Sygn. akt: KIO 3571/23
POSTANOWIENIE
z dnia 13 grudnia 2023 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Krzysztof Sroczyński
Protokolant:
Klaudia Kwadrans
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym z udziałem stron w Warszawie w dniu 13 grudnia 2023 r. odwołania
wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 27 listopada 2023 r. przez wykonawcę Golden Line spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Rzeszowie
w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw
Wewnętrznych i Administracji z siedzibą w Warszawie
przy udziale: wykonawcy PRAXIS ŁÓDŹ P. I P.spółka jawna z siedzibą w Łodzizgłaszającego przystąpienia do
postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego;
postanawia:
1. umorzyć postępowanie odwoławcze;
2. nakazuje zwrot z rachunku bankowego Urzędu Zamówień Publicznych na rzecz wykonawcy Golden Line spółka z
ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Rzeszowie kwoty 7 500 zł (słownie: siedem tysięcy pięćset
złotych), uiszczonej tytułem wpisu od odwołania.
Stosownie do art. 579 ust. 1 i 580 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t. j. Dz. U.
z 2023 r., poz. 1605 z późn. zm.) na niniejsze postanowienie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje
skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.
Przewodniczący:………………………
Sygn. akt KIO 3571/23
Uzasadnienie
Zamawiający – Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z siedzibą w
Warszawie - prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie podstawowym bez negocjacji na
podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity Dz. U. 2023 r., poz. 1605 z
późn. zm. – dalej „ustawa pzp”), pn. „Sukcesywną dostawę materiałów eksploatacyjnych do urządzeń eksploatowanych w
Zakładzie Emerytalno- -Rentowym MSWiA”, nr sprawy: ZER-ZP-10/2023”.Ogłoszenie o zamówieniu opublikowane
zostało w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 13 września 2023 r., za numerem 00394528.
W dniu 27 listopada 2023 r. odwołanie w ramach przedmiotowego postępowania wniósł wykonawca Golden Line
spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Rzeszowie – dalej Odwołujący. Odwołujący wniósł odwołanie
wobec odrzucenia przez Zamawiającego –oferty Odwołującego oraz wyboru jako najkorzystniejszej oferty PRAXIS ŁÓDŹ
P. I P.spółka jawna z siedzibą w Łodzi.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:
1. art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 110 ust. 3 ustawy Pzp oraz art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy Pzp – które to
przepisy zostały podane przez Zamawiającego jako podstawa odrzucenia oferty Odwołującego – poprzez nieprawidłowe
odrzucenie oferty Odwołującego, pomimo że nie zachodzi przesłanka jej odrzucenia wskazana w tych przepisach, jak
również przesłanka wykluczenia Odwołującego z postępowania, a w konsekwencji nieprawidłowy wybór oferty
najkorzystniejszej,
2. ewentualnie – art. 128 ust. 1 lub ust. 4 ustawy Pzp poprzez zaniechanie wezwania Odwołującego do uzupełnienia
dokumentu „Samooczyszczenia” lub wyjaśnienia jego treści.
Odwołujący w oparciu o wyżej wskazane zarzuty wniósł o uwzględnienie odwołania, jak również nakazanie
Zamawiającemu:
1. unieważnienia wyboru oferty najkorzystniejszej,
2. unieważnienia czynności odrzucenia oferty Odwołującego, w tym w szczególności wskazania na nieprawidłowe
uznanie przez Zamawiającego, że dokonane przez Odwołującego samooczyszczenie było nieskuteczne, a
przedstawione wyjaśnienia niekompletne lub w inny sposób nieprawidłowe,
3. powtórzenia czynności badania i oceny ofert z udziałem oferty Odwołującego,
a także o zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kosztów postępowania odwoławczego..
W odpowiedzi na odwołanie z dnia 8 grudnia 2023 r. Zamawiający poinformował o uwzględnieniu części zarzutów
odwołania, w zakresie dotyczącym:
a) negatywnej oceny Zamawiającego w zakresie self-cleaningu Odwołującego,
b) bezpodstawnego odrzucenia oferty Odwołującego oraz wykluczenia Odwołującego z postępowania w zakresie
art. 226 ust. I pkt 2 lit. a) w zw. z art. 110 ust. 3 ustawy Pzp,
c) nieuzasadnionego odrzucenia oferty Odwołującego na skutek nie wykazania spełniania warunków udziału w
postępowaniu poprzez błędną interpretację oceny przedstawionego oświadczenia z art. 125 ust. I ustawy Pzp,
odnoszącego się do udziału podmiotu trzeciego
oraz nie uwzględnił zarzutu dotyczącego przedmiotowych środków dowodowych.
Jednocześnie Zamawiający poinformował o dokonaniu w dniu 8.12.2023 r. unieważnienia czynności wykluczenia
Odwołującego z postępowania oraz odrzucenia jego oferty, jak również wyboru najkorzystniejszej oferty w postępowaniu.
Skład orzekający Krajowej Izby Odwoławczej, wyznaczony do rozpoznania niniejszej sprawy odwoławczej ustalił
i zważył, co następuje:
Izba stwierdziła, że odwołanie czyni zadość wymogom proceduralnym zdefiniowanym w Dziale IX ustawy z dnia
11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych, tj. odwołanie nie zawiera braków formalnych oraz został uiszczony
od niego wpis. Izba ustaliła, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 528 ustawy pzp, które skutkowałyby
odrzuceniem odwołania.
Izba stwierdziła, że w terminie wynikającym z art. 525 ust. 1 ustawy pzp do postępowania odwoławczego zgłosił
przystąpienia wykonawca PRAXIS ŁÓDŹ P. I P.spółka jawna z siedzibą w Łodzi.
Izba ustaliła na podstawie dokumentacji postępowania oraz odpowiedzi na odwołanie przekazanej przez
Zamawiającego, że w dniu 8 grudnia 2023 r. Zamawiający dokonał unieważnienia czynności wykluczenia Odwołującego
z postępowania oraz odrzucenia jego oferty, jak również unieważnienia wyboru najkorzystniejszej oferty w postępowaniu.
W uzasadnieniu unieważnienia czynności wyboru najkorzystniejszej oferty z dnia 8.12.2023 r. Zamawiający , wskazał, iż
dokonuje tej czynności działając na podstawie art.16 ustawy Pzp, opierając się na podstawowych zasadach systemu
zamówień publicznych oraz na orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej (sygn. akt KIO 2037/23 i KIO 2047/23), zgodnie
z którym „Zamawiający ma każdorazowo prawo do samoistnego podjęcia decyzji o powtórzeniu dokonanych przez siebie
czynności w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego o ile uzna, iż dokonane uprzednio czynności są
obarczone wadą lub zachodzą inne okoliczności uzasadniające ich unieważnienie”.
Ponadto w dniu 8.12.2023 r. Zamawiający dokonał ponownej czynności wyboru najkorzystniejszej oferty w
postępowaniu, w toku której dokonał wyboru wykonawcy PRAXIS ŁÓDŹ P. I P. spółka jawna z siedzibą w Łodzi oraz
odrzuceniu oferty Odwołującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c) pzp.
W ocenie Izby nie budzi wątpliwości, iż w przedmiotowej sprawie, w związku z unieważnieniem czynności
wykluczenia Odwołującego z postępowania oraz odrzucenia jego oferty, jak również czynności wyboru najkorzystniejszej
oferty w postępowaniu może znaleźć zastosowanie art. 568 pkt 2 ustawy pzp, w myśl którego Izba umarza
postępowanie odwoławcze w przypadku stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne.
Zgodnie ze stanowiskiem doktryny „podstawą do umorzenia postępowania jest również stwierdzenie przez Izbę, że
postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne. Ustawodawca nie doprecyzował, o jakie sytuacje
chodzi. Z pewnością dyspozycją przepisu objęte będą sytuacje utraty bytu prawnego przez stronę odwołania, na skutek
likwidacji lub śmierci odwołującego. Wydaje się również, że podstawa umorzenia zaistnieje, jeśli zamawiający przed
zakończeniem rozprawy unieważni postępowanie, wówczas spór stanie się bezprzedmiotowy, a ewentualnemu
zaskarżeniu w drodze odwołania będzie podlegała nowa czynność zamawiającego.” (Komentarz Prawo Zamówień
Publicznych, pod red. Marzeny Jaworskiej, Wydawnictwo C. H. Beck, W-wa 2021, str. 1236). Ponadto, jak wynika z
uchwały Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 18 stycznia 2019 r. III CZP 55/18, w którym SN analizował rozbieżność
orzeczniczą skutku procesowego następczej utraty interesu prawnego: przyczyna umorzenia postępowania określona w
art. 355 § 1 kpc jako zbędność postępowania stanowi ogólny przejaw uznania przez ustawodawcę, że nie jest
dopuszczalne kontynuowanie postępowania w sytuacji, w której jego cel został osiągnięty w inny sposób. W rezultacie
wydanie wyroku stało się zbędne. Pojęcie zbędności wydania wyroku jako przyczyny umorzenia postępowania wiązane
jest najczęściej z szeroko pojętą następczą bezprzedmiotowością postępowania. Stanowi ona jej swoisty korelat
(zbędność wydania wyroku jako następstwo odpadnięcia przedmiotu postępowania ewentualnie inne przypadki
niecelowości wydawania wyroku). Dalej Sąd wywiódł, że skoro wskutek zgaśnięcia interesu prawnego powoda zazwyczaj w rezultacie uzyskania ochrony prawnej poszukiwanej w toczącym się postępowaniu poza jego ramami proces cywilny nie może doprowadzić do oczekiwanego przez powoda rezultatu (choćby powództwo to w chwili
wniesienia było całkowicie zasadne), to dalsze procedowanie w kierunku wydania wyroku oddalającego to powództwo
staje się zbyteczne i bezcelowe. W konsekwencji trzeba przyjąć, że w sytuacji, w której potrzeba udzielenia żądanej
przez strony ochrony prawnej uległa dezaktualizacji, wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie o
charakterze procesowym w postaci umorzenia procesu jest w pełni wystarczające dla uczynienia zadość prawu stron do
sądu i rzetelnego procesu.
W ocenie Izby powyższe rozważania prawne mają zastosowanie w niniejszym postępowaniu o udzielenie
zamówienia publicznego oraz postępowaniu odwoławczym. Izba zauważa, że Zamawiający po wniesieniu odwołania
dokonał unieważnienia czynności wykluczenia Odwołującego z postępowania oraz odrzucenia jego oferty, jak również
unieważnienia wyboru najkorzystniejszej oferty w postępowaniu. W konsekwencji powyższego, na dzień rozpoznania
odwołania na posiedzeniu niejawnym nie istniała już czynność, wobec której zostało wniesione odwołanie. Oznacza to,
że w momencie orzekania przez Izbę nie istniał substrat odwołania, będący podstawą korzystania ze środków ochrony
prawnej przez Odwołującego. Wobec nowych czynności podjętych przez Zamawiającego w postępowaniu Odwołujący
będzie uprawniony skorzystać ze środków ochrony prawnej. Ostatecznie spór stał się bezprzedmiotowy. Aby Izba mogła
rozpoznać wniesione odwołanie – musi ono dotyczyć czynności Zamawiającego (art. 513 pkt 1 ustawy pzp). Zatem na
moment wniesienia odwołania musi istnieć substrat zaskarżenia, będący podstawą dla wykonawcy do wniesienia środka
ochrony prawnej. W niniejszej sprawie niewątpliwie substratem zaskarżenia była czynność Zamawiającego polegająca
na wykluczeniu Odwołującego z postępowania oraz odrzuceniu jego oferty, jak również unieważnienia wyboru
najkorzystniejszej oferty w postępowaniu wyborze najkorzystniejszej oferty w postępowaniu.
Następnie dostrzeżenia wymaga, iż zgodnie z treścią art. 552 ust. 1 ustawy pzp Izba wydając orzeczenie bierze
pod uwagę stan rzeczy ustalony na moment zamknięcia postępowania odwoławczego. Ustawodawca przewidział zatem
sytuację, w której może dojść do zmian w toku postępowania o udzielenie zamówienia – co Izba zobowiązana jest
uwzględnić wydając orzeczenie w sprawie w toku postępowania przed Izbą. Zauważenia również wymaga, że przepisy
ustawy nie zobowiązują Zamawiającego do zawieszenia postępowania o udzielenie zamówienia, wobec wniesionego
odwołania.
Izba wskazuje, że treść art. 552 ust. 1 ustawy pzp, podobnie jak w przypadku art. 316 § 1 kpc, w myśl którego
podstawą wydania przez sąd wyroku jest stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy – nakazuje uwzględnienie
aktualnego stanu faktycznego w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Ponadto stan rzeczy - o którym mowa jest
w przepisie art. 552 ust. 1 ustawy pzp - należy analogicznie - jak w art. 316 § 1 kpc - interpretować jako okoliczności
faktyczne ustalone przed zamknięciem rozprawy oraz stan prawny, tj. obowiązujące przepisy, które mogą stanowić
podstawę rozstrzygnięcia (wyrok SN z 25.06.2015 r., sygn. akt: V CSK 535/14, wyrok Sądu Apelacyjnego ze Szczecina
z 13.09.2018 r., sygn. akt: I Aga 159/18). Rolą ustalenia stanu rzeczy na moment zamknięcia postępowania
odwoławczego jest uwzględnienie aktualnego stanu faktycznego w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Izba jest więc
w takim przypadku zobowiązania uwzględnić czynności Zamawiającego, które miały miejsce po wniesieniu odwołania, do
czasu wydania orzeczenia w sprawie. Skoro Zamawiający dokonał czynności unieważnienia czynności wykluczenia
Odwołującego z postępowania oraz odrzucenia jego oferty, jak również unieważnienia wyboru najkorzystniejszej oferty w
postępowaniu, tym samym czynności stanowiące podstawę wniesienia środka ochrony prawnej przestały istnieć.
Zaskarżenie czynności, która już nie istnieje, nie daje podstaw Izbie do stwierdzenia naruszenia przepisów przez
Zamawiającego i nie może być podstawą do wydania orzeczenia merytorycznego. Uznać w takiej sytuacji w ocenie
składu orzekającego Izby należy, iż prowadzenie dalszego postępowania odwoławczego jest bezcelowe, czyli jak
stanowi przepis ustawy pzp – zbędne. Jest to przesłanka umożliwiająca umorzenie postępowania odwoławczego i
zdaniem Izby może być ona wykorzystywana właśnie w podobnych sytuacjach. W innym wypadku bowiem odwołanie
podtrzymywane przez Odwołującego podlegałoby oddaleniu jako bezzasadne wobec nieistniejącej czynności
Zamawiającego. Orzekanie przez Izbę wobec nowych czynności Zamawiającego nie może mieć miejsca, gdyż
wykraczałoby poza ramy postępowania odwoławczego, które wyznacza treść wniesionego odwołania.
W konsekwencji mając na względzie okoliczności niniejszej sprawy, orzeczono jak w sentencji, na podstawie
przepisu art. 568 pkt 2 ustawy pzp, umarzając postępowanie odwoławcze.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 557 i 575
ustawy pzp w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów
postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia
2020 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 2437) z którego wynika, że w przypadku umorzenia postępowania odwoławczego przez
Izbę na skutek stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne koszty, o
których mowa w § 5 pkt 2, znosi się wzajemnie. Na podstawie art. 574 ustawy pzp Izba orzekła o dokonaniu zwrotu
Odwołującemu uiszczonego wpisu w wysokości 7 500 zł, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji orzeczenia.
Mając na uwadze powyższe postanowiono jak w sentencji.
Przewodniczący: ……………………..