasadach. Przykładowy katalog środków

dowodowych możliwych do pozyskania przez Wykonawcę w trakcie składania wyjaśnień Izba podała przy orzeczeniu

KIO 4789/25 i podtrzymuje swoje stanowisko w tym zakresie. Tezy Odwołującego1

​o absurdalności wymagań Zamawiającego dla wskazania osób tworzących zespół, który ma powstać po podpisaniu

umowy, nie bronią się, ponieważ Zamawiający w warunkach udziału czy opisie przedmiotu zamówienia ustalił wymogi

odnoszące się do osób tworzących zespół, zwłaszcza w zakresie kluczowych ekspertów. Jeżeli wymogiem jest

przedstawienie Zamawiającemu zespołu ekspertów w ciągu 7 dni od dnia podpisania umowy, to wątpliwa wydaje się

okoliczność kompletowania składu zespołu dopiero po podpisaniu umowy.

​Jest to także szczególnie związane z ustaleniem dosyć wysokich wymagań dla członków zespołu w przedmiocie ich

doświadczenia zawodowego, wykształcenia i posiadania określonych uprawnień.

Ponownie także należy podkreślić w niniejszym uzasadnieniu, że Wykonawca nie musi składać dowodów na

każdy, nawet najmniejszy koszt odzwierciedlony w ofercie. Jednak

​w przypadku Odwołującego1 nie wykazał on realności podstawowych kosztów tworzących cenę ofertę, chodzi bowiem o

wynagrodzenie dla osób, przy pomocy których Wykonawca chce zrealizować dany kontrakt, a jak wyliczył Zamawiający

koszty te stanowią 605 ceny ofertowej.

Co do zaznaczonych przez Zamawiającego w informacji o odrzuceniu oferty kosztach badań, pomiarów,

ekspertyz, czy też kosztów fotogrametrii i skaningu laserowego oraz kosztów pozyskania wymaganych polis

ubezpieczeniowych oraz zabezpieczenia należytego wykonania umowy, to poza jedną fakturą wystawioną przez firmę

studiowizjer.pl na kwotę 3407,10 zł Odwołujący1 nie przedstawił innego materiału dowodowego. Przy czym zauważyć

należy, iż koszty skaningu w kalkulacji ujęto w wysokości 150 000,00 zł. Nie opisano powiązania między wysokością

założonych kosztów, a złożoną fakturą. Na inne koszty tworzące kategorię „ogólne” Odwołujący1 w ogóle nie przedstawił

dowodów. Wbrew twierdzeniom z odwołania, w punkcie IX wyjaśnień złożonych Zamawiającemu nie określono zakresu

przewidywanych usług. W punkcie tym Odwołujący1 podał, że „opierając się na doświadczeniu zdobytym podczas

realizacji wielu kontraktów oraz współpracy z firmą Studiowizjer.pl, za którą poniesione koszty przedkłada dowód

posiadanej przez Wykonawcę wiedzy w kwestii cen rynkowych niniejszych usług”. Nie sposób w takim opisie doszukiwać

się opisu zakresu usług, które będą zrealizowane na przedmiotowym kontrakcie. Jak już Izba zaznaczyła w niniejszym

uzasadnieniu, kosztów ogólnych nie można uznać za incydentalne, czy też pomijalne, mają one znaczący udział w cenie

ogólnej oferty.

W przypadku kosztów polis i zabezpieczenia należytego wykonania umowy Odwołujący1 mija się z prawdą

twierdząc, że „powołał się przy tym na obowiązujące w dacie składania oferty stawki rynkowe, wynikające z

wcześniejszych umów ubezpieczeniowych zawieranych z towarzystwami ubezpieczeniowymi o ugruntowanej pozycji na

rynku i że przedstawiono również stosowne dokumenty potwierdzające te założenia, w tym przykładowe kalkulacje i oferty

ubezpieczeniowe, na podstawie których oszacowano koszt poszczególnych polis”. Żadnych stawek nie przywołano w

wyjaśnieniach, a jedynymi polisami załączonymi do wyjaśnień są dokumenty dotyczące ubezpieczenia posiadanych

samochodów.

Zamawiający w informacji o odrzuceniu oferty odniósł się także do założenia

​w kalkulacji wysokiej rezerwy finansowej na poszczególne kategorie kosztów, stanowiącej łącznie ponad 25% wszystkich

kosztów, oraz wysokiego zysku na poziomie ponad 15% wszystkich kosztów. Wbrew twierdzeniom Odwołującego1

Zamawiający nie uznał, że założenia te przyjęły zbyt wysoki poziom. Zamawiający wprost napisał, że „O ile takie

działanie należy uznać za racjonalne z perspektywy zabezpieczania własnej działalności na wypadek nieprzewidzianych

zdarzeń, w tym nagłych i niekorzystnych zmian rynkowych, tych „zapasów” finansowych w cenie oferty nie można

uwzględnić jako dowodu potwierdzającego rzetelność

​i realność zaoferowanej ceny”. Izba zgadza się z Zamawiającym, że wykonawca działający

​z należytą starannością powinien przewidzieć odpowiednio wysoką rezerwę na koszty nieprzewidziane. Zakładanie

osiągnięcia zysku z realizacji danej umowy również wpisuje się w standard należytego działania wykonawcy. Celem

stanowiska Zamawiającego było zwrócenie uwagi, że nawet tak wysoka rezerwa i zakładany zysk nie oznaczają, że dany

Wykonawca udowodnił realność pozostałych założeń kalkulacyjnych. Jak sam Odwołujący1 napisał, rezerwa służy

pokryciu kosztów zdarzeń nieprzewidzianych, nadzwyczajnych.

​Nie służy natomiast finansowaniu niedoszacowanych kosztów z innych pozycji. Natomiast jej wysokość w kalkulacji

Odwołującego1 może sprawiać takie wrażenie.

W odwołaniu podniesiono kwestie możliwości ponownego danego Wykonawcy do dodatkowych wyjaśnień.

Generalną zasadą jest, że wezwanie do złożenia wyjaśnień ma charakter jednorazowy. Nie oznacza to jednak, że nie

jest dopuszczalne skierowanie ponownego wezwania do wykonawcy. Takie ponowne wezwanie może być skierowane

do wykonawcy nawet kilkakrotnie w sytuacji, gdy na podstawie złożonych wyjaśnień powstają dalsze kwestie i nowe

wątpliwości wymagające wyjaśnienia. Rozwiązanie to nie może zatem sprowadzać się do stworzenia wykonawcy drugiej

szansy na udzielenie wyjaśnień w zakresie spełniającym oczekiwania zamawiającego w sytuacji, gdy wykonawca złożył

wyjaśnienia nierzetelne, niekompletne lub niepotwierdzające prawidłowości ceny (tak wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z

dnia 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt: KIO 686/17, wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 31 stycznia 2022 r., sygn. akt:

KIO 23/22).

Otrzymanie kolejnej szansy na przedstawienie Zamawiającemu dodatkowego stanowiska poprzedzić muszą co

najmniej nowe wątpliwości Zamawiającego i nowe kwestie do wyjaśnienia. Przy czym te okoliczności powinny wynikać z

otrzymanych już wyjaśnień.

W przedmiotowej sprawie, w ocenie Izby, treść złożonych przez Odwołującego1 wyjaśnień nie mogła u

Zamawiającego wzbudzić kolejnych wątpliwości, które wymagałby przedstawienia dodatkowego stanowiska.

Odwołujący1 odpowiadając na wezwanie Zamawiającego wskazał czynniki, które w jego ocenie uzasadniają poziom cen

danych elementów, ale nie dokonał wyjaśnień w sposób wyczerpujący, zwłaszcza w odniesieniu do obowiązku

przedstawienia materiału dowodowego dla przyjętych założeń kalkulacyjnych.

​B rak dowodów nie jest powodem uzasadniającym możliwość kolejnego wezwania do uzupełnienia wyjaśnień. Jest to

brak nieusuwalny, który w ocenie Izby prawidłowo doprowadził do podjęcia przez Zamawiającego do decyzji o odrzuceniu

danej oferty.

Reasumując, w ocenie Izby zarzuty odwołania dotyczące nieprawidłowego odrzucenia oferty Odwołującego nie

zasługiwały na uwzględnienie. Zamawiający dokonał wyboru oferty najkorzystniejszej nie uchybiając postanowieniem art.

239 ustawy Pzp.

Konkludując, Odwołujący nie wykazali, że działania lub zaniechania Zamawiającego miały stanowić naruszenie

zasad prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego określonych w art. 16 ustawy Pzp. Zamawiający

identycznie potraktował wykonawców znajdujących się w tej samej sytuacji, kierując się ustalonymi regułami badania i

oceny ofert w odniesieniu do wymogów określonych w SWZ i opisie przedmiotu zamówienia.

Biorąc powyższe pod uwagę, orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 574 oraz art. 575 ustawy Pzp, a także w

oparciu o przepisy § 5 pkt 1 i 2 lit. b oraz § 8 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020

roku w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i

sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020r., poz. 2437 ze zmianami), orzekając w tym zakresie o

obciążeniu kosztami postępowania stronę przegrywającą, czyli Odwołujących.

W sprawach wydano orzeczenie łączne

Przewodnicząca:

……………………………………..