Sygn. akt: KIO 3604/24
WYROK
z dnia 24 października 2024 roku
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Justyna Tomkowska
Protokolantka:Wiktoria Ceyrowska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2024 roku w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa
Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 2 października 2024 roku przez wykonawcę STRABAG Spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą
w Pruszkowie (Odwołujący)
w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego – Dolnośląską Służbę Dróg i Kolei we Wrocławiu
przy udziale Przystępującego – wykonawcy Berger Bau Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z
siedzibą we Wrocławiu, zgłaszającego przystąpienie po stronie Zamawiającego
orzeka:
1.Uwzględnia odwołanie i nakazuje Zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej,
ponowienie czynności badania i oceny ofert, w tym udostępnienie Odwołującemu wyjaśnień Przystępującego z 26 lipca
2024 roku i 10 września 2024 roku
w całości, wraz z załącznikami i uzasadnieniem zastrzeżenia informacji,
2.kosztami postępowania obciąża Zamawiającego - Dolnośląską Służbę Dróg i Kolei we Wrocławiuw następujący
sposób:
2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania kwotę 10 000 zł 00 gr (słownie: dziesięciu tysięcy złotych zero groszy)
uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzech tysięcy
sześciuset złotych zero groszy) poniesioną przez Odwołującego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika;
2.2.zasądza od Zamawiającego – Dolnośląskiej Służby Dróg i Kolei we Wrocławiu
na rzecz Odwołującego – STRABAG Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Pruszkowiekwotę
13 600 zł 00 gr (słownie: trzynastu tysięcy sześciuset złotych zero groszy) stanowiącą uzasadnione koszty Strony
poniesione tytułem wpisu i wynagrodzenia pełnomocnika.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:
……………………………
KIO 3604/24
UZASADNIENIE
Dolnośląska Służba Dróg i Kolei we Wrocławiu (dalej jako „Zamawiający”) prowadzi postępowanie o udzielenie
zamówienia publicznego w trybie podstawowym bez przeprowadzenia negocjacji na zadanie pn.: POPRAWA STANU
TECHNICZNEGO DROGI WOJEWÓDZKIEJ nr 324 GÓRA - NIECHLÓW od km 6+115 do km 21+650 odcinkami
o długości 4310 m. Data ogłoszenia w Biuletynie Zamówień Publicznych: 14.06.2024r.,
nr 2024/BZP00367041101.
Dnia 2 października 2024 roku do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w Warszawie, odwołanie w postępowaniu, na
podstawie art. 505 ust. 1, art. 513 pkt 1) i 2) oraz art. 514 ust. 1, art. 515 ust. 1 pkt 2) lit. a) ustawy z dnia 11 września
2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz.U. 2023 r. poz. 1605 ze zm. dalej jako „ustawa Pzp”) ,złożył wykonawca
STRABAG Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Pruszkowie (dalej jako „Odwołujący”). Odwołanie
złożono w postępowaniu o wartości nieprzekraczającej progów unijnych.
Kopię odwołania prawidłowo przekazano Zamawiającemu. W dniu 27.09.2024 r. Zamawiający poinformował
wykonawców o wyborze oferty Berger Bau jako najkorzystniejszej, zatem termin na wniesienie odwołania został
zachowany. Odwołujący uiścił wpis w wymaganej wysokości na rachunek
Odwołanie złożono na czynności Zamawiającego polegające na:
1) zaniechaniu udostępnienia i ujawnienia (odtajnienia) całej treści pisma Berger Bau Polska Sp. z o.o. (zwany w dalszej
części „Berger Bau” lub „Wykonawca”) z dnia 26.07.2024 r. (w tym części III tego pisma stanowiącej wyjaśnienia rażąco
niskiej ceny) oraz załączników do pisma, pomimo że Berger Bau bezskutecznie zastrzegł treść pisma oraz dokumenty
do niego załączone jako tajemnicę przedsiębiorstwa;
2) zaniechaniu udostępnienia i ujawnienia (odtajnienia) całej treści pisma Wykonawcy z dnia 10.09.2024 roku oraz
załączników do pisma, pomimo że Berger Bau bezskutecznie zastrzegł treść pisma oraz dokumenty do niego załączone
jako tajemnica przedsiębiorstwa;
3) zaniechaniu odrzucenia oferty Berger Bau, w sytuacji gdy wskazany Wykonawca wezwany do złożenia dodatkowych
wyjaśnień rażąco niskiej ceny nie przedstawił wyjaśnień w żądanym przez Zamawiającego zakresie, a tym samym nie
obalił domniemania, że cena oferty nie jest rażąco niska,
3) zaniechaniu odrzucenia oferty Berger Bau, w sytuacji w której wskazany Wykonawca
w wyniku wezwania Zamawiającego do złożenia dodatkowych wyjaśnień w szczególności zakresie istotnej części
składowej, tj. pozycji 13 kosztorysu, nie udowodnił, że zaoferowana przez tego Wykonawcę cena nie jest rażąco niska;
4) dokonaniu wyboru oferty Berger Bau jako najkorzystniejszej w sposób nietransparentny,
w warunkach uniemożliwiających weryfikację prawidłowości czynności Zamawiającego przez pozostałych uczestników
postępowania i z naruszeniem zasady jawności.
Odwołujący zarzucał Zamawiającemu naruszenie:
1) art. 18 ust. 1 - 3, art. 74 ust. 2 pkt 1) oraz art. 16 pkt 1) i 2) ustawy Pzp w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16.04.1993
r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1233; dalej jako „uznku”), polegające na:
a)błędnej i niedostatecznej ocenie zastrzeżenia przez Berger Bau jako tajemnicy przedsiębiorstwa wyjaśnień rażąco
niskiej ceny zawartych w piśmie z dnia 26.07.2024 r. oraz załączników do pisma i uznania, że zastrzeżenie jest
skuteczne i uzasadnione,
b)nieuzasadnionym nie udostępnieniu Odwołującemu pisma Berger Bau z dnia 26.07.2024 r. z wyjaśnieniami rażąco
niskiej ceny i ograniczeniu się w tym względzie jedynie do przekazania pierwszej strony pisma,
c)błędnej i niedostatecznej ocenie zastrzeżenia przez Berger Bau jako tajemnicy przedsiębiorstwa wyjaśnień rażąco
niskiej ceny zawartych w piśmie z dnia 10.09.2024 r. oraz załączników do pisma i uznania, że zastrzeżenie jest
skuteczne i uzasadnione,
d)nieuzasadnionym nie udostępnieniu Odwołującemu pisma Berger Bau z dnia 10.09.2024 r., z wyjaśnieniami rażąco
niskiej ceny w zakresie pozycji 13 kosztorysu, tj. bez danych zawartych w części Il wskazanych wyjaśnień oraz
załącznikach do pisma, w których Berger Bau podał informacje na temat wysokości czynników cenotwórczych
przyjętych do kalkulacji, wysokości narzutu oraz cen zaoferowanych przez podwykonawców, które miały uzasadniać
rynkowość zaoferowanej przez Berger Bau ceny, i w następstwie tego
e)zaniechanie ujawnienia wyjaśnień rażąco niskiej ceny zawartych w piśmie Berger Bau z dnia 26.07.2024 r. oraz
dokumentów załączonych do tego pisma, w sytuacji gdy Berger Bau bezskutecznie zastrzegł te informacje i dokumenty
jako tajemnicę przedsiębiorstwa,
a Zamawiający nie był uprawniony do nie udostępnienia Odwołującemu pisma i załączników jako elementu oferty
Wykonawcy;
f)zaniechanie ujawnienia pełnej treści wyjaśnień rażąco niskiej ceny zawartych w piśmie Berger Bau z dnia 10.09.2024
roku r. oraz dokumentów załączonych do tego pisma, w sytuacji gdy Berger Bau bezskutecznie zastrzegł te informacje i
dokumenty jako tajemnicę przedsiębiorstwa, a Zamawiający nie był uprawniony do odmowy udostępnienia
Odwołującemu ww. pisma i załączników jako elementu oferty Wykonawcy;
g)naruszenie zasady jawności, przejrzystości i uczciwej konkurencji poprzez ograniczenie innym wykonawcom, w tym
Odwołującemu, możliwości weryfikacji, czy wyjaśnienia rażąco niskiej ceny były rzeczowe i prawidłowe, a Berger Bau
wywiązał się
z ciężaru dowodzenia, że jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny;
2)art. 239 ust. 1 w zw. z art. 16 pkt 1) i 2) ustawy Pzp polegające na wyborze jako najkorzystniejszej oferty Berger Bau w
sytuacji, gdy czynność ta nastąpiła z naruszeniem zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji do tego stopnia, iż
pozostali wykonawcy (w tym Odwołujący) pozbawieni zostali możliwości zbadania motywów i prawidłowości
rozstrzygnięcia Zamawiającego.
Odwołujący w charakterze zarzutów ewentualnych zarzucał Zamawiającemu naruszenie:
3)art. 224 ust. 4 i 5 ustawy Pzp polegające na błędnej ocenie wyjaśnień rażąco niskiej ceny przedstawionych w piśmie z
dnia 10.09.2024 r. oraz załączonych do tego pisma dokumentów i uznanie, że Berger Bau udzielił odpowiedzi zgodnej z
oczekiwaniem Zamawiającego, tj. udzielił dodatkowych wyjaśnień ceny oferty, a tym samym, że obalił domniemanie
rażąco niskiej ceny,
4)art. 224 ust. 4, 5 i 6 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8) ustawy Pzp polegające na zaniechaniu odrzucenia oferty Berger Bau
w sytuacji, gdy Berger Bau nie przedstawił w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny z dnia 10.09.2024 roku żadnych
dodatkowych wyjaśnień i dowodów na wykazanie, że zaoferowana przez niego cena nie jest rażąco niska, co skutkować
powinno stwierdzeniem, że Wykonawca nie obalił domniemania rażąco niskiej ceny,
5)art. 224 ust. 4, 5 i 6 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8) ustawy Pzp polegające na zaniechaniu odrzucenia oferty Berger Bau
w sytuacji, gdy istotna część składowa ceny oferty Wykonawcy (cena jednostkowa z poz. 13 kosztorysu) jest rażąco
niska a wyjaśnienia i dowody przedstawione przez Berger Bau w piśmie z dnia 10.09.2024 r. nie uzasadniają rynkowości
wskazanej ceny,
6)art. 224 ust. 4 i 5 pzp polegające na błędnej ocenie wyjaśnień rażąco niskiej ceny złożonych przedstawionych w piśmie
z dnia 10.09.2024 r. oraz załączonych do tego pisma dokumentów i uznanie, że Berger Bau uczynił za dość
obowiązkowi dowiedzenia, że istotna część składowa oferty nie zawiera rażąco niskiej ceny;
7)art. 226 ust. 1 pkt 7) pzp w zw. z art. 3 ust. 1 znku polegające na zaniechaniu odrzucenia oferty Berger Bau w sytuacji,
gdy oferta ta została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu znku,
8)art. 239 ust. 1 pzp poprzez wybór jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez Berger Bau w sytuacji, gdy jako
najkorzystniejsza powinna zostać wybrana oferta STRABAG,
a dokonany wybór stanowi konsekwencję nieuzasadnionego braku odrzucenia oferty Berger Bau;
9)art. 16 pkt 1) i 2) pzp poprzez bezpodstawne dokonanie wyboru oferty Berger Bau, która podlega odrzuceniu, a przez to
nierówne traktowanie wykonawców i naruszenie zasad uczciwej konkurencji, przez co też postępowanie straciło walor
przejrzystości.
Odwołujący wnosił o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu dokonania następujących czynności:
1)unieważnienie czynności wyboru oferty złożonej przez Berger Bau, jako oferty najkorzystniejszej;
2)ujawnienie całej treści pisma Berger Bau z dnia 26.07.2024 r., w tym złożonych przez Berger Bau w piśmie wyjaśnień
rażąco niskiej ceny i załączników do pisma;
3)ujawnienie całej treści pisma Wykonawcy z dnia 10.09.2024 roku, oraz załączników do pisma;
4)powtórzenie czynności badania i oceny ofert wykonawców;
w przypadku nieuwzględnienia zarzutów pkt 1 i 2. - uwzględnienia zarzutów ewentualnych sformułowanych w pkt
3 - 7. Odwołujący wnosił o:
5)unieważnienie czynności wyboru oferty złożonej przez Berger Bau, jako oferty najkorzystniejszej,
6)odrzucenie oferty Berger Bau z powodu rażąco niskiej ceny;
7)powtórzenie czynności badania i oceny ofert wykonawców z wyłączeniem oferty Berger Bau.
Odwołujący wskazał, że posiada interes prawny w złożeniu odwołania. Odwołujący to podmiot profesjonalnie
działający na rynku budowlanym. Jest wykonawcą biorącym udział
w postępowaniu, a złożona przez niego oferta została sklasyfikowana na drugim miejscu
w rankingu. Złożona przez Berger Bau oferta za wykonanie przedmiotu zamówienia powinna stanowić przedmiot
wnikliwej oceny z punktu możliwości wykonania zamówienia na warunkach nią przewidzianych, gdyż jest rażąco
zaniżona. STRABAG nie wyklucza na tym etapie, że oferta Berger Bau, sklasyfikowana przed ofertą Odwołującego
podlega odrzuceniu, gdyż zawiera ona rażąco niską cenę za wykonanie przedmiotu zamówienia. Wówczas oferta
Odwołującego zostałaby sklasyfikowana na pierwszym miejscu. Aktualnie ze względu na ograniczenie przez
Zamawiającego dostępu Odwołującemu do dokumentów postępowania wynikające z naruszenia przez Zamawiającego
przepisów Pzp oraz bezrefleksyjnego zaaprobowania zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa Berger Bau, STRABAG
został pozbawiony prawa do weryfikacji prawidłowości ofert i wyjaśnień składanych przez konkurencję,.
Jednocześnie ogólnikowość wyjaśnień istotnej części składowej ceny poz. nr 13, oraz fakt nie przedstawienia w
tychże wyjaśnieniach żadnych dodatkowych informacji i dowodów
w zakresie wyjaśnienia całej ceny oferty, uzasadnia stwierdzenie, że Berger Bau nie obalił domniemania rażąco niskiej
ceny i nie wykazał, że cena za wykonanie robót określonych we wskazanej pozycji kosztorysowej, jak też całkowita cena
nie jest rażąco niska.
W uzasadnieniu zarzutów podniesiono, że zgodnie z pkt. 13.3. SW Z ofertę sporządza się na interaktywnym formularzu
ofertowym i wraz z nią należy złożyć m.in. kosztorys ofertowy zgodnie z załącznikiem do SWZ.
Zamawiający w dniu 15.07.2024 r. dokonał otwarcia ofert. Najniższą cenę w wysokości 10.751.986,29 PLN brutto
zaoferował Berger Bau. Cena oferty Berger Bau wzbudziła wątpliwości Zamawiającego, który pismem z dnia 23.07.2024
r. wezwał Berger Bau w trybie art. 224 ust. 1 Pzp do złożenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny.
Berger Bau złożył wyjaśnienia rażąco niskiej ceny pismem z dnia 26.07.2024 r. dołączając do niego dowody, a
także zastrzegając jako tajemnicę przedsiębiorstwa Wykonawcy informacje zawarte w treści pisma, w tym w
szczególności w pkt III pisma oraz dołączonych do niego załączników.
W dniu 21.08.2024 r. Zamawiający dokonał wyboru oferty Berger Bau jako najkorzystniejszej. STRABAG wystąpił
do Zamawiającego 21.08.2024 r. z wnioskiem m.in.
o udostępnienie korespondencji pomiędzy Wykonawcą, a Zamawiającym w zakresie wezwania do wyjaśnień. W
odpowiedzi na ten wniosek Zamawiający udostępnił STRABAG:
- ofertę Berger Bau;
- wezwanie z dnia 23.07.2024 r. wystosowane przez Zamawiającego do Berger Bau do złożenia wyjaśnień rażąco niskiej
ceny;
- pierwszą stronę Wyjaśnień Berger Bau, bez dalszych stron, ani tym bardziej dokumentów załączonych do tego pisma.
W związku z powyższym, w dniu 26.09.2024 roku STRABAG wniósł do Krajowej Izby Odwoławczej odwołanie, w
którym zarzucił Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów prawa zamówień publicznych: art. 18 ust. 1 - 3
pzp, art. 74 ust. 2 pkt 1) p.z.p. oraz art. 16 pkt 1) i 2) pzp w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16.04.1993 r. o zwalczaniu
nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz 1233; dalej jako „znku”).
Konsekwencją odwołania, było unieważnienie dnia 30.08.2024 roku przez Zamawiającego czynności wyboru
najkorzystniejszej oferty Berger Bau oraz poinformowanie o przystąpieniu do powtórnej oceny ofert. Krajowa Izba
Odwoławcza umorzyła postępowanie odwoławcze wywołane odwołaniem.
Następnie, pismem datowanym na 02.09.2024 roku, Zamawiający wezwał Berger Bau do dodatkowych wyjaśnień
rażąco niskiej ceny, których Berger Bau udzielił w dniu 10.09.2024 roku. W dniu 11.09.2024 roku Zamawiający przekazał
Odwołującemu wskazane wyjaśnienia w niepełnej wersji. Konsekwencją powyższego było skierowanie przez
Odwołującego do Zamawiającego pisma z dnia 12.09.2024 roku, w którym Odwołujący wniósł o:
a.o odtajnienie w całości i przekazanie pełnej treści pisma Berger Bau z dnia 10.09.2024 roku oraz o odtajnienie w
całości i przekazanie STRABAG wszystkich załączników do przedmiotowego pisma,
b.odtajnienie i udostępnienie STRABAG pełnej treści pisma Berger Bau z dnia 26.07.2024 roku wraz z wszystkimi
załącznikami — podkreślenia bowiem wymaga, że pomimo unieważnienia czynności wyboru najkorzystniejszej oferty w
wyniku odwołania i przystąpienia do ponownej oceny oferty, Zamawiający „milczał” w zakresie wyników ponownej oceny
wyjaśnień w zakresie zastrzeżenia ich jako tajemnica przedsiębiorstwa, co jednoznacznie wskazywało na to, że
Zamawiający w dalszym ciągu bada ofertę Berger Bau we wskazanym zakresie,
W dniu 27.09.2024 roku, Zamawiający poinformował Wykonawców o wyborze jako najkorzystniejszej oferty
Berger Bau. Pismem z dnia 01.10.2024 roku, Zamawiający, udzielił odpowiedzi na wniosek wykonawcy o odtajnienie
dokumentów, wskazując w nim, że Berger Bau nie wyraża zgody na odtajnienie wskazanych pism.
Nieodtajnienie i nieudostępnienie treści wyjaśnień rażąco niskie ceny z dnia 26.07.2024 roku
Udostępniony Odwołującemu zakres wyjaśnień Berger Bau to tylko pierwsza strona tego pisma. Obejmuje jedynie
część wniosku, czy też uzasadnienia zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa i „urywa się” na cytacie ze stanowiska
Urzędu Zamówień Publicznych.
W ramach udostępnionego fragmentu Berger Bau zdaje się zastrzegać jako tajemnicę przedsiębiorstwa całość
Wyjaśnień, o czym stanowi oświadczenie zawarte w treści pisma,
w tym w szczególności w pkt III pisma oraz dołączonych do niego załączników i powołanie się na rzekomą trudność w
oddzieleniu informacji jawnych od objętych tajemnicą.
W kolejnym akapicie Berger Bau jedynie przytacza treść art. 18 ust. 1 i 3 pzp. Ostatni akapit to „urwany” cytat z
Urzędu Zamówień Publicznych, którego źródła i całego znaczenia nie można zdekodować ze względu na sposób i
zakres, w jakim Zamawiający zdecydował się udostępnić treść Wyjaśnień STRABAG.
Oprócz zasadniczych wyjaśnień rażąco niskiej ceny i załączników do Wyjaśnień de facto doszło również do
utajnienia przed Odwołującym części uzasadnienia zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa — ten fragment nie został
bowiem w całości udostępniony.
C o więcej, opierając się na tym fragmentarycznie udostępnionym stanowisku, należy z dużą dozą prawdopodobieństwa
stwierdzić, że utajniono (i to bezpodstawnie) także te fragmenty Wyjaśnień, które takiemu działaniu nie podlegają, jak np.
orzecznictwo Izby.
Taki sposób utajnienia dokumentów jest w ocenie STRABAG niedopuszczalny
i nieskuteczny. Zaaprobowanie takiego działania przez Zamawiającego i fragmentaryczne udostępnienie wyłącznie
pierwszej strony Wyjaśnień jest rażącym naruszeniem przepisów ustawy Pzp.
Zgodnie z art. 74 ust. 2 pkt 1) pzp zamawiający udostępnia oferty wraz z załącznikami niezwłocznie po otwarciu
ofert, nie później jednak niż w terminie 3 dni od dnia otwarcia ofert, z uwzględnieniem art. 166 ust. 3 lub art. 291 ust.
zdanie drugie Pzp, przy czym nie udostępnia się informacji, które mają charakter poufny, w tym przekazywanych w toku
negocjacji lub dialogu.
W orzecznictwie Izby podkreśla się, że „wyjaśnienia rażąco niskiej ceny są integralną częścią oferty w znaczeniu
szerokim. Oferta w znaczeniu wąskim to oświadczenie drugiej stronie woli zawarcia umowy, jeżeli określa istotne
postanowienia tej umowy (art. 66 par. 1 Kodeksu cywilnego). W zamówieniach publicznych przyjmuje się, że jest to
oświadczenie wykonawcy o zakresie świadczenia i jego cenie, zawarte w formularzu ofertowym. Jednak
w zamówieniach publicznych przyjęto koncepcję oferty sensu largo — „to wszystkie oświadczenia i dokumenty składane
przez wykonawcę”. W konsekwencji wyjaśnienia rażąco niskiej ceny Zamawiający powinien ujawnić wykonawcom w takim
trybie, jak ofertę, a nie jak inne załączniki do protokołu postępowania". STRABAG uważa więc, że Zamawiający miał
obowiązek udostępnić mu całą treść wyjaśnień (po uprzedniej, rzetelnej ocenie skuteczności zastrzeżenia tajemnicy
przez Berger Bau), a nie jedynie wycinek w postaci pierwszej strony.
W Wyjaśnieniach zastrzeżono całą treść począwszy od strony 2 tego pisma, a więc również zasadnicze
wyjaśnienia rażąco niskiej ceny, które rzekomo zawarte są w III części Wyjaśnień oraz wszystkie załączniki do pisma.
Skala zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa i ograniczenie dostępu do tej korespondencji przez Zamawiającego są na
tyle szerokie, iż uniemożliwiają nawet zweryfikowanie czy Wyjaśnienia korespondują z treścią wezwania Zamawiającego.
Żaden z wykonawców przy tej skali zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa nie ma obiektywnie możliwości
zweryfikowania trafności oceny przez Zamawiającego złożonych Wyjaśnień i w następstwie tego prawidłowości wyboru
najkorzystniejszej oferty.
W ocenie STRABAG takiego rodzaju praktyka jest niedopuszczalna i niezrozumiałym jest,
że Zamawiający dał na to przyzwolenie.
Zastrzeżone są nie tylko całe dowody (dokumenty) i całe wyjaśnienia rażąco niskiej ceny, ale utajniono również
część samego uzasadnienia zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa. Odwołującemu w zakresie uzasadnienia
zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa udostępniono niecałe 3 krótkie akapity, których treść wskazuje, że nie jest to
całość uzasadnienia. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Izby „uzasadnienie zastrzeżenia tajemnicy
przedsiębiorstwa nie może być zastrzeżone jako tajemnica przedsiębiorstwa, bowiem służy ono weryfikacji prawidłowości
wykazania przez wykonawcę objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa przekazywanych informacji” (wyrok z dnia 31.01.2024 r.,
sygn. KIO 101/24).
Brak udostępnienia przez Zamawiającego pełnej treści części I Wyjaśnień (która jak wynika z kontekstu ma
stanowić uzasadnienia tajemnicy przedsiębiorstwa) stanowi naruszenie art. 18 ust. 1 —3 pzp i art. 74 ust. 2 pkt 1) pzp.
W świetle przepisów art. 18 ust. 1 - 3 pzp oraz art. 11 ust. 2 znku zasadą jest prowadzenie postępowania o
udzielenie zamówienia publicznego w sposób jawny. Oznacza to, że w pierwszej kolejności należy dążyć do zachowania
jawności, a dopuszczone przez ustawodawcę wyjątki należy traktować w sposób ścisły. Zastrzeżenie dokumentów w
całości przeczy wskazywanej w orzecznictwie Izby oraz sądów powszechnych zasadzie minimalizacji zastrzegania jak
najmniejszej możliwej objętości tekstu dokumentów i tylko tego tekstu, którego zastrzeżenie rzeczywiście jest
uzasadnione.
Działanie Berger Bau i Zamawiającego naruszają zasady wskazane w orzecznictwie krajowym, jak również w
wyroku TSUE wydanym w dniu 17.11.2022 r., w sprawie o sygn.
C -54/21. Trybunał w tym orzeczeniu wskazał, że: „w odniesieniu do opisanej przez sąd odsyłający praktyki polegającej
na tym, że w odnośnym państwie członkowskim instytucje zamawiające każdorazowo uwzględniają wnioski oferentów o
uznanie za tajemnicę przedsiębiorstwa wszystkich informacji, których ujawnienia konkurującym z nimi oferentom ci
pierwsi sobie nie życzą, należy stwierdzić, że taka praktyka — przy założeniu, że rzeczywiście ją przyjęto, czego
zweryfikowanie nie należy do Trybunału — może naruszać nie tylko równowagę między zasadą przejrzystości określoną
w art. 18 ust. 1 dyrektywy 2014/24
a ochroną poufności, o której mowa w jej art. 21 ust. 1 tej dyrektywy, ale także przypomniane w pkt 50 niniejszego wyroku
wymogi skutecznej ochrony sądowej, jak również ogólną zasadę dobrej administracji, z której wynika obowiązek
uzasadnienia.
W tym względzie należy przypomnieć, że instytucja zamawiająca nie może być związana samym twierdzeniem
wykonawcy, że przekazane informacje są poufne, lecz musi od niego wymagać wykazania, że informacje, których
ujawnieniu wykonawca ten się sprzeciwia, mają rzeczywiście poufny charakter (zob. podobnie wyrok z dnia 7 września
2021 r., Klaipedos regiono atlieku tvarkymo centras,C pkt117).
Ponadto w celu zapewnienia poszanowania ogólnej zasady dobrej administracji i pogodzenia ochrony poufności z
wymogami skutecznej ochrony sądowej instytucja zamawiająca powinna nie tylko uzasadnić decyzję o uznaniu
niektórych danych za poufne, lecz powinna również przekazać w neutralnej formie, na ile to możliwe i w zakresie, w jakim
takie przekazanie pozwala na zachowanie poufnego charakteru określonych elementów tych danych,
w odniesieniu do których ochrona jest z tego tytułu uzasadniona, zasadniczą treść tychże danych odrzuconemu
oferentowi, który ich żąda, a w szczególności treść danych dotyczących tych elementów decyzji i wybranej oferty, które
mają kluczowe znaczenie (zob. podobnie wyrok z dnia 7 września 2021 r., Klaipedos regiono atlieku tvarkymo
centras,C927/19, pkt122, 123).
Instytucja zamawiająca może zatem w szczególności — o ile prawo krajowe, któremu podlega, nie stoi temu na
przeszkodzie — przekazać w formie streszczenia niektóre elementy zgłoszenia lub oferty oraz ich charakterystykę
techniczną w sposób uniemożliwiający identyfikację informacji poufnych. Ponadto przy założeniu, że informacje
niemające poufnego charakteru będą odpowiednie do zapewnienia poszanowania przysługującego odrzuconemu
oferentowi prawa do skutecznego środka prawnego, instytucja zamawiająca będzie mogła zwrócić się do wykonawcy,
którego oferta została wybrana, o dostarczenie jej jawnej wersji dokumentów zawierających informacje poufne (wyrok z
dnia 7 września 2021 r., Klaipedos regiono atlieku tvarkymo centras, pkt124, 125)".
STRABAG nie neguje, że wyjątkiem od zachowania zasady jawności na gruncie Pzp jest m.in. sytuacja, w której
wymagana jest ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa. Niemniej
w art. 18 ust. 3 pzp ustawodawca wyraźnie uzależnił zaniechanie ujawnienia określonych informacji od tego, czy
wykonawca wykazał, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Posłużenie się zwrotem
„wykazał" nie jest przypadkowe i nie jest równoważne z pojęciem „oświadczenia”, czy „deklarowania”. Wykonawca
chcący skorzystać w odniesieniu do danych informacji z zastrzeżenia, musi więc udowodnić, że w stosunku do tych
informacji ziściły się wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 11 ust. 2 znku. Takiego wniosku nie można natomiast
wysnuć po lekturze udostępnionego fragmentu uzasadnienia zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa Berger Bau.
Zamawiający nie miał podstaw,
aby ograniczyć Odwołującemu dostęp do całości Wyjaśnień.
Nie jest wystarczające oświadczenie Berger Bau w pierwszym akapicie części I Wyjaśnień, iż cała treść
wyjaśnień i cała treść dokumentów stanowiących załączniki do Wyjaśnień stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa Berger
Bau. Próba zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa w tej sprawie wynika z subiektywnego przekonania, że całe
wyjaśnienia
i dokumenty stanowią wartość gospodarczą wymagającą ochrony, której nie sposób rozdzielić na część jawną i tajną.
Pójście tym tokiem rozumowania oznaczałoby, że nawet najmniejsza informacja, która wedle własnego uznania danego
wykonawcy jest poufną, dawałaby mu prawo szerokiego zastrzegania tajemnicy przedsiębiorstwa i stosunkowo
swobodnego ingerowania w zasadę jawności przewidzianą przepisami Pzp.
W udostępnionym fragmencie Wyjaśnień Wykonawca przytacza ogólnikowo treść przepisów art. 18 ust. 1 i 3 pzp
dotyczących zasady jawności i przesłanek uznania danej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa. Za błędne należy
uznać stanowisko, jakoby sam fakt traktowania przez przedsiębiorcę określonych informacji jako poufnych miałby być
wystarczający dla potwierdzenia ich wartości gospodarczej, gdyż oznaczałoby to zwolnienie wykonawcy z wykazywania
tej pierwszej i podstawowej przesłanki wynikającej z art. 11 u.z.n.k.
Za wykazanie nie może być uznane ogólne uzasadnienie, sprowadzając się de facto do przytoczenia jedynie elementów
definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa, wynikającej
z przepisu art. 11 u.z.n.k. czy gołosłowne zapewnienie, że zastrzegana informacja ma walor tajemnicy przedsiębiorstwa
(tak wyrok z dnia 06.02.2024 r., sygn. KIO 190/24).
W udostępnionym fragmencie uzasadnienia tajemnicy przedsiębiorstwa nie ma żadnej konkretnej argumentacji
przemawiającej za ochroną treści Wyjaśnień w takim stopniu, który zastosował Zamawiający limitując Odwołującemu
dostęp do dokumentacji.
Wymogów stawianych skutecznemu zastrzeżeniu tajemnicy przedsiębiorstwa nie spełnia argumentacja o
konieczności objęcia tajemnicą całości wyjaśnień i dokumentów ze względu na ich rzekomą „spójną całość”.
Odwołującemu znane jest orzecznictwo Izby, iż ochronie może podlegać szczególne zestawienie elementów informacji
jako większa całość, nawet jeżeli poszczególne elementy tego zestawienia są dostępne publicznie, tyle tylko, że na
wykonawcy spoczywa wówczas obowiązek wykazania, obiektywnej wartości gospodarczej takiego zestawienia. W
Wyjaśnieniach próżno szukać takiej argumentacji poza ogólnikowym powołaniem się na orzeczenie Izby w sprawie KIO
1894/15. Orzeczenie w realiach tego postępowania jest nieadekwatne, gdyż dotyczyło utajniania wyjaśnień ofert
składanych
w przetargu na realizację inwestycji w formule „projektuj i buduj”, gdzie realizacja, a więc również i wycena robót oparte
są na własnych koncepcjach wykonawcy.
Naruszenie przez Zamawiającego przepisów determinuje również nieprawidłowość czynności wyboru
najkorzystniejszej oferty, a tym samym obrazę przepisów art. 239 ust. 1 pzp w zw. z art. 16 pkt 1) i 2) pzp. Wybór oferty
Berger Bau nastąpił w sposób nietransparentny
i dyskryminujący pozostałych wykonawców.
Wskazane zarzuty stanowiły również podstawę odwołania wniesionego przez Odwołującego w dniu 26.08.2024
roku, w wyniku którego Zamawiający unieważnił czynność wyboru jako najkorzystniejszej oferty Berger Bau i wezwał
Wykonawcę do wyjaśnienia pozycji 13 kosztorysu. Zamawiający nie odtajnił jednak i nie przekazał Odwołującemu treści
wyjaśnień rażąco niskiej ceny z dnia 26.07.2024 roku, pomimo że w dniu 11.09.2024 roku przekazał STRABAG treść
wyjaśnień rażąco niskiej ceny z dnia 10.09.2024 roku w szerszym zakresie niż wyjaśnień z dnia 26.07.2024 roku.
W ocenie Odwołującego świadczy to o niekonsekwentnym podejściu Zamawiającego do kwestii odtajnienia
informacji zastrzeżonych jako tajemnica przedsiębiorstwa, choć podkreślenia wymaga, że obu przypadkach
Zamawiający postąpił w sposób nieprawidłowy, nie odtajniając całej treści wyjaśnień i załączników.
Zarzuty dotyczące nieodtajnienia i nieudostępnienia przez Zamawiającego treści wyjaśnień rażąco niskie ceny z dnia
10.09.2024 roku
Odmiennie niż w przypadku treści wyjaśnień z dnia 26.07.2024 roku, Zamawiający
w przypadku pisma z dnia 10.09.2024 roku przekazał treść uzasadnienia zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa
odnoszącego się do wskazanych wyjaśnień, Odwołujący miał szansę zapoznania się treścią argumentów przytoczonych
przez Berger Bau, których analiza pozwala stwierdzić, że Zamawiający na ich podstawie powinien odtajnić całą treść
wyjaśnień Wykonawcy z dnia 10.09.2024 roku. Tymczasem Zamawiający postanowił nie odtajnić wszystkich danych
zawartych w wyjaśnieniach oraz załącznikach do wyjaśnień, gdzie wskazane zostało dane liczbowe (wysokość
czynników cenotwórczych), czyli de facto wszelkie informacje pozwalające na ocenę rzetelności i prawidłowości
przedmiotowych wyjaśnień rażąco niskiej ceny, pomimo, że Berger Bau nie dokonał skutecznego zastrzeżenia ich jako
tajemnica przedsiębiorstwa.
Na gruncie przepisu art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
wymagane jest łączne spełnienie trzech przesłanek aby uznać informację za tajemnicę przedsiębiorstwa, tj. informacja
powinna być niedostępna łatwo nawet dla osób z danej branży i posiadać wartość gospodarczą oraz być poddana
odpowiednim działaniom w celu zachowania stanu poufności. Berger Bau nie wykazał spełnienia wskazanych
przesłanek. Wykonawca przedstawił wraz z pismem z dnia 10.09.2024 r. uzasadnienie zastrzeżenia, które sprowadza
się do przytoczenia ogólnych sformułowań
i orzeczeń KIO na ich poparcie, a także złożenia w nim jedynie deklaracji, że określony stan ma miejsce, bez poparcia
tego jakimikolwiek dowodami.
W zakresie odnoszącym się do wykazania wartości gospodarczej zastrzeżonych jako tajemnica
przedsiębiorstwa informacji, Berger Bau wskazał jedynie, że:
a.Oferty kontrahentów są wynikiem indywidualnych ustaleń wykonawcy. Zawarte tam informacje dotyczące
zaproponowanych kwot, cen zaoferowanych na poszczególne materiały, czy usługi, jak i zasad współpracy niewątpliwie
stanowią wartość gospodarczą i mogą mieć znaczenie dla prowadzonej działalności gospodarczej. Ich poufność może
mieć znaczenie
z punktu widzenia konkurencyjności wykonawcy.
b.Tajemnicą przedsiębiorstwa Wykonawcy objęte są wyliczenia i dane przyjęte na potrzeby przedstawionej oferty, gdyż
dane te wskazane w kalkulacji szczegółowej stanowią wyraz unikalnej metodologii kalkulacji ceny ofertowej.
c.Przyjęta strategia kalkulacji ofertowej jest wynikiem wieloletniego doświadczenia
w kalkulowaniu cen ofertowych i ma ona charakter uniwersalny, stosowany w kolejnych postępowaniach i stanowi jego
know - how.
W zakresie zastrzeżenia jako tajemnicy ofert kontrahentów, podkreślenia wymaga, że Berger Bau w żaden
sposób nie wykazał, na czym faktycznie polega unikatowość danych zawartych w tych dokumentach, z których miałaby
wynikać przewaga konkurencyjna Berger Bau. Wykonawca podkreśla w tym względzie znaczenie warunków
finansowych widniejących w tych ofertach. Fakt, że oferty podwykonawców są wynikiem długotrwałej relacji i mają
rzekomo indywidualny charakter samo w sobie nie jest wystarczające (tak wyrok KIO z dnia 19.02.2024 r., sygn. KIO
223/24). Berger Bau w piśmie z dnia 10.09.2024 r. nie zawarł żadnej pogłębionej argumentacji obrazującej faktyczny
wpływ relacji handlowych na korzystne upusty i warunki cenowe.
Berger Bau starając się przeforsować zastrzeżenie tajemnicy w oczekiwanym kształcie niejako wyolbrzymia
konsekwencje związane z ujawnieniem treści ofert swoich podwykonawców. Samo ujawnienie uzyskanej ceny nie
oznacza jeszcze per se utraty przewagi konkurencyjnej nad pozostałymi graczami rynku wbrew twierdzeniom Barger
Bau. Taka argumentacja przejaskrawiająca skutki upublicznienia ofert, które uzyskuje dany wykonawca od swoich
kontrahentów, spotkała się z krytyką ze strony Izby - wyrok z dnia 15.05.2023 r., sygn. KIO 1195/23. Czym innym jest
informacja o rabacie, a czym innym okoliczności pozwalające na jego uzyskanie.
W kontekście zastrzeżenia w tajemnicy treści ofert podwykonawców, które stanowią załączniki do pisma z dnia
10.09.2024 roku, warto również zauważyć, że w tym zakresie nie mamy do czynienia z żadnymi specyficznymi robotami
i unikalnym know-how.
Zupełnie bezpodstawny jest również fragment uzasadnienia tajemnicy przedsiębiorstwa, w którym Berger Bau,
wskazuje, że utajnienie ofert podwykonawców podyktowane jest rzekomym doświadczeniem tego Wykonawcy w
zakresie braku możliwości, czy też umiejętności pozyskania przez innych Wykonawców tak atrakcyjnych cenowo
podwykonawców. Wskazane stwierdzenie, nie poparte zostało jakimikolwiek dowodowymi.
C o więcej jest ono całkowicie bezpodstawne, gdyż mając na względzie wyniki postępowań przetargowych każdy z
Wykonawców robót (w tym w szczególności w zakresie dużych firm budowlanych) jest w stanie zbudować sobie własną
strategię cenową — w tym opartą na relacjach z podwykonawcami — na podstawie której w stanie pozyskać
zamówienie.
Gdyby było tak jak twierdzi Berger Bau, żaden z jego konkurentów, nie byłby w stanie pozyskać zamówienia publicznego
w sytuacji, w której w postępowaniu uczestniczyłby Berger Bau — co oczywiście nie ma i nie miało miejsca —
przynajmniej Berger Bau owej okoliczności nie udowodnił.
Analogiczne uwagi dotyczą zastrzeżenia jako tajemnicy szczegółowych wyliczeń, czy też bliżej
niesprecyzowanych reguł kalkulacji cen ofertowych. Berger Bau wskazał, że kosztorys szczegółowy stanowi wyraz
unikalnej metodologii kalkulacji ceny ofertowej. Przyjęta zaś strategia kalkulacji ofertowej jest wynikiem wieloletniego
doświadczenia Berger Bau
w kalkulowaniu cen ofertowych i ma ona charakter uniwersalny, stosowany w kolejnych postępowaniach i stanowi jego
know how.
Berger Bau nie wyjaśnił w żadnej mierze, jak też nie udowodnił, na czym konkretnie miałaby polegać unikatowość
owej kalkulacji i w czym konkretnie Berger Bau upatruje możliwości wystąpienia szkody, gdyby faktycznie konkurencyjne
firmy miały możliwość zapoznania się z owa kalkulacją.
Odwołujący miał możliwość zapoznania się z „konstrukcją” owej kalkulacji szczegółowej załączonej do wyjaśnień
z dnia 10.09.2024 roku — gdyż została ona w części przez Zamawiającego odtajniona — i na tej podstawie można z
pełnym przekonanie stwierdzić, że jest to standardowy sposób kalkulacji ceny jednostkowej. W rezultacie, takiego
rodzaju kosztorys nie stanowi informacji posiadających wartość gospodarczą, co potwierdziła Izba w wyroku z dnia
03.07.2024 r., sygn. KIO 2003/24 dodając przy tym, że za brakiem ochrony w takim przypadku przemawia fakt, że
kalkulacje/wyliczenia są przecież przygotowywane stricte dla wyjaśnień w ramach tego konkretnego postępowania.
Prawdopodobieństwo wykorzystania opracowanych w tym postępowaniu wyjaśnień i kalkulacji na potrzeby innych
przetargów jest zdecydowanie mniej prawdopodobne niż to, że taka sytuacja nie będzie mieć miejsca.
Berger Bau nie wykazał również pozostałych przesłanek z art. 11 ust. 2 uznk w zakresie skutecznego
zastrzeżenia informacji jako tajemnica przedsiębiorstwa. Skuteczne zastrzeżenia informacji jako tajemnicy wymaga
również wykazania podjęcia działań zmierzających do ochrony danej informacji jako poufnej. Dla wykazania tej przesłanki
nie można poprzestać na ogólnych zapewnieniach i twierdzeniach. Berger Bau zaś wprawdzie kategorycznie, lecz bez
potwierdzenia w postaci jakichkolwiek dowodów, twierdzi, że wyjaśnienia i załączone do pisma Berger Bau dokumenty
nie są publicznie ujawniane.
Argumentacja Berger Bau sprowadza się do zapewnień, że:
a.Berger Bau nigdzie nie ujawnia, ani nie publikuje zastrzeżonych informacji,
b.Wykonawca stosuje ograniczenia organizacyjne.
Przedmiotowa argumentacja jest argumentacją bardzo ogólną, do której odwołać może się w zasadzie każdy
wykonawca uczestniczący w postępowaniach. Trafnie nieskuteczność takiej argumentacji dla wykazania przesłanki
podjęcia działań zmierzających do utrzymania
w poufności danej informacji dostrzeżono w wyroku Izby z dnia 12.05.2023 r., sygn. KIO 1196/23: „Samo powołanie się na
politykę tajemnicy przedsiębiorstwa czy też zarządzenie powołujące zespół przetargowy (które de facto nie zostały
dołączone) bez podania realnych
i obiektywnych powodów, nie może uzasadniać uznania zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa za skuteczne. Tego
rodzaju ogólniki mogą zostać wskazane przez każdego wykonawcę na potrzeby każdego postępowania”.
Jedynym dowodem przedstawionym przez Beger Bau w zakresie podjęcia działań
w zakresie zachowania danych w poufności jest wzór umowy o pracę z klauzulą poufności, którego w żaden sposób nie
można potraktować jako dowodu w sprawie. Wskazany dokument stanowi jedynie draft (wzór dokumentu) — nie sposób
zweryfikować, czy ów wzór umowy jest faktycznie stosowany w przedsiębiorstwie Berger Bau. Tym samym nie jest
możliwa weryfikacja oświadczeń Wykonawcy, iż faktycznie podjął działania w celu zachowanie informacji wskazanych w
wyjaśnieniach w poufności.
Lektura całości uzasadnienia Berger Bau w zakresie zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa odnośnie do
wyjaśnień z dnia 10.09.2024 roku i załączonych do nich dokumentów, prowadzi do wniosku, że Zamawiający zaniechał
przeprowadzenia należytej kontroli zastrzeżenia przez Wykonawcę tajemnicy przedsiębiorstwa. Zaniechanie ujawnienia
całej treści wyjaśnień i całej treści załączonych dokumentów stanowi naruszenie przez Zamawiającego zasady jawności,
przejrzystości i uczciwej konkurencji. Zamawiający wskutek swoich zaniedbań na etapie oceny zastrzeżenia przez
Berger Bau tajemnicy przedsiębiorstwa doprowadził do sytuacji, w której ograniczył innym wykonawcom, w tym
Odwołującemu, możliwość weryfikacji, czy wyjaśnienia rażąco niskiej ceny były rzeczowe i prawidłowe,
a Berger Bau wywiązał się z ciężaru dowodzenia, że jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny.
Stanowisko Odwołującego względem pisma Zamawiającego z dnia 01.10.2024 roku
W uzupełnieniu argumentacji dotyczącej dokonania przez Zamawiającego niewłaściwej oceny skuteczności
zastrzeżenia informacji zawartych w pismach z dnia 26.07.2024 roku i z dnia 10.09.2024 roku, podać należy
stwierdzenia Zamawiającego zawarte w odpowiedzi na wniosek Odwołującego o odtajnienie i przekazanie wskazanych
dokumentów w pełnej wersji.
Zgodnie z odpowiedzią pochodzącą z dnia 01.10.2024 roku, Zamawiający wskazał, że Berger Bau S.A. nie
wyraża zgody na odtajnienie wskazanych wyżej pism. W konsekwencji do dnia złożenia odwołania, Zamawiający nie
odtajnił j nie przekazał dokumentów Berger Bau, we wnioskowanym zakresie. Powyższe „uzasadnienie” zaniechania
przez Zamawiającego odtajnienia przedmiotowych dokumentów potwierdza niezbicie, że Zamawiający nie dokonał
rzetelnego zbadania treści uzasadnienia zastrzeżenia informacji zawartych w obu wyjaśnieniach jako tajemnica
przedsiębiorstwa.
Badanie prawidłowości zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa stanowi obowiązek Zamawiającego. W każdej
sytuacji, gdy zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa zostało dokonane nieprawidłowo Zamawiający zobowiązany jest
do odtajnienia tych informacji, bez wzywania Wykonawcy do dalszych wyjaśnień (wyrok KIO z dnia 21.11.2019 roku, KIO
2263/19). Zgodnie m.in. z wyrokiem KIO z dnia 24.02.2023 roku, sygn. akt: KIO 374/23 — nie jest rolą Zamawiającego
ocena, czy określone informacje mogą potencjalnie stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa. Zadaniem Zamawiającego jest
natomiast zbadanie, czy wykonawca należycie uzasadnił zastrzeżenie informacji, gdyż to jakość tego uzasadnienia
decyduje o tym, czy w jawnym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego określone informacje mogą pozostać
niejawne.
KIO wielokrotnie wyrażała dezaprobatę wobec bezkrytycznego przyjmowania przez zamawiających zastrzeżenia
tajemnicy przedsiębiorstwa, zwłaszcza gdy Wykonawca zastrzega wszystkie bądź większość informacji, co ewidentnie
służyć ma wyłącznie utrudnieniu konkurencyjnym wykonawcom weryfikacji jego oferty (wyrok KIO z dnia 07.04.2023 roku,
KIO 808/23).
Uzasadnienie decyzji Zamawiającego o nie odtajnieniu pełnej treści wyjaśnień z dnia 26.07.2024 roku oraz
wyjaśnień z dnia 10.09.2024 roku jest nieprawidłowe i świadczy
o zaniechaniu przeprowadzenia rzetelnej oceny zastrzeżeń tajemnicy przedsiębiorstwa zawartych w wyjaśnieniach
Berger Bau. Zamawiający nie przedstawił bowiem żadnej szerszej argumentacji, która wedle jego oceny przemawia za
tym, że przedmiotowe wyjaśnienia powinny zostać utajnione.
Treść pisma Zamawiającego z dnia 01.10.2024 roku, prowadzi do wniosku,
że wystarczające jest dla utajnienia informacji zawartych w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny, samo nie wyrażenie
zgody przez Wykonawcę na ich odtajnienie, co jest oczywiście sprzeczne z treścią art. art. 18 ust. 1 -n3 pzp, art. 74 ust.
2 pkt 1) p.z.p. oraz art. 16 pkt 1) i 2) pzp w zw. z art. 11 ust. 2 uznku. Wykonawca zobowiązany jest odpowiednio
uzasadnić oraz udowodnić konieczność zachowania określonych informacji w poufności. Z kolei obowiązkiem
zamawiającego jest ocena, czy owe uzasadnienie jest prawidłowe, rzetelne, kompletne,
a załączone dowody wykazują spełnienie wszystkich przesłanek zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa, o których
mowa w art. 11 ust. 2 uznk. Decydentem w sprawie pozostawienia danych informacji poufnymi jest zamawiający jako
gospodarz postępowania, nie zaś Wykonawca, którego dane informacje dotyczą. Tymczasem Zamawiający w
postępowaniu zdaje się uznawać, że ową decyzję powinien podejmować Wykonawca, co jest stwierdzeniem całkowicie
nieuprawnionym i sprzecznym z Pzp.
Zarzuty ewentualne dot. niewywiązania się przez Berger Bau z obowiązku udowodnienia braku rażąco niskiej ceny
złożonej oferty
Odwołujący ponownie podkreślił, że zarzuty z pkt 3 i 4 stanowią zarzuty ewentualne — ich rozpatrzenie
uzależnione jest od stanowiska Izby w przedmiocie zarzutów głównych zawartych w pkt 1 i 2 odwołania. Zarzuty
ewentualne odnoszą się wyłącznie do nieprawidłowej oceny przez Zamawiającego treści wyjaśnień Berger Bau z dnia
10.09.2024 roku, z tego względu, że Odwołujący nie dysponuje nawet szczątkową treścią wyjaśnień Wykonawcy
z dnia 26.07.2024 roku. Stąd o ile w przypadku wyjaśnień z dnia 10.09.2024 roku możliwe jest postawienie wskazanych
zarzutów (choć w uwagi na utajnienie wszystkich danych liczbowych przedstawionych w wyjaśnieniach, stawiane są one
z daleko posuniętej ostrożności procesowej), o tyle w przypadku wyjaśnień z dnia 26.07.2024 roku, takiej możliwości
Odwołujący w ogóle nie ma.
Oceniając wyjaśnienia ceny Berger Bau z dnia 10.09.2024 roku, wskazać należy, że zakres dodatkowych
wyjaśnień oczekiwanych przez Zamawiającego przedstawiał się następująco: „W związku ze złożonym w dniu 26.08.2024
r. odwołaniem wniesionym przez STRABAG Sp. z o.o. oraz w nawiązaniu do Państwa wyjaśnień, pismo nr
WR/KD/PiSt/1342/2024 z dnia 26.07.2024 r., działając na podstawie ah. 224 ust. 1 ustawy
z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. 2023 r. poz. 1605 ze zm.), ponieważ zaoferowana przez
Państwa cena wydaje się rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia oraz budzi wątpliwości Zamawiającego co
do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub
wynikającymi z odrębnych przepisów, Zamawiający żąda od Państwa dodatkowych wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w
zakresie wyliczenia ceny lub kosztu lub ich istotnych części. tj.
w szczególności w zakresie sposobu skalkulowania pozycji nr 13 kosztorysu ofertowego
i zaoferowanej ceny za wykonanie robót dotyczących wykonania stabilizacji gruntu cementem (Rm = 1,5 - 2,5 Mpa) grubość warstwy po zagęszczeniu 25 cm”.
Nie budzi wątpliwości, że Zamawiający oczekiwał od Berger Bau nie tylko szczegółowego wyjaśnienia pozycji nr
13 kosztorysu ofertowego ale również dodatkowych wyjaśnień, w tym złożenia dowodów, w zakresie całej ceny
ofertowej. Zamawiający wskazał, że:
1)Zaoferowana cena budzi wątpliwości Zamawiającego,
2)Zamawiający żąda dodatkowych wyjaśnień,
3)W tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części, tł. w szczególności w
zakresie sposobu skalkulowania pozycji nr 13 kosztorysu ofertowego
Posłużenie się słowem „w szczególności” potwierdza, że Wykonawca był zobowiązany do wyjaśnienia pozycji nr
13 kosztorysu, niemniej zakres wyjaśnień, do których wezwany został Berger Bau nie ograniczał się wyłącznie do
dodatkowych wyjaśnień wskazanej ceny pozycji kosztorysowej lecz do udzielenia dodatkowych wyjaśnień w zakresie
całej ceny ofertowej. Biorąc pod uwagę treść wezwania słuszne jest bowiem założenie, że Zamawiający kierując
wezwanie, uznał, że wcześniejsze wyjaśnienia rażąco niskiej ceny i udzielone wyjaśnienia były niewystarczające, nie
tylko w zakresie nie wyjaśnienia w nich sposobu skalkulowania poz. 13 kosztorysu.
Berger Bau, przedstawił wyjaśnienia z dnia 10.09.2024 roku, które ograniczały się wyłącznie do wyjaśnienia
pozycji nr 13 kosztorysu, gdy tymczasem, treść wezwania jednoznacznie zdaniem Odwołującego wskazuje na to, że
Zamawiający żądał dodatkowych wyjaśnień w zakresie całej ceny ofertowej.
Uzasadnione jest stwierdzenie, że Berger Bau nie udzielił w zakreślonym przez Zamawiającego terminie
wyjaśnień o oczekiwanej przez Zamawiającego treści w zakresie rażąco niskiej ceny, albowiem przedstawił wyjaśnienia
wyłącznie co do pozycji nr 13, co należy potraktować jako wyjaśnienia nie odpowiadające treści wezwania.
Konsekwencją takiego stanu rzeczy powinno być stwierdzenie, że Wykonawca nie obalił domniemania rażąco niskiej
ceny ofertowej, co skutkować powinno odrzuceniem oferty Berger Bau. Pozytywna ocena przedmiotowych wyjaśnień
dokonana przez Zamawiającego, świadczy o naruszeniu przez Zamawiającego przepisów art. 224 ust. 4, 5 i 6 Pzp.
Nawet gdyby możliwe było uznanie, że wezwaniem do udzielenia dodatkowych wyjaśnień objęte było wyłącznie
wyjaśnienie ceny z poz. 13 kosztorysu, to owe wyjaśnienia — biorąc pod uwagę odtajnioną przez Zamawiającego część
pisma, uznać należy za niewystarczające — nie obalające domniemania rażąco niskiej ceny zawartej we wskazanej
pozycji kosztorysowej.
Pozycja nr 13 kosztorysu ofertowego to element zasadniczy dla prawidłowego wykonania podbudowy i podłoża
drogi wojewódzkiej nr 324, której poprawa stanu technicznego jest przedmiotem inwestycji. Prace związane ze
stabilizacją i zagęszczeniem gruntu przesądzają o powodzeniu wykonania dalszych warstw, a w następstwie tego
również samej inwestycji, jaką jest remontowana droga. Znamiennym jest, że w tym względzie dokumentacja projektowa
przewiduje odrębną szczegółową specyfikację techniczną
D — 04.05.01 a „Podbudowa i podłoże ulepszone z mieszanki kruszywa związanego hydraulicznie cementem”. Co więcej,
pozycja nr 13 kosztorysu ofertowego obejmuje 29.308 m2, a więc w zasadzie cały obszar inwestycji, która ma zostać
powierzona do wykonania
w ramach zamówienia publicznego. Jest to więc istotna pod kątem merytorycznym część świadczenia, które spełnić ma
ramach umowy wykonawca robót.
Dodatkowego o tym, że wskazana pozycja kosztorysowa stanowi istotną część składową ceny w myśl art. 224
ust. 1 Pzp świadczy fakt uznania jej za takową przez Zamawiającego, który w wezwaniu w dnia 02.09.2024 roku,
wyraźnie wskazał, że żąda również wyjaśnień sposobu wyliczenia istotnej część składowej ceny ofertowej, tj. pozycji nr
13. Wezwanie nie zostało zakwestionowane przez Berger Bau, stąd uznać należy, że cena jednostkowa z pozycji 13
dotycząca robót stanowi istotną część składową ceny oferty Berger Bau.
Wyjaśnienia dla pozycji nr 13 są zdaniem Odwołującego bardzo szczątkowe. Pismo Wykonawcy w
przeważającej mierze dotyczy uzasadnienia zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa. Wyjaśnienia ceny zawarte zostały
na jednej stronie pisma, przy czym informacje, które można uznać za jakkolwiek odnoszące się do wyjaśnienia ceny
zawarte zostały w kilku akapitach wskazanego pisma i przedstawiają się następująco:
„Cena jednostkowa pozycji nr 13 Kosztorysu ofertowego została przez nas skalkulowana zgodnie z przedstawioną w
załączeniu szczegółową kalkulacją ceny jednostkowej (załącznik nr 1). Pragniemy nadmienić, że Nasza firma w
opracowywaniu wycen pracuje na własnym programie kalkulacyjnym……………a przedstawiona kalkulacja jest
wydrukiem z tego programu.
Uzupełnieniem danych zawartych w kalkulacji szczegółowej jest dowód w postaci oferty na poszczególne składowe
wyceny:
- oferta wewnętrzna firmy ……………..
- ………..na wytworzenie…………..(załącznik nr 2),
- oferta ……………………….na………………….. (załącznik nr 3),
- oferty……………………………. (załącznik nr 4 i 5)”.
Oferty stanowią dowód na to, że w swojej wycenie Wykonawca przyjął ceny dostępne dla niego na etapie przygotowywania
oferty. Ponadto Wykonawca oświadcza, że zgodnie
z wyjaśnieniami z pisma nr W R/KD/PiSV1342/2024 z dnia 26.07.2024 r. na tak przyjęte oferty został przewidziany przez
nas łączny narzut w wysokości …………narzut który w istocie stanowić ma …………Wykonawcy na ewentualność
zmiany cen poszczególnych asortymentów.
Zgodnie z przywołanym fragmentem, Berger Bau w celu obalenia domniemania rażąco niskiej ceny przedstawił
kalkulację szczegółową oraz oferty podwykonawców. Wobec utajnienia niemalże w całości wskazanych dokumentów,
Odwołujący nie jest w stanie stwierdzić, jakich konkretnie asortymentów materiałów/robót one dotyczyły — za wyjątkiem
pierwszej oferty datowanej na 02.07.2024 roku, która stanowiła załącznik do wyjaśnień. Niemniej w ocenie Odwołującego
analiza treści wyjaśnień z dnia 10.09.2024 roku, pozwala stwierdzić, że w przedmiotowych wyjaśnieniach nie wskazane
zostało i nie wyjaśnione w jaki sposób należy przypisać poszczególne oferty do cen wskazanych w kalkulacji
szczegółowej, czy też które oferty zawierają się w poszczególnych pozycjach cenotwórczych. W ocenie Odwołującego
wskazany brak uniemożliwiał analizę wskazanych wyjaśnień pod kątem rażąco niskiej ceny i świadczy o nieprawidłowym
i niedostatecznym przygotowaniu wyjaśnień przez Wykonawcę.
Wykonawca nie przedstawił jakichkolwiek informacji na temat tego jaką wartość zysku zawarł w cenie
jednostkowej, jak również jakie konkretnie składowe zawarte zostały
w nakładach na wskazaną pozycję. Tym samym w ocenie Odwołującego, przedmiotowe wyjaśnienia dawały wyłącznie
ogólny obraz w zakresie skalkulowania ceny jednostkowej.
Pozostała treść pisma z dnia 10.09.2024 roku, w zakresie odnoszącym się do wyjaśnień rażąco niskiej ceny
dotyczy wykonanych przez Berger Bau w ostatnich latach inwestycji na rzecz Zamawiającego, co należy uznać za
okoliczność zupełnie bezprzedmiotową dla wyjaśnienia rażąco niskiej ceny. Wyjaśnienia wykonawcy nie mogą stanowić
jedynie formalnej odpowiedzi na wezwanie zamawiającego, zawierającej ogólne informacje o działalności wykonawcy lub
deklaracje co do realizacji zamówienia za zaoferowaną cenę, niepoparte stosownymi dowodami. Wyjaśnienia
wykonawcy muszą być na tyle konkretne i szczegółowe, aby na ich podstawie zamawiający był w stanie dowiedzieć się,
jakie okoliczności właściwe wzywanemu do wyjaśnień wykonawcy, spowodowały obniżenie ceny jego oferty, w jaki
sposób okoliczności te spowodowały obniżenie ceny i jakich oszczędności wykonawca mógł dzięki nim dokonać.
Wszelkie zapewnienia Berger Bau
o możliwości wykonania robót za wskazaną cenę, z uwagi na wcześniej wykonane inwestycję uznać należy za
informacje, które nie stanowią w żadnej mierze rzetelnych danych, które mogłyby stanowić uzasadnienia wyjaśnienia
rażąco niskiej ceny.
Z ostrożności procesowej, Odwołujący na bazie niewielkiej części ujawnionych przez Zamawiającego informacji
zawartych w kalkulacji szczegółowej, w której Berger Bau wskazał poszczególne materiały, sprzęt i dane dotyczące
robocizny, stwierdza, że biorąc pod uwagę ilości/wartości danych asortymentów wskazanych w kalkulacji, zasadne jest
stwierdzenie, że same koszty robocizny pokryją niemal całą cenę jednostkową wskazaną w poz. 13 kosztorysu.
Berger Bau w ofercie przyjął cenę jednostkową dla pozycji nr 13 na poziomie 22,19 zł/m2, co daje 650.344,52
PLN netto za stabilizację gruntu na obszarze 29.308 m2, w sytuacji gdy ceny pozostałych oferentów za wykonanie tej
pozycji wahały się od 1.085.861 PLN netto do 2.198.100,00 PLN netto. Dla porównania oferta STRABAG w tej części
opiewała na kwotę 1.846.697,08 PLN netto.
Zgodnie z treścią kalkulacji szczegółowej pozycji nr 13, stanowiącej załącznik do wyjaśnień rażąco niskiej ceny z
dnia 10.09.2024 roku, Berger Bau przyjął w niej 2 r-g/m2 na wykonanie robót ujętych we wskazanej pozycji. Biorąc pod
uwagę ilość robót w pozycji nr 13 tj. 29308 m2 otrzymujemy wartość 58 616 (r-g) co w przemnożeniu przez 28, 10 zł
daję wartość 1 647 109, 60 zł. Wskazana wartość robocizny w podzieleniu przez ilość robót (29 308 m2) daję wartość
56,2 zł/m2. Dla przypomnienia wartość ceny jednostkowej całej pozycji nr 13 to kwota 22, 19 zł/m2. Zatem koszt samej
robocizny przyjętej do kalkulacji ofertowej przewyższa wartość ceny jednostkowej za wykonanie robót z pozycji nr 13, a
tym samym nie jest możliwe i realne aby Berger Bau ujął w cenie wszystkie niezbędne czynniki cenotwórcze, wszystkie
koszty wykonania robót ujętych we wskazanej pozycji.
Złożenie przez Berger Bau oferty w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji
Art. 1 znku stanowi, że ustawa reguluje zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji w działalności
gospodarczej, w szczególności produkcji przemysłowej i rolnej, budownictwie, handlu i usługach - w interesie
publicznym, przedsiębiorców oraz klientów,
a zatem ustawa służy zwalczaniu i zapobieganiu nieuczciwości w konkurowaniu na rynku,
w tym zwalczaniu i zapobieganiu nieuczciwemu konkurowaniu w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.
Wyeliminowanie nieuczciwej rywalizacji w postępowaniu służy wszystkim — interesowi publicznemu, przedsiębiorcom
oraz klientom. W postępowaniu
o udzielenie zamówienia publicznego interes publiczny łączy się z interesem klienta, ponieważ zamawiający posiadają
oba te interesy. Także przedsiębiorca kwestionujący postępowanie innego przedsiębiorcy, zarzucając mu czyn
nieuczciwej konkurencji działa nie tylko w interesie własnym, ale i publicznym, który wyraża się w domaganiu się
sprawiedliwych reguł gry na rynku.
Zgodnie z 226 ust. 1 pkt 7) Pzp zamawiający odrzuca ofertę złożoną w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji
w rozumieniu znku.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 znku czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne
z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. W orzecznictwie
Sądu Najwyższego wskazuje się, że art. 3 ust. 1 znku może stanowić samodzielną podstawą uznania określonego
zachowania jako czyn nieuczciwej konkurencji . Na gruncie tego przepisu KIO w wyroku z dnia 17.09.2020 r., sygn. KIO
2048/20 stwierdziło: „czyn nieuczciwej konkurencji to nie tylko zachowanie niezgodne z prawem,
czy warunkami postępowania o udzielenie zamówienia, ale także takie zachowanie wykonawcy, która podlega nagannej
ocenie moralnej z punktu widzenia klauzuli generalnej jakimi są dobre obyczaje. Jest to podobnie jak dawna uczciwość
kupiecka, czy cywilistyczne zasady współżycia społecznego zbiory norm niepisanych wyznaczające reguły egzystencji
w danej społeczności, jak tajemnica korespondencji, zakaz lichwy. Generalnie dobre obyczaje powinny wyrażać się w
szacunku dla drugiej strony, uczciwości, rzetelności, zaufaniu, lojalności, szczerości, fachowości, poszanowaniu
godności, prywatności, interesów drugiej strony czy niewprowadzaniu w błąd”
Złożenie przez Berger Bau oferty w odpowiedzi na ogłoszenie o zamówieniu
w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji sprowadza się do tego, że kosztorysie ofertowym stanowiącym
immanentną część oferty przyjmował rażąco niskie koszty i ceny (poz. 13), czym jak wynika z zestawienia ofert zmierza
do wykreowania przewagi cenowej nad konkurencją, którą w tym przypadku jest STRABAG.
Działania wyczerpują wszystkie elementy czynu z art. 3 ust. 1 znku, którymi są: działanie podejmowane w
związku z działalnością gospodarczą; sprzeczność czynu z prawem lub dobrymi obyczajami; działanie zagrażające lub
naruszające interes innego przedsiębiorcy lub klienta.
Po pierwsze złożenie przez Berger Bau oferty z uchybieniami jest działaniem podejmowanym w związku z
działalnością gospodarczą.
Po drugie, takie działania jak inżynieria cenowa polegające na manipulowaniu cenami jednostkowymi należy
traktować jako sprzeczne z prawem i dobrymi obyczajami, co potwierdziła Izba m.in. w wyroku z dnia 23.01.2023 r.,
sygn. KIO 51/23. Podobnie jako sprzeczne z dobrymi obyczajami i wyczerpujące przesłanki czynu nieuczciwej
konkurencji jest składanie ofert zawierających rażąco niską cenę . Stanowisko to znalazło odzwierciedlenie już w
orzeczeniu Izby z dnia 06.02.2017 r., sygn. KIO 102/17.
Jeśli chodzi o sprzeczność z dobrymi obyczajami warto nadmienić, że prawo nie definiuje tego pojęcia. W
doktrynie rozumie się przez nie staranność zawodową, uczciwość działania oraz dobrą wiarę. Natomiast treść oraz
podmiotowy i przedmiotowy zakres powinności przestrzegania dobrych obyczajów wymaga konkretyzacji. Dokonuje tego
każdorazowo ad casum judykatura. Każde rozstrzygnięcie w konkretnej sprawie wymaga szerszego rozważenia „jakie
skutki przyniesie w przyszłości potraktowanie pewnego obyczaju, który znalazł odbicie w zachowaniu stron lub jednej z
nich, jako zgodnego z dobrzmi obyczajami albo z nimi sprzecznego, co w konsekwencji przyczyni się do jego
upowszechnienia bądź też odwrotnie do jego zwalczania” . Trzeba przy tym podkreślić, że dla bytu czynu nieuczciwej
konkurencji z art. 3 ust. 1 znku znaczenie ma wyłącznie obiektywna sprzeczność z prawem, czy dobrymi obyczajami.
Nie ma znaczenia wina sprawcy, jego świadomość, czy też wyrządzenie swym czynem szkody.
Wytyczne co do sposobu rozumienia, a także sposobu zastosowania tej przesłanki zawarł Sąd Najwyższy w
wyroku z dnia 02.01.2007 r. w sprawie o sygn. V CSK 311/06: „zatem, nie sam fakt zagrożenia lub powstania straty po
stronie innego przedsiębiorcy, lecz sposób realizacji mechanizmu rywalizacji pomiędzy konkurentami podlegać musi
rozważeniu przy ocenianiu działań konkurencyjnych pod kątem sprzeczności z dobrymi obyczajami (art. 3 ust. 1 u.z.n.k.).
Sposób ten powinien być weryfikowany każdorazowo w okolicznościach konkretnego miejsca i czasu przy uwzględnieniu,
zasługujących na aprobatę w świetle norm moralnych i etycznych, zwyczajów dochodzenia przez przedsiębiorców do
osiągania korzyści gospodarczych. Wina naruszyciela nie jest elementem niezbędnym dla stwierdzenia, że dopuścił się
on czynu nieuczciwej konkurencji, jednakże jej wykazanie powinno stanowić argument na rzecz przyjęcia, że doszło do
naruszenia dobrego obyczaju.”
Izba wielokrotnie wypowiadała się co do standardów profesjonalnego zachowania
w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego mając na uwadze w szczególności wyartykułowane zasady
rządzące tym postępowaniem oraz art. 355 par. 2 k.c., które wskazywały, że właściwym wzorcem postępowania
wykonawcy jest przedstawienie rzetelnych danych, zgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy. W tym kontekście
Odwołujący podnosi, że sposób w jaki Berger Bau rywalizował o udzielenie zamówienia zaniżając sztucznie koszt
realizacji inwestycji jest nie do pogodzenia z wzorcem postępowania przewidującym uczciwą konkurencję.
Po trzecie, działanie Berger Bau w postaci złożenia oferty z omówionymi uchybieniami narusza interes
Zamawiającego, którym jest oczekiwanie wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami dokumentacji
projektowej i jego oczekiwaniami, a oferta Berger Bau tego nie zapewnia. Nadto, postawa Berger Bau naruszyła interes
Zamawiającego w ogólności jako podmiotu publicznego prowadzącego sprawy publiczne, którego interesem jest, aby
postępowanie prowadzone były zgodnie z prawem i rządzącymi nimi zasadami,
w szczególności zgodnie z zasadą uczciwej konkurencji.
Złożenie przez Berger Bau oferty przewidującej rażąco niską cenę narusza również interes STRABAG, ponieważ
zmuszony jest konkurować z podmiotem na nierównych zasadach gry — STRABAG wycenia w swojej ofercie przedmiot
zamówienia wynikający
z dokumentacji projektowej oraz dokonanego przez Zamawiającego opisu, a Berger Bau nie. Żaden wykonawca, który
kalkuluje swoje ceny w sposób rynkowy, odnosząc je do kosztów, jakie poniesie w związku z wycenianą usługą, nie
może konkurować z wykonawcą, który manipuluje cenami. Nawet jeśli zaoferuje stawki wynikające z rynkowej wartości
świadczenia, uwzględniając zasadę ekwiwalentności umów wzajemnych, to i tak znajduje się bez powodu w znacznie
gorszej sytuacji. Działanie takie ogranicza bowiem rynkowe reguły uczciwego konkurowania.
STRABAG zaś zakładał i zakłada, że wykonawcy konkurują na równych zasadach, czyli nie stosują
niedozwolonych praktyk typu np. sztuczne zaniżanie ofert. W interesie STRABAG nie leży dopuszczenie możliwości
wygrywania przetargów na podstawie nierzetelnych ofert. Dla bytu czynu nieuczciwej konkurencji z art. 3 ust. 1 znku
znaczenie ma wyłącznie obiektywna sprzeczność z prawem, czy dobrymi obyczajami. Nie ma znaczenia wina sprawcy,
jego świadomość, czy też wyrządzenie swym czynem szkody.
Zarzut naruszenia art. 239 ust. 1 Pzp
Zamawiający dokonując wyboru oferty Berger Bau jako najkorzystniejszej naruszył art. 239 ust. 1 Pzp. Oferta
Berger Bau nie jest bowiem najkorzystniejsza. Taką ofertą jest oferta STRABAG. Gdyby Zamawiający postąpił stosownie
do przepisów Pzp i odrzucił ofertę Berger Bau na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8) Pzp, wówczas oferta STRABAG
zostałaby wybrana jako najkorzystniejsza, gdyż w toku oceny ofert nie zostały w stosunku do niej ujawnione jakiekolwiek
wątpliwości, błędy czy braki.
Zarzut naruszenia art. 16 Pzp
Zarzut dotyczący naruszenia przepisu art. 16 Pzp ma charakter wynikowy i stanowi następstwo omówionych
uchybień. Wobec omówionych w odwołaniu naruszeń w ocenie STRABAG Zamawiający nie miał podstaw, aby uznać
ofertę Berger Bau za najkorzystniejszą. Czynności wyboru oferty Berger Bau jako najkorzystniejszej i zaniechanie jej
odrzucenia
w sytuacji, gdy cena zaoferowanej oferty nie pozwala na wykonanie przedmiotu zamówienia naruszają przepisy art. 16
pkt 1) i 2) Pzp.
Wobec powyższego Odwołujący wnosił jak na wstępie.
Po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem Stron i Uczestnika postępowania odwoławczego, na podstawie
zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz oświadczeń, a także stanowisk Stron i Uczestnika
postępowania, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:
Izba ustaliła, iż nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania, odwołanie nie
zawierało braków formalnych i mogło zostać rozpoznane merytorycznie.
Izba ustaliła, że Wykonawca wnoszący odwołanie wykazał interes w korzystaniu ze środków ochrony prawnej.
Wykonawca jest podmiotem, który złożył ofertę
w postępowaniu i jest zainteresowany uzyskaniem zamówienia. Wybór oferty innego wykonawcy godzi w interesy
ekonomiczne Odwołującego i naraża go na szkodę w postaci utraty zamówienia i możliwości osiągnięcia zysku z
realizacji przedmiotu zamówienia.
Do postępowania odwoławczego zgłoszenie przystąpienia po stronie Zamawiającego złożył Wykonawca Berger
Bau Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu. Izba potwierdziła skuteczność
zgłoszenia i dopuściła Wykonawcę jako Przystępującego. Przystępujący wnosił o oddalenie odwołania w całości jako
bezzasadnego.
Na posiedzeniu przed Izbą Przystępujący złożył w poczet materiału dowodowego
i przekazał pozostałym Stronom postępowania odwoławczego wyjaśnienia wraz
z załącznikami oraz uzasadnieniem zastrzeżenia odtajnione w znacznym stopniu. Przystępujący oświadczył, iż
utrzymuje tajemnicę przedsiębiorstwa w zakresie wielkości zakładanego zysku, nazw podwykonawców, stawek
jednostkowych i kalkulacji ceny. Przystępujący wskazywał, że wobec powyższego zarzuty odwołania podlegają oddaleniu
jako bezprzedmiotowe.
W pierwszej kolejności słusznie Przystępujący zauważył, iż zgodnie z art. 552 ust. 1 ustawy Pzp wydając wyrok,
Izba bierze za podstawę stan rzeczy ustalony w toku postępowania odwoławczego. Wbrew jednak twierdzeniom
Przystępującego, sytuacja zaistniała w postępowaniu odwoławczym nie oznacza, że zarzuty odwołania stały się
niezasadne lub bezprzedmiotowe. Niewątpliwie w toku postępowania odwoławczego Izba ocenia czynności i zaniechania
wykonania czynności spoczywające na Zamawiającym.
W tym postępowaniu odwoławczym Zamawiający pozostał bierny wobec wniosków Odwołującego o udostępnienie
wyjaśnień cenowych Przystępującego wraz z załącznikami
i uzasadnieniem zastrzeżenia. Także na rozprawie Zamawiający biernie reagował na pytania Izby i w swoim stanowisku
ograniczył się do popierania wniosków i stanowiska Przystępującego, nie przedstawiając argumentacji merytorycznej,
która uzasadniałaby jego postawę.
Zatem ujawnienie większości informacji na posiedzeniu przed Izbą przez Przystępującego może oznaczać, że
zaniechania Zamawiającego znalazły potwierdzenie
w materiale dowodowym w postępowaniu odwoławczym. Przekazanie znaczącej części złożonych wyjaśnień oraz
załączników potwierdza w ocenie Izby zasadność zarzutów odwołania w tej części, że zastrzeżenie całości wyjaśnień
miało co najmniej charakter nadmiarowy, a nie stanowi o bezzasadności zarzutów jako takich. Skoro możliwe było
ujawnienie dużej części treści złożonych wyjaśnień, czego Zamawiający nie uczynił
w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, a czynność tę wykonano na posiedzeniu przed Izbą, oznacza to,
że Zamawiający zachował się w sposób nieprawidłowy
i albo błędnie ocenił skuteczność zastrzeżenia, albo nie ocenił jej wcale. Jest to szczególnie widoczne w przypadku
wyjaśnień z 26 lipca 2024 roku, gdzie Zamawiający udostępnił jedynie pierwszą stronę uzasadnienia zastrzeżenia.
Tymczasem Przystępujący na posiedzeniu przed Izbą przekazał całość uzasadnienia zastrzeżenia informacji i większą
część wyjaśnień.
C o więcej, już w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, Zamawiający ponownie pytał Przystępującego
o prawidłowość zastrzeżenia informacji, i chociaż już wówczas Przystępujący przyznał, że zastrzeżenie mogło mieć
charakter nadmiarowy,
co skutkowało przekazaniem Zamawiającemu wersji zastrzeżenia znacznie ograniczonej, Zamawiający zaniechał
przekazania tego dokumentu Odwołującemu. Takie zachowanie Zamawiającego Izba uznaje za naganne i nie
zasługujące na aprobatę.
Po drugie, Przystępujący w swojej argumentacji pomija, że Odwołujący wnosił
o ujawnienie całości treści złożonych wyjaśnień i załączników. Przystępujący zaś te główne elementy, warunkujące
możliwość zbudowania zarzutów, nadal utrzymał w tajemnicy.
Tym samym ocenie Izby nadal rozstrzygnąć należało, czy elementy utrzymane w tajemnicy zostały zastrzeżone
prawidłowo i czy Zamawiający w prawidłowy sposób dokonał oceny zastrzeżenia informacji.
Izba ustaliła, że odwołaniu przedstawiono prawidłowo przebieg postępowania
o udzielenie zamówienia publicznego, wobec czego nie zachodziła konieczność dodatkowych ustaleń stanu faktycznego.
Biorąc pod uwagę poczynione ustalenia, Izba uznała, że odwołanie zasługiwało na uwzględnienie w zakresie
zarzutów podstawowych. Izba pozostawiła bez rozpoznania zarzuty ewentualne, wniesione na wypadek niepodzielenia
zasadności zarzutów głównych.
Zgodnie z art. 18 ust. 1-3 ustawy Pzp postępowanie o udzielenie zamówienia jest jawne, a zamawiający może
ograniczyć dostęp do informacji związanych z postępowaniem
o udzielenie zamówienia tylko w przypadkach określonych w ustawie. Przy tym, zgodnie
z regulacją ust. 3 tego przepisu, nie ujawnia się informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu
przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1913, dalej jako
„UZNK”), jeżeli wykonawca, wraz z przekazaniem takich informacji, zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane oraz
wykazał, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Wykonawca nie może zastrzec informacji, o
których mowa w art. 222 ust. 5 ustawy Pzp.
Z art. 18 ust. 3 ustawy Pzp wynika więc, iż to na wykonawcę nałożono obowiązek wykazania zamawiającemu
przesłanek zastrzeżenia informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa, w tym wykazania kumulatywnego spełnienia
wszystkich przesłanek wskazanych w art. 11 ust. 2 UZNK w odniesieniu do określonych informacji.
Przywołany art. 11 ust. 2 UZNK definiuje tajemnicę przedsiębiorstwa jako informacje techniczne, technologiczne,
organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w
szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym
rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania
z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w
poufności.
Podkreślenia wymaga, iż art. 18 ustawy Pzp jako zasadę traktuje jawność postępowania o udzielenie zamówienia
publicznego. Zatem art. 18 ust. 3 ustawy Pzp musi być interpretowany i stosowany w sposób ścisły. Co za tym idzie, w
ten sam sposób należy interpretować określone w tym przepisie okoliczności, których wystąpienie zobowiązuje
zamawiającego do nieujawniania informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa
w rozumieniu przepisów UZNK.
W konsekwencji należy uznać, że w przypadku, gdy dokonane przez wykonawcę zastrzeżenie nieudostępniania
informacji, o którym mowa w tym przepisie, obejmuje wiele informacji, wykonawca zobowiązany jest wykazać istnienie
określonych w tym przepisie okoliczności (a tym samym także w art. 11 ust. 2 UZNK) w odniesieniu do poszczególnych
informacji, których dotyczy przedmiotowe zastrzeżenie, tj. musi wykazać, że:
1)jest ona informacją techniczną, technologiczną, organizacyjną przedsiębiorstwa lub inną informacją posiadającą
wartość gospodarczą,
2)jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze elementów informacji nie jest ona powszechnie znana
osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie jest łatwo dostępna dla takich osób,
3)uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności,
działania w celu utrzymania ich w poufności,
a w przypadku, gdy zastrzeżenie dotyczy „innej informacji posiadającej wartość gospodarczą” także posiadanie
wartości gospodarczej przez tą informację.
Na początku rozważań Izba zauważa, że badaniu podlega czynność Zamawiającego polegająca na ocenie
przedstawionego przez wykonawcę uzasadnienia zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa. Izba nie ocenia natomiast,
czy zastrzeżone informacje obiektywnie stanowią lub mogą stanowić informacje podlegające ochronie.
Rozstrzygnięciem Izby objęta jest odpowiedź na pytanie, czy Zamawiający prawidłowo uznał, że wykonawca
w ustawowym terminie uzasadnił w sposób wystarczający dokonane zastrzeżenie. Podkreślenia wymaga, iż to jakość i
staranność uzasadnienia zastrzeżenia decyduje,
czy w postępowaniu o udzielenie zamówienia, które co do zasady jest jawne, powstanie zbiór elementów, który może
być traktowany jako informacje niejawne. To uzasadnienie zastrzeżenia potwierdzać ma zasadność objęcia określonego
zbioru informacji i uznania ich za tajemnicę przedsiębiorstwa. Z uzasadnienia wynikać ma, czy spełnione zostały
przesłanki uznania danego rodzaju kategorii danych za tajemnicę przedsiębiorstwa.
Dalej dostrzeżenia wymaga, iż to na wykonawcę nałożono obowiązek wykazania Zamawiającemu przesłanek
zastrzeżenia informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa.
W konsekwencji rolą Zamawiającego w toku badania złożonych dokumentów jest ustalenie, czy wykonawca temu
obowiązkowi sprostał udowadniając, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Sfomułowanie
użyte przez ustawodawcę, w którym akcentuje się konieczność „wykazania”, oznacza obowiązek dużo dalej idący, niż
tylko złożenie oświadczenie co do przyczyn objęcia informacji tajemnicą przedsiębiorstwa, a już
z pewnością za wykazanie nie może być uznane ogólne uzasadnienie, sprowadzające się deklaracji, że przedstawione
informacje spełniają określone w tym przepisie przesłanki, czy też przedstawienia ogólnikowych twierdzeń mających
uzasadnić zastrzeżenie.
Jak zauważył Sąd Okręgowy w Warszawie w wyroku z dnia 24 lutego 2022 r. sygn. XXIII Zs 133/21„W
orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że wszelkie sposoby, metody
i środki interpretacyjne związane z wykładnią przepisów dopuszczających możliwość zastrzegania tajemnicy
przedsiębiorstwa muszą być stosowane z generalnym założeniem, że zasadą jest jawność. Założenie to powinno znaleźć
wyraz również w wykładni pojęcia „wykazanie”, o którym mowa w art. 8 ust. 3 p.z.p. z 2004 r. w tym sensie, że przewidziany
tam przez ustawodawcę obowiązek „wykazania” winien być traktowany jako zbliżony do obowiązku „udowodnienia” w
rozumieniu k.p.c. W konsekwencji za błędne należy uznać stanowisko, jakoby sam fakt traktowania przez przedsiębiorcę
określonych informacji jako poufnych miałby być wystarczający dla potwierdzenia ich wartości gospodarczej, gdyż
oznaczałoby
to zwolnienie wykonawcy z wykazywania tej pierwszej i podstawowej przesłanki wynikającej
z art. 11 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, wbrew brzmieniu art. 8 ust. 3 p.z.p. z 2004
r. Przepis ten nakłada na wykonawcę obowiązek wykazania zamawiającemu przesłanek zastrzeżenia informacji jako
tajemnica przedsiębiorstwa. W konsekwencji rolą zamawiającego w toku badania ofert jest ustalenie, czy wykonawca
temu obowiązkowi sprostał udowadniając, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Sformułowanie
użyte przez ustawodawcę, w którym akcentuje się obowiązek "wykazania" oznacza coś więcej aniżeli wyjaśnienie
(uzasadnienie) przyczyn co do objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa. Za wykazanie nie może być uznane ogólne
uzasadnienie, sprowadzając się de facto do przytoczenia jedynie elementów definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa,
wynikającej z przepisu art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, czy gołosłowne zapewnienie, że zastrzegana
informacja ma walor tajemnicy przedsiębiorstwa. Nie wystarcza zatem samo stwierdzenie, iż dana informacja ma
charakter techniczny, handlowy czy technologiczny, ale musi ona także przedstawiać pewną wartość gospodarczą dla
wykonawcy właśnie z tego powodu, że pozostanie poufna. Taka informacja może być dla wykonawcy źródłem jakichś
zysków i pozwalać mu na zaoszczędzenie określonych kosztów. Wartość tę należy omówić i wykazać w odniesieniu do
każdej zastrzeganej informacji, a nie jedynie gołosłownie zapewnić, że zastrzegana informacja taką wartość posiada. Nie
wystarcza samo przeświadczenie zastrzegającego, że każda informacja z zakresu funkcjonowania przedsiębiorstwa ma
jakąś (choćby niewielką) wartość gospodarczą, dlatego nie ma potrzeby jej wykazywać”.
Uzasadnienie zastrzeżenia, jak wynika ze stanowiska Przystępującego dotyczy kluczowych dla niego informacji
biznesowych, organizacyjnych i technicznych.
Zgodnie z utartą linią orzeczniczą KIO:Nie wystarcza stwierdzenie, iż dana informacja ma charakter techniczny,
handlowy czy technologiczny, ale musi także ona przedstawiać pewną wartość gospodarczą dla wykonawcy właśnie z
tego powodu, że pozostanie poufna. Taka informacja może być dla wykonawcy źródłem jakichś zysków lub pozwalać mu
na zaoszczędzenie określonych kosztów. Wartość tę należy omówić i wykazać w odniesieniu do każdej zastrzeganej
informacji, a nie jedynie gołosłownie zapewnić, że zastrzegana informacja taką wartość posiada – tak m.in. KIO w wyroku
o sygn. akt: KIO 698/21 z 26 kwietnia 2021 r. oraz w wyroku z 23 kwietnia 2018 r. sygn. akt KIO 636/18.
Wartość gospodarcza to wartość informacji w obrocie, pozwalająca wycenić informację i ująć ją w postaci
danych o wymiarze finansowym, co nie zawsze należy utożsamiać
z koniecznością podania określonej wartości liczbowej. Istotne jest, by Wykonawca
w uzasadnieniu zastrzeżenia informacji wyjaśnił w jakich elementach składanych zamawiającemu wyjaśnień ją upatruje,
do jakich wymiernych elementów należy tę wartość odnosić. Wartość ta winna mieć niewątpliwie wymiar obiektywny.
Przejawem tej wartości może być w konkretnej sytuacji także potencjalna szkoda, jaką wykonawca może ponieść w
razie, gdyby informacja została upowszechniona szerszemu gronu podmiotów.
O ile można zgodzić się, że Przystępujący w uzasadnieniu zastrzeżenia podkreślił
w jakich czynnikach upatruje wartości gospodarczej zastrzeganych informacji (Statystyka projektu, kosztorysy ofertowe i
zestawienia materiałów, które zawierają zbiór informacji na temat strategii budowania przez Wykonawcę ceny ofertowej, w
tym wskazujące na wysokość zakładanego przez Wykonawcę zysku, na koszty ponoszone przez Wykonawcę w związku
z wykonywaniem działalności gospodarczej), to już nie wskazano w jaki sposób poznanie tych czynników może
przełożyć się na wartość gospodarczą zastrzeganych informacji i przede wszystkim umniejszenie wartości gdyby
czynniki te poznali inni wykonawcy.
Przystępujący podaje, że ujawnienie tych informacji może zostać ukierunkowane na zdobycie przewagi na rynku
zamówień publicznych w przyszłych przetargach, bowiem mamy do czynienia z model wypracowanym i udoskonalonym
przez danego wykonawcę, charakterystycznym tylko dla tej jednostki. Jest to tak ogólne i pojemne stwierdzenie, że
można je odnieść do wielu aspektów związanych ze złożeniem oferty w postępowaniu, co jeszcze nie oznacza, że taka
informacja przedstawia i stanowi wartość gospodarczą danego przedsiębiorstwa. Jak wynika z wyroku Sądu
Okręgowego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2023 roku (sygn. akt XXIII Zs 24/23)„Warunkiem sine qua non uznania
danej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa jest wykazania, że informacja taka posiada realną wartość gospodarczą.
Zamawiający bowiem musi otrzymać odpowiedni zasób argumentacji tak, aby właściwie mógł ocenić ich znaczenie
ekonomiczne. Natomiast nie jest istotne, czy omawiana wartość jest wysoka, czy niska, ważne jest, aby ta wartość
gospodarcza istniała i jako taka została wykazana w odniesieniu do każdej zastrzeganej informacji”.
Jeżeli jest to model unikatowy, wątpliwym wydaje się, że wobec tego mogliby go zastosować inni wykonawcy.
Okoliczność, że konkurencyjni wykonawcy mogliby poznać sposób, w jaki Berger Bau skalkulował cenę na
potrzeby tego postępowania, jak określił nakłady do poniesienia, czy też jaką marżę zastosował w tym konkretnym
postępowaniu, nie przesądza jeszcze o tym, że doszłoby do zagrożenia interesów Wykonawcy i zmniejszenia jego
przewagi konkurencyjnej w innych postępowaniach o udzielenie zamówienia. Pewną oczywistością jest, że podmioty
konkurujące ze sobą na danym rynku zbierają i analizują informacje na temat cen, kontrahentów czy metod realizacji
zamówienia przez swoich konkurentów. Brak jest jednak podstaw do stwierdzenia, że określone dane zawarte w
wyjaśnieniach Przystępującego faktycznie dawałyby innym wykonawcom możliwość ustalenia, jaką potencjalną cenę
mógłby on zaoferować w innych postępowaniach. Za pewnego rodzaju paradoks można uznać takie wywody, że z jednej
strony Wykonawca kieruje on indywidulanym podejściem, wypracowanym w oparciu o działalność na danym rynku, a z
drugiej strony uważa, że to indywidulane podejście może po pierwsze zostać zidentyfikowane przez konkurencyjne
podmioty i na dodatek wykorzystane w innych postępowaniach.
Dalej Przystępujący zaznacza, że stawki wynikające z ofert podwykonawców są wynikiem długotrwałej relacji i
mają indywidualny charakter. W sytuacji takiego oświadczenia, że skoro strony łączą ugruntowane stosunki biznesowe,
długoletnia współpraca i możliwość uzyskiwania indywidulanych, mocno korzystnych ofert cenowych, to ujawnienie
danych podwykonawców i cen jednostkowych nawet na przyszłość, nie spowoduje, że Przystępujący w tym zakresie
utraci przewagę nad konkurentami. Ci bowiem, by uzyskać poziom rabatów dostępny Przystępującemu i tak muszą
dopiero zbudować relację z danym podmiotem. Zatem nie jest możliwe uzyskanie przez nich warunków dostępnych
Przystępującemu od razu.
To zaś oznacza, że ujawnienie tych informacji nie doprowadzi do utraty przewagi konkurencyjnej Przystępującego na
rynku.
Co do zastrzeżenia informacji odnoszących się do cen jednostkowych, to skoro ceny te są nieosiągalne dla
innych podmiotów, ich ujawnienie nie przyniesie nawet potencjalnej szkody Przystępującemu. W wyroku z15 maja 2023
r. (KIO 1195/23) Izba wskazała, że „poznanie wysokości ceny nie spowoduje w sposób automatyczny, że konkurencja
od razu taką samą lub niższą cenę uzyska, skoro wynika ona z unikalnych czynników dostępnych odwołującemu”.
Można zgodzić się, że „dane o charakterze organizacyjnym, technicznym,
np. opracowane przez siebie recepty na wykonanie mieszanek MMA wraz z informacją
o kosztach ich wytworzenia, certyfikaty jakości, co bezsprzecznie stanowi know-how Wykonawcy i posiada dla niego
kluczową wartość gospodarczą”. Jednak ani w uzasadnieniu zastrzeżenia, ani w wyjaśnieniach cenowych elementy
opracowania receptury nie zostały szczegółowo czy nawet ogólnie opisane i w jakiś inny sposób ujawnione. Tym samy
wyjaśnienia nie zawierają elementów, do których odnosi się zastrzeżenie informacji.
Berger Bau nie wyjaśnił w żadnej mierze, jak też nie udowodnił, na czym konkretnie miałyby polegać unikatowość
złożonej z wyjaśnieniami kalkulacji skoro jest ona przygotowywana dla danego postępowania. Zaś tylko na podstawie
przedstawienia kalkulacji w tabeli, inni wykonawcy nie są w stanie poznać metodologii budowania ceny dla
poszczególnych pozycji, skoro Przystępujący posługuje się tylko jemu znaną metodą kalkulacyjną.
Następnie dostrzeżenia wymaga, że z załączników do wyjaśnień wynika, że przedstawiane informacje stanowią
de facto nie tajemnicę przedsiębiorstwa, ale tajemnicę podwykonawców, jakie stawki cen jednostkowych oferują one
Przystępującemu za konkretne materiały. Przystępujący jednakże nie przedstawia dokumentów, choćby w postaci umów
o zachowaniu kontaktów biznesowych w poufności, z których wynikałby że zobowiązany został do traktowania informacji
jako tajemnica przedsiębiorstwa. Nie złożono jakiegokolwiek oświadczenia podmiotu trzeciego, że zobowiązuje on
wykonawcę do zachowania informacji
w tajemnicy.
Przystępujący wspomina w uzasadnieniu zastrzeżenia, że przedstawiane informacje nie są powszechnie znane.
Na powyższą okoliczność złożono jedynie wzór umowy o pracę,
z której wynikać ma, że pracownicy Przystępującego zobowiązani są do zachowania informacji jako poufnych. Celnie
zauważył Odwołujący, że jest to dokument przykładowy, nie wynika, że jest on stosowany w organizacji
Przystępującego. Jedynym elementem, który przedstawił Przystępujący w tym zakresie jest Wykaz osób biorących
udział w przetargu. Natomiast
z innych dokumentów nie wynika, że osoby te zobowiązane są zachować informacje
w poufności.
Przystępujący jedynie lakonicznie opisał w jaki sposób chroni posiadane zasoby, jakich środków
zabezpieczających informacje używa, czy jego pracownicy zobowiązani są do nieujawniania informacji. Przystępujący w
jednym akapicie ogólnie zaznaczył jakie stosuje środki bezpieczeństwa celem zabezpieczenia informacji. Na okoliczność
tę nie złożono wraz z zastrzeżeniem dowodów.
Reasumując, Berger Bau nie wyjaśnił i nie wykazał, że złożone wyjaśnienia cenowe mogą stanowić tajemnicę
przedsiębiorstwa. W konsekwencji Izba uznała, że zarzuty główne odwołania zasługiwały na uwzględnienie i nakazała
Zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, ponowienie czynności badania i oceny ofert,
w tym udostępnienie Odwołującemu wyjaśnień Przystępującego z 26 lipca 2024 roku i 10 września 20224 roku w całości,
wraz z załącznikami i uzasadnieniem zastrzeżenia informacji.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku sprawy na podstawie art. 557, art. 574
oraz art. 575 ustawy Pzp, a także w oparciu o przepisy § 7 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 1 i 2 lit. b) rozporządzenia Prezesa
Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich
rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437), orzekając w tym
zakresie o obciążeniu kosztami postępowania stronę przegrywającą, czyli Zamawiającego.
Przewodnicząca:
………………………………..