Sygn. akt: KIO 3419/24
WYROK
Warszawa, dnia 11 października 2024 r.
Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:
Przewodnicząca: Joanna Stankiewicz-Baraniak
Protokolant:
Adam Skowroński
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 18 września 2024 r.
przez wykonawcę M. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Remontowo – Budowlane
„K.” z siedzibą w Krotoszynie, przy ul. Karbowiaka 23 (63-700 Krotoszyn) w postępowaniu prowadzonym przez
zamawiającego Miasto i Gminę Krotoszyn, ul. Kołłątaja 7 (63-700 Krotoszyn)
przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego H. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą H. K. WIL
BUD z siedzibą w Kobylinie przy ul. Mickiewicza 8 (63-740 Kobylin)
orzeka:
1. Oddala odwołanie.
2. Kosztami postępowania obciąża wykonawcę M. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą
Przedsiębiorstwo Remontowo – Budowlane „K.” z siedzibą w Krotoszynie i:
2.1 zalicza na poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 10 000 zł 00 gr (słownie: dziesięć
tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę M. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod
firmą Przedsiębiorstwo Remontowo – Budowlane „K.” z siedzibą w Krotoszynie tytułem wpisu od odwołania,
kwotę 3 075 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące siedemdziesiąt pięć złotych zero groszy) poniesioną przez ww.
wykonawcę tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset
złotych zero groszy) poniesioną przez zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwotę 848
zł 00 gr (słownie: osiemset czterdzieści
osiem złotych zero groszy), poniesioną przez zamawiającego tytułem dojazdu na posiedzenie i rozprawę;
2.2 . zasądza od wykonawcy M. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo
Remontowo – Budowlane „K.” z siedzibą w Krotoszynie na rzecz zamawiającego kwotę 4 448 zł 00 gr (słownie:
cztery tysiące czterysta czterdzieści osiem złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego
poniesione przez zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz kosztów dojazdu na posiedzenie i
rozprawę.
Na orzeczenie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej
Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca: …………………………….
Sygn. akt: KIO 3419/24
Uz as adnienie
Miasto i Gmina Krotoszyn (zwane dalej: „zamawiającym”), prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego
w trybie podstawowym bez przeprowadzenia negocjacji, pn. „Remont części budynku gminnego położonego w
Krotoszynie przy ul. Młyńskiej 2d” -(zwane dalej: „postępowaniem”).
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych pod nr 2024/BZP 00390914/01 z
dnia 01 lipca 2024 r.
Wartość zamówienia nie przekracza progów unijnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 3
ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1605 z późn. zm.), (dalej
zwanej: „ ustawa Pzp”).
W dniu 18 września 2024 r. wykonawca M. K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo
Remontowo – Budowlane „K.” z siedzibą w Krotoszynie (zwany dalej: „odwołującym”) wniósł odwołanie wobec
niezgodnych z przepisami ustawy Pzp czynności oraz zaniechań zamawiającego polegających na:
1) niezgodnej z przepisami ustawy Pzp czynności, podjętej w postępowaniu przez zamawiającego, polegającej
na wyborze jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez: WIL BUD H. K., ul. Mickiewicza 8, 63-740 Kobylin (dalej
zwany: „WIL BUD”);
2) zaniechania przez zamawiającego podjęcia czynności w postępowaniu, do której był zobowiązany przepisami
ustawy Pzp., w postaci odrzucenia oferty wykonawcy, o której mowa w pkt 1) z uwagi na treść art. 226 ust.1 pkt 10
ustawy Pzp.
Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie następujących przepisów:
1. art. 223 ust. 2 pkt 2 ustawy Pzp polegające na uznaniu za oczywistą omyłkę rachunkową oraz poprawienie
przez zamawiającego ceny oferty, o której mowa w pkt 1), będącej w istocie błędem w obliczeniu ceny oferty,
polegającym na przyjęciu przez wykonawcę WIL BUD błędnej, tj. niezgodnej z obowiązującymi przepisami prawa
stawki VAT,
2. art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp polegające na zaniechaniu przez zamawiającego odrzucenia oferty WIL
BUD, mimo iż zawierała ona błąd w obliczeniu ceny.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru
najkorzystniejszej oferty, odrzucenie oferty WIL BUD i powtórzenia czynności wyboru najkorzystniejszej oferty.
Ponadto odwołujący wniósł o przeprowadzenie w toku postępowania odwoławczego dowodów z dokumentów
wskazanych w treści odwołania i zasądzenie od zamawiającego kosztów postępowania odwoławczego, zgodnie z
treścią art. 575 ustawy Pzp.
Odwołujący wyjaśnił, że jako uczestnik postępowania posiada interes prawny i faktyczny do wniesienia niniejszego
odwołania, polegający na żądaniu unieważnieniu czynności zamawiającego dotyczących wyboru jako najkorzystniejszej
oferty złożonej przez WIL BUD oraz powtórzenia czynności wyboru najkorzystniejszej oferty, gdyż oferta odwołującego
jest drugą pod względem ilości punktów najlepiej ocenioną ofertą w spornym postępowaniu, została sporządzona, w tym
skalkulowana prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a odwołujący spełnia wszystkie warunki
postawione przez zamawiającego. Jednocześnie w wyniku naruszenia przez zamawiającego powołanych przepisów
ustawy Pzp odwołujący może ponieść szkodę w postaci utraty spodziewanego przychodu, gdyż miejscowość wykonania
przedmiotu umowy to miejscowość stanowiąca siedzibę odwołującego.
Odwołujący dla uzasadnienia swojego stanowiska wskazał, iż jak wynika z treści oferty wykonawcy WIL BUD, popełnił on
w swej ofercie błąd w obliczeniu ceny. Według SWZ sporządzonego przez zamawiającego, cena oferty miała mieć
charakter kosztorysowy, a podstawą do jej obliczenia były kosztorysy, w tym kosztorys dla branży budowlanej. WIL BUD
wskazał w tym kosztorysie, że zastosował 22% stawkę podatku VAT (podczas gdy w kosztorysach dla branży:
elektrycznej i sanitarnej – 23% podatku VAT), przy czym odwołujący zwrócił uwagę na to, że zamawiający nie określił
wysokości stawki podatku VAT jaki mieli zastosować wykonawcy. Tymczasem podstawową stawką podatku VAT, w tym
dla robót budowlanych (poza wyjątkami określonymi w ustawie o podatku VAT, które nie wystąpiły w przedmiotowej
sprawie) jest 23%.
Odwołujący zaznaczył, iż zamawiający błąd popełniony przez wykonawcę WIL BUD w złożonej ofercie uznał za
oczywistą omyłkę rachunkową, którą poprawił – za zgodą wykonawcy – korygując tym samym cenę oferty złożonej przez
w/w wykonawcę, po czym wybrał tą ofertę jako najkorzystniejszą.
Taka decyzja zamawiającego, zdaniem odwołującego, jest niezgodna z obowiązującymi przepisami prawa, a w
szczególności: art. 223 ust. 2 pkt 2 oraz art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp. Odwołujący podnosił, że zbadanie czy
wykonawcy przyjęli prawidłowe stawki podatku VAT jest jednym z obowiązków zamawiającego wynikających z
ustawowej
zasady równego traktowania wykonawców. Stawki podatku VAT we wszystkich ofertach powinny być prawidłowe i
jednakowe, po to by oferty były w pełni porównywalne. Odwołujący wskazał, iż przepisy ustawy Pzp nie zawierają legalnej
definicji błędu w obliczeniu ceny, dlatego tak ważne są tu poglądy doktryny i orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej.
Zgodnie z nimi za „błąd w obliczeniu ceny lub kosztu” należy uznać błąd wynikający z nieprawidłowego ustalenia stanu
faktycznego (np. przyjęcie błędnej stawki podatku VAT), a nie z wadliwe wykonanych działań rachunkowych
(matematycznych). Według odwołującego WIL BUD nie wykonał wadliwie działań, obliczeń matematycznych w treści
oferty, ale wykonawca ten zwyczajnie błędnie przyjął nieprawidłową stawkę podatku VAT (22% zamiast obowiązujących
23% dla branży budowlanej jako stawka podstawowa).
Odwołujący dodatkowo podkreślił, iż w postępowaniu zamawiający cenę określił jako cenę kosztorysową, a więc
prawidłowe sporządzenie kosztorysów jest kluczowe dla prawidłowej wyceny, podania ceny ofertowej. Tymczasem w
treści jednego z nich wykonawca WIL BUD przyjął błędną stawkę podatku VAT, popełniając tym samym błąd, którego w
myśl ustawy Pzp nie można poprawić. Jednocześnie odwołujący zwrócił uwagę na to, że z treści wszystkich trzech
kosztorysów wykonawcy WIL BUD wynika, że sporządzając kosztorysy wykonawca posługiwał się tą samą licencją (w
kosztorysach widnieje ten sam numer: STD wersja 4.43, nr seryjny 13276), co oznacza iż nie może być mowy o zwykłej
omyłce rachunkowej, ale błędzie przy określaniu stawki podatku VAT (wprowadzaniu jej w system) przez operatora
systemu kosztorysowego, a więc przez wykonawcę.
Z kolei błąd w obliczeniu ceny, o którym mowa w art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp to zdaniem odwołującego np. przyjęcie
przez wykonawcę do wyliczenia ceny niewłaściwej stawki podatku VAT. Takiego błędu co do zasady nie można
poprawić, a jego konsekwencją jest odrzucenie oferty. Wynika to m.in. z uchwały Sądu Najwyższego (SN) z dnia 20
października 2011 r. (sygn. akt III CZP 52/11), w której SN orzekł, iż o porównywalności ofert, w zakresie zaproponowanej
ceny, można mówić tylko wtedy, gdy określone w ofertach ceny, mające być przedmiotem porównywania, zostały
obliczone przez wykonawców z zachowaniem tych samych reguł.
Odwołujący w dalszej kolejności zwrócił uwagę na orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej (zwana dalej: „KIO”), która
m.in. podkreśla, że w przypadku stwierdzenia błędu w obliczeniu ceny zamawiający ma obowiązek odrzucenia oferty.
Zdaniem KIO ustawodawca nie dookreślił, jakie błędy skutkują odrzuceniem oferty oraz nie dokonał w tym zakresie
żadnego zróżnicowania. Wykonawca ma obowiązek zastosować prawidłową stawkę VAT, tj. taką jaka wynika z
obowiązujących przepisów (w omawianym przypadku: 23%). Tym samym nie jest uprawnieniem wykonawcy dokonanie
wyboru stawki VAT przy kalkulacji ceny ofertowej. Takie stanowisko KIO zajęła m.in. w wyrokach z 01 lutego 2024r. sygn.
akt. KIO 79/24 oraz z 06 grudnia 2021 sygn. akt KIO 3404/21, podkreślając ponadto, iż
zamawiający nie jest uprawniony do poprawiania kosztorysów sporządzonych przez oferenta, a będących podstawą do
obliczenia, skalkulowania ceny ofertowej.
Zdaniem odwołującego, jeżeli podczas badania poprawności przyjętych w ofertach stawek podatku VAT, zamawiający
miał jakiekolwiek wątpliwości, zobowiązany był wezwać oferenta do wyjaśnienia treści oferty w tym zakresie, zgodnie z
zasadą równego traktowania, tj. powinien wystąpić o udzielenie wyjaśnień w zakresie podstaw zastosowania danej
stawki podatku do wszystkich wykonawców. Odstępstwem od tej zasady może być tylko sytuacja, kiedy zamawiający
miałby pewność, iż konkretna stawka VAT zastosowana w jednej lub kilku ofertach jest prawidłowa – nie może w tym
przypadku opierać się tylko na przypuszczeniach. Tak jest w przedmiotowej sprawie, odwołujący podkreślił, że
prawidłową stawką podatku VAT z uwagi na przedmiot zamówienia jest 23%, a nie 22%, co oznacza, że ewentualne
uprawnienie zamawiającego do wezwania oferenta do składania wyjaśnień w tym konkretnym przypadku nie wchodziło w
grę.
Dlatego z uwagi na powyższe, zdaniem odwołującego należy ocenić, iż zamawiający błędnie zaniechał odrzucenia oferty
złożonej przez wykonawcę WIL BUD, poprawiając w niej błąd nie będących oczywistą omyłką rachunkową, a błędem w
obliczeniu ceny i tym samym uznając ofertę WIL BUD za najkorzystniejszą. Odwołujący podkreślił ponadto, że
odrzucenie oferty z błędnie określoną stawką podatku VAT jest zasadą, od której orzecznictwo ustanowiło pewien
wyjątek. Zgodnie z nim zastosowanie w ofercie nieprawidłowej stawki podatku VAT może zostać uznane za omyłkę,
polegającą na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia, niepowodującą istotnych zmian w treści oferty, w
przypadku kiedy zamawiający zawarł w SWZ konkretny zapis określający stawkę podatkową, jaką należy zastosować w
ofercie. Potwierdza to nadal aktualna uchwała SN z 20 października 2011r. (III CZP 52/11), w której skład orzekający
stwierdził, że „jedynie wówczas, jeśli Zamawiający wskazał w SIWZ konkretną stawkę podatku VAT, kształtującą
przecież także wysokość określonej w ofercie ceny, to dopiero wtedy może dojść do ewentualnego wystąpienia innej
omyłki, polegającej na niezgodności przyjętej w ofercie stawki VAT ze stawką zawartą w SIWZ. Niezgodność taka
uzasadniałaby obowiązek poprawienia oferty i to tylko wówczas, gdy omyłka polegająca na takiej niezgodności nie
powoduje istotnych zmian w treści oferty. Natomiast w sytuacji, w której zamawiający nie określił w SIWZ stawki podatku
VAT w ogóle nie może dojść do wystąpienia innej omyłki”. Podobnie wypowiedziała się KIO w wyroku z dnia 31
października 2023 r. (sygn. akt KIO 3037/23). Taki wyjątek nie miał miejsca w przedmiotowej sprawie, ponieważ jak
wskazano wyżej – zamawiający nie określił w SWZ stawki podatku VAT jaką mają zastosować oferenci, a samo
poprawienie w/w rzekomej omyłki spowodowało istotne zmiany w treści oferty w/w wykonawcy, co jest w świetle
powyższego niedopuszczalne.
Na koniec odwołujący wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie nie mamy zatem do czynienia z błędem matematycznym,
oczywistą omyłką rachunkową, a z błędem w obliczeniu ceny. WIIL BUD przyjął do obliczenia ceny błędną stawkę
podatku VAT, a same działania matematyczne w sporządzonych kosztorysach wykonał prawidłowo. Nie ma wątpliwości
co do prawidłowej stawki podatku VAT, ta winna wynosić 23%, mimo że zamawiający nie określił jej wprost w SWZ czy
formularzu ofertowym. Odwoływanie się obecnie przez zamawiającego w treści zawiadomienia z 23 sierpnia 2024r. o
poprawieniu omyłek w ofercie do tego, iż oferenci mieli w formularzu ofertowym wpisać wartość netto wynikającą z
kosztorysów ofertowych i od tej wartości obliczyć stawkę podatku VAT, o tyle nie ma znaczenia, że przy kosztorysowym
określeniu wynagrodzenia wykonawców, to właśnie prawidłowe kosztorysy stanowiły podstawę do wskazania, obliczenia
ceny ofertowej. WIL BUD nie przedstawił prawidłowych kosztorysów. Tymczasem „ (…) cena w rozumieniu prawa
zamówień publicznych to ostateczna należność jaką musi zapłacić zamawiający za dane zamówienie. Ustalanie ceny
netto jako kryterium wyboru oferty byłoby więc błędem zamawiającego”, a zatem to wartość cena brutto a nie netto winna
być oceniana przez zamawiającego (tak KIO w wyroku z 17 kwietnia 2015r. sygn. akt KIO 697/15).
Odwołujący podsumował, iż uwagi na powyższe, jego zdaniem oferta WIL BUD powinna być odrzucona w myśl art. 226
ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp, a zamawiający nie był uprawniony do poprawienia w/w błędu w obliczeniu ceny, gdyż nie jest to
oczywista omyłka rachunkowa.
W ramach przedmiotowego postępowania odwoławczego przystąpienie po stronie zamawiającego zgłosił wykonawca H.
K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą H. K. WIL BUD z siedzibą w Kobylinie (zwany dalej:
„przystępującym”).
W dniu 04 października 2024 r. zamawiający złożył do akt sprawy odpowiedź na odwołanie w ramach, której wniósł o
oddalenie odwołania w całości. W odpowiedzi na odwołanie zamawiający wskazał, iż na podstawie art. 223 ust. 2 pkt 2
ustawy Pzp dokonał poprawy omyłki rachunkowej w ofercie przystępującego, polegającej na nieprawidłowym obliczeniu
w formularzu oferty wartości podatku VAT, a w konsekwencji wartości oferty brutto. Zdaniem zamawiającego przyjęty
sposób poprawienia omyłki w ofercie przystępującego był prawidłowy. Od samego początku w sposób oczywisty
wiadomo było w jaki sposób omyłkę poprawić. Zamawiający podkreślił, iż na podstawie analizy całej treści oferty można
ustalić, w jaki sposób powstał błąd i dokładnie na czym ten błąd polegał, a tym bardziej można w sposób oczywisty (bez
uzyskania wyjaśnień od wykonawcy), że przyjęty nieprawidłowy podatek VAT w kosztorysie budowlanym jest wynikiem
oczywistej omyłki wykonawcy.
Tego samego dnia tj. 04 października 2024 r. również przystępujący złożył pismo procesowe, w którym wniósł o
oddalenie odwołania, przedstawiając argumentację na poparcie swojego wniosku.
Krajowa Izba Odwoławcza po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem stron i uczestnika postępowania odwoławczego,
uwzględniając dokumentację postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, jak również biorąc pod uwagę
oświadczenia i stanowiska stron oraz uczestnika postępowania wyrażone w odwołaniu, odpowiedzi na odwołanie oraz
piśmie procesowym, a także wyrażone ustnie na rozprawie i odnotowane w protokole, ustaliła i zważyła, co następuje:
Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek ustawowych skutkujących odrzuceniem odwołania,
wynikających z art. 528 ustawy Pzp. i skierowała odwołanie na rozprawę.
Przystępując do rozpoznania odwołania, Izba stwierdziła spełnienie przesłanek art. 505 ust. 1 ustawy Pzp, tj. istnienie po
stronie odwołującego interesu w uzyskaniu zamówienia oraz możliwości poniesienia przez niego szkody w wyniku
naruszenia przez zamawiającego wskazanych w odwołaniu przepisów ustawy Pzp.
Izba postanowiła dopuścić do udziału w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego wykonawcę H. K.
prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą H. K. WIL BUD z siedzibą w Kobylinie. W związku z tym ww.
wykonawca stał się uczestnikiem postępowania odwoławczego.
Izba postanowiła dopuścić dowody z: dokumentacji postępowania, odwołania wraz z załącznikami, odpowiedzi na
odwołanie i pisma procesowego złożonego przez przystępującego.
Izba ustaliła co następuje:
Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie podstawowym bez przeprowadzenia
negocjacji, pn. „Remont części budynku gminnego położonego w Krotoszynie przy ul. Młyńskiej 2d”.
Zamawiający w SWZ w Rozdziale XVII SPOSÓB OBLICZENIA CENY OFERTY w pkt 4, 5 i 6 wskazał, iż: (…) 4. „
Wykonawca określi w kosztorysie ofertowym ceny jednostkowe netto wraz z narzutami w postaci kosztów pośrednich,
kosztów zakupu i zysku (oprócz podatku VAT) na wszystkie roboty wymienione w przedmiarach. Wartość
poszczególnych pozycji kosztorysu ofertowego winna być obliczona jako iloczyn ilości obmiarowej i ceny jednostkowej.
W przypadku pozycji zawierających w opisie „dopłatę” lub „potrącenie” (lub
odpowiednią krotność) powinny być one uwzględnione w cenie jednostkowej. Rozliczenie wykonanych robót nastąpi wg
cen jednostkowych ustalonych w kosztorysie ofertowym. Wartość robót zostanie ustalona na podstawie
przeprowadzonego obmiaru i kosztorysu powykonawczego sporządzonego przez Wykonawcę i zatwierdzonego przez
Inspektora Nadzoru Inwestorskiego”.
5. Cena oferty winna być obliczona poprzez zsumowanie wartości poszczególnych pozycji kosztorysu
ofertowego.
6. W celu uniknięcia błędnych zaokrągleń, w formularzu oferty należy wpisać wartość netto wynikającą z
kosztorysów ofertowych i od tej wartości policzyć podatek VAT i wartość brutto.”
W dniu 23 sierpnia 2024 r. zamawiający dokonał zawiadomienia o poprawieniu w ofercie przystępującego omyłek, o
których mowa w art. 223 ust. 2 pkt 2 ustawy PZP, wskazując iż: „Wykonawca wraz z ofertą złożył trzy kosztorysy
ofertowe branżowe, z których w dwóch (elektrycznym i instalacyjnym) zastosował podstawową stawkę VAT 23 %,
natomiast w budowlanym nieistniejącą w przepisach podatkowych 22 %.
W formularzu oferty natomiast podał łączną wartość kosztorysów netto oraz wpisał stawkę VAT 23 %, nieprawidłowo zaś
wyliczył wartość stawki podatku oraz wartość oferty brutto.
Zgodnie z zapisem pkt. XVII.6 SWZ Wykonawca był zobowiązany wpisać w formularzu oferty wartość netto wynikającą z
kosztorysów ofertowych i od tej wartości policzyć podatek VAT i wartość brutto.
Na podstawie analizy całej treści oferty można ustalić, w jaki sposób powstał omawiany błąd i dokładnie na czym ten błąd
polega, a tym bardziej można stwierdzić w sposób oczywisty (bez uzyskania wyjaśnień od Wykonawcy), że przyjęty
nieprawidłowy podatek VAT w kosztorysie budowlanym jest wynikiem oczywistej omyłki Wykonawcy.
Zamawiający dokonał poprawy stwierdzonych omyłek w treści całej oferty.
Po poprawie omyłek zmieni się cena podana przez Wykonawcę w formularzu ofertowym : Wartość netto : 2 622 914,97
zł
Podatek VAT 23 % : 603 270,44 zł
Wartość brutto : 3 226 185,41 zł,
a także w kosztorysie budowlanym (po poprawie wartość VAT 23 % wynosi 369 329,16 zł, wartość robót brutto : 1 975
108,10 zł)”.
Zamawiający w dniu 13 września 2024 r. zawiadomił wykonawców o wyborze oferty najkorzystniejszej, za którą uznał
ofertę przystępującego.
Izba zważyła co następuje.
Odnosząc się do podniesionych w treści odwołania zarzutów, stwierdzić należy, że odwołanie nie zasługuje na
uwzględnienie.
Zgodnie z art. 223 ust. 2 ustawy Pzp zamawiający poprawia w ofercie: 1) oczywiste omyłki pisarskie, 2) oczywiste omyłki
rachunkowe, z uwzględnieniem konsekwencji rachunkowych dokonanych poprawek, 3) inne omyłki polegające na
niezgodności oferty z dokumentami zamówienia, niepowodujące istotnych zmian w treści oferty ‒ niezwłocznie
zawiadamiając o tym wykonawcę, którego oferta została poprawiona.
Celem ustawodawcy wprowadzającym powyższy przepis było niedopuszczenie do takiej sytuacji, aby doszło do
wyeliminowania z postępowania ofert, które co do zasady są merytorycznie poprawne, jednak zawierają niezamierzone,
nieistotne, błahe błędy, które nie wpływają w żaden sposób na możliwość poprawnego wykonania zamówienia. W ocenie
Izby, gdyby uznać, że w rozstrzyganej sprawie nie ma możliwości poprawienia omyłki, to doszłoby właśnie do takiej
sytuacji, że odrzuceniu podlegałaby oferta obarczona nieistotnymi uchybieniami, pozwalająca jednak na zgodne z
oczekiwaniami zamawiającego i prawidłowe wykonanie zamówienia.
Analiza ustalonego przez Izbę stanu faktycznego prowadzi do wniosku, że w przedmiotowej sprawie zostały wypełnione
przesłanki poprawienia oferty na podstawie art. 223 ust. 2 pkt 2 Pzp. Oferta przystępującego była bowiem dotknięta
oczywistą omyłką rachunkową, która miał charakter oczywisty.
Przystępujący w formularzu oferty podał wynagrodzenie kosztorysowe netto będące sumą wartości netto wskazanych w
trzech kosztorysach ofertowych. Następnie w formularzu ofertowym podał właściwą stawkę VAT 23%, jednakże
nieprawidłowo wyliczył wartość podatku i wartość oferty brutto.
Izba ustaliła, iż powyższe było związane z tym, iż w jednym z trzech kosztorysów tj. kosztorysie budowlanych
przystępujący przyjął niewłaściwą stawkę podatku VAT 22 %, która w obecnym stanie prawnym jest stawką nie
istniejącą.
Podkreślenia wymaga, że oczywistą omyłką rachunkową jest omyłka wynikająca z błędnej operacji rachunkowej na
liczbach. Stwierdzenie omyłki może mieć miejsce w sytuacji, w której przebieg działania matematycznego może być
prześledzony i na podstawie reguł rządzących tym działaniem możliwe jest stwierdzenie błędu w jego wykonaniu.
Omyłka rachunkowa ma charakter oczywisty nie tylko wtedy, gdy jest widoczna na pierwszy rzut oka. Dla uznania, że
omyłka rachunkowa ma charakter oczywisty, wystarczający jest fakt jej ustalenia podczas sprawdzania obliczeń zgodnie
z podanym przez zamawiającego
sposobem obliczenia ceny oferty oraz możliwość jej jednoznacznego stwierdzenia (tak wyrok KIO z dnia 28 lutego 2023
r. sygn. akt 414/23).
A zatem z powyższego wynika, że w przypadku stwierdzenia w ofercie wykonawcy oczywistych omyłek rachunkowych,
zamawiający zobowiązany jest je poprawić, co zamawiający w rozstrzyganej sprawie uczynił, a tym samym działanie
jego było zgodne z przepisami ustawy Pzp. W ofercie przystępującego nastąpił błąd w wyniku działania arytmetycznego.
Zamawiający posiadał wszystkie dane potrzebne do poprawienia błędu, a prawidłowe wyliczenia doprowadzały do
obliczenia właściwej ceny ofert.
Z analizy dokumentacji postępowania wynika ponadto, iż zamawiający w kosztorysach nie wymagał wskazania stawki
podatku VAT: „ Wykonawca określi w kosztorysie ofertowym ceny jednostkowe netto wraz z narzutami w postaci
kosztów pośrednich, kosztów zakupu i zysku (oprócz podatku VAT) na wszystkie roboty wymienione w przedmiarach”.
Zamawiający wskazał także jak należy prawidłowo wypełnić poszczególne wartości w formularzu cenowym: „W celu
uniknięcia błędnych zaokrągleń, w formularzu oferty należy wpisać wartość netto wynikającą z kosztorysów ofertowych i
od tej wartości policzyć podatek VAT i wartość brutto”. Wskazuje to również na to, iż wpisanie przez przystępującego w
jednym z kosztorysów błędnej, na dodatek nie istniejącej w obecnym stanie prawnym stawki VAT, ma znaczenie
irrelewantne dla rozpatrywanej sprawy.
Mając na uwadze powyższe, nie potwierdził się zarzut naruszenia art. 223 ust. 2 pkt 2 ustawy Pzp.
Nie potwierdził się również zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp, polegający na zaniechaniu przez
zamawiającego odrzucenia oferty, jeżeli zawiera błędy w obliczeniu ceny lub kosztu.
Z błędem w obliczeniu ceny lub kosztu mamy do czynienia wówczas, gdy doszło do błędu co do prawidłowego ustalenia
stanu faktycznego. Sytuacja tak może mieć miejsce, chociażby w przypadku w której cena oferty nie obejmuje całego
przedmiotu zamówienia, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Należy mieć na uwadze, że błędy w obliczeniu ceny
nie mogą być poprawiane i mają charakter nieusuwalny. Błąd w obliczeniu ceny oferty, do którego ma zastosowanie art.
226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp, nie jest błędem rachunkowym, lecz błędem polegającym na wadliwym doborze przez
wykonawcę poszczególnych elementów mających wpływ na właściwe obliczenie ceny.
Zatem z błędem w obliczeniu ceny skutkującym odrzuceniem oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp
mamy do czynienia wyłącznie wówczas, gdy nie można go zakwalifikować jako omyłki rachunkowej, możliwej do
poprawienia zgodnie z art. 223 ust. 2 pkt 2 Pzp. Rachunkowa omyłka ma miejsce, wówczas gdy pomimo zastosowana
prawidłowej stawki podatku VAT, wyliczona w ten sposób kwota podatku VAT jest nieprawidłowa, co w konsekwencji
prowadzi do błędnego wyliczenia wartości brutto.
W niniejszym stanie faktycznym Izba uznała, że zamawiający prawidłowo zakwalifikował omyłkę w formularzu ofertowym
złożonym przez przystępującego, jako omyłkę rachunkową, którą należało poprawić zgodnie z art. 223 ustawy ust. 2 pkt
2 ustawy Pzp. Poprawienie tej omyłki wymagało wyłącznie od zamawiającego dokonania właściwych działań
matematycznych. Takiej omyłki nie można więc uznać za błąd w obliczeniu ceny skutkujący odrzuceniem oferty
przystępującego.
Konieczność poprawienia omyłki wynika wprost z ustawy i ma zastosowanie niezależnie od tego, czy zamawiający
przewidział poprawianie omyłek w warunkach zamówienia lub ogłoszeniu. Zgodnie z art. 223 ust. 2 pkt 2 ustawy Pzp
zamawiający poprawia w ofercie oczywiste omyłki rachunkowe, z uwzględnieniem konsekwencji rachunkowych
dokonanych poprawek, niezwłocznie zawiadamiając o tym wykonawcę, którego oferta została poprawiona.
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy, wskazać należy, że instytucja przewidziana w art. 223 ust.
2 pkt 2 ustawy Pzp została przez zamawiającego zastosowana prawidłowo, jak również nie doszło do naruszenia art.
226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp, co ostatecznie przesądziło o bezzasadności zarzutów odwołującego.
Wobec niestwierdzenia naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy, odwołanie podlegało oddaleniu.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sprawy na podstawie art. 557, art. 574 i art. 575 ustawy Pzp
oraz w oparciu o przepisy § 8 ust. 2 pkt 1) w związku z § 2 ust. 1 pkt 2) w zw. z § 5 pkt 1) lit. a) oraz pkt 2 lit. b)
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów
postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości wpisu od odwołania (Dz. U. poz. 2437).
Przewodnicząca: ………………….………..