Sygn. akt: KIO 4269/24
WYROK
Warszawa, dnia 06 grudnia 2024 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Joanna Stankiewicz-Baraniak
Protokolantka: Klaudia Kwadrans
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 15 listopada 2024 r.
przez wykonawcę M.J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą M.J. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „MIKI” z
siedzibą w Krakowie, przy ul. Nad Drwiną 33 (30-841 Kraków) w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego
Gminę Liszki, ul. Mały Rynek 2 (32-060 Liszki)
orzeka:
1.uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu Gminie Liszki unieważnienie czynności unieważnienia postępowania
oraz przystąpienie do czynności badania i oceny ofert;
2.kosztami postępowania obciąża zamawiającego Gminę Liszki i:
2.1zalicza na poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy
złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę M.J. prowadzącego działalność gospodarczą pod
firmą M.J. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „MIKI” z siedzibą w Krakowietytułem wpisu od odwołania i
kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez wykonawcę
M.J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą M.J. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „MIKI” z
siedzibą w Krakowie tytułem wynagrodzenia pełnomocnika;
2.2zasądza od zamawiającego Gminy Liszki kwotę 18 600 zł 00 gr (słownie: osiemnaście tysięcy sześćset
złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez M.J.
prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą M.J. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „MIKI” z
siedzibą w Krakowie.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca: ………………………………..
Sygn. akt: KIO 4269/24
Uzasadnie nie
Gmina Liszki (zwana dalej: „Zamawiającym”) prowadzi postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego w
trybie przetargu nieograniczonego pn. „Świadczenie usługi odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych
powstających na nieruchomościach zamieszkałych z terenu gminy Liszki w okresie od 01.01.2025 r. do 31.12.2026 r.” znak postępowania: ZP.271.15.2024 (zwane dalej: „postępowaniem”).
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 23 lipca 2024 r.
pod numerem 441881-2024.
Wartość zamówienia przekracza progi unijne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy
z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1605 z późn. zm.) (zwanej dalej: „p.z.p”
lub „ustawą Pzp”).
W dniu 15 listopada 2024 r. wykonawca M.J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą M.J. Przedsiębiorstwo
Wielobranżowe „MIKI” z siedzibą w Krakowie(zwany dalej: „Odwołującym”) wniósł odwołanie od czynności i zaniechań
Zamawiającego polegających na:
a)dokonaniu czynności unieważniania postępowania o udzielenie zamówienia publicznego ;
b)zaniechaniu dokonania czynności oceny i wyboru oferty złożonej przez Odwołującego jako najkorzystniejszej.
We wniesionym środku zaskarżenia Odwołujący postawił Zamawiającemu zarzut naruszenia art. 255 pkt. 6)
Ustawy prawo zamówień publicznych poprzez dokonanie czynności unieważnienia postępowania z tego powodu, że
postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu
umowy w sprawie zamówienia publicznego podczas gdy, brak jest wad przedmiotowego postępowania, na istnienie
których powołuje się Zamawiający, a w szczególności brak jest obligatoryjnych przesłanek unieważnienia postepowania
w postaci:
1. naruszenia przepisów ustawy Pzp, czyli istnienia wady postepowania;
2. istnienia niemożliwej do usunięcia wady postepowania
3. istnienia takiej wady postępowania, która skutkuje niemożliwością zawarcia niepodlegającej
unieważnieniu umowy o udzielenie zamówienia publicznego;
W oparciu o podniesiony zarzut Odwołujący wniósł o:
1.uwzględnienie odwołania;
2.dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wskazanych w treści odwołania;
3.zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kosztów postępowania odwoławczego;
4.nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności unieważnienia postępowania;
5.nakazanie Zamawiającemu dokonania czynności wezwania Odwołującego do przedłożenia dokumentów i
oświadczeń wymaganiach w ramach oceny i badania ofert oraz dokonania czynności oceny i badania ofert;
6.nakazanie Zamawiającemu dokonania czynności wyboru oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej w
postępowaniu.
Odwołujący wyjaśnił, że posiada interes we wniesieniu odwołania, gdyż w wyniku nieprawidłowych działań
Zamawiającego doznał uszczerbku związanego z niemożliwością realizacji przedmiotowego zamówienia publicznego, a
w konsekwencji osiągnięcia z tego tytułu zysku (co jest szkodą). Zamawiający bezpodstawnie bowiem unieważnił
postępowanie w sytuacji, w której oferta Odwołującego była najkorzystniejsza oraz zmieściła się w kwocie jaką
Zamawiający zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia. Gdyby Zamawiający postąpił w sposób prawidłowy,
to wezwałby Odwołującego do złożenia podmiotowych środków dowodowych, dokonał oceny jego oferty, a w
konsekwencji zostałaby podpisana z Odwołującym umowa na realizację zamówienia – co przesądza o naruszeniu
interesu Odwołującego. W konsekwencji w wyniku błędnych czynności Zamawiającego (w tym jego zaniechań)
Odwołujący został pozbawiony możliwości wykonywania zamówienia, co oznacza oczywistą konstatację o naruszeniu
jego interesu w uzyskaniu zamówienia, jak i o możliwości powstania po jego stronie szkody (niemożliwości osiągnięcia
zysku tytułu realizacji Zamówienia).
W uzasadnieniu zarzutu odwołania Odwołujący wskazał w pierwszej kolejności, że podstawę unieważnienia
postępowania, zgodnie z literalnym brzmieniem petitum Zawiadomienia o unieważnieniu postępowania z dnia 5 listopada
2024 roku, stanowi wyłącznie art. 255 pkt 6) p.z.p. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu Zamawiający unieważnia
postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą
uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego. Warunkiem sine
qua non unieważnienia postępowania, na podstawie wskazanego przepisu, jest zatem istnienie wady postepowania.
Wada ta jednak musi być na tyle doniosła, że nie jest możliwa do usunięcia, a co za tym idzie uniemożliwia ona zawarcie
niepodlegającej unieważnieniu umowy o udzielenie zamówienia publicznego.
Zdaniem Odwołującego, Zamawiający dokonał błędnej wykładni przepisu art. 255 pkt 6) p.z.p. w zw. z art. 457 ust.
1 pkt 1) p.z.p. – co skutkowało jego błędnym zastosowaniem, podczas gdy w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie
zostały spełnione przesłanki określone w hipotezie normy art. 255 pkt 6) p.z.p. w zw. z art. 457 ust. 1 pkt 1) p.z.p., które
umożliwiałyby zastosowanie dyspozycji art. 255 pkt 6). Na poparcie swojej argumentacji Odwołujący wskazał, wyrok
Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 27.06.2022 r., XXIII Zs 39/22 oraz wyroku Sądu Okręgowego z dnia 31.05.2023 r.,
XXIII Zs 32/23. Jak wskazał Odwołujący przesłanki – wymienione w art. 255 pkt 6) p.z.p. muszą być spełnione
kumulatywnie, a brak którejkolwiek z nich powoduje, że brak jest podstaw do unieważnienia postępowania. Co więcej
instytucja unieważniania postępowania określona w art. 255 p.z.p. jest rozwiązaniem wyjątkowym, incydentalnym i jako
taka nie może być dorozumiana lub interpretowana rozszerzająco. Celem postępowania o udzielenie zamówienia
publicznego jest bowiem zawarcie wiążącej umowy z wykonawcą. Jak podkreślił Odwołujący, takie ścisłe rozumienie
przepisu art. 255 p.z.p. jest powszechnie akceptowane przez KIO oraz doktrynę prawną.
W ocenie Odwołującego, Zamawiający dokonał w sposób nieuprawniony rozszerzającej – interpretacji brzmienia
art. 255 pkt 6) p.z.p. w zw. z art. 457 ust. 1 pkt 1) p.z.p. i dodatkowo nie podołał on ciężarowi dowodu w zakresie
wykazania istnienia obligatoryjnych przesłanek unieważniania postępowania określonych w art. 255 pkt. 6) p.z.p. z kilku
przyczyn.
W pierwszej kolejności Odwołujący wskazał, że Zamawiający tak naprawdę nie skonkretyzował, a tym samym
jednoznacznie nie wskazał, nieusuwalnej wady niniejszego postępowania. Zamawiający na początku uzasadnienia
Zawiadomienia o unieważnianiu postępowania, na stronie 2 początkowo definiuje przedmiotową nieusuwalną wadę
postępowania jako: zaniechanie podziału Zamówienia na części, nieprawidłowy opis przedmiotu zamówienia, brak
zabezpieczania środków w ramach Wieloletniego Planu Finansowego. Następnie, na tej samej 2 stronie według
Odwołującego, Zamawiający niejako zmieniając lub rozszerzając opis nieusuwalnej wady postępowania identyfikuje ją
jako: nieprawidłowy opis przedmiotu zamówienia w zakresie sztywnego terminu utworzenia i uruchomienia przez
Wykonawcę PSZOK, opisanie przedmiotu zamówienia, na który składa się realizacja dwóch rodzajów usług, tj. odbiór i
zagospodarowanie odpadów komunalnych oraz utworzenie i prowadzenie punktu selektywnego zbierania odpadów
komunalnych (zwany dalej również: „PSZOK”) bez podziału na części oraz brak możliwości podpisania niepodlegającej
unieważnieniu umowy z uwagi na brak środków finansowych przewidzianych w treści uchwały w sprawie wieloletniej
prognozy finansowej.
Podsumowując Odwołujący wskazał, że zdaniem zatem Zamawiającego postępowanie jest obarczone nie jedną,
a aż trzema niezależnymi wadami, które każda z osobna spełnia przesłanki z art. 255 pkt 6) p.z.p., co Zamawiający stara
się argumentować w kolejnych punktach uzasadnienia Zawiadomienia o unieważnieniu postępowania z dnia 5 listopada
2024 roku. Zgodnie zatem z treścią pisma Zamawiającego można je odczytać tylko w ten sposób, że Zamawiający na
stronie 2 definiuje 3 wady postępowania a następnie w trzech punktach Ad. 1), Ad 2) i Ad 3) uzasadnia istnienie tych wad.
W dalszej części uzasadnienia odwołania Odwołujący odniósł się do poszczególnych zagadnień, które zadaniem
Zamawiającego jawią się jako wady postepowania. W zakresie nieprawidłowego opisu przedmiotu zamówienia
Zamawiający wskazał wprost na wadę postępowania polegającą na sztywnym terminie utworzenia i uruchomienia przez
Wykonawcę PSZOK, co skutkuje realnym zawężeniem kręgu potencjalnych oferentów. Odwołujący wskazał w
odniesieniu do argumentacji Zamawiającego zawartej w zawiadomieniu o unieważnieniu postępowania, że nie można
zgodzić się z twierdzeniami Zamawiającego, że „sztywny termin utworzenia i uruchomienia przez Wykonawcę PSZOK”
jest błędem postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Wręcz przeciwnie, zasady racjonalnego rozumowania,
nakazują oczekiwać od gmin, że te w zakresie czynności związanych z jakże ważną dla obywateli gospodarką
odpadami, będą w stanie w drodze redagowania zasad udzielania zamówień publicznych na odbiór i zagospodarowanie
odpadów komunalnych, zapewnić prawidłowość i terminowość realizacji tych obligatoryjnych zadań własnych gmin. A
jednym z narzędzi jakie mają w swojej dyspozycji gminy jako zamawiający, są właśnie niejednokrotnie „sztywne zasady”
określane w ramach wymogów stawianych w zamówieniach publicznych. Owe „sztywne zasady” dotyczące terminów
uruchomienia PSZOK nie mogą stanowić zatem wady postępowania, a powinno się je odczytywać jako warunek
konieczny udzielania zamówień związanych z gospodarką odpadami. Następnie Odwołujący na poparcie swojej
argumentacji wyjaśnił kwestie prawne związane z obowiązkami ciążącymi na gminach – w tym także na Zamawiający –
w zakresie utworzenia PSZOK.
Odwołujący podkreślił dalej, że w uzasadnianiu przez Zamawiającego wady postępowania polegającej na
„sztywnym terminie utworzenia i uruchomienia przez Wykonawcę PSZOK”skupił się on jedynie na cytowaniu zapisy
Specyfikacji Warunków Zamówienia (zwany dalej: „SW Z”) oraz załącznika nr 8 do SW Z, stanowiącego Szczegółowy
Opis Przedmiotu Zamówienia (zwany dalej: „OPZ”). Zdaniem Zamawiającego zapisy OPZ pozostają niespójne, co
prowadzi do braku możliwości ich realizacji, jednakże jak wskazał Odwołujący trudno wywnioskować z treści tego
uzasadnienia, gdzie Zamawiający dopatruje się rzekomej niespójności, ponieważ poza zacytowaniem na stronach 3-6
zapisów SW Z oraz OPZ Zamawiający nie wyprowadza żadnych wniosków ani twierdzeń bezpośrednio do tej części
uzasadnienia, poza lakonicznym stwierdzeniem, że: „Powyższe zapisy stanowiące opis obowiązków wykonawcy
pozostają niespójne, co prowadzi do braku możliwości ich realizacji”. Odwołujący nie widzi natomiast żadnej sprzeczności
w tych zapisach, ponieważ są one sformułowane jasno, a ewentualne niejasności zostały wyjaśnione przez
Zamawiającego w piśmie z dnia 22 sierpnia 2024 roku stanowiącego wyjaśnienia do pytań wykonawców. Co więcej
należy podkreślić, że żaden podmiot nie wniósł środków prawnych w stosunku do dokumentacji postępowania, a zatem
można stwierdzić, że nie budziła ona wątpliwości interpretacyjnych, a tym bardziej jej zgodności z przepisami prawa.
Zdaniem Odwołującego brak jest jakiegokolwiek odniesienia się przez Zamawiającego do: „Nieusuwalną wadą
niniejszego postępowania jest (1) nieprawidłowy opis przedmiotu zamówienia w zakresie sztywnego terminu utworzenia i
uruchomienia przez Wykonawcę PSZOK. Błędy te skutkują realnym zawężeniem kręgu potencjalnych oferentów”. Samo
natomiast cytowanie zapisów SW Z i OPZ nie uwidacznia istnienia wady, na którą powołuje się Zamawiający. Jak
podkreślił Odwołujący dalej w uzasadnieniu, wady postepowania polegającej na istnieniu sztywnego terminu
uruchomienia PSZOK, w sposób zupełnie niezrozumiały, nielogiczny i nie mający związku z uzasadnianą wadą
postępowania. Zdaniem Odwołującego, na stronie 6 in fine uzasadnienia Zawiadomienia o unieważnianiu postępowania,
Zamawiający podaje, że przedmiotowa nieusuwalna „wada opisu przedmiotu zamówienia polega na tym, że nie zostało
określone: jak należy rozumieć pojęcie tymczasowego charakteru PSZOK, z jakiego powodu PSZOK określa się jako
stacjonarny, podczas gdy Zamawiający definiuje go jako specjalistyczny samochód przystosowany do odbioru odpadów,
gdzie, w jaki sposób oraz na jaki okres Wykonawca ma udostępnić rębak w ramach PSZOK stanowiącego punkt
tymczasowy czy też samochód przystosowany do odbierania odpadów”. Zdaniem Odwołującego czytając uzasadnienie
czynności unieważnia zamówienia, Odwołujący nie wie co stanowi rzekomą wadę postepowania polegającą na
nieprawidłowym opisie przedmiotu zamówienia. Czy jest to wyraźnie wyartykułowana i uzasadniana w punkcie ad. 1)
wada polegająca na sztywnym terminie uruchomienia PSZOK czy jednak może problemy ze zrozumieniem pojęć ujętych
w OPZ. Wprowadzony chaos w treści uzasadnienia powoduje natomiast to, że uzasadnienie unieważnia czynności nie
spełnia warunków stawianych przez przepis art. 260 ust. 1 p.z.p.
Odwołujący wskazał, że w powyższym zakresie nie ma jednak żadnych wątpliwości co do treści dokumentacji
przetargowej. Na potwierdzenie swojej argumentacji Odwołujący przywoła postanowienia SW Z. Następnie podkreślił, że
jego zdaniem nie są prawdziwe twierdzenia Zamawiającego, że rzekomo błędny (nieprecyzyjny) OPZ skutkuje
ograniczeniem kręgu oferentów nie posiadających zorganizowanych PSZOK na obszarze wyznaczonym przez
Zamawiającego, ponieważ każdy z potencjalnych wykonawców ma postawione identyczne warunki, które są jasne w
świetle zapisów SW Z oraz OPZ, a także wyjaśnień Zamawiającego ujętych w piśmie z dnia 22 sierpnia 2024 roku. Każdy
z potencjalnych oferentów musi zatem udostępnić specjalistyczny pojazd i rębak przez cały okres trwania umowy w
dniach i godzinach wskazanych przez Zamawiającego, w tym przypadku w godz. 10:00-15:00 w druga sobotę miesiąca
(za wyjątkiem dni świątecznych). Każdy zainteresowany podmiot może zatem bez problemów ocenić możliwość
spełnienia warunków udziału w postępowaniu. Niezależnie od tego, że zdaniem Odwołującego w w/w zapisach SW Z i
OPZ nie ma naruszenia zasad uczciwej konkurencji, to jednak należy zauważyć, co jest poglądem powszechnie
akceptowanym przez KIO oraz doktrynę prawną, że ochrona uczciwej konkurencji nie jest ochronną absolutną i może
doznawać pewnych, uzasadnionych ograniczeń. Odwołujący podkreślił również, że według niego nie ma błędu w opisie
przedmiotu zamówienia w zakresie terminu uruchomienia poszczególnych PSZOKów określonych w r. III ust. 4 OPZ.
Dokumenty zamówienia są bowiem jasne i wskazują, że stacjonarny PSZOK, zorganizowany na ternie Wykonawcy ma
zostać uruchomiony nie później niż w pierwszą sobotę miesiąca kalendarzowego przypadającą bezpośrednio po chwili
rozpoczęcia realizacji umowy na obiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych - tak r. III ust. 4.2 pkt 2) OPZ.
Natomiast stacjonarny PSZOK, zorganizowany na terenie Zamawiającego ma być czynny w godz. 10:00-15:00 w druga
sobotę miesiąca (za wyjątkiem dni świątecznych) – tak r. III ust. 4.1 pkt 4) OPZ.
Odnosząc się do kwestii wymogu legitymowania się przez Wykonawcę aktualną, ostateczną i prawomocną
decyzją o udzieleniu zezwolenia na zbieranie odpadów, a dotyczącą utworzenia i prowadzenia PSZOKa na terenie, do
którego Wykonawca posiada tytuł prawny, Odwołujący podnosi, że ten wymóg stawiany przez Zamawiającego jest
obiektywnie możliwy do wypełnienia, niezależnie od tego, że istnieje na rynku wiele podmiotów, które takie wymogi
spełniają. Przede wszystkim Odwołujący podkreśla, że ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w dniu 23 lipca
2024 roku na portalu ezmowienia.gov.pl. Od tego zatem dnia potencjalni wykonawcy mogli podjąć czynności zmierzające
do uzyskania stosownej decyzji dotyczącej prowadzania PSZOK zgodnego z SW Z. Termin otwarcia ofert został
natomiast ustalony finalnie na dzień 9 września 2024 roku. Nie polegają zatem na prawdzie twierdzenia Zamawiającego,
że warunek ten nie był możliwy do spełnienia.
Nadto Odwołujący podniósł, iż tak samo błędne jest twierdzenie Zamawiającego zawarte w ostatnich dwóch
zdaniach pierwszego akapitu na stronie 9 ww. Zawiadomienia o unieważnieniu postępowania z dnia 5 listopada 2024
roku w przedmiocie tego, że: „Warto również nadmienić, iż przymiot prawomocności decyzja uzyskuje, w przypadku
braku wniesienia skargi, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia stronie. Już sam aspekt formalno-prawny powoduje
wydłużenie procedury uzyskania decyzji, a w konsekwencji możliwości spełnienia warunków udziału w postępowaniu”.
Odwołujący podkreślił, iż Zamawiający w tym fragmencie uzasadnienia pomija bowiem okoliczność, iż dany wykonawca
będący adresatem ww. decyzji może zrzec się prawa do wniesienia odwołania, co będzie skutkować natychmiastowym
uzyskaniem przez tę decyzję przymiotu ostateczności i prawomocności (art. 127a § 1 i 2 k.p.a.). Ponadto Odwołujący
wskazał na błędną argumentację Zamawiającego, że ten nie powinien wymagać od Wykonawcy posiadania w/w decyzji
czy też zorganizowanego PSZOKa, ponieważ idąc tokiem rozumowania Zamawiającego potencjalni Wykonawcy nie
byliby w stanie precyzyjnie określić, kiedy dokładnie taką decyzję uzyskają, a Zamawiający przecież określa precyzyjnie,
kiedy realizacja umowy o zamówienie publiczne ma zostać rozpoczęta.
Niezależnie od powyższego Odwołujący wskazał, że istnieją na rynku podmioty, które spełniają warunki udziału w
postępowaniu. Odwołujący podkreślił również, że określenie wymogów danego postępowania, które mogą powodować,
że nie każdy podmiot może wziąć udział w danym postepowaniu nie muszą od razu świadczyć o sprzecznym z prawem
ograniczeniu konkurencji. W świetle powyższego Odwołujący nie zgadza się z twierdzeniami Zamawiającego, że
warunek posiadania decyzji oraz funkcjonującego PSZOKa zgodnego z SW Z faworyzuje właśnie Odwołującego i że to
tylko odwołujący spełnia kryteria postępowania. Jak bowiem zostało powyżej wykazane, potencjalny krąg wykonawców
spełniających warunki postępowania jest bardzo szeroki, a zatem nie tylko Odwołujący ma możliwość realizacji
zamówienia, co Zmawiający bezspornie i jednoznacznie ustalił przed ogłoszeniem zamówienia, ponieważ znane mu są
w/w podmioty, gdyż świadczą one usługi na rynku lokalnym Zamawiającego. Dlatego Odwołujący nie zgadza się z
twierdzeniami zamawiającego, że wyłącznie Odwołujący spełnia wymogi postępowania. Dowodem na to, że
Zamawiający ustalił krąg potencjalnych wykonawców spełniających wymogi SW Z, a zatem zbadał rynek pod kątem
ewentualnego ograniczania zasady uczciwej konkurencji, zdaniem Odwołującego są zapisy pkt. V ust. 5 pkt. 2) SW Z
gdzie Zamawiający jednoczenie potwierdził, że: „Brak podziału zamówienia na części w żaden sposób nie ogranicza
uczciwej konkurencji. Przedsiębiorstwa działająca na rynku odpadów komunalnych są w stanie samodzielnie lub przy
pomocy podwykonawców lub w formie konsorcjum wykonać przedmiot zamówienia w pełnym zakresie, bez dzielenia
zamówienia na części”.
W podsumowaniu powyższej argumentacji Odwołujący wskazał, że nie wie dokładnie jaka jest faktyczna
podstawa prawna unieważnienia postępowania i podkreślił, że jego zdaniem OPZ nie zawiera „błędów w SW Z, których
nie można modyfikować na etapie postępowania toczącym się po terminie składania ofert”, ponieważ postępowanie to
nie jest obarczone błędami w SW Z. Wszystkie bowiem okoliczności, na które powołuje się Zamawiający albo są jasne i
wprost wynikają z treści SW Z oraz OPZ albo zostały dodatkowo wyjaśnione przez Zamawiającego w piśmie z dnia 22
sierpnia 2024 roku. Ponadto Odwołujący ponownie podkreślił, że żaden Wykonawca nie zaskarżał treści dokumentacji
przetargowej po jej ogłoszeniu, a zatem należy z tego wnioskować, że nie budziła ona żadnych wątpliwości, a już z całą
pewnością nie naruszała zasad uczciwej konkurencji. Skoro nie ma błędu w OPZ to nie można mówić o brak możliwości
zawarcia niepodlegającej unieważnieniu umowy o zamówienie publiczne. Odwołujący wskazał także, że w treści
Zawiadomienia o unieważnieniu postępowania Zamawiający nie wykazał na czym polega związek przyczynowo
skutkowy, pomiędzy istnieniem rzekomych wad postepowania a niemożliwością zawarcia niepodlagającej unieważnianiu
umowy o zamówienie publiczne. Nie wystarczy bowiem wskazać, że jakaś wada postępowania istnieje. Należy bowiem
udowodnić, że istniejąca wada, której nie da się usunąć, nie pozwala na zawarcie niepodlagającej unieważnieniu umowy.
Odwołujący nie widzi natomiast jak w ogóle te rzekome wady mógłby wpłynąć na ważność umowy.
W uzasadnieniu swojego zarzutu w następnej kolejności Odwołujący podnosi, że Zamawiający nie miał potrzeby
dzielenia zamówienia na części co znalazło swoje bezpośrednie, literalne uzasadnienie w treści SW Z – pkt. V ust. 5
SW Z. Jak zauważył Odwołujący, jako główny argument rzekomej konieczności podziału zamówienia na części
Zamawiający wskazał treści orzeczenia KIO z dnia 2 listopada 2021 roku, wydanego do sygn. akt KIO 2939/21. Zdaniem
Zamawiającego stanowisko wyrażone przez KIO w w/w wyroku jest aktualne również i na gruncie niniejszego
zamówienia. Zdaniem jednak Odwołującego, co wynika wprost z treści orzeczenia KIO, stany faktyczne opisane w w/w
wyroku oraz w niniejszej sprawie różnią się od siebie na tyle znacząco, że argumentacja KIO nie może zostać
przeniesiona na grunt tego postępowania. Przede wszystkim należy podkreślić, że KIO w w/w orzeczeniu wskazało na
istnienie zasady, że utworzenie i prowadzenie PSZOK jest naturalnym elementem wielu umów o odbiór i
zagospodarowanie odpadów. Oznacza to, że dzielenie takich zamówień może być stosowane w drodze wyjątku i tylko w
szczególnie uzasadnionych przypadkach, np. takich z jakim miało do czynienia KIO w wyroku do sygn. akt KIO 2939/21 –
tj. istnienie wyłącznie jednego podmiotu spełniającego kryteria zamówienia. Ponadto w/w orzeczenie KIO odnosi się do
zaskarżenia zapisów SW Z, a w niniejszej sprawie żaden podmiot nie miał żadnych zaostrzeń co do treści, wykładni czy
też interpretacji zapisów dokumentów przetargowych, a szczególnie naruszenia zasad uczciwej o konkurencji.
Odwołujący dalej wskazał, że w postępowaniu Zmawiający w pkt. V ust. 5 SW Z jasno wskazał powody
niedokonania podziału zamówienia na części:
1) Zamawiający nie dzieli zamawiania na części ponieważ nie chce dezorganizować (zmieniać)
systemu odbierania odpadów, który funkcjonuje od lat na terenie gminy. Brak podziału na części pozwoli uzyskać efekt
skali – korzystniejszych warunków cenowych, niż w przypadku podziału zamówienia;
2) Brak podziału zamówienia na części w żaden sposób nie ogranicza uczciwej konkurencji. Przedsiębiorstwa działająca
na rynku odpadów komunalnych są w stanie samodzielnie lub przy pomocy podwykonawców lub w formie konsorcjum
wykonać przedmiot zamówienia w pełnym zakresie, bez dzielenia zamówienia na części”. Zamawiający zastosował
zatem zapis art. 91 ust. 2 p.z.p. w niniejszym postępowaniu dokonując szczegółowej analizy na rynku przedsiębiorców
zajmujących się gospodarką odpadami.
Odwołujący wskazał także, że KIO w w/w wyroku potwierdziło, że utworzenie i prowadzenie PSZOK jest naturalnym
elementem wielu umów o odbiór i zagospodarowanie odpadów. Wynika to bezpośrednio z analizy rynku oraz zasadności
takiego łączenia usług. KIO stwierdziło jednak, że nie w każdym stanie faktycznym takie połącznie jest zasadne i zgodne
z przepisami. Co jednak najistotniejsze KIO wyraziło swoją opinię na podstawie konkretnie ustalonego stanu faktycznego,
który jest zgoła odmienny od stanu faktycznego niniejszego postępowania.
Jak zauważył Odwołujący, jego zdaniem W realiach rynku związanego z odbiorem i zagospodarowaniem
odpadów z Gminy Liszki bezspornym jest, że połącznie usług odbioru i zagospodarowania odpadów z utworzeniem
PSZOK nie ogranicza konkurencji, ponieważ na rynku lokalnym istnieje wiele firm, które mogą wykonać zamówienie w
całość samodzielnie. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że Odwołujący zmieścił się w budżecie zaplanowanym i
przeznaczonym przez Zamawiającego na realizacje usługi objętej postępowaniem, a zatem i ten stan faktyczny różni te
dwa postępowania.
Na koniec Odwołujący przedstawiał swoją argumentację w odniesieniu do stanowiska Zamawiającego
wskazującego na brak zabezpieczenia środków w ramach Wieloletniego Planu Finansowego. Odwołujący wskazał, że
argumentacja Zamawiającego dotycząca rzekomo braku zabezpieczania środków na wykonanie usługi objętej
zamówieniem jest zupełnie chybiona. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymanie czystości i
porządku w gminach (Dz.U. 2024, poz. 399, 1717) (zwana dalej: „ustawą „u.c.p.g.”) należy do obowiązkowych zadań
własnych gminy – tak art. 3 ust. 1 ustawy u.c.p.g. Ponadto gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i
tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności obejmują wszystkich właścicieli nieruchomości na
terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi – art. 3 ust. 2 pkt. 3) ustawy u.c.p.g. Nie ma zatem
możliwości, aby gmina nie zapewniła środków na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych od swoich
mieszkańców. Ponadto zgodnie z art. 6c ust. 1 ustawy u.c.p.g. gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania
odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy.
W świetle powyższego, zdaniem Odwołującego nie jest realnym, aby gmina nie zapewniła finasowania
gospodarki odpadami komunalnymi, ponieważ co do zasady jest to system samofinasujący się z opłat wnoszonych
przez mieszkańców. Zgodnie z art. 6r ust. 1 ustawy u.c.p.g. opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi
dochód gminy, natomiast zgodnie z art. 6r ust. 1aa ustawy u.c.p.g. środki z opłaty za gospodarowanie odpadami
komunalnymi nie mogą być wykorzystane na cele niezwiązane z pokrywaniem kosztów funkcjonowania systemu
gospodarowania odpadami komunalnymi. Art. 6r ust. 2 ustawy u.c.p.g. stanowi natomiast, że z pobranych opłat za
gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina pokrywa koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami
komunalnymi, które obejmują koszty:
1) odbierania, transportu, zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych;
2) tworzenia i utrzymania punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych;
3) obsługi administracyjnej tego systemu;
4) edukacji ekologicznej w zakresie prawidłowego postępowania z odpadami komunalnymi.
Odwołujący podniósł również to, że jego zdaniem Zamawiający celowo i świadomie pomija w uzasadnieniu
unieważnienia postępowania fakt, że obecna wieloletnia prognoza finansowa dla gminy Liszki obejmuje lata 2016 – 2025.
Nie ma zatem obiektywnej możliwości, aby prognoza ta obejmowała swoim zakresem rok 2026. Nie zmienia to jednak
faktu, że Zamawiający musi uwzględnić w kolejnej prognozie koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami
komunalnymi. Zgodnie bowiem z art. 226 ust. 1 pkt 1) Ustawy o finansach publicznych Wieloletnia prognoza finansowa
powinna być realistyczna i określać dla każdego roku objętego prognozą co najmniej dochody bieżące oraz wydatki
bieżące budżetu jednostki samorządu terytorialnego. A skoro przychody z opłat za gospodarowanie odpadami są
dochodem gminy, co wprost stanowi ustawa o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, to na pewno ten dochód
zostanie uwzględniony w przyszłej prognozie gminy Liszki, a co za tym idzie zostanie również uwzględnione
przeznaczenie tych pieniędzy na koszty utrzymania systemu gospodarowania odpadami, ponieważ finanse te nie mogą
znaleźć innego celu, co również wynika z przepisów prawa.
Ponadto Odwołujący podniósł, iż zgodnie z art. 54 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach
publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1530 z późn. zm.) główny księgowy jednostki sektora finansów publicznych jest
odpowiedzialny m.in. za dokonywanie wstępnej kontroli zgodności operacji gospodarczych i finansowych z planem
finansowym.
Odwołujący wskazał także, iż dokumenty zalegające w aktach niniejszego postępowania o udzielenia zamówienia
publicznego – w szczególności wniosek o udzielenie zamówienia, do którego stosuje się przepisy ustawy – został
podpisany m.in. przez Skarbnika Gminy Liszki, do którego zadań należy „pełnienie funkcji głównego księgowego budżetu
Gminy” a zatem podpis Skarbnika Gminy na tym dokumencie, zdaniem Odwołującego dowodzi, iż zobowiązania
finansowe związane z udzieleniem niniejszego zamówienia publicznego niewątpliwie mieściły się w planie finansowym
Gminy Liszki.
Na koniec Odwołujący wskazał również, że jego zdaniem samo uzasadnienie faktyczne decyzji o unieważnieniu
postepowania budzi wątpliwości interpretacyjne, w szczególności w zakresie istnienia rzekomej wady dotyczącej
sztywnego terminu uruchomienia PSZOK. Według odwołującego Zamawiającyw sposób chaotyczny uzasadnia swoje
stanowisko tym samym czyniąc niemożliwym do zinterpretowania rzeczywistej przesłanki unieważnienia postępowania.
W dniu 28 listopada 2024 r. Zamawiający złożył do akt sprawy odpowiedź na odwołanie w ramach, której wniósł o
oddalenie odwołania w całości, przedstawiając argumentację na poparcie swojego stanowiska.
Krajowa Izba Odwoławcza po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem stron, uwzględniając dokumentację
postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska
stron wyrażone w odwołaniu i odpowiedzi na odwołanie, a także ustnie na rozprawie i odnotowane w protokole,
ustaliła i zważyła, co następuje.
Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek ustawowych skutkujących odrzuceniem
odwołania, wynikających z art. 528 ustawy Pzp. i skierowała odwołanie na rozprawę.
Przystępując do rozpoznania odwołania, Izba stwierdziła spełnienie przesłanek art. 505 ust. 1 ustawy Pzp, tj.
istnienie po stronie Odwołującego interesu w uzyskaniu zamówienia oraz możliwości poniesienia przez niego szkody w
wyniku naruszenia przez zamawiającego wskazanych w odwołaniu przepisów ustawy Pzp.
Izba stwierdziła, że przystąpienia do postępowania odwoławczego po stronie Odwołującego, ani po stronie
Zamawiającego w ustawowym terminie nie zgłosił żaden wykonawca.
Izba postanowiła dopuścić dowody z: dokumentacji postępowania przekazanej przez zamawiającego, odwołania
wraz z załącznikami i odpowiedzi na odwołanie
Izba ustaliła, że:
Zamawiający – Gmina Liszki prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu
nieograniczonego n a świadczenie usługi odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych powstających na
nieruchomościach zamieszkałych z terenu gminy Liszki w okresie od 01.01.2025 r. do 31.12.2026 r.
W dniu 09 września nastąpiło otwarcie ofert w postępowaniu. W postępowaniu ofertę złożył tylko Odwołujący, na
kwotę 18 591 146, 57 zł brutto. W informacji o kwocie jaką Zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie
zamówienia z dnia 09 września 2024 r. Zmawiający podał kwotę 18 933 567, 61 zł brutto.
Zamawiający w dniu 05 listopada 2024 r. zawiadomił o unieważnieniu postępowania na podstawie art. 255 pkt 6
ustawy Pzp, wskazując tym samym, iż postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą
zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego.
W uzasadnieniu faktycznym i prawnym Zamawiający wskazał m.in, że:
„Zamawiający w toku niniejszego postępowania powziął informacje, że postępowanie obarczone jest niemożliwą do
usunięcia wadą polegającą na 1) zaniechaniu podziału zamówienia na części, 2) nieprawidłowym opisie przedmiotu
zamówienia oraz 3) braku zabezpieczenia środków w ramach Wieloletniego Planu Finansowego skutkujących brakiem
możliwości podpisania umowy z Wykonawcą. Na obecnym etapie (po złożeniu ofert) wadliwości tej nie można już usunąć.
Obligatoryjna podstawa unieważnienia postępowania opisana w art. 255 pkt 6) ustawy Pzp wymaga wystąpienia łącznie
trzech przesłanek:
1) musi nastąpić naruszenie przepisów ustawy Pzp (wada postępowania);
2) wada musi skutkować niemożliwością zawarcia niepodlegającej unieważnieniu umowy o udzielenie zamówienia
publicznego;
3) wada musi być niemożliwa do usunięcia.
Wyżej wymienione przesłanki zostały spełnione, w konsekwencji czego postępowanie podlega obligatoryjnemu
unieważnieniu.
W postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego umowę podpisuje się z wykonawcą wyłonionym zgodnie z
przepisami Pzp, w szczególności przy zachowaniu zasad opisanych w treści art. 16-20 ustawy Pzp. Nie jest zatem
zgodne z przepisami ustawy udzielenie zamówienia wykonawcy, który został wybrany w ramach procedury dotkniętej
wadą polegającą na nieprzestrzeganiu w toku postępowania naczelnych zasad ustawy Pzp, w tym w szczególności
fundamentalnej zasady zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców. Ustawodawca podkreśla
wagę tej zasady przewidując w art. 619 ust. 2 ustawy Pzp również karę pieniężną dla zamawiających, którzy określają
warunki udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia w sposób, który utrudnia zachowanie uczciwej konkurencji czy
też opisują przedmiot zamówienia lub przedmiot konkursu w sposób, który utrudnia zachowanie uczciwej konkurencji.
Nieusuwalną wadą niniejszego postępowania jest (1) nieprawidłowy opis przedmiotu zamówienia w zakresie sztywnego
terminu utworzenia i uruchomienia przez Wykonawcę PSZOK. Błędy te skutkują realnym zawężeniem kręgu
potencjalnych oferentów; (2) opisanie przedmiotu zamówienia, na który składa się realizacja dwóch rodzajów usług tj.
odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych oraz utworzenie i prowadzenie PSZOK bez podziału na części; (3) brak
możliwości podpisania niepodlegającej unieważnieniu, z uwagi na brak środków finansowych przewidzianych w treści
uchwały w sprawie wieloletniej prognozy finansowej.
Izba zważyła co następuje.
Uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy przedłożony przez Strony, po dokonaniu ustaleń poczynionych
na podstawie dokumentacji postępowania, biorąc pod uwagę zakres sprawy zakreślony przez okoliczności podniesione
w odwołaniu oraz stanowiska złożone pisemnie i ustnie do protokołu, Izba stwierdziła, że sformułowany przez
Odwołującego zarzut dotyczący naruszenia art. 255 pkt 6 zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że:
Zgodnie z art. 255 pkt 6 ustawy Pzp:
„Zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli:
6) postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej
unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego”
Jak wynika z powyższego przepisu, aby Zamawiający mógł dokonać unieważnienia postępowanie na tej podstawie
niezbędne jest wykazanie, że postępowanie jest obarczone wadą, że jest to wada niemożliwa do usunięcia, a także że
wada ta uniemożliwia zawarcie umowy, która nie podlegałaby unieważnieniu. Izba podziela zatem pogląd
zaprezentowany w wyroku KIO z dnia 1 czerwca 2023 r. (sygn. akt KIO 1408/23), że: „nie każda wada postępowania, w
tym spowodowana niestarannym przygotowaniem SW Z i popełnieniem w niej błędów, czy uchybień uzasadnia
unieważnienie postępowania.” Dostrzeżenia również wymaga, że unieważnienie postępowania o udzielenie zamówienia
publicznego ma na celu eliminacje uchybień popełnionych w postepowaniu, tak aby się ono toczyło w sposób wolny od
wad, a umowa zawarta w jego wyniku miedzy zamawiającym a wykonawcą nie była zagrożona sankcją nieważności.
Następnie zaznaczyć należy, że ciężar wykazania okoliczności uzasadniających unieważnienie postępowania
spoczywa na Zamawiającym. Zgodnie z art. 260 ust. 1 ustawy Pzp, Zamawiający zawiadamiając o unieważnieniu
postępowania o udzielenie zamówienia publicznego zobowiązany jest podać uzasadnienie faktyczne i prawne swojej
decyzji, wykazując w nim w sposób wyczerpujący wystąpienie okoliczności faktycznych i prawnych powodujących
obowiązek unieważnienia postępowania. Tak wiec uzasadnienie faktyczne informacji o unieważnieniu postępowania
powinno wyczerpująco wskazywać, jakie przyczyny legły u podstaw decyzji Zamawiającego, tak aby wykonawca, w
przypadku gdy z oceną zamawiającego się nie zgadza, mógł się do wskazanych przez zamawiającego uchybień
ustosunkować. O ile niektóre z przesłanek unieważnienia postępowania mają charakter oczywisty, niewymagający
szczególnie rozbudowanego uzasadnienia faktycznego i prawnego (np. w sytuacji gdy nie złożono żadnej oferty lub
wszystkie oferty zostały odrzucone), o tyle w przypadku nieusuwalnej wady postępowania konieczne jest wykazanie
i przeanalizowanie wszystkich okoliczności leżących u podstaw takiej oceny ( tak KIO z dnia 1 czerwca 2023 r. (sygn. akt
KIO 1408/23).
W rozpoznawanej sprawie Zamawiający przedstawił dosyć obszerne uzasadnienie czynności unieważnienia,
podejmując próbę wykazania, że zaistniały wszystkie okoliczności, o których mowa w art. 255 pkt 6 ustawy Pzp.
Zamawiający w uzasadnieniu zawiadomienia o unieważnieniu postępowania z dnia 05 listopada 2024 r. wskazał, że:
„postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą polegającą na 1) zaniechaniu podziału zamówienia na
części, 2) nieprawidłowym opisie przedmiotu zamówienia oraz 3) braku zabezpieczenia środków w ramach
Wieloletniego Planu Finansowego skutkujących brakiem możliwości podpisania umowy z Wykonawcą. Na obecnym
etapie (po złożeniu ofert) wadliwości tej nie można już usunąć”
Jednakże Zamawiający wskazał jedynie na wady postępowania, jakie Zamawiający dostrzega, nie wykazując
pozostałych przesłanek z art. 255 pkt 6), w szczególności tego, że wskazane wady są na tyle istotne, że uniemożliwiają
zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy. Dlatego już tylko z tego powodu unieważnienie należy uznać za
nieprawidłowe, a odwołanie za zasadne.
Niezależnie od powyższego, Izba nie dopatrzyła się we wskazanych przez Zamawiającego okolicznościach
podstaw do stwierdzenia, że uzasadniają one unieważnienie postępowania
Zamawiający w uzasadnieniu zawiadomienia o unieważnieniu postępowania z dnia 05 listopada 2024 r. wskazał, że
nieusuwalną wadą postępowania jest po pierwsze nieprawidłowy opis przedmiotu zamówienia w zakresie sztywnego
terminu utworzenia i uruchomienia PSZOK. Następnie wskazał na brak opisu wymagań w zakresie utworzenia i
prowadzenia PSZOK oraz sposobu ich kontroli oraz egzekwowania. Zamawiający uzasadniając powyższe
nieprawidłowości wskazał także na błędny opis, który przejawia się w wprowadzeniu wymogu posiadania przez
Wykonawcę prawomocnej i ostatecznej decyzji o udzieleniu zezwolenia na zbieranie odpadów. Ponadto Zamawiający
podkreślił, że brak jest określenia jak należy rozumieć pojęcie tymczasowego charakteru PSZOK, dlaczego w
dokumentach zamówienia tymczasowy PSZOK opisano jako PSZOK stacjonarny oraz gdzie, w jaki sposób oraz na jaki
okres wykonawca ma udostępnić rębak w ramach PSZOK, brak jest opisu w jaki sposób wykonawca ma utworzyć i
prowadzić punkt PSZOK (pkt 4.1 Zał. Nr 8 do SW Z – SOPZ), a także w zakresie opisu wymogu dotyczącego posiadania
przez Wykonawcę prawomocnej i ostatecznej decyzji, w kontekście wymogu przedstawienia tej decyzji na wezwanie do
złożenia podmiotowych środków dowodowych. Zamawiający następnie argumentował, iż tak nieprecyzyjny opis
przedmiotu zamówienia, skutkuje ograniczeniem kręgu oferentów nieposiadających zorganizowanych PSZOK na
obszarze wyznaczonym przez Zamawiającego. Podobnie Zamawiający wskazał, iż ocena warunków udziału w
postępowaniu w światle ustawowy wymogów w zakresie uzyskania decyzji w przedmiocie zezwolenia na zbieranie
odpadów prowadzi do ograniczenia konkurencji.
Izba dostrzega, że Zamawiający w wyżej powołanym uzasadnieniu przedstawiał wyłącznie wady, które jego
zdaniem wystąpiły w prowadzonym przez niego postępowaniu. Nie wykazał natomiast, że są to wady istotna oraz że
zachodzą podstawy do unieważnienia umowy wskazane w art. 457 ustawy Pzp. Zamawiający w swojej argumentacji
wskazując na niespójności w dokumentacji postępowania, jawiące się jako wada postępowania tak naprawdę wskazywał
na błędy w dokumentacji prowadzące do ograniczenia kręgu oferentów. Nie wykazał natomiast, że jest wady te są istotna
oraz nie wykazał związku przyczynowego pomiędzy istnieniem wady postępowania, a brakiem możliwości zawarcia
niepodlegającej unieważnieniu umowy.
Dostrzeżenia wymaga, iż nawet jeśli dokumentacja postępowania zawiera nieścisłości czy pewne rozbieżności,
to nie są to na pewno wady, które są na tyle istotne, że spowodują niemożliwości zawarcia niepodlegającej
unieważnieniu umowy. Jeśli były nawet wątpliwości w zakresie SW Z, Zamawiający je wyjaśnił na etapie postępowania, a
w efekcie w postępowaniu została złożona oferta. Należy z całą stanowczością podkreślić, że Zamawiający nie może
konwalidować własnych błędów w postępowaniu za pomocą instytucji unieważnienia postępowania w sytuacji, gdy nie
występują przesłanki unieważnienia tego postępowania.
Odnosząc się w następnej kolejności do drugiej wskazanej wady przez Zamawiającego, polegającej na
zaniechaniu podzielenia zamówienia na części, zauważenia wymaga, że Zamawiający w SW Z pkt V ust. 5 wskazał na
powody niedokonania podziału zamówienia:
„5. (…) 1) Zamawiający nie dzieli zamówienia na części, ponieważ nie chce dezorganizować (zmieniać) systemu
odbierania odpadów, który funkcjonuje od lat na terenie gminy. Brak podziału na części pozwoli utrzymać efekt skali –
korzystniejszych warunków cenowych, niż w przypadku podziału zamówienia;
2) Brak podziału zamówienia na części w żaden sposób nie ogranicza uczciwej konkurencji. Przedsiębiorstwa działające
na rynku odpadów komunalnych są w stanie samodzielnie lub przy pomocy podwykonawców lub w formie konsorcjum
wykonać przedmiot zamówienia w pełnym zakresie, bez dzielenia zamówienia na części.”
W uzasadnieniu zaś zawiadomienia o unieważnieniu postępowania Zamawiający wskazał, że w treści zał. Nr 8
do SW Z – OPZ Zamawiający w postępowaniu określił sztywny termin uruchomienia PSZOK – pierwsza sobota w
miesiącu, w którym wykonawca rozpoczął realizację usługi. Dlatego też wydaje się zatem, że powyższe w połączeniu z
obowiązkiem posiadania prawomocnej decyzji w przedmiocie zezwolenia na zbieranie odpadów powoduje, że
utworzenie PSZOK przez innych wykonawców niż dotychczas realizujący usługę jest co najmniej mocno utrudnione, o ile
w ogóle możliwe. W stanowisku swoim Zamawiający uwzględniał także ocenę KIO wyrażonąw wyroku z dnia 02
listopada 2021 r. o sygn. akt KIO 2939/21 oraz Sądu Okręgowego w Warszawie o sygn. akt XXIII Zs 139/21 w
przedmiocie zasadności połączenia usług odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych oraz utworzenia i
prowadzenia PSZOK.KIO w swej ocenie wskazała, że opis przedmiotu zamówienia w zakresie obowiązku utworzenia i
prowadzenia PSZOK, bez wyodrębnienia tego jako osobnej części zamówienia, prowadzi do istotnego ograniczenia, a
nawet do faktycznego wyeliminowania konkurencji w postępowaniu. Po pierwsze dostrzeżenia jednak wymaga, jak
słusznie zauważył Odwołujący przywołany wyrok KIO był wydany warunkach odmiennego stanu faktycznym niż
rozstrzygana sprawa, a po drugie i dla tej wady argumentacja Zamawiającego skupiała się tak naprawdę na tym, iż tak
określony przedmiot zamówienia utrudnia lub uniemożliwia uczciwą konkurencję. Zamawiający wskazał, iż: „ponowna
analiza treści SW Z skłania Zamawiającego do wniosku, że skoro Gmina Liszki nie posiada własnego PSZOK to musi
zlecać jego prowadzenie podmiotowi zewnętrznemu, co nie znajduje jednak pełnego uzasadnienia dla konieczności
powierzenia tego zadania wyłącznie podmiotowi realizującemu usługi odbioru i zagospodarowania odpadów. W
uzasadnieniu Zamawiającemu zabrakło wykazania, że jest ona istotna oraz nie przedstawił związku przyczynowego
pomiędzy istnieniem wady postępowania, a brakiem możliwości zawarcia niepodlegającej unieważnieniu umowy.
Dodatkowo nie można tracić z pola widzenia tego, że Zamawiający swoją pierwotną decyzję uzasadnił w SW Z,
dlatego należy przyjąć, iż byłą ona poparta wcześniejszą analizą jej zasadności. Ocena taka powinna opierać się m.in.
analizie rynku i jego możliwościach z uwzględnieniem warunków postępowania. Podkreślenie wymaga, iż Odwołujący
przedstawił dowody w postaci wskazania listy podmiotów działających na rynku, które spełniają określone przez
Zamawiającego warunki udziału w postępowaniu, co tym samym może wskazywać, iż tak określone wymagania w SW Z
nie ograniczają konkurencji, wbrew twierdzeniem Zamawiającego. Zamawiający nie przedstawił żadnego dowodu na
potwierdzenie swojej argumentacji, w związku tym należało argumentację Zamawiającego uznać jako gołosłowną i nie
mającą potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.
Jako trzecią podstawę faktyczna Zamawiająca wskazał brak zabezpieczenia środków w ramach Wieloletniego
Planu Finansowego skutkujących brakiem możliwości podpisania umowy z Wykonawcą. W uzasadnieniu swojego
stanowiska Zamawiający wskazał na art. 226 ust. 1 pkt 1 , 5) i 8) oraz ust. 3 argumentując, iż zaciągnięcie zobowiązania
obligatoryjnie musi być czynnością wtórną w stosunku do danych ujawnionych w wieloletniej prognozie finansowej, a
Zamawiający nie będzie uprawniony do zawarcia umowy Wykonawcą, z powodu braku wystarczających środków
(limitów) w W PF na lata 2025 i 2026. Jak podkreślił Zamawiający obecny limit środków w ramach W PF jest przewidziany
wyłącznie na 2025 rok. Brak przy tym analogicznego postanowienia w zakresie wydatków na rok 2026 i analiza
przepisów ustawy w ujęciu systemowym nakazuje uwzględnić wszystkie wydatki z rozbiciem na realizację odrębnie dla
każdego roku opisanego w ramach WPF.
Izba nie podzieliła powyższej argumentacji. Zamawiający oprócz stwierdzenia, że obecny limit środków w ramach
W PF jest przewidziany wyłącznie na 2025 rok, w żaden sposób nie wypowiedział się w kwestii powodów
niezabezpieczenia środków na 2026 r. Nie zawarł żadnej przekonywującej argumentacji. Zauważanie wymaga, iż
systemu gospodarowania odpadami komunalnymi jest systemem ciągłym, co jest faktem oczywistym. Zamawiający i w
tym przypadku nie wykazał związku przyczynowego pomiędzy istnieniem wady postępowania, a brakiem możliwości
zawarcia niepodlegającej unieważnieniu umowy. Należy wskazać dodatkowo, że Zamawiającym w niniejszej sprawie jest
Gmina Liszki natomiast organem stanowiącym i kontrolnym w gminie jest rada gminy - art. 15 ust. 1, z zastrzeżeniem
art. 12 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1465, 1572) (dalej jako „usg”).
Zgodnie z art. 51 ust. 1 usg gmina samodzielnie prowadzi gospodarkę finansową na podstawie uchwały budżetowej
gminy. Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 4 usg do wyłącznej właściwości rady gminy należy m.in. uchwalanie budżetu gminy. W
związku z tym, jak również mając na uwadze przepisy ustawy u.c.p.g. Izba uznała, że Zamawiający nie może powoływać
się na to, iż brak uchwalenia wieloletniej prognozy finansowej na 2026 r powoduje, iż postępowanie jest obarczone wadą
uniemożliwiającą zawarcie niepodlejącej unieważnieniu umowy.
Reasumując Izba uznała, że odwołanie zasługiwało na uwzględnienie wobec czego orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku, na podstawie art. 557 i 575 Pzp
oraz § 5 pkt 1 i 2 lit. b) w zw. z § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w
sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu
pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437), zaliczając na poczet kosztów
postępowania odwoławczego koszt wpisu od odwołania i koszt wynagrodzenia pełnomocnika Odwołującego z
ograniczeniem do kwoty maksymalnej dopuszczonej przez ww. rozporządzenie
Przewodnicząca: ………………………...