Sygn. akt: KIO 2740/23, KIO 2756/23
WYROK
z dnia 10 października 2023 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący:Przemysław Dzierzędzki
Protokolant:Piotr Cegłowski
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2023 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej
Izby Odwoławczej:
1)w dniu 18 września 2023 r. przez wykonawcę A. S., prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą z
siedzibą w Dobrym Mieście (sygn. akt KIO 2740/23),
2)w dniu 18 września 2023 r. przez wykonawcę Usługi Transportowe K. K. sp. z o.o. w Olsztynie (sygn. akt KIO
2756/23)
w postępowaniu prowadzonym przez Gmina Budry z siedzibą w Budrach
orzeka:
1.oddala odwołanie wniesione w sprawie o sygn. akt KIO 2740/23,
2.oddala odwołanie wniesione w sprawie o sygn. akt KIO 2756/23,
3.kosztami postępowania w sprawie o sygn. akt KIO 2740/23 obciąża wykonawcę A. S., prowadzącą jednoosobową
działalność gospodarczą z siedzibą w Dobrym Mieście i:
3.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 7.500 zł 00 gr (słownie: siedmiu tysięcy pięciuset
złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę A. S., prowadzącą jednoosobową działalność
gospodarczą z siedzibą w Dobrym Mieście tytułem wpisu od odwołania,
4.kosztami postępowania w sprawie o sygn. akt KIO 2756/23 obciąża wykonawcę Usługi Transportowe K. K. sp. z
o.o. w Olsztynie i:
4.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 7.500 zł 00 gr (słownie: siedmiu tysięcy pięciuset
złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę Usługi Transportowe K. K. sp. z o.o. w Olsztynie
tytułem wpisu od odwołania.
Stosownie do art. 579 i 580 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz.
1605) na niniejszy wyrok - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa
Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.
Przewodniczący:………………….…
Sygn. akt: KIO 2740/23, KIO 2756/23
Uzasadnie nie
Gmina Budry z siedzibą w Budrach, zwana dalej „zamawiającym”, prowadzi postępowanie o udzielenie
zamówienia na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z
2023 r. poz. 1605), zwanej dalej „ustawą Pzp” lub „Pzp”, którego przedmiotem jest „dowożenie uczniów do szkół w
gminie Budry od 01.09.2023 r. do 30.06.2024 r. na podstawie zakupu biletów miesięcznych”.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało zamieszczone w Biuletynie Zamówień Publicznych 5 lipca 2023 r., nr 2023/BZP
00290806.
Wobec czynności i zaniechań zamawiającego w ww. postępowaniu w dniu 18 września 2023 r. do Prezesa
Krajowej Izby Odwoławczej wnieśli swoje odwołania:
1) wykonawca A. S., prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą z siedzibą w Dobrym Mieście (sygn. akt KIO
2740/23), zwana dalej także „odwołującym I”,
2)wykonawca Usługi Transportowe K. K. sp. z o.o. w Olsztynie (sygn. akt KIO 2756/23), zwany dalej „odwołującym II”.
Odwołujący I zarzucił zamawiającemu naruszenie:
1)art. 226 ust. 1 pkt 2 lit a), art. 226 ust. 1 pkt 7, w związku z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP, w związku z art. 3 ust. 1
ustawy z dn. 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2022 poz. 1233) oraz art. 6 ust. 1 pkt
7 ustawy z dn. 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. 2023 poz. 1689) poprzez odrzucenie
jego oferty pomimo, iż nie złożył on oferty w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji, w szczególności nie zawarł z
jakimkolwiek wykonawcą porozumienia,
2)art. 255 pkt 2 ustawy Pzp poprzez niezasadne unieważnienie postępowania pomimo, iż Zamawiający powinien był
dokonać wyboru jego oferty.
Odwołujący I wniósł o nakazanie zamawiającemu:
1)unieważnienie czynności unieważnienia postępowania,
2)dokonania ponownej oceny i badania ofert, z uwzględnieniem swej oferty.
W uzasadnieniu odwołania odwołujący I wskazał, że zamawiający odrzucił jego ofertę i wykonawcy Usługi
Transportowe K. K. Sp. z o.o. (dalej UTKK Sp. z o.o.) na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit a), art. 226 ust. 1 pkt 7, w
związku z art. 108 ust 1 pkt. 5 ustawy PZP w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dn. 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu
nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2022 poz. 1233) oraz art.6 ust.1 pkt 7 ustawy z dn. 16 lutego 2007 r. o ochronie
konkurencji i konsumentów (Dz. U. 2023 poz. 1689). Odwołujący I wskazał, że nie zgadza się z czynnością
zamawiającego i zaprzecza jakoby był w grupie kapitałowej z innym wykonawcą, jak również aby zawarł z tym
wykonawcą jakiekolwiek porozumienie.
Odwołujący I podniósł, że Zamawiający zastosował przesłankę wykluczenia, o której mowa w art. 108 ust. 1 pkt 5
ustawy Pzp sugerując jakoby on i UTKK Sp. z o.o. pozostawały w grupie kapitałowej, a ponadto zastosował art. 226 ust.
1 pkt 7 ustawy Pzp twierdząc, że wykonawcy zawarli porozumienie stanowiące czyn nieuczciwej konkurencji.
Zdaniem odwołującego I uzasadnienie Zamawiającego pozostaje obok faktycznych przesłanek wynikających z art.
108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp. Zamawiający bowiem nie referuje w uzasadnieniu zarzutu do rozumienia grupy kapitałowej
wedle obowiązującej ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 275
z późn. zm.) lecz wskazuje jedynie, że sam fakt posiadania powiązań rodzinnych i osobowych.
Odwołujący I argumentował, że zgodnie z art. 4 pkt 14 uokik przez grupę kapitałową rozumie się wszystkich
przedsiębiorców, którzy są kontrolowani w sposób bezpośredni lub pośredni przez jednego przedsiębiorcę, w tym
również tego przedsiębiorcę. Tym samym grupę kapitałową tworzą przedsiębiorca dominujący i przedsiębiorcy zależni.
Zdaniem odwołującego I dla stwierdzenia istnienia grupy kapitałowej zasadniczym pozostaje fakt sprawowania kontroli
nad przedsiębiorcą zależnym, co wymaga również wykazania, że mamy do czynienia z posiadaniem pozycji dominującej
i zależnej przedsiębiorców. Jeśli warunki te są spełnione możliwe jest zakwalifikowanie wykonawców jako pozostających
w tej samej grupie kapitałowej.
Odwołujący I argumentował także, że z punktu widzenia prowadzonej analizy ważne jest również ustalenie czym jest
przejęcie kontroli. Art. 4 pkt 4 ustawy uokik zawiera definicję tego pojęcia. Stosownie do tego przepisu przez przejęcie
kontroli należy rozumieć uzyskanie przez przedsiębiorcę wszelkich form bezpośrednich lub pośrednich uprawnień, które
osobno albo łącznie, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiają wywieranie
decydującego wpływu na innego przedsiębiorcę lub przedsiębiorców. Odwołujący I wskazywał, że w ustawie o ochronie
konkurencji i konsumentów występuje 6 przypadków, w których dochodzi do przejęcia kontroli, a mianowicie:
- dysponowanie bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym
zgromadzeniu, także jako zastawnik albo użytkownik, bądź w zarządzie innego przedsiębiorcy (przedsiębiorcy
zależnego), także na podstawie porozumień z innymi osobami,
- uprawnienie do powoływania lub odwoływania większości członków zarządu lub rady nadzorczej innego przedsiębiorcy
(przedsiębiorcy zależnego), także na podstawie porozumień z innymi osobami,
- członkowie zarządu lub rady nadzorczej przedsiębiorcy stanowią więcej niż połowę członków zarządu innego
przedsiębiorcy (przedsiębiorcy zależnego),
- dysponowanie bezpośrednio lub pośrednio większością głosów w spółce osobowej zależnej albo na walnym
zgromadzeniu spółdzielni zależnej, także na podstawie porozumień z innymi osobami,
- prawo do całego albo do części mienia innego przedsiębiorcy (przedsiębiorcy zależnego),
- umowa przewidująca zarządzanie innym przedsiębiorcą (przedsiębiorcą zależnym) lub przekazywanie zysku przez
takiego przedsiębiorcę.
Zdaniem odwołującego I wyłącznie dwie ostatnie przesłanki mogą być potencjalnie adekwatne do sytuacji
przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą z jaką mamy do czynienia w niniejszym
postępowaniu jednak żadna z tych okoliczności nie występuje w przypadku relacji wykonawców A. S. i UTKK Sp. z o.o..
Według odwołującego I Zamawiający w ogóle nie wykazał w uzasadnieniu odrzucenia oferty jakie okoliczności
wskazują na pozostawanie wykonawców w grupie kapitałowe, w szczególności nie twierdził jakoby jeden przedsiębiorca
miał prawo choćby do części mienia drugiego wykonawcy, w ogóle nie wskazał również który z przedsiębiorców miałby
być podmiotem zależnym. Zdaniem odwołującego I Zamawiający również nie wykazał, czy choćby nie uprawdopodobnił,
aby jeden z wykonawców miał z drugim zawartą jakąkolwiek umowę przewidującą zarządzanie jego przedsiębiorstwem
czy aby przekazywał zysk. Zamawiający powołał jedynie fakt, iż A. S. jest pełnomocnikiem jednak nie UTKK Sp. z o.o.,
składającej ofertę ale pełnomocnikiem dla jednoosobowej działalności pana S., co nie ma związku ze sprawą i oceną
istnienia grupy kapitałowej.
Odwołujący I oświadczał, że żadna z ww. okoliczności nie zaistniała w jego relacji z UTKK Sp. z o.o. Wskazywał,
że wykonawcy prowadzą odrębną działalność, pod innym adresem i nie ustalają wspólnie warunków na jakich będą
składać oferty i w jakich postępowaniach będą brać udział. Wykonawcy kierują się własną swobodą i wolnością decyzji w
tym zakresie gdyż żaden z nich nie jest związany opinią drugiego i nie ma decydującego wpływu na prowadzoną
działalność czy zarządzanie majątkiem. Paradoksalnie, wykonawcy aby mieć pewność, że nie spotkają się z zarzutem
wzięcia udziału w jednym postępowaniu musieliby dokonywać porozumienia polegającego na ustaleniu, który wykonawca
ma wziąć udział w którym postępowaniu co z kolei mogłoby być poczytane za niedozwolone dzielenie rynku.
Zdaniem odwołującego I nie istnieje więc przepis, który by ograniczał swobodę działalności gospodarczej na tej
podstawie, że dwaj przedsiębiorcy są powiązani więzami rodzinnymi. Umocowanie do prowadzenia działalności na
zasadzie swobody wynika z Konstytucji RP i odebranie przedsiębiorcom powiązanym rodzinnie tej możliwości stałoby w
sprzeczności z ustawą zasadniczą.
Zdaniem odwołującego I, dla stwierdzenia istnienia grupy kapitałowej konieczne byłoby wykazanie przez
Zamawiającego istnienia takiego powiązania między przedsiębiorcami A. S. i UTKK Sp. z o.o., które pozwalałoby
stwierdzić ten rodzaj zależności, w którym można przypisać rolę przedsiębiorcy dominującego oraz zależnego. Według
odwołującego I Zamawiający w swojej argumentacji w ogóle nie odniósł się zaś to tej definicji i nie wykazał jakoby
podmioty te posiadały jakikolwiek stosunek zależności. Ustalenie, iż wykonawcy są w grupie kapitałowej powinno być
pierwszą z czynności jakie podejmuje Zamawiający jeśli rozważa zastosowanie art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp.
Zdaniem odwołującego I nie można przyjąć domniemania o istnieniu porozumienia między wykonawcami jeśli nie
są w grupie kapitałowej. Więzy rodzinne – samodzielnie – nie przesądzają o przynależności do takiej grupy.
W ocenie odwołującego I nie wchodzi on w skład grupy kapitałowej z UTKK Sp. z o.o., gdyż prowadzi osobną
działalność choć w tej samej branży, do czego na mocy art. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców
(t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 221) ma prawo i nie jest kontrolowany przez żaden podmiot ani bezpośrednio ani pośrednio w
rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów czy też nie ma choćby prawa do całego albo części
mienia innego wykonawcy, o czym traktuje art. 4 pkt 4 lit. e i f ww. ustawy. Istotne jest, że tego typu powiązania nie
zachodzą, gdyż przedsiębiorcy są wobec siebie całkowicie niezależni. Odwołujący I wskazał, że również na etapie
składania oferty samodzielnie podjął decyzję dotyczącą tego, że będzie ubiegał się o udzielenie zamówienia publicznego,
a okoliczności przeciwne nie zostały choćby uprawdopodobnione przez Zamawiającego, który w uzasadnieniu w ogóle
nie podjął argumentacji na ten temat wskazując na wątpliwe poszlaki.
Odnosząc się zaś do samej tezy o istnieniu porozumienia, odwołujący I wskazał, że również w tym zakresie
Zamawiający nie wykazał jego istnienia.
Zdaniem odwołującego I brak reakcji na wezwanie lub nie przedłużenie terminu składania ofert jest częstym
zjawiskiem wśród wykonawców i w tej konkretnej sytuacji mógł być powodowany wieloma czynnikami, zupełnie
niezależnymi od Odwołującego. W szczególności należy zwrócić uwagę na fakt, że w branży transportowej wszystkie
Gminy publikują postępowania jednocześnie, a co za tym idzie bardzo częste jest, iż po wyłonieniu wykonawcy w
kolejnym postępowaniu nie ma on już zasobów, alby zrealizować umowę z takim zamawiającym, gdyż do czasu jego
wyboru podpisał już kilka innych umów. Z tego powodu, żaden rozsądny przedsiębiorca nie weźmie na siebie
zobowiązania, którego nie będzie w stanie wykonać.
Odnosząc się zaś, do poszlak, na których Zamawiający oparł rozstrzygnięcie należy odwołujący I wskazywał, jak
niżej.
1.
Lokalizacja wykonawców i podobny rodzaj działalności
- oba podmioty tj. Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. oraz Firma A. S. prowadzą działalność gospodarczą w bliskiej
lokalizacji Olsztyn – Dobre Miasto.
bezspornym jest też fakt, że ww. podmioty prowadzą tożsamą rodzajowo działalność
gospodarczą - przewóz osób, wielokrotnie startują w tych samych przetargach o dowożenie uczniów,
Zdaniem odwołującego I oczywistym jest, że powołana przez Zamawiającego okoliczność bliskiej lokalizacji
zawsze będzie wspólnym mianownikiem wykonawców realizujących usługi podobne, do tych stanowiących przedmiot
zamówienia a więc transportu na terenie danej, konkretnej gminy. Nie byłoby opłacalne, aby Gminę Budry obsługiwał
wykonawca z województwa podkarpackiego czy nawet mazowieckiego. Skoro przewozy mają być regularnie
świadczone w określonej lokalizacji to naturalne jest, że o takie zamówienie konkurują wykonawcy w najbliższej okolicy.
Z kolei podobny profil jego działalności i spółki UTKK to również wspólny mianownik wielu wykonawców, również
tych na rynku lokalnym. Poza wszystkim Odwołujący I ponownie podkreślał, że niezgodne z Konstytucją byłoby
ograniczanie prawa przedsiębiorcy do prowadzenia działalności podobnej do działalności członków rodziny, a zakaz taki
nie wynika z żadnego aktu, w szczególności z ustawy o zakazie nieuczciwej konkurencji.
2.
Współpraca pomiędzy wykonawcami
- podmioty wspierają siebie na rynku udostępniając swoje zasoby pomiędzy firmami,
Zdaniem odwołującego I użyczanie zasobów przez wykonawców stanowi prawo wykonawcy, z którego dowolnie
może korzystać. Zwyczajowo użyczanie zasobów następuje od podmiotów, które się znają, współpracują ze sobą stale i
mają do siebie zaufanie. Zachowanie takie, które znajduje podstawę w obowiązujących przepisach ustawy Pzp nie może
więc być źródłem negatywnych konsekwencji wobec wykonawcy, który z tej instytucji skorzystał. Skoro sytuacja
podmiotu trzeciego i jego zasobów były dobrze znane Odwołującemu to nie było przeszkód, aby skorzystać z
doświadczenia tego podmiotu.
3.
Powiązania rodzinne i osobowe
- podmioty są powiązane rodzinnie
Zdaniem odwołującego I powiązania rodzinne zostały szeroko omówione wyżej, zaś podsumowując można
stwierdzić, że pokrewieństwo samo w sobie nie stanowi wystarczającej podstawy, aby uznać, że wykonawcy zawarli
porozumienie czy są w grupie kapitałowej.
- podmioty są powiązane osobowo - Pan M. S. jest członkiem zarządu firmy Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. Pan M.
S. jest właścicielem firmy Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o., następnie jako właściciel firmy Transport Osobowy S. M.
S. oddaje do dyspozycji niezbędne zasoby na potrzeby wykonania niniejszego postępowania firmie A. S.,
Zdaniem odwołującego I fakt pełnienia funkcji członka zarządu i wspólnika a jednocześnie użyczenie zasobów
przez Pana S. osobiście został przez Zamawiającego oceniony negatywnie, chodź jest to zupełnie bezpodstawne.
Pokrewieństwo osoby występującej w tych rolach w spółce konkurencyjnej z Panią A. S. nie jest okolicznością, która
potwierdza zawarcie porozumienia. Zdaniem odwołującego I osoby te działają w podobnej branży jednak Zamawiający
nie wykazał, że sporządzały wspólnie ofertę a tym samym nie uprawdopodobnił istnienia owego porozumienia.
4. pełnomocnictwo dla Pani A. S.
- Pani A. S. jest pełnomocnikiem w firmie Transport Osobowy S. M. S. i jakkolwiek nie jest zabronione działanie na
jednym rynku podmiotów powiązanych osobowo czy gospodarczo, to powyższe okoliczności wskazują na istnienie
prawdopodobieństwa wymiany pomiędzy nimi istotnych informacji gospodarczych, które przy wystąpieniu dodatkowych
okoliczności może uzasadniać podejrzenie naruszenia konkurencji
Zdaniem odwołującego I konieczność wpisania Pani A. S. jako pełnomocnika do jednoosobowej działalności
gospodarczej Pana M. S. zaistniała jednorazowo na potrzeby konkretnej sytuacji – wynikała ona wyłącznie z tego, że w
pewnym okresie czasu stało się konieczne, aby ktoś inny, poza właścicielem posiadał możliwość dostępu do systemu
CEIDG w celu dokonywania zmian w systemie. Pełnomocnictwo to zostało już odwołane i nie upoważniało do zarządu
działalnością M. S., czy zaciągania jakichkolwiek zobowiązań. Miało ono walor jedynie techniczny – do obsługi portalu
CEIDG.
5. Udział Odwołującego w innych postępowaniach
- zamawiający przeanalizował również przetargi z ubiegłych lat i zachowania przedsiębiorców w tych przetargach pod
przesłanką rozstawiania ofert i braku możliwości rozstrzygnięcia przetargu (…)
Odnosząc się do wskazywanych przez Zamawiającego innych postępowań przetargowych odwołujący I zwracał
uwagę, że istniało w przeszłości również wiele postępowań prowadzonych przez obecnego Zamawiającego, w których
wybierany był wykonawca znajdujący się na pierwszym miejscu w rankingu oceny ofert, co przeczy tezie o
zorganizowanym procederze odstępowania od zamówień na rzecz droższej oferty. Odwołujący I argumentował, że w
przypadku zmowy przetargowej zliberalizowane jest podejście do dowodzenia – dopuszcza się bowiem samo
uprawdopodobnienie istnienia przesłanek ustawowych, jednak bardziej tolerancyjne dowodzenie zmowy przetargowej,
nie może opierać się na tzw. poszlakach, co zastosował Zamawiający w niniejszym postępowaniu.
Odwołujący I podniósł, że zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp odrzuceniu podlega oferta, która "została złożona w
warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej
konkurencji". Stosownie zaś do art. 3 ust. 1 u.z.n.k., "czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem
lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta". Zdaniem odwołującego I
Zamawiający nie wykazał poprzez wiarygodne przesłanki, iż jego działanie zagrażało lub naruszało interes innego
przedsiębiorcy lub klienta. Zamawiający w nawiązaniu do treści art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i
konsumentów nie wykazał również by jego działanie polegało na uzgadnianiu warunków składanych ofert, w
szczególności zakresu prac lub ceny.
Zdaniem odwołującego I Zamawiający w konsekwencji nie wykazał przesłanek, o których mowa tak w art. 108 ust.
1 pkt 5 ustawy Pzp, jak również w art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp.
KIO 2756/23
Odwołujący II zarzucił zamawiającemu naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Pzp, art. 226 ust. 1 pkt 7
ustawy Pzp w związku z art. 108 ust 1 pkt 5 ustawy Pzp w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dn. 16 kwietnia 1993 r. o
zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2022 poz. 1233) oraz art. 6 ust.1 pkt 7 ustawy z dn. 16 lutego 2007 r. o
ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. 2023 poz. 1689) przez odrzucenie oferty jego i przypisanie mu, że zawarł z
innymi wykonawcami porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji oraz jego oferta została złożona w warunkach
czynu nieuczciwej konkurencji, w sytuacji gdy działania podejmowane przez niego mieściły się w granicach stosowania
art. 123 ustawy Pzp oraz ponadto nie miały na celu zakłócenia konkurencji lub popełnienia czynu nieuczciwej konkurencji.
Odwołujący II wniósł o nakazanie zamawiającemu:
1) unieważnienia decyzji o unieważnieniu postępowania;
2) powtórzenia badania i oceny ofert z uwzględnieniem jego oferty w zakresie postawionego zarzutu oraz
wyeliminowanie z podstawy prawnej i faktycznej odrzucenia jego oferty art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Pzp, art. 226 ust.
1 pkt 7 ustawy Pzp w związku z art. 108 ust 1 pkt 5 ustawy Pzp w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dn. 16 kwietnia 1993 r.
o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2022 poz. 1233) oraz art. 6 ust.1 pkt 7 ustawy z dn. 16 lutego 2007 r. o
ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. 2023 poz. 1689).
W uzasadnieniu odwołania odwołujący II wskazał, że Zamawiający w dniu 21 lipca 2023 r. wezwał wykonawcę
go, którego oferta została oceniona najwyżej, do złożenia podmiotowych środków dowodowych, w tym wykazu usług
wykonanych w okresie ostatnich trzech lat (zgodnie z Załącznik nr 4 do SW Z). W odpowiedzi na to wezwanie złożył on
wykaz wykonanych usług, w którym wskazał usługę dowozu dzieci do szkół i gimnazjum w gminie Budry w okresie
1.09.2018 r. – 30.06.2019 r.
Zamawiający pismem z dnia 28 lipca 2023 r. wezwał go do złożenia wyjaśnień w zakresie złożonych
podmiotowych środków dowodowych. Zamawiający wskazał, iż podany przez wykonawcę wykaz usług zawierający
jedną pozycję, która obejmowała okres wykonywania usługi od 01.09.2018 r. do 30.06.2019 r., wykracza poza okres
wskazany w SWZ i tym samym nie spełnia postawionych wymagań w SWZ Rozdziale VIII ust. 2 pkt 4 lit. a.
Odwołujący II argumentował, że w uzupełnieniu w dniu 2 sierpnia 2023 r. wskazał ponownie ten sam wykaz usług,
tym samym nie potwierdził złożonymi dokumentami, iż spełnienia ww. warunek udziału w postępowaniu.
Ponadto Zamawiający powziął wątpliwość, czy dwóch Wykonawców, którzy złożyli odrębne oferty w niniejszym
postępowaniu, tj. on oraz FIRMA A. S. nie należą do tej samej grupy kapitałowej lub czy nie zawarli porozumienia
mającego na celu zakłócenia konkurencji. Ponadto Zamawiający w dniu 9.08.2023 r. wystąpił do wszystkich
wykonawców z wnioskiem o przedłużenie terminu związania ofertą. W wyznaczonym terminie nie złożył on stosownego
oświadczenia.
Odwołujący II podniósł, że odrzucenie jego oferty w zakresie wskazanym w ww. zarzucie było podjęte całkowicie
bezzasadnie i bezpodstawnie. Argumentował, że Zamawiający na stronach od 4 do 6 informacji o odrzuceniu oferty
cytuje szereg wyroków, które oceniają przesłanki zmowy cenowej zarówno przez KIO, sądy powszechne i sądy
administracyjne, jednak podejmuje argumentację w całkowitym oderwaniu od wyjaśnień składanych przez niego w ww.
postępowaniu.
W pierwszej kolejności odwołujący II wskazał, że zgodnie z treścią art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp z postępowania o
udzielenie zamówienia wyklucza się wykonawcę jeżeli zamawiający może stwierdzić, na podstawie wiarygodnych
przesłanek, że wykonawca zawarł z innymi wykonawcami porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji, w
szczególności jeżeli należąc do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie
konkurencji i konsumentów, złożyli odrębne oferty, oferty częściowe lub wnioski o dopuszczenie do udziału w
postępowaniu, chyba że wykażą, że przygotowali te oferty lub wnioski niezależnie od siebie.
Zdaniem odwołującego II aby stwierdzić naruszenie art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp konieczne jest wykazanie
zaistnienia wszystkich opisanych w nim przesłanek.
Odnosząc się ściśle do uzasadnienia podstaw odrzucenia zawartych w informacji o odrzuceniu ofert i unieważnieniu
postępowania z dnia 11.09.2023 r. odwołujący II:
1) przeczył twierdzeniom Zamawiającego jakoby w przedmiotowym postępowaniu zaistniały symptomy zmowy
przetargowej;
2) przeczył twierdzeniom Zamawiającego jakoby pomiędzy podmiotami, tj. nim oraz A. S. istniało prawdopodobieństwo
wymiany istotnych informacji gospodarczych, które przy wystąpieniu dodatkowych okoliczności może uzasadniać
podejrzenie naruszenia konkurencji;
3) przeczył twierdzeniom Zamawiającego jakoby ww. podmioty uczestniczyły w procederze rozstawiania ofert i
utrudniania możliwości rozstrzygnięcia postępowania, w tym przedmiotowego postępowania;
4) przeczył twierdzeniom Zamawiającego jakoby zrealizował on w Gminie Lipka zamówienie dowozu uczniów do szkół,
gdzie średnia ilość zakupywanych biletów miesięcznych przez gminę Lipka w okresie od 01.09.2022 do 30.06.2023
wynosiła ok 300 szt. a wartość zakupionych biletów w tym okresie wynosiła 345 689,66 zł brutto – prawdą jest, że
umowa jest w trakcie realizacji i jej termin realizacji upływa 31.12.2023 r.
5) potwierdził ustalenia Zamawiającego jakoby zrealizował on w Gminie Jonkowo, dowóz uczniów do szkół w latach
2020/2021 jako operator transportu publicznego. Średnia ilość zakupywanych biletów miesięcznych przez gminę
Jonkowo wynosiła ok 219 szt. a orientacyjna wartość zakupionych biletów wynosiła ok. 90 tys. zł;
6) przeczył twierdzeniom Zamawiającego jakoby on samodzielnie na dzień składania ofert posiadał doświadczenie
wymagane przez Zamawiającego w warunku udziału w postępowaniu;
7) przeczył twierdzeniom Zamawiającego jakoby analiza okoliczności faktycznych sprawy pozwalała na wyciągnięcie
jednoznacznego wniosku, że on oraz Firma A. S. zawarli porozumienie, którego celem było zakłócenie konkurencji w
ww. postępowaniu poprzez doprowadzenie do sytuacji, w której Zamawiający, na skutek działań podjętych przez ww.
wykonawców, nie mógłby wybrać oferty przedstawiającej najkorzystniejszy bilans ceny i innych kryteriów oceny ofert,
a zarazem mającej najniższą cenę (po rezygnacji firmy Transport Osobowy J. W.) i zmuszony był do dokonania
wyboru oferty najdroższej, tj. Firmy A. S.;
8) przeczył twierdzeniom Zamawiającego jakoby analiza okoliczności faktycznych sprawy pozwalała na wyciągnięcie
jednoznacznego wniosku, że on oraz Firma A. S. zawarli porozumienie, którego celem było zakłócenie konkurencji w
ww. postępowaniu.
Odwołujący II podniósł, że nie jest sporne, że on złożył na potwierdzenie warunku wiedzy i doświadczenia ten sam
wykaz usług – podpisany w dniu 24.07.2023 r. przez W. W. (prokurenta) oraz podpisany w dniu 2.08.2023 r. przez K. K.
(członka zarządu).
Odwołujący II dodał, że ofertę złożył i podpisał W. W. – prokurent Spółki. Argumentował, że Prokurent Spółki posiada
umocowanie do samodzielnego prowadzenia wszelkich czynności związanych z ubieganiem się przez Spółkę o
udzielenie zamówień publicznych oraz nie ma obowiązku konsultacji z zarządem czynności związanych z udziałem w
postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego. Wszelkie jego decyzje są samoistne.
Odwołujący II argumentował, że nie jest sporne, że on został wezwany do wyjaśnienia oświadczenia o
przynależności braku przynależności do tej samej grupy kapitałowej z wykonawcami, którzy złożyli odrębne oferty w
niniejszym postępowaniu pismem z dnia 4.08.2023 r. Wskazał, że na ww. pismo złożył odpowiedź pismem z dnia
4.08.2023 r., w którym oświadczył, że nie należy do tej samej grupy kapitałowej z wykonawcami, którzy złożyli oferty w
przedmiotowym postępowaniu i nie zawarli ze sobą porozumienie mającego na celu zakłócenie konkurencji.
Odwołujący II podkreślał, że referencje K. K., które wykazał on przy potwierdzeniu spełnienia warunków udziału w
postępowaniu, choć ostatecznie nie zostały one uznane, nie były to referencje podmiotu trzeciego w rozumieniu ustawy
Pzp. K. K. sprzedał zorganizowaną część przedsiębiorstwa na rzecz niego (umowa z dnia 25 lipca 2022 r.), co dawało
Spółce uprawnienie do posługiwania się ww. referencjami jak swoimi. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu
Najwyższego (uchwała SN w sprawie III CZP 45/08) zbycie przedsiębiorstwa oznacza szereg sukcesji singularnych.
Ponadto Odwołujący II argumentował, że ofercie nie wskazał, że będzie korzystał z podwykonawcy, w tym potencjału
podmiotu trzeciego. Argumentował, że w świetle art. 123 ustawy Pzp uprawnienie wykonawców biorących udział w
postępowaniu do posłużenia się zasobami podmiotu trzeciego jest ograniczone w czasie, tj. przysługuje jedynie do
upływu terminu składania ofert albo wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Zdaniem odwołującego II
oznacza to, że wykonawca, który składając ofertę albo wniosek, potwierdzał w danym zakresie warunki udziału w
postępowaniu albo kryteria selekcji za pomocą własnego potencjału, nie może – w odpowiedzi na wezwanie do złożenia,
poprawienia lub uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych, o którym mowa w art. 128 ust. 1 PZP – powołać się
na zasoby podmiotu trzeciego.
Ponadto odwołujący II argumentował, że uprawnienie do powołania się na zdolności lub sytuację podmiotów
udostępniających zasoby po upływie tego terminu ograniczone jest do zakresu, w którym wykonawca na etapie składania
wniosków albo ofert korzystał z udostępnianych zasobów.
Odwołujący II argumentował, że Zamawiający postawił warunek udziału postępowaniu o treści: W Rozdziale VIII ust. 2
pkt 4 lit. a SW Z „Wykonawca posiada wiedzę i doświadczenie, tj. w okresie ostatnich 3 lat przed upływem terminu
składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności gospodarczej jest krótszy - w tym okresie, wykonał co najmniej 1
usługę dowozu/ dostawę biletów dla minimum 100 uczniów do szkół przez okres co najmniej 1 roku szkolnego lub 1 roku
kalendarzowego, o wartości rocznej nie mniejszej niż 100 000,00 zł.”.
Zdaniem odwołującego II twierdzenia Zamawiającego zawarte w informacji o odrzuceniu jego oferty jakoby
zrealizował w Gminie Lipka zamówienie dowozu uczniów do szkół, gdzie średnia ilość zakupywanych biletów
miesięcznych przez gminę Lipka w okresie od 01.09.2022 do 30.06.2023 wynosiła ok 300 szt. a wartość zakupionych
biletów w tym okresie wynosiła 345 689,66 zł brutto mija się z prawdą, bowiem przedmiotowa umowa jest w takcie
realizacji, a termin upływa 31.12. 2023 r. (§ 2 ust. 2 umowy).
Biorąc pod uwagę powyższe, Odwołujący II argumentował, że nie mógł wykazać przedmiotowej umowy w ramach
wymaganych referencji w przedmiotowym postepowaniu. Ponadto odwołujący II potwierdzał ustalenia Zamawiającego
jakoby Usługi Transportowe K. K. (jednoosobowa działalność gospodarcza) zrealizował w Gminie Jonkowo, dowóz
uczniów do szkół w latach 2020/2021 jako operator transportu publicznego. Potwierdzał również, że średnia ilość
zakupywanych biletów miesięcznych przez gminę Jonkowo wynosiła ok 219 szt. a orientacyjna wartość zakupionych
biletów wynosiła ok. 90 tys. zł.
Odwołujący II argumentował, że biorąc pod uwagę warunek udziału w postępowaniu, który dotyczył: „...wykonał co
najmniej 1 usługę dowozu/ dostawę biletów dla minimum 100 uczniów do szkół przez okres co najmniej 1 roku szkolnego
lub 1 roku kalendarzowego, o wartości rocznej nie mniejszej niż 100 000,00 zł.” – referencje Gminy Jonkowo również nie
mogły zostać przedstawione do potwierdzenia ww. warunku udziału w postępowaniu.
Zdaniem odwołującego II, Zamawiający odrzucił jego ofertę i przypisał mu, że zawarł z innymi wykonawcami
porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji oraz jego oferta została złożona w warunkach czynu nieuczciwej
konkurencji. Podkreślał, że powyższa czynność była nadmierną sankcją podjętą w postępowaniu o udzielenie
zamówienia. Zamawiający ocenił, że brak uzupełnienia wykazu usług na potwierdzenie postawionego warunku udziału w
postępowaniu oraz brak przedłużenia terminu związania ofertą to działanie nacechowane utrudnianiem uczciwej
konkurencji.
Mając na uwadze powyższe, Odwołujący II uważał, że odrzucenie jego oferty i przypisanie mu winy umyślnej z tytułu
zmowy przetargowej nie można ocenić inaczej niż jako próbę odwetu i represji na nim. Według odwołującego II
Zamawiający całkowicie pomija przepisy art. 123 ustawy Pzp oraz formułuje domniemania zmowy cenowej niepopartej
dowodami faktycznie odnoszącymi się do przedmiotowej sprawy.
Zdaniem odwołującego II podstawy do uznania działania Wykonawców jako zmowę lub utrudnianie uczciwej
konkatencji nie dają powiązania rodzinne. Zdaniem odwołującego II podstawami tymi nie są niewiarygodne przesłanki.
Przesłanki te muszą dotyczyć danego postępowania a nie postępowań uprzednio prowadzonych u Zamawiającego lub
postępowań u innych Zamawiających.
Odwołujący II podkreślał, że żadne z wymienionych zachowań, które miały miejsce w przedmiotowym postępowaniu,
nie jest zachowaniem nadzwyczajnym, niewystępującym w toku postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, a ich
wystąpienie (pojedynczo czy kumulatywnie) w żadnym wypadku nie może świadczyć o tym, że wykonawcy dopuścili się
zmowy przetargowej.
Odwołujący II argumentował, że od samego początku nie spełniał warunków udziału w postępowaniu – w wyniku
podjętych decyzji o posłużeniu się swoim potencjałem, czego w toku postępowania nie mógł zmienić. Zdaniem
odwołującego II jego zachowanie nie jest przy tym odosobnione. Wielu wykonawców nie może potwierdzić spełnienia
warunku udziału w postępowaniu na skutek błędnych decyzji lub błędnej ich interpretacji. Podnosił, że gdyby jego
zachowanie było z góry zaplanowaną strategią, to raczej od początku wskazałby prawidłowe zasoby, którymi
potwierdziłby warunki udziału w postępowaniu (np. podmiotu trzeciego). Czy zatem ryzykowałby odrzuceniem jego
oferty?
Na marginesie Odwołujący II zwracał uwagę, że najlepszym przykładem na to, że w praktyce zdarza się, że
wykonawcy nie odpowiadają na wezwanie do przedłużenia oferty w sytuacji, gdy dochodzą do przekonania, że ich oferta
podlega odrzuceniu. Tym bardziej dziwi więc fakt, że za wiarygodne przesłanki rzekomej zmowy przetargowej
Zamawiający uznał okoliczność braku uzupełnienia wykazu usług na potwierdzenie postawionego warunku udziału w
postępowaniu oraz braku przedłużenia terminu związania ofertą.
Odwołujący II stał również na stanowisku, że postrzeganie jako wiarygodnej przesłanki zmowy przetargowej
okoliczności braku zadeklarowania korzystania z potencjału podwykonawców czy podmiotów trzecich jest nadużyciem
ze strony Zamawiającego. Taka interpretacja nie znajduje uzasadnienia ani na gruncie przepisów ustawy Pzp ani realiów
życiowych.
Odwołujący II podnosił, że jego prokurent składający samodzielnie ofertę doszedł błędnie do przekonania, że
realizacja zamówienia z udziałem podwykonawców nie jest dla niego korzystna i chciał potwierdzić warunki samodzielnie
i samodzielnie realizować zamówienie. Zatem niespełnienie warunków udziału w postępowaniu powinno co najwyżej
skutkować sankcją odrzucenia jego oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Pzp, a nie z tytułu zmowy
przetargowej poprzez zastosowanie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Pzp i art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp.
Zamawiający złożył odpowiedzi na odwołanie, w których wniósł o oddalenie odwołań. W trakcie rozprawy przedstawił
uzasadnienie faktyczne i prawne swego stanowiska.
Uwzględniając całość dokumentacji z przedmiotowego postępowania, w tym w szczególności: ogłoszenie o
zamówieniu, postanowienia specyfikacji warunków zamówienia (SWZ), informację z otwarcia ofert, oferty
wykonawców, wezwania zamawiającego kierowane do odwołującego I oraz odwołującego II, oświadczenia i
dokumenty składane przez odwołującego I oraz odwołującego II w odpowiedzi na ww. wezwania, zawiadomienie
o unieważnieniu postępowania i odrzuceniu ofert odwołującego I oraz odwołującego II, załączniki do pism
procesowych stron, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia, dokumenty i stanowiska złożone przez strony
w trakcie posiedzenia i rozprawy, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:
Art. 16 ustawy Pzp stanowi, że Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w
sposób:
1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców;
2) przejrzysty;
3) proporcjonalny.
Art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp stanowi, że Z postępowania o udzielenie zamówienia wyklucza się wykonawcę
jeżeli zamawiający może stwierdzić, na podstawie wiarygodnych przesłanek, że wykonawca zawarł z innymi wykonawcami
porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji, w szczególności jeżeli należąc do tej samej grupy kapitałowej w
rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, złożyli odrębne oferty, oferty
częściowe lub wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, chyba że wykażą, że przygotowali te oferty lub wnioski
niezależnie od siebie.
Art. 226 ust. 1 ustawy Pzp stanowi, że zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli:
2) została złożona przez wykonawcę:
a) podlegającego wykluczeniu z postępowania
7) została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o
zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Art. 255 pkt 2 ustawy Pzp stanowi, że Zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia wszystkie
złożone wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo oferty podlegały odrzuceniu.
Art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz.
1233) stanowi, że Czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli
zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta.
Art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz.
1689, 1705) stanowi, że Zakazane są porozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub
naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku właściwym, polegające w szczególności na uzgadnianiu przez
przedsiębiorców przystępujących do przetargu lub przez tych przedsiębiorców i przedsiębiorcę będącego organizatorem
przetargu warunków składanych ofert, w szczególności zakresu prac lub ceny.
Ustalono, że przedmiotem zamówienia jest dowożenie uczniów do szkół w gminie Budry od 01.09.2023 r. do
30.06.2024 r. na podstawie zakupu biletów miesięcznych.
Ustalono, że zgodnie z Rozdziałem VIII SWZ:
2. O udzielenie zamówienia mogą ubiegać się Wykonawcy, którzy spełniają warunki dotyczące:
4 ) zdolności technicznej lub zawodowej:
a)Wykonawca posiada wiedzę i doświadczenie, tj. w okresie ostatnich 3 lat przed upływem terminu składania ofert, a
jeżeli okres prowadzenia działalności gospodarczej jest krótszy - w tym okresie, wykonał co najmniej 1 usługę dowozu/
dostawę biletów dla minimum 100 uczniów do szkół przez okres co najmniej 1 roku szkolnego lub 1 roku
kalendarzowego, o wartości rocznej nie mniejszej niż 100 000,00 zł – wraz z podaniem ich wartości, przedmiotu, dat
wykonania i podmiotów, na rzecz których usługi zostały wykonane lub są wykonywane oraz załączeniem dowodów
określających, czy te dostawy lub usługi zostały wykonane lub są wykonywane należycie, przy czym dowodami, o
których mowa, są referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego dostawy lub usługi
zostały wykonane, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych są wykonywane, a jeżeli wykonawca z
przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów – oświadczenie wykonawcy; w przypadku
świadczeń powtarzających się lub ciągłych nadal wykonywanych referencje bądź inne dokumenty potwierdzające ich
należyte wykonywanie powinny być wystawione w okresie ostatnich 3 miesięcy; (załącznik nr 4 SWZ).
Ustalono także, że zgodnie z Rozdziałem X SWZ:
3.Zamawiający wzywa wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia w wyznaczonym terminie, nie
krótszym niż 5 dni od dnia wezwania, podmiotowych środków dowodowych, jeżeli wymagał ich złożenia w ogłoszeniu o
zamówieniu lub dokumentach zamówienia, aktualnych na dzień złożenia podmiotowych środków dowodowych.
4.Podmiotowe środki dowodowe wymagane od wykonawcy obejmują:
2)wykaz usług wykonanych, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych również wykonywanych, w
okresie ostatnich 3 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, wraz z podaniem ich
wartości, przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na rzecz których usługi zostały wykonane lub są wykonywane, oraz
załączeniem dowodów określających, czy te usługi zostały wykonane lub są wykonywane należycie, przy czym
dowodami, o których mowa, są referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego
dostawy lub usługi zostały wykonane, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych są wykonywane, a
jeżeli wykonawca z przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów – oświadczenie
wykonawcy; w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych nadal wykonywanych referencje bądź inne
dokumenty potwierdzające ich należyte wykonywanie powinny być wystawione w okresie ostatnich 3 miesięcy -
załącznik nr 4 SWZ.
Ustalono także, że do upływu terminu składania ofert do zamawiającego wpłynęły następujące oferty:
1)odwołującego I z ceną brutto 341.600,00 zł,
2)odwołującego II z ceną brutto 384.800,00 zł,
3)wykonawcy Transport Osobowy J. W. z ceną brutto 280.449,00 zł,
(por. informacja z otwarcia ofert, w dokumentacji postępowania przekazanej przez zamawiającego na nośniku
elektronicznym).
Ustalono, że Odwołujący II - Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. Olsztyn - zarejestrowana jest pod nr KRS nr
0000979095 posiada dwuosobowy zarząd, w skład którego wchodzi Pan K. K. i Pan M. S.. Sposób reprezentacji
podmiotu został ustalony w Dziale 2 Rubryka 1 KRS. Do składania oświadczeń w imieniu spółki jest wymagane
współdziałanie dwóch członków zarządu lub jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Wspólnikiem firmy jest
Pan M. S. i posiada większość udziałów firmy (70 %).
(por. informacja z KRS odwołującego II – w aktach sprawy, na nośniku elektronicznym przekazanym przez
zamawiającego).
Ustalono także, że oferta odwołującego II została podpisana przez prokurenta samoistnego W. W.. Odwołujący II
załączył do oferty oświadczenie, że w celu wykazania spełniania warunków udziału w postępowaniu, określonych przez
zamawiającego w ust. 2 rozdz. VIII. WARUNKI UDZIAŁU W POSTĘPOWANIU SW Z nie polega na zasobach podmiotów
trzecich.
(por. oferta odwołującego II - – w aktach sprawy, na nośniku elektronicznym przekazanym przez zamawiającego).
Ustalono, że odwołujący I – A. S. – do złożonej przez siebie oferty załączył zobowiązanie z dnia 13 lipca 2023 r. podmiotu
- M. S., TRANSPORT OSOBOW Y S. do udzielenia odwołującemu I swojego zasobu wiedzy i doświadczenia na okres
wykonywania zamówienia. Jak wynika z ww. zobowiązania, ww. podmioty będzie łączyła umowa o współpracy.
(por. oferta odwołującego I - – w aktach sprawy, na nośniku elektronicznym przekazanym przez zamawiającego).
Ustalono kolejno, że zamawiający pismem z dnia 21 lipca 2023 r. działając na podstawie 274 ust. 1 ustawy Pzp, wezwał
odwołującego II do złożenia poniższych podmiotowych środków dowodowych aktualnych na dzień złożenia:
(…)
2) wykaz usług wykonanych, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych również wykonywanych, w okresie
ostatnich 3 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy w tym okresie, wraz z podaniem ich wartości,
przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na rzecz których usługi zostały wykonane lub są wykonywane, oraz załączeniem
dowodów określających, czy te usługi zostały wykonane lub są wykonywane należycie, przy czym dowodami, o których
mowa, są referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego dostawy lub usługi zostały
wykonane, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych są wykonywane, a jeżeli wykonawca z przyczyn
niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów oświadczenie wykonawcy; w przypadku świadczeń
powtarzających się lub ciągłych nadal wykonywanych referencje bądź inne dokumenty potwierdzające ich należyte
wykonywanie powinny być wystawione w okresie ostatnich 3 miesięcy wg. wzoru załącznik nr 4 SWZ; (…)
4) Oświadczenie o przynależności lub braku przynależności do tej samej grupy kapitałowej stanowiące wg. wzoru
załącznik nr 8 SWZ
(por. ww. wezwanie – w aktach sprawy, na nośniku elektronicznym przekazanym przez zamawiającego).
W dalszej kolejności ustalono, że w odpowiedzi na ww. wezwanie odwołujący II złożył m.in. wykaz usług, w którym
wymienił usługę Dowóz dzieci do szkół podstawowych i gimnazjum z terenu gminy Budry w okresie 1.09.2018 r.30.06.2019 r. Na podstawie biletów miesięcznych, wykonaną w okresie 01.09.2018R. 30.06.2019R.
Odwołujący II złożył także oświadczenie, że nie należy do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z dnia
16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t. j. Dz.U. z 2021 r., poz. 275) z wykonawcami, którzy złożyli
odrębne oferty w niniejszym postępowaniu.
(por. ww. dokumenty, w dokumentacji postępowania przekazanej przez zamawiającego na nośniku elektronicznym).
Kolejno ustalono, że pismem z dnia 28 lipca 2023 r. zamawiający, działając na podstawie art. 128 ust. 1 ustawy Pzp
wezwał odwołującego II do uzupełnienia aktualnych na dzień ich złożenia niżej wymienionych dokumentów: − wykaz usług
wykonanych, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych również wykonywanych, w okresie ostatnich 3 lat,
a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, wraz z podaniem ich wartości, przedmiotu, dat
wykonania i podmiotów, na rzecz których usługi zostały wykonane lub są wykonywane, oraz załączeniem dowodów
określających, czy te usługi zostały wykonane lub są wykonywane należycie, przy czym dowodami, o których mowa, są
referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego dostawy lub usługi zostały wykonane, a w
przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych są wykonywane, a jeżeli wykonawca z przyczyn niezależnych od
niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów – oświadczenie wykonawcy; w przypadku świadczeń powtarzających się
lub ciągłych nadal wykonywanych referencje bądź inne dokumenty potwierdzające ich należyte wykonywanie powinny być
wystawione w okresie ostatnich 3 miesięcy - wg. wzoru załącznik nr 4 SWZ.
Zamawiający w ww. wezwaniu wskazał, że Złożone dokumenty powinny potwierdzać spełnienie warunku udziału w
postępowaniu określony w Rozdziale VIII ust. 2 pkt 4 lit. a) SW Z (Wykonawca wykonał co najmniej 1 usługę dowozu/
dostawę biletów dla minimum 100 uczniów do szkół przez okres co najmniej 1 roku szkolnego lub 1 roku kalendarzowego,
o wartości rocznej nie mniejszej niż 100 000,00 zł).
Zamawiający w dniu 21.07.2023 r. zgodnie z art. 274 ust. 1 ustawy Pzp wezwał Wykonawcę do złożenia
podmiotowych środków dowodowych, które obejmowały m.in. wykaz usług wykonanych, a w przypadku świadczeń
powtarzających się lub ciągłych również wykonywanych, w okresie ostatnich 3 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności
jest krótszy – w tym okresie, wraz z podaniem ich wartości, przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na rzecz których
usługi zostały wykonane lub są wykonywane, oraz załączeniem dowodów określających, czy te usługi zostały wykonane
lub są wykonywane należycie, przy czym dowodami, o których mowa, są referencje bądź inne dokumenty sporządzone
przez podmiot, na rzecz którego dostawy lub usługi zostały wykonane, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub
ciągłych są wykonywane, a jeżeli wykonawca z przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych
dokumentów – oświadczenie wykonawcy; w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych nadal wykonywanych
referencje bądź inne dokumenty potwierdzające ich należyte wykonywanie powinny być wystawione w okresie ostatnich 3
miesięcy. Wykonawca w odpowiedzi na wezwanie złożył wykaz usług zawierający jedną pozycję, która obejmowała okres
wykonania usługi od 01.09.2018 r. do 30.06.2019 r., a więc w okresie wykraczającym poza okres wskazany w SW Z.
Ponadto nie zostały załączone dowody określające czy te usługi zostały wykonane lub są wykonywane należycie.
(por. ww. wezwanie z 28 lipca 2023 r. – w aktach sprawy, na nośniku elektronicznym przekazanym przez
zamawiającego).
W dalszej kolejności ustalono, że w odpowiedzi na ww. wezwanie odwołujący II złożył 2 sierpnia 2023 r. wykaz
usług, w którym ponownie wymienił usługę Dowóz dzieci do szkół podstawowych i gimnazjum z terenu gminy Budry w
okresie 1.09.2018 r.-30.06.2019 r. Na podstawie biletów miesięcznych, wykonaną w okresie 01.09.2018r. 30.06.2019r.
Wykaz usług został podpisany przez członka zarządu odwołującego II – K. K..
(por. ww. wykaz, w dokumentacji postępowania przekazanej przez zamawiającego na nośniku elektronicznym).
Kolejno ustalono, że pismem z dnia 4 sierpnia 2023 r. zamawiający działając na podstawie art. 128 ust. 4, w związku z
art. 108 ust 1 pkt. 5 ustawy Pzp wezwał odwołującego II do złożenia wyjaśnień dotyczących treści oświadczenia, o
którym mowa w art. 125 ust. 1, lub złożonych podmiotowych środków dowodowych lub innych dokumentów lub
oświadczeń składanych w postępowaniu, tj. Oświadczenia o przynależności braku przynależności do tej samej grupy
kapitałowej z wykonawcami , którzy złożyli odrębne oferty w niniejszym postępowaniu złożonego w dniu 24.07.2023 r.
W ww. wezwaniu zamawiający wskazał:
Zamawiający w dniu 21.07.2023 r. zgodnie z art. 274 ust. 1 ustawy Pzp wezwał Wykonawcę do złożenia
podmiotowych środków dowodowych, które obejmowały m.in. Oświadczenia o przynależności braku przynależności do tej
samej grupy kapitałowej.
Wykonawca w dniu 24.07.2023 r. w odpowiedzi na wezwanie złożył oświadczenie, oświadczając, że nie należy do
tej samej grupy kapitałowej z innymi wykonawcami.
Zamawiający stwierdził, co następuje:
Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. Aleja Mar. Józefa Piłsudskiego 75B, 10-449 Olsztyn zarejestrowana pod nr
KRS nr 0000979095 posiada dwuosobowy zarząd, w skład którego wchodzi Pan K. K. i Pan M. S.. Sposób reprezentacji
podmiotu został ustalony w Dziale 2 Rubryka 1 KRS. Do składania oświadczeń w imieniu spółki jest wymagane
współdziałanie dwóch członków zarządu lub jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Wspólnikiem firmy jest Pan
M. S. i posiada większość udziałów firmy (70 %).
W złożonej ofercie Pani A. S., Firma – Transport Osobowy S. M. S. zobowiązuje się do oddani do dyspozycji
niezbędnych zasobów na potrzeby wykonania zamówienie Pani A. S. i posiada umowę o współpracy w tym zakresie.
Transport Osobowy S. M. S. zarejestrowany w CEIDG w poz. pełnomocnicy ma wskazanego pełnomocnika
przedsiębiorcy A. S..
Jednocześnie spółka Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. nie wykazuje wymaganego przez Zamawiającego
doświadczenia w dowozie uczniów do szkół, gdzie jednocześnie wspólnik tej spółki, członek zarządu będąc właścicielem
firmy Transport Osobowy S. M. S. udostępnia takie doświadczenie i wiedzę innemu wykonawcy biorącemu udział w
postępowaniu.
(por. ww. wezwanie z 4 sierpnia 2023 r. – w aktach sprawy, na nośniku elektronicznym przekazanym przez
zamawiającego).
Kolejno ustalono, że w odpowiedzi na ww. wezwanie odwołujący II złożył wyjaśnienia z dnia 4 sierpnia 2023 r. W
wyjaśnieniach tych wskazał, co następuje:
spółka Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. (dalej również Spółka) działa zgodnie z przepisami Kodeksu spółek
handlowych, który nie zabrania aby wspólnik tej spółki sprawował funkcję członka zarządu.
Natomiast podmiot, który złożył ofertę również w niniejszym postępowaniu – A. S. – to odrębny od Spółki podmiot
gospodarczy. Jednocześnie z ostrożności zaprzeczam twierdzeniom, aby podmiot ten konsultował swoje decyzje
gospodarcze z zarządem spółki Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o.
Podkreślić również należy, iż M. S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Transport Osobowy M. S. –
jako podwykonawca A. S. – nie ma statusu samodzielnego wykonawcy, który kwalifikowałby go do uznania, że
oświadczenie o przynależności do grupy kapitałowej dotyczy go podmiotowo.
Mając na uwadze powyższe pragniemy wskazać, że ww. podmioty, tj. A. S. oraz Usługi Transportowe K. K. Sp. z
o.o. nie należą do tej samej grupy kapitałowej i nie zwarli ze sobą porozumienie mającego na celu zakłócenie konkurencji.
Same relacje rodzinne nie są wystarczające do stwierdzenia, iż jeden z przedsiębiorców ma pozycję dominującą
poprzez sprawowanie kontroli nad przedsiębiorcą zależnym. Aby taka kontrola miała miejsce, konieczne jest wskazanie
formy wpływu, jaki podmiot dominujący miał mieć na drugiego przedsiębiorcę w sferze biznesowej. Przy dwóch równych
podmiotach nie można ustalić wyłącznie na podstawie relacji rodzinnych, iż istnieje zależność wynikająca, np. z
większościowego udziału głosu, czy też udziału w mieniu wspólnym lub innej formy pozwalającej na wywieranie wpływu na
podejmowane decyzje biznesowe. Decyzja o złożeniu oferty w tym samym postępowaniu nie jest wystarczająca dla
ustalenia, iż była podyktowana wspólnym celem gospodarczym, tym bardziej, iż złożenie dwóch ofert na te same części
zamówienia nie powoduje zwiększenia szansy uzyskania zamówienia, a jedynie wskazuje na konkurowanie o to samo
zamówienie. Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 4 czerwca 2021 r. KIO 1083/21.
Z samego faktu istnienia powiązań rodzinnych czy towarzyskich nie należy wywodzić zawarcia niedozwolonego
porozumienia między dwoma podmiotami uczestniczącymi w danym postępowaniu. Znajomość pomiędzy dwoma
przedsiębiorcami działającymi w tej samej branży na rynku lokalnym nie jest niczym nadzwyczajnym i trzeba taką
okoliczność traktować w kategoriach zwykłej, możliwej do zaistnienia sytuacji. Nierzadko zdarza się, że wykonawcy tacy
konkurują w licznych postępowaniach, w niektórych z nich występują wspólnie w formie konsorcjów, czasami użyczają
sobie zasobów czy też uczestniczą w realizacji poszczególnych zamówień na zasadach podwykonawstwa. Oczywiście
istnienie relacji, o których mowa wyżej, może stanowić punkt wyjścia dla stwierdzenia zaistnienia wiarygodnych
przesłanek, o których mowa w art. 108 ust. 1 pkt 5 Prawa zamówień publicznych, jednakże muszą o tym świadczyć
pozostałe okoliczności sprawy. Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 25 listopada 2022 r. KIO 2938/22.
Należy podkreślić, że referencje K. K., które spółka Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. wykazała przy
potwierdzeniu spełnienia warunków udziału w postępowaniu, choć ostatecznie nie zostały one uznane, nie były to
referencje podmiotu trzeciego w rozumieniu ustawy Pzp.
K. K. sprzedał zorganizowaną część przedsiębiorstwa na rzecz Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. (umowa z
dnia 25 lipca 2022 r.), co dawało Spółce uprawnienie do posługiwania się ww. referencjami jak swoimi. Zgodnie z
utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego (uchwała SN w sprawie III CZP 45/08) zbycie przedsiębiorstwa oznacza
szereg sukcesji singularnych.
Ponadto Spółka nie wskazała w ofercie, że będzie korzystała z podwykonawcy, w tym potencjału podmiotu
trzeciego.
W świetle art. 123 ustawy Pzp uprawnienie wykonawców biorących udział w postępowaniu do posłużenia się
zasobami podmiotu trzeciego jest ograniczone w czasie, tj. przysługuje jedynie do upływu terminu składania ofert albo
wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Oznacza to, że wykonawca, który składając ofertę albo wniosek,
potwierdzał w danym zakresie warunki udziału w postępowaniu albo kryteria selekcji za pomocą własnego potencjału, nie
może – w odpowiedzi na wezwanie do złożenia, poprawienia lub uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych, o
którym mowa w art. 128 ust. 1 PZP – powołać się na zasoby podmiotu trzeciego. Ponadto, uprawnienie do powołania się
na zdolności lub sytuację podmiotów udostępniających zasoby po upływie tego terminu ograniczone jest do zakresu, w
którym wykonawca na etapie składania wniosków albo ofert korzystał z udostępnianych zasobów.
Spółka innych własnych referencji na potwierdzenie postawionego warunku udziału w postępowaniu nie posiadała,
dlatego też na wezwanie Zamawiającego złożyła tożsame dokumenty.
Zakres polegania przez wykonawcę na zdolnościach technicznych lub zawodowych lub sytuacji finansowej lub
ekonomicznej podmiotów udostępniających zasoby musi zostać określony do upływu terminu składania ofert i nie może
zostać następnie w toku postępowania o udzielenie zamówienia, na wezwanie wystosowane w trybie art. 128 ust. 1 Prawa
zamówień publicznych, rozszerzony. Wykonawca może zamiast skorzystania z potencjału podmiotu trzeciego polegać na
potencjale własnym, jednak nie odwrotnie. Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 18 marca 2022 r. KIO 510/22.
Zważywszy na powyższe orzecznictwo oraz wyjaśnienia Spółki – Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. złożyła
prawidłowe oświadczenie o braku zależności oraz przynależności do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z
dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów.
Spółka ponadto nie mogła korzystać z potencjału podmiotu trzeciego na potwierdzenie spełnienia warunków
udziału w postępowaniu zgodnie z dyrektywą zawartą w normie art. 123 ustawy Pzp.
(por. wyjaśnienia odwołującego II z 4 sierpnia 2023 r., w aktach sprawy, na nośniku elektronicznym)
Kolejno ustalono, że pismem z dnia 4 sierpnia 2023 r. zamawiający, działając na podstawie art. 274 ust. 2, w
związku z art. 108 ust 1 pkt. 5 ustawy Pzp wezwał odwołującego I do złożenia oświadczenia o przynależności lub braku
przynależności do tej samej grupy kapitałowej stanowiące - wg. wzoru załącznik nr 8 SW Z oraz wyjaśnień dotyczących
treści oświadczeń, o których mowa w art. 125 ust. 1.
W wezwaniu tym zamawiający wskazał, co następuje:
Zamawiający w dniu 21.07.2023 r. zgodnie z art. 274 ust. 1 ustawy Pzp wezwał Wykonawcę Usługi Transportowe
K. K. Sp. z o.o. do złożenia podmiotowych środków dowodowych, które obejmowały m.in. Oświadczenia o przynależności
/ braku przynależności do tej samej grupy kapitałowej. Wykonawca w dniu 24.07.2023 r. w odpowiedzi na wezwanie złożył
oświadczenie, oświadczając, że nie należy do tej samej grupy kapitałowej z innymi wykonawcami.
Zamawiający stwierdził, co następuje:
Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. Aleja Mar. Józefa Piłsudskiego 75B, 10-449 Olsztyn zarejestrowana pod nr
KRS nr 0000979095 posiada dwuosobowy zarząd, w skład którego wchodzi Pan K. K. i Pan M. S. Sposób reprezentacji
podmiotu został ustalony w Dziale 2 Rubryka 1 KRS. Do składania oświadczeń w imieniu spółki jest wymagane
współdziałanie dwóch członków zarządu lub jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Wspólnikiem firmy jest Pan
M. S. i posiada większość udziałów firmy (70 %).
W złożonej ofercie Pani A. S., Firma – Transport Osobowy S. M. S. zobowiązuje się do oddani do dyspozycji
niezbędnych zasobów na potrzeby wykonania zamówienie Pani A. S. i posiada umowę o współpracy w tym zakresie.
Transport Osobowy S. M. S. zarejestrowany w CEIDG w poz. pełnomocnicy ma wskazanego pełnomocnika
przedsiębiorcy A. S..
Jednocześnie spółka Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. nie wykazuje wymaganego przez Zamawiającego
doświadczenia w dowozie uczniów do szkół, gdzie jednocześnie wspólnik tej spółki, członek zarządu będąc właścicielem
firmy Transport Osobowy S. M. S. udostępnia takie doświadczenie i wiedzę innemu wykonawcy biorącemu udział w
postępowaniu.
Zgodnie z art. 108 ust 1 pkt. 5 PZP jeżeli zamawiający może stwierdzić, na podstawie wiarygodnych przesłanek, że
wykonawca zawarł z innymi wykonawcami porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji, w szczególności jeżeli
należąc do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i
konsumentów, złożyli odrębne oferty, oferty częściowe lub wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, chyba że
wykażą, że przygotowali te oferty lub wnioski niezależnie od siebie.
W związku z powyższym zamawiający żąda wyjaśnień w zakresie przynależności do tej samej grupy kapitałowej w
rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t. j. Dz.U. z 2021 r., poz. 275) z
wykonawcami, którzy złożyli odrębne oferty w niniejszym postępowaniu.
(por. ww. wezwanie z 4 sierpnia 2023 r. – w aktach sprawy, na nośniku elektronicznym przekazanym przez
zamawiającego).
Kolejno ustalono, że w odpowiedzi na ww. wezwanie odwołujący I złożył wyjaśnienia z dnia 10 sierpnia 2023 r. W
wyjaśnieniach tych odwołujący I wskazał, co następuje:
1. Firma A. S. – to odrębny od Usługi Transportowe K. K. sp. z o.o. podmiot gospodarczy, które nie należą do tej samej
grupy kapitałowej oraz nie zawarli ze sobą porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji.
2. Prowadzę swoją działalność gospodarczą od roku 2017 r. oraz posiadam wszelkie wymagane prawem zezwolenia i
koncesje na realizację przedmiotu zamówienia.
3. Nie jestem podmiotem kontrolowanym przez innego przedsiębiorcę, ponieważ prowadzę działalność jednoosobową, a
tym bardziej przez Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o.
4. Mając na uwadze, że w rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z
2021 r. poz. 275) przez grupę kapitałową rozumie wszystkich przedsiębiorców, którzy są kontrolowani w sposób
bezpośredni lub pośredni przez jednego przedsiębiorcę, w tym również tego przedsiębiorcę oświadczam, że nie mam
udziałów w spółce Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o., nie zasiadam również w jej władzach, co wynika z jawnego KRS tej
spółki.
5. W mojej działalności również nie ustanowiłam prokurentów ani zarządców sukcesyjnych, co wynika z jawnego rejestru
CEIDG.
6. Ponadto z ostrożności wskazuję, że na gruncie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych samo istnienie
powiązań pomiędzy wykonawcami nie oznacza automatycznego ich wykluczenia z postępowania.
7. Pragnę dodać, że dysponuję samodzielnością w prowadzeniu swej polityki handlowej i działalności gospodarczej mojej
firmy, a zwłaszcza w zakresie udziału w przetargach.
8. Dane podane w mojej ofercie w ww. postępowaniu były poufne, których nie przekazywałam nikomu.
9. Przepisy ustawy Pzp nie zabraniają udziału w postępowaniu wykonawcom i podwykonawcom, których łączy relacja
rodzinna.
Mając na uwadze powyższe wskazuję, że nie należę do grupy kapitałowej z wykonawcami, którzy złożyli oferty w ww.
postępowaniu.
(por. wyjaśnienia odwołującego I z 10 sierpnia 2023 r., w aktach sprawy, na nośniku elektronicznym)
Ustalono kolejno, że zamawiający pismem z dnia 11 sierpnia 2023 r. działając na podstawie 274 ust. 1 ustawy
Pzp, wezwał odwołującego I do złożenia poniższych podmiotowych środków dowodowych aktualnych na dzień złożenia:
(…)
2) wykaz usług wykonanych, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych również wykonywanych, w okresie
ostatnich 3 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy w tym okresie, wraz z podaniem ich wartości,
przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na rzecz których usługi zostały wykonane lub są wykonywane, oraz załączeniem
dowodów określających, czy te usługi zostały wykonane lub są wykonywane należycie, przy czym dowodami, o których
mowa, są referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego dostawy lub usługi zostały
wykonane, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych są wykonywane, a jeżeli wykonawca z przyczyn
niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów oświadczenie wykonawcy; w przypadku świadczeń
powtarzających się lub ciągłych nadal wykonywanych referencje bądź inne dokumenty potwierdzające ich należyte
wykonywanie powinny być wystawione w okresie ostatnich 3 miesięcy wg. wzoru załącznik nr 4 SWZ; (…)
(por. ww. wezwanie – w aktach sprawy, na nośniku elektronicznym przekazanym przez zamawiającego).
W dalszej kolejności ustalono, że w odpowiedzi na ww. wezwanie odwołujący I złożył m.in. wykaz usług, w którym
wymienił usługi:
1)dowóz uczniów 142 os/m-c na rzecz Gmina Budry o wartości 229 999,98 zł, wykonaną w okresie od 01.01.2023 r. do
30.06.2023 r.
2)dowóz uczniów 142 os/m-c na rzecz Gmina Budry o wartości 295 940,00 zł, wykonaną w okresie od 01.01.2022 r. do
31.12.2022 r. (z wyłączeniem wakacji)
Wykaz usług w imieniu odwołującego I podpisał pan M. S.
(por. ww. wykaz, w dokumentacji postępowania przekazanej przez zamawiającego na nośniku elektronicznym).
Ustalono także, że pismem z dnia 9 sierpnia 2023 r. zamawiający działając na podstawie art. 307 ust. 2 ustawy
Pzp zwrócił się do odwołującego II z wnioskiem o wyrażenie zgody na przedłużenie o 30 dni terminu związania z ofertą
Wskazał, że aktualnie termin związania ofertą upływa w dniu 12.08.2023r.
(por. ww. wniosek – w aktach sprawy, na nośniku elektronicznym przekazanym przez zamawiającego).
Ustalono także, że w wyznaczonym terminie odwołujący II nie złożył oświadczenia o przedłużeniu terminu związania
ofertą.
Następnie ustalono, że pismem z 11 września 2023 r., zamawiający zawiadomił odwołującego I oraz odwołującego II o
unieważnieniu postępowania na podstawie art. 255 pkt 2 Pzp, o odrzuceniu oferty złożonej przez Transport Osobowy J.
W. na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 12 oraz art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 224 ust. 6 ustawy PZP, oraz o
odrzuceniu oferty odwołującego I i odwołującego II. W uzasadnieniu faktycznym czynności odrzucenia oferty
odwołującego I i II zamawiający wskazał, co następuje:
Zamawiający na podstawie art. 111 pkt 4 w związku z art. z art. 108 ust 1 pkt. 5 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo
zamówień publicznych (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1605) wyklucza na okres 3 lat wykonawcę FIRMA A. S., ul. Warszawska
5b lok. 11, 11-040 Dobre Miasto.
Zamawiający na podstawie art. 111 pkt 4 w związku z art. z art. 108 ust 1 pkt. 5 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo
zamówień publicznych (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1605) wyklucza na okres 3 lat wykonawcę Usługi Transportowe K. K.
Sp. z o.o., Aleja Mar. Józefa Piłsudskiego 75B, 10-449 Olsztyn.
Zamawiający w dniu 21 lipca 2023 r. wezwał wykonawcę Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o., którego oferta
została oceniona najwyżej, do złożenia podmiotowych środków dowodowych, w tym wykazu usług wykonanych w okresie
ostatnich trzech lat (zgodnie z Załącznik nr 4 do SWZ).
W odpowiedzi na to wezwanie wykonawca Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. złożył wykaz usług wykonanych, w
którym wskazał usługę dowozu dzieci do szkół i gimnazjum w gminie Budry w okresie 1.09.2018 - 30.06.2019.
Zamawiający pismem z dnia 28 lipca 2023 r. wezwał wykonawcę Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. do złożenia
wyjaśnień w zakresie złożonych podmiotowych środków dowodowych. Zamawiający wskazał, iż podany przez wykonawcę
wykaz usług zawierający jedną pozycję, która obejmowała okres wykonywania usługi od 01.09.2018 do 30.06.2019
wykracza poza okres wskazany w SWZ i tym samym nie spełnia postawionych wymagań w SWZ Rozdziale VIII ust. 2 pkt
4 lit. a).
Zamawiający w Rozdziale VIII ust. 2 pkt 4 lit. a) SW Z jako warunek udziału w postępowaniu w zakresie zdolności
technicznej lub zawodowej wskazał m.in. na: „Wykonawca posiada wiedzę i doświadczenie, tj. w okresie ostatnich 3 lat
przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności gospodarczej jest krótszy - w tym okresie,
wykonał co najmniej 1 usługę dowozu/ dostawę biletów dla minimum 100 uczniów do szkół przez okres co najmniej 1 roku
szkolnego lub 1 roku kalendarzowego, o wartości rocznej nie mniejszej niż 100 000,00 zł.„
Ocena spełniania tego warunku następuje na podstawie wykazu usług wykonanych (Załącznik nr 4 SW Z), a w
przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych również wykonywanych, w okresie ostatnich 3 lat, a jeżeli okres
prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, wraz z podaniem ich wartości, przedmiotu, dat wykonania i
podmiotów, na rzecz których usługi zostały wykonane lub są wykonywane, oraz załączeniem dowodów określających, czy
te usługi zostały wykonane lub są wykonywane należycie, przy czym dowodami, o których mowa, są referencje bądź inne
dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego dostawy lub usługi zostały wykonane, a w przypadku świadczeń
powtarzających się lub ciągłych są wykonywane, a jeżeli wykonawca z przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie
uzyskać tych dokumentów – oświadczenie wykonawcy; w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych nadal
wykonywanych referencje bądź inne dokumenty potwierdzające ich należyte wykonywanie powinny być wystawione w
okresie ostatnich 3 miesięcy.
W uzupełnieniu w dniu 2 sierpnia 2023 r., wykonawca Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. wskazuje ponownie ten
sam wykaz usług tj. wykonanych w okresie wykraczającym poza okres wskazany w SW Z. Tym samym wykonawca
Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. nie potwierdził złożonymi dokumentami, iż spełnienia warunek udziału w
postępowaniu określony w Rozdziale VIII ust. 2 pkt 4 lit. a) SW Z (Wykonawca wykonał, co najmniej 1 usługę dowozu/
dostawę biletów dla minimum 100 uczniów do szkół przez okres co najmniej 1 roku szkolnego lub 1 roku kalendarzowego,
o wartości rocznej nie mniejszej niż 100 000,00 zł).
W tym miejscu w trakcie badania ofert Zamawiający powziął wątpliwość czy dwóch Wykonawców, którzy złożyli
odrębne oferty w niniejszym postępowaniu tj. Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. oraz FIRMA A. S. nie należą do tej
samej grupy kapitałowej lub czy nie zawarli porozumienia mającego na porozumienia mającego na celu zakłócenia
konkurencji w myśl art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP tj. „że wykonawca zawarł z innymi wykonawcami porozumienie
mające na celu zakłócenie konkurencji, w szczególności jeżeli należąc do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu
ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów”.
Firma Pana K. K. znana była Zamawiającemu, jako od lat działająca na rynku dowożenia i transportu osób czy to uczniów
do szkół. Faktycznie również w gminie Budry świadczyła tę usługę w okresie 01.09.2018-30.06.2019 jeszcze jako
zarejestrowana w CEDIG w miejscowości Kobyłka. Dlatego dosyć dziwnym wydawało się Zamawiającemu, iż wykonawca
Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. nie przestawił wymaganego doświadczenia, a wg. Zamawiającego takie
doświadczenie posiadał. Brak przedstawienia doświadczenia z wymaganego przez zamawiającego okresu skutkował
niespełnianiem przez ofertę wykonawcy przesłanek udziału w postępowaniu, co w konsekwencji prowadziło do wykluczenia
wykonawcy z postępowania. Zamawiający powziął więc wątpliwości w jakim celu ten wykonawca zachowuje się w tym
postępowaniu w ten sposób i czy nie doszło czasami do porozumienia pomiędzy wykonawcami tym bardziej, iż wspólnik
spółki udostępnił swoje doświadczenie drugiemu wykonawcy.
Zamawiający na podstawie istniejących rejestrów i możliwych do uzyskania dowodów stwierdził, co następuje:
- Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. , Aleja Mar. Józefa Piłsudskiego 75B, 10-449 Olsztyn zarejestrowana jest pod nr
KRS nr 0000979095 posiada dwuosobowy zarząd, w skład którego wchodzi Pan K. K. i Pan M. S. Sposób reprezentacji
podmiotu został ustalony w Dziale 2 Rubryka 1 KRS. Do składania oświadczeń w imieniu spółki jest wymagane
współdziałanie dwóch członków zarządu lub jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Wspólnikiem firmy jest Pan
M. S. i posiada większość udziałów firmy (70 %).
- W złożonej ofercie Pani A. S., Firma – Transport Osobowy S. M. S. zarejestrowana w CEDIG na Pana M. S.
zobowiązuje się do oddania do dyspozycji niezbędnych zasobów na potrzeby wykonania zamówienia Pani A. S. i posiada
umowę o współpracy w tym zakresie.
- Transport Osobowy S. M. S. zarejestrowany w CEIDG w poz. pełnomocnicy ma wskazanego pełnomocnika
przedsiębiorcy - Panią A. S.
Pani A. S. występuje w tym przetargu w charakterze wykonawcy ubiegającego się o zamówienie. W świetle
przedstawionych faktów nie jest możliwym aby te wszystkie zdarzenia odbywały się bez wiedzy , zgody i akceptacji
wykonawcy A. S.
Zarówno działania M. S., udostępniającego doświadczenie , konkurencji jak i działania K. K. –tj. brak wykazania
doświadczenia, brak wyrażenia zgody na przedłużenie związania z ofertą są działaniami na szkodę spółki ,eliminują ją z
przetargu w celu wyboru oferty najdroższej.
- Jednocześnie spółka Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. nie wykazuje mimo posiadania , wymaganego przez
Zamawiającego doświadczenia w dowozie uczniów do szkół, gdzie jednocześnie wspólnik tej spółki, członek zarządu
będąc właścicielem firmy Transport Osobowy S. M. S. udostępnia swoje doświadczenie i wiedzę konkurencyjnemu
podmiotowi biorącemu udział w postępowaniu.
W związku z powyższym Zamawiający dniu 4.08.2023 r. wezwał obu wykonawców tj.:
- Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. do złożenia wyjaśnień dotyczących treści oświadczenia, o którym mowa w art. 125
ust. 1, lub złożonych podmiotowych środków dowodowych lub innych dokumentów lub oświadczeń składanych w
postępowaniu tj. Oświadczenia o przynależności braku przynależności do tej samej grupy kapitałowej z wykonawcami ,
którzy złożyli odrębne oferty w niniejszym postępowaniu złożonego w dniu 24.07.2023 r.
oraz
- Firmę A. S. do złożenia oświadczenia o przynależności lub braku przynależności do tej samej grupy kapitałowej
stanowiące - wg. wzoru załącznik nr 8 SW Z oraz wyjaśnień dotyczących treści oświadczeń, o których mowa w art. 125
ust. 1. Ustawy PZP.
Obydwaj wykonawcy złożyli stosowne wyjaśnienia oświadczając, iż nie należą do grupy kapitałowej z
wykonawcami, którzy złożyli oferty w ww. postępowaniu oraz oferty złożyli samodzielnie. Ponadto Pan K. K. w swoim
wyjaśnieniu informuje o powiązaniach rodzinnych między firmami.
Zamawiający w dniu 9.08.2023 r. wystąpił do wszystkich wykonawców z wnioskiem o przedłużenie terminu
związania ofertą. W wyznaczonym terminie zgodę na przedłużenie terminu związania ofertą oświadczeniem złożonym w
dniu 10.08.2023 r. wyraziła tylko firma A. S.. Pozostali wykonawcy tj. Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. oraz Transport
Osobowy J. W. nie złożyli stosownych oświadczeń, w związku z powyższym zamawiający odrzucił obie oferty na
podstawie art. 226 ust. 1 pkt 12 ustawy PZP, który stanowi: Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli: wykonawca nie wyraził
pisemnej zgody na przedłużenie terminu związania ofertą.
Mając na względzie przesłanki zmowy cenowej wskazane w wyroku KIO z dnia 1.10.2021 r. syg. Akt : KIO 2378/21
oraz dalsze ustalenia poczynione przez Zamawiającego doszedł on do wniosku, iż z takim przypadkiem mamy do
czynienia w niniejszym postępowaniu Zamawiający zważył co następuje:
„Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie
zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców. Art. 108 ust. 1
pkt 5 ustawy Pzp stanowi, iż z postępowania o udzielenie zamówienia wyklucza się wykonawcę jeżeli zamawiający może
stwierdzić, na podstawie wiarygodnych przesłanek, że wykonawca zawarł z innymi wykonawcami porozumienie mające na
celu zakłócenie konkurencji, w szczególności jeżeli należąc do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z dnia 16
lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, złożyli odrębne oferty, oferty częściowe lub wnioski o dopuszczenie
do udziału w postępowaniu, chyba że wykażą, że przygotowali te oferty lub wnioski niezależnie od siebie. Ponadto zgodnie
z art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Pzp zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli została złożona przez wykonawcę
podlegającego wykluczeniu z postępowania„
Zgodnie z art. 3 ust. 1 1 ustawy z dn. 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2022 poz. 1233) czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza
interes innego przedsiębiorcy lub klienta.
W wyroku KIO z dnia 1.10.2021 r. syg. Akt : KIO 2378/21 tym podkreślono, iż pojęcie „porozumienia mającego na
celu zakłócenie konkurencji”, o którym mowa w art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp, należy wykładać przez pryzmat
przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 275, dalej jako
„u.o.k.k.”). Zgodnie z art. 4 pkt 5 u.o.k.k. przez porozumienie rozumie się:
a) umowy zawierane między przedsiębiorcami, między związkami przedsiębiorców oraz między przedsiębiorcami i ich
związkami albo niektóre postanowienia tych umów,
b) uzgodnienia dokonane w jakiejkolwiek formie przez dwóch lub więcej przedsiębiorców lub ich związki,
c) uchwały lub inne akty związków przedsiębiorców lub ich organów statutowych.
Z kolei zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 7 u.o.k.k. zakazane są m.in. porozumienia, których celem lub skutkiem jest
wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku właściwym, polegające w szczególności
na uzgadnianiu przez przedsiębiorców przystępujących do przetargu lub przez tych przedsiębiorców i przedsiębiorcę
będącego organizatorem przetargu warunków składanych ofert, w szczególności zakresu prac lub ceny (pkt 7). „
Zgodnie z przytoczonym wyrokiem KIO: „Porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji wpisuje się w
porozumienie, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 7 u.o.k.k., przy czym w relacji do przepisów ustawy o ochronie
konkurencji i konsumentów ustawa Pzp ogranicza zakres porozumień mających na celu zakłócenie konkurencji do tzw.
porozumień horyzontalnych, czyli uzgodnień dokonywanych przez wykonawców, a nie przez wykonawcę i zamawiającego.
Zawarcie porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji nie tylko jest sprzeczne z prawem, ale także z
dobrymi obyczajami. Ponadto prowadzi ono do zniekształcenia konkurencji w danym postępowaniu, naruszając - w
zależności od okoliczności stanu faktycznego - interesy wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówienia lub
samego zamawiającego. Jak wskazał Sąd Okręgowy - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 30
grudnia 2019 r., sygn. akt XVII AmA 4/18, zmowy przetargowe mogą przybierać wiele form, jednak zawsze mają na celu
osłabienie konkurencji między potencjalnymi wykonawcami, co ostatecznie może prowadzić do zawyżenia ceny lub
pogorszenia jakości. Zmowy przetargowe, mogą skutkować stratami w postaci wyboru przez zamawiającego oferty mniej
korzystnej ekonomicznie, niż ta którą mógłby wybrać, gdyby konkurencja przy wyłanianiu zwycięzcy przetargu
funkcjonowała prawidłowo.
Ponadto wskazać należy, że dla wykazania zawarcia porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji co
do zasady nie jest wymagane dysponowanie bezpośrednim dowodem np. w postaci pisemnego porozumienia
określającego taki bezprawny cel, pozyskanie takiego dowodu przeważnie jest bowiem niemożliwe. Niedozwolone
porozumienie nie musi mieć określonej formy, może być ustne, a nawet dorozumiane. W ocenie zmów przetargowych jako zakazanych z mocy u.o.k.k. - obowiązują obniżone standardy dowodowe, a wykazanie tego rodzaju porozumienia
opiera się przeważnie na dowodach pośrednich oraz domniemaniach faktycznych, tj. ustalenia pewnych faktów mogą być
dokonane, jeżeli możliwe jest wyprowadzenie takiego wniosku na podstawie innych faktów. Dlatego też wystarczające jest,
aby całokształt okoliczności sprawy pozwalał na racjonalne i logiczne wyprowadzenie wniosku, że doszło do zmowy
przetargowej (por. m.in. wyrok KIO z dnia 13 lipca 2018 r., sygn. akt KIO 1279/18).
Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 3 lutego 2020 r., sygn. akt VII Aga 1121/18, fakt
zmowy powinien być oceniany po rezultatach, przesłankach i całokształcie okoliczności sprawy, albowiem w przypadku
zmowy przetargowej jej udowodnienie w oparciu o istnienie umowy regulującej zachowania przedsiębiorców
przystępujących do przetargu będzie praktycznie niemożliwe. Dlatego też, w sytuacji braku dowodów bezpośrednich, fakt
zawarcia zakazanego porozumienia może być udowodniony w sposób pośredni, jeśli podobieństwo postępowania
przedsiębiorców nie da się wyjaśnić bez założenia ich uzgodnionego zachowania. Jak wskazuje się w doktrynie i
orzecznictwie, przejawem takiego porozumienia mogą być przykładowo:
1) porozumienia dotyczące ograniczenia składania ofert polegające na rezygnacji ze złożenia oferty w przetargu, aby
zwiększyć szanse wygrania innego przedsiębiorcy;
2) składanie tzw. ofert rotacyjnych, które polega na tym, że co najmniej dwóch wykonawców startuje w kolejnych
postępowaniach ustalając jednocześnie, który z nich składa ofertę najkorzystniejszą w danym przetargu, podczas gdy
pozostałe oferty mają stwarzać wrażenie istnienia konkurencyjności;
3) ustalanie warunków składanych ofert (np. cen, okresu gwarancji, sposobu postępowania w aukcji, itp.);
4) porozumienia dotyczące sposobu postępowania w toku postępowania przetargowego, które ma wpłynąć na wynik
postępowania w sposób inny niż wynikający z ustalenia warunków ofert (np. spowodowanie odrzucenia oferty wskutek
nieuzupełnienia dokumentów, wadium itp.);
5) składanie ofert wyłącznie w celu wypełnienia formalnego wymogu odpowiedniej liczby ofert niezbędnej do uznania
przetargu za ważny,
6) składanie tzw. ofert kurtuazyjnych;
7) podział rynku opierający się na różnego rodzaju kryteriach np.: kryterium geograficznym, przedmiotowym,
podmiotowym (co do klienta), w takim wypadku najczęściej jeden lub więcej oferentów powstrzymuje się od składania
ofert w określonej części rynku, albo składa ofertę nieważną czy też tak niekorzystną, że nie ma szans na wybór (por.
m.in. wyrok KIO z dnia 11 maja 2016 r., sygn. akt KIO 648/16, W. Dzierżanowski, Ochrona konkurencji w prawie
zamówień publicznych, K. Kohutek, w: K. Kohutek i M. Sieradzka, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów.
Komentarz, Warszawa 2014, s. 286; D. Miąsik, Reguła rozsądku w prawie antymonopolowym, Kraków 2004; E.
Modzelewska-Wąchał, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2002).
UOKIK w licznych publikacjach wskazuje na możliwe do zaobserwowania symptomy zmowy przetargowej takie jak m.in.
ten sam adres, więzy rodzinne czy nieoczekiwana rezygnacja z uczestnictwa w przetargu firmy, która złożyła
korzystniejszą ofertę. UOKIK za zmowę przetargowa uznaje m.in. działania polegające na stosowaniu mechanizmu
rozstawienia ofert, a następnie wycofywania ofert bądź podejmowania innych działań zmierzających do eliminacji oferty z
niższą ceną z postępowania, celem doprowadzenia do wyboru oferty z wyższą ceną. Jako przykłady UOKIK wskazuje
sytuacje, kiedy ceny wykonawców, którzy zawarli porozumienie, były kolejno niższe, a zwycięzca rezygnował z zawarcia
umowy, aby umożliwić wybór oferty droższej, będącej propozycją przedsiębiorcy, z którym pozostawał w zmowie. (por.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów „Zmowy przetargowe”, wydanie drugie zaktualizowane, Warszawa 2013).„
W ocenie Zamawiającego tego rodzaju symptomy zmowy przetargowej miały miejsce w postępowaniu o udzielenie
zamówienia na świadczenie usługi dowozu „Dowożenie uczniów do szkół w gminie Budry od 01.09.2023 r. do 30.06.2024 r.
na podstawie zakupu biletów miesięcznych”, a wiarygodne przesłanki wskazujące na zawarcie takiego porozumienia
znajdują się w dokumentacji postępowania o udzielenie zamówienia:
- oba podmioty tj. Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. oraz Firma A. S. prowadzą działalność gospodarczą w bliskiej
lokalizacji Olsztyn – Dobre Miasto.
- bezspornym jest też fakt, że ww. podmioty prowadzą tożsamą rodzajowo działalność gospodarczą - przewóz osób,
wielokrotnie startują w tych samych przetargach o dowożenie uczniów,
- podmioty wspierają siebie na rynku udostępniając swoje zasoby pomiędzy firmami,
- podmioty są powiązane rodzinnie,
- podmioty są powiązane osobowo - Pan M. S. jest członkiem zarządu firmy Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. Pan M.
S. jest właścicielem firmy Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o., następnie jako właściciel firmy Transport Osobowy S. M.
S. oddaje do dyspozycji niezbędne zasoby na potrzeby wykonania niniejszego postępowania firmie A. S.,
- Pani A. S. jest pełnomocnikiem w firmie Transport Osobowy S. M. S. i jakkolwiek nie jest zabronione działanie na
jednym rynku podmiotów powiązanych osobowo czy gospodarczo, to powyższe okoliczności wskazują na istnienie
prawdopodobieństwa wymiany pomiędzy nimi istotnych informacji gospodarczych, które przy wystąpieniu dodatkowych
okoliczności może uzasadniać podejrzenie naruszenia konkurencji,
- zamawiający przeanalizował również przetargi z ubiegłych lat i zachowania przedsiębiorców w tych przetargach pod
przesłanką rozstawiania ofert i braku możliwości rozstrzygnięcia przetargu:
a) Przetarg dowożenie uczniów od 1.09.2021-30.06.2022 – złożone identyczne oferty przez firmy Usługi Transportowe K.
K. i Transport Osobowy S. M. S., wezwani do złożenia ofert dodatkowych ponownie składają oferty identyczne, przetarg z
tego powodu unieważniono.
b) Przetarg dowożenie uczniów od 1.01.2022-31.12.2022 - złożone identyczne oferty przez firmy Usługi Transportowe K.
K. i Firma A. S. - przetarg unieważniono z powodu rażąco niskiej ceny.
c) Przetarg dowożenie uczniów od 1.01.2022-31.12.2022 - złożone identyczne oferty przez firmy Usługi Transportowe K.
K. i Firma A. S. - przetarg unieważniono z powodu rażąco niskiej ceny.
d) Przetarg dowożenie uczniów od 1.01.2023-30.06.2023 – złożono identyczne oferty przez firmy Usługi Transportowe K.
K. i Firma A. S. wezwani do złożenia ofert dodatkowych ponownie składają oferty identyczne, przetarg z tego powodu
unieważniono.
- podobne zachowanie wykonawców Zamawiający zauważył w gminie Banie Mazurskie, postępowania nr
GKIŚ.ZP.271.6.2023. W części 2 postępowania – Dowóz uczniów niepełnosprawnych do ZPEW w Gołdapi złożyli oferty
od najtańszej: AMS LOGISTICS sp. z o.o. , Światki ( z KRS wynika iż jest to firma A. S., M. S. i B. S.), Firma A. S., Dobre
Miasto, Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o., Transport Osobowy S. M. S., Duet Plus Gołdap.
Z informacji uzyskanych z Urzędu Gminy w Baniach Mazurskich Zamawiający, również zauważa zachowanie
przedsiębiorców mających na celu rozstawianie ofert i doprowadzenie do wyboru oferty najdroższej spośród „znających
się wykonawców” tj. firmy Transport Osobowy S. M. S. Postępowanie to nie jest jeszcze zakończone.
Dodatkowymi okolicznościami w przedmiotowej sprawie było zachowanie wykonawcy Usługi Transportowe K. K.
Sp. z o.o. i wykonawcy Firma A. S. w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Na skutek wyłącznie działań i zaniechań
tych podmiotów, Zamawiający w prowadzonym postępowaniu zmuszony zostałby do dokonania wyboru oferty najdroższej,
tj. Firmy A. S..
Analizując przebieg zdarzeń ww. postępowaniu Zamawiający stwierdził, iż nie znajduje racjonalnego wytłumaczenia
działanie wykonawcy Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o., który składał na wezwanie Zamawiającego podmiotowe środki
dowodowe w oderwaniu od treści warunku udziału w postępowaniu określonego Rozdziale VIII ust. 2 pkt 4 lit. a) SW Z jak i
w oderwaniu od treści wezwania skierowanego do niego przez Zamawiającego. Zauważyć należy, że przedmiotowy
warunek dotyczył, że wykonawca „posiada wiedzę i doświadczenie, tj. w okresie ostatnich 3 lat przed upływem terminu
składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności gospodarczej jest krótszy - w tym okresie, wykonał co najmniej 1
usługę dowozu/ dostawę biletów dla minimum 100 uczniów do szkół przez okres co najmniej 1 roku szkolnego lub 1 roku
kalendarzowego, o wartości rocznej nie mniejszej niż 100 000,00 zł”. Warunek ten był czytelny i jednoznaczny.
Wykonawca, będący wszak profesjonalistą, startującym w wielu przetargach niewątpliwie miał świadomość, że tak
złożony podmiotowy środek dowodowy nie potwierdza spełnienia ww. warunku udziału w postępowaniu. Co więcej, w
wezwaniu skierowanym w dniu 28 lipca 2023 r. do wykonawcy Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. Zamawiający wprost
wskazał na wymagania wynikające z treści warunku i na braki w wykazie złożonym przez wykonawcę, a pomimo tego
wykonawca braków tych nie uzupełnił, złożył dniu 8 sierpnia 2023r. ten sam wykaz.
Tak elementarne nieprawidłowości w wykazie narzędzi i urządzeń wskazują, iż działanie to miało charakter celowy,
przemyślany a złożenie oferty miało charakter pozorny i miało doprowadzić do wykluczenia wykonawcy z postępowania
oraz do odrzucenia jego oferty.
Wykonawca Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. jako podmiot profesjonalny musiał bowiem zdawać sobie sprawę
z tego, jakie wymagania ustalono w warunku udziału w postępowaniu i jak należy wykazać ich spełnienie, tym bardziej, że
Zamawiający w treści wezwania dokładnie mu to wytłumaczył.
W normalnych warunkach rynkowych mało prawdopodobne jest, aby wykonawca ubiegający się o udzielenie
zamówienia składał podmiotowe środki dowodowe całkowicie nieodpowiadające wymaganiom określonym w warunku
udziału w postępowaniu, tym bardziej, że opis tego warunku, jak i podmiotowych środków dowodowych, jakie należało
złożyć celem wykazania jego spełnienia, był w przedmiotowym przypadku jednoznaczny i niebudzący jakichkolwiek
wątpliwości. Zauważyć należy, że Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. na tym etapie postępowania miał już świadomość,
że trzecią w kolejności zamówienia jest oferta Firmy A. S. , jak i zdawał sobie sprawę, że przedstawienie nieprawidłowych
podmiotowych środków dowodowych na wezwanie Zamawiającego spowoduje wykluczenie firmy Usługi Transportowe K.
K. Sp. z o.o. z postępowania i może doprowadzić do wyboru oferty dużo droższej , której zasoby udostępnił wspólnik
powiązany rodzinnie z wykonawcą oferty o najwyższej cenie - Firmy A. S.
Biorąc pod uwagę takie działania zamawiający weryfikował informacje w celu potwierdzenia lub wykluczenia zmowy
cenowej i zakłócenia konkurencji w powyższym postępowaniu.
W dniu 11.08.2023 r. Zamawiający otrzymał informację z Urzędu Gminy Lipka, iż Firma Usługi Transportowe K. K.
Sp. z o.o. realizowała dowóz uczniów do szkół, gdzie średnia ilość zakupywanych biletów miesięcznych przez gminę Lipka
w okresie od 01.09.2022 do 30.06.2023 wynosiła ok 300 szt. a wartość zakupionych biletów w tym okresie wynosiła 345
689,66 zł brutto. Ponadto w dniu 9.08.2023 Zamawiający otrzymał informację z Urzędu Gminy Jonkowo, iż Firma Usługi
Transportowe K. K. realizowała dowóz uczniów do szkół w latach 2020/2021 jako operator transportu publicznego. Średnia
ilość zakupywanych biletów miesięcznych przez gminę Jonkowo wynosiła ok 219 szt. a orientacyjna wartość zakupionych
biletów wynosiła ok. 90 tys. zł.
Pozyskane informacje jednoznacznie wskazują, iż wykonawca Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. na dzień
składania ofert posiadał doświadczenie tj. zarówno spółka ubiegająca się o zamówienie osobno jak i każdy ze wspólników
tej spółki w wymaganym przez zamawiającego okresie. Pozyskane informacje dodatkowo wskazują na zmowę cenową i
zakłócenie konkurencji przez obu wykonawców w celu wyboru oferty oferującej najwyższą cenę.
Analiza okoliczności faktycznych sprawy pozwala zdaniem Zamawiającego na wyciągnięcie jednoznacznego
wniosku, że Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. oraz wykonawca Firma A. S. zawarli porozumienie, którego celem było
zakłócenie konkurencji w ww. postępowaniu poprzez doprowadzenie do sytuacji, w której Zamawiający, na skutek działań
podjętych przez ww. wykonawców, nie mógłby wybrać oferty przedstawiającej najkorzystniejszy bilans ceny i innych
kryteriów oceny ofert, a zarazem mającej najniższą cenę (po rezygnacji firmy Transport Osobowy J. W.) zmuszony byłby
do dokonania wyboru oferty najdroższej tj. Firmy A. S..
Jak wskazano w wyroku KIO z dnia 10 listopada 2017 r., sygn. akt KIO 2213/17, stwierdzenie zawarcia
porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji między wykonawcami w postępowaniu o udzielenie zamówienia
wymaga ustalenia, że niepodobieństwem jest, by określony stan rzeczy zaistniał w wyniku zwykłego przypadku i
normalnego, typowego przebiegu zdarzeń, lecz jego źródłem jest porozumienie, uzgodnienie zainteresowanych podmiotów
mające na celu określony rezultat rynkowy.
Zdaniem Zamawiającego znikomy jest stopień prawdopodobieństwa, by taki stan rzeczy, jaki miał miejsce w
przedmiotowym postępowaniu, zaistniał w wyniku zwykłego przypadku i normalnego, typowego przebiegu zdarzeń i by
Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. nie przedstawił stosownego doświadczenia, które jak wynika z przedstawionych
powyżej informacji i dokumentów posiadał a wykonawcy zachowywali się w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie
zamówienia jak niezależne podmioty, które prowadzą wobec siebie działalność konkurencyjną.
Wnioskując na podstawie faktów, jakie wynikają z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jedynym
logicznym i racjonalnym wnioskiem jest stwierdzenie, iż obaj przedsiębiorcy dokonali uzgodnień warunków składanych
ofert oraz ich zachowania w toku przetargu, a tym samym zawarli porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji,
aby doprowadzić do dokonania przez Zamawiającego wyboru oferty najdroższej, czyli oferty mniej korzystnej dla
Zamawiającego ekonomicznie poprzez podjęcie w postępowaniu działań zmierzających do wyeliminowania oferty
korzystniejszej cenowo z postępowania.
W oparciu o materiał dowodowy, ale też zasady logiki i doświadczenia życiowego, zachowania obu wykonawców
nie da się wyjaśnić bez założenia ich uzgodnionego działania.
Zmowy przetargowe, mogą skutkować stratami w postaci wyboru przez zamawiającego oferty mniej korzystnej
ekonomicznie, niż ta którą mógłby wybrać, gdyby konkurencja przy wyłanianiu zwycięzcy przetargu funkcjonowała
prawidłowo. Zmowę przetargowa uznaje m.in. działania polegające na stosowaniu mechanizmu rozstawienia ofert, a
następnie wycofywania ofert bądź podejmowania innych działań zmierzających do eliminacji oferty z niższą ceną z
postępowania, celem doprowadzenia do wyboru oferty z wyższą ceną.
(por. zawiadomienie z dnia 11 września 2023 r., w aktach sprawy).
Ustalono także, że w CEIDG przedsiębiorcy M. S. – Transport Osobowy, jako pełnomocnik w dacie 2 sierpnia
2023 r. figurowała A. S. (odwołujący I). W CEIDG z dnia 2 sierpnia 2023 r. ujawniono zakres tego pełnomocnictwa, to jest:
zmiana wpisu, wpis informacji o zawieszeniu / wznowieniu działalności, wniosek o wykreślenie wpisu w CEIDG,
prowadzenie spraw za pośrednictwem punktu kontrolnego (por. wydruk z CEIDG- załącznik do odpowiedzi na
odwołania). Powyższe odpowiadało treści pełnomocnictwa M. S. dla A. S. z 21.09.2020 r. złożonego przez odwołującego
I w trakcie rozprawy. Ponadto Izba, ustaliła, że na moment wyrokowania wpis o pełnomocnictwie został usunięty z
CEIDG przedsiębiorcy M. S. – Transport Osobowy (por. wydruk z CEIDG złożony przez odwołującego I na rozprawie).
Ustalono również, że prokurent odwołującego II - W. W. posiada prawo do samodzielnego prowadzenia wszelkich
czynności związanych z ubieganiem się przez spółkę o udzielenie zamówień publicznych oraz nie ma obowiązku
konsultacji z zarządem czynności związanych z udziałem w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego. Z
uchwały wynikało także, że członkowie zarządu nie biorą osobiście udziału w czynnościach związanych z udzielaniem
zamówień (por. uchwała zgromadzenia wspólników odwołującego II, załącznik do odwołania).
W oparciu o odpowiedź gminy Lipka z dnia 11 sierpnia 2023 r. na wniosek zamawiającego o udostępnienie
informacji publicznej (w dokumentacji postępowania przekazanej przez zamawiającego na nośniku elektronicznym)
ustalono, że odwołujący II - Firma Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. realizowała dowóz uczniów do szkół na terenie
gminy Lipka, przy czym średnia ilość zakupywanych biletów miesięcznych przez gminę Lipka w okresie od 01.09.2022 r.
do 30.06.2023 r. wynosiła ok. 300 szt., a wartość zakupionych biletów w tym okresie osiągnęła kwotę 345 689,66 zł
brutto.
Ustalono również, że członek zarządu odwołującego II i zarazem jego wspólnik dysponujący 70% udziałów
odwołującego II – to jest pan M. S. (por. informacja z KRS odwołującego II, w aktach sprawy), w ramach prowadzonej
przez siebie jednoosobowej działalności gospodarczej pod nazwą Transport Osobowy S., M. S. wykonał usługęDowóz
uczniów, 142 os/m-c o wartości 229 .999,98 zł, w okresie od 01.01.2023 r. do 30.06.2023 r. na rzecz Gminy Budry oraz
usługę dowóz uczniów, 142 os/m-c o wartości 295.940,00 zł w okresie od 01.01.2022 r. do 31.12.2022 r. (z wyłączeniem
wakacji) również na rzecz Gminy Budry (por. wykaz usług odwołującego I, w aktach sprawy).
Ustalono, że w postępowaniu na dowożenie uczniów w gminie Budry od 1.09.2021-30.06.2022 – znak 271.1.2021
- zostały złożone identyczne cenowo oferty przez firmy - Usługi Transportowe K. K. i Transport Osobowy S. M. S. (firmy
członków zarządu odwołującego II), a wykonawcy ci wezwani do złożenia ofert dodatkowych ponownie złożyli oferty
identyczne, co doprowadziło do unieważnienia tego postępowania (por. zawiadomienie o unieważnieniu postępowania z
13 sierpnia 2021 r. w aktach sprawy, na nośniku elektronicznym złożonym przez zamawiającego).
Dodatkowo ustalono, że w postępowaniu na dowożenie uczniów w gminie Budry w okresie od 1.01.2022 r. do
31.12.2022 r. - znak. 271.3.2021 – zostały złożone identyczne oferty przez firmy Usługi Transportowe K. K. (członka
zarządu odwołującego II) i odwołującego I. Obydwaj wykonawcy wezwani do złożenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny
odpowiedzieli, że nieprawidłowo skalkulowali koszty w wyniku czego ich oferty odrzucono z powodu zaoferowania rażąco
niskiej ceny, a zamawiający zmuszony został do unieważnienia postępowania (por. informacja z otwarcia ofert,
zawiadomienie o unieważnieniu postępowania z 27.09.2021 r., w aktach sprawy na nośniku elektronicznym przekazanym
przez zamawiającego).
Ponadto ustalono, że w postępowaniu na dowożenie uczniów w okresie od 1.01.2023 r. do 30.06.2023 r. w gminie
Budry – znak 271.4.2022 - wykonawca Usługi Transportowe K. K. (członek zarządu odwołującego II) i odwołujący I w
wyniku wezwania do złożenia ofert dodatkowych złożyli zamawiającemu oferty identyczne, w wyniku czego zamawiający
został zmuszony do unieważnienia postępowania (por. zawiadomienie o unieważnieniu postępowania z dnia 14 grudnia
2022 r., w aktach sprawy, na nośniku elektronicznym przekazanym przez zamawiającego).
Ustalono również, że w postępowaniu prowadzonym przez gminę Banie Mazurskie, na dowożenie uczniów z
terenu gminy Banie Mazurskie do placówek oświatowych w roku szkolnym 2023/2024 (nr postępowania
GKIŚ.ZP.271.6.2023), w części 2 postępowania – dowóz uczniów niepełnosprawnych do ZPEW w Gołdapi - swoje oferty
złożyli następujący wykonawcy (w kolejności od oferty najtańszej):
a) AMS LOGISTICS sp. z o.o. (wspólnikami ww. spółki są A. S., M. S. i B. S. – por. informacja z KRS ww. spółki –
załącznik do odpowiedzi na odwołanie),
b) odwołujący I,
c) Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. - odwołujący II,
d) Transport Osobowy S. M. S. (członek zarządu odwołującego II, a zarazem brat odwołującej I).
Jak wynikało z informacji zamawiającego uzyskanych w Gminie Banie Mazurskie, trzej najtańsi wykonawcy,
wezwani do złożenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny, takich wyjaśnień nie złożyli. Wyjaśnienia złożył wyłącznie
wykonawca Transport Osobowy S. M. S., co może doprowadzić do wyboru oferty tego wykonawcy, będącej ofertą
najmniej korzystną cenowo dla gminy Banie Mazurskie (por. informacja z otwarcia ofert w ww. postępowaniu, notatka
służbowa zamawiającego po rozmowie z pracownikiem z Urzędu Gminy Banie Mazurskie na nośniku elektronicznym z
dokumentacją przekazanym przez zamawiającego).
Odwołania nie zasługują na uwzględnienie.
Nie było sporne miedzy stronami, że odwołujący I i odwołujący II nie należą do tej samej grupy kapitałowejw
rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Sporne natomiast było to, czy
wykonawcy ci zawarli porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji i popełnili czyn nieuczciwej konkurencji.
Zdaniem Izby zamawiający prawidłowo ustalił, że odwołujący II, choć miał taką możliwość, to jednak wyłącznie
poprzez swe działania, nie wykazał warunku udziału w postępowaniu, o którym mowa w rozdziale VIII ust. 2 pkt 4 lit. a
SWZ, choć miał taką możliwość.
Zgodnie z rozdziałem VIII ust. 2 pkt 4 lit. a SW Z, O udzielenie zamówienia mógł ubiegać się wykonawca
, który w
okresie ostatnich 3 lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności gospodarczej jest
krótszy - w tym okresie, wykonał co najmniej 1 usługę dowozu/ dostawę biletów dla minimum 100 uczniów do szkół przez
okres co najmniej 1 roku szkolnego lub 1 roku kalendarzowego, o wartości rocznej nie mniejszej niż 100 000,00 zł – wraz
z podaniem ich wartości, przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na rzecz których usługi zostały wykonane lub są
wykonywane oraz załączeniem dowodów określających, czy te dostawy lub usługi zostały wykonane lub są wykonywane
należycie, przy czym dowodami, o których mowa, są referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na
rzecz którego dostawy lub usługi zostały wykonane, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych są
wykonywane, a jeżeli wykonawca z przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów –
oświadczenie wykonawcy; w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych nadal wykonywanych referencje bądź
inne dokumenty potwierdzające ich należyte wykonywanie powinny być wystawione w okresie ostatnich 3 miesięcy;
(załącznik nr 4 SWZ).
Celem potwierdzenia ww. warunku, zgodnie z rozdziałem X ust. 4 pkt 2 SW Z, należało złożyć wykaz usług
wykonanych, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych również wykonywanych, w okresie ostatnich 3
lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, wraz z podaniem ich wartości, przedmiotu, dat
wykonania i podmiotów, na rzecz których usługi zostały wykonane lub są wykonywane, oraz załączeniem dowodów
określających, czy te usługi zostały wykonane lub są wykonywane należycie, przy czym dowodami, o których mowa, są
referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego dostawy lub usługi zostały wykonane, a w
przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych są wykonywane, a jeżeli wykonawca z przyczyn niezależnych od
niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów – oświadczenie wykonawcy; w przypadku świadczeń powtarzających
się lub ciągłych nadal wykonywanych referencje bądź inne dokumenty potwierdzające ich należyte wykonywanie powinny
być wystawione w okresie ostatnich 3 miesięcy - załącznik nr 4 SWZ.
Jak wynikało z treści przywołanego warunku, należało się wykazać doświadczeniem w „wykonaniu usługi”
spełniającej określone wymogi. Podkreślenia wymagało, że w treści warunku zamawiający nie sprecyzował zaś, że
chodzi o „wykonanie umowy”. Jeśli zatem w trakcie realizacji umowy, nawet takiej, której realizacja się jeszcze nie
zakończyła, wykonawca zrealizował już usługę dowozu/ dostawę biletów dla minimum 100 uczniów do szkół przez okres
co najmniej 1 roku szkolnego lub 1 roku kalendarzowego, o wartości rocznej nie mniejszej niż 100 000,00 zł,
przypadającą w okresie referencyjnym, to taka usługa wpisywała się w treść warunku. Na możliwość wykazania się
doświadczeniem w wykonaniu usług na podstawie umów trwających wskazywała wyraźnie treść samego warunku oraz
dokumentów żądanych przez zamawiającego na jego potwierdzenie.
Jak wynikało z odpowiedzi gminy Lipka z dnia 11 sierpnia 2023 r. na wniosek zamawiającego o udostępnienie
informacji publicznej (w dokumentacji postępowania przekazanej przez zamawiającego na nośniku elektronicznym),
odwołujący II - Firma Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. realizowała dowóz uczniów do szkół na terenie gminy Lipka,
przy czym średnia ilość zakupywanych biletów miesięcznych przez gminę Lipka w okresie od 01.09.2022 r. do
30.06.2023 r. wynosiła ok. 300 szt., a wartość zakupionych biletów w tym okresie osiągnęła kwotę 345 689,66 zł brutto.
Powyższe świadczyło o wykonaniu już usługi objętej warunkiem przez odwołującego II. Okoliczność, iż umowa ta
nie została jeszcze zakończona, gdyż obowiązuje do 31.12.2023 r. nie miała zatem znaczenia w świetle warunku udziału
w postępowaniu. Wobec powyższego Izba stwierdziła, że zamawiający prawidłowo ustalił, że ww. usługa wykonana na
rzecz Gminy Lipka wpisywała się w treść warunku udziału w postępowaniu.
Pomimo to odwołujący II, po wezwaniu go przez zamawiającego w dniu 21 lipca 2023 r. do złożenia
podmiotowych środków dowodowych w trybie art. 274 ustawy Pzp, celem wykazania warunku z niezrozumiałych
względów powołał się na usługę „Dowóz dzieci do szkół podstawowych i gimnazjum z terenu gminy Budry w okresie
1.09.2018 r. - 30.06.2019 r. na podstawie biletów miesięcznych”. Usługa ta nie została wykonana w okresie ostatnich
trzech lat przed upływem terminu składania ofert, a zatem nie wpisywała się w treść warunku udziału w postępowaniu,
czego odwołujący II musiał mieć świadomość, biorąc pod uwagę profesjonalny charakter prowadzonej przez siebie
działalności gospodarczej. Trudno uznać, aby profesjonalny wykonawca, wykazując warunek nie zwrócił uwagi na
standardowy okres referencyjny wymagany w warunku. Ponadto dostrzeżenia wymagało, że odwołujący II, wbrew treści
wezwania, nie załączył dowodów określających czy ta usługa została wykonana lub jest wykonywana należycie.
Zauważyć należy, że odwołujący II na tym etapie postępowania miał już świadomość, że skutkiem nieuzupełnienia przez
niego dokumentów będzie uzyskanie zamówienia przez odwołującego I. Wezwanie zamawiającego z dnia 21 lipca 2023
r. skierowane zostało do odwołującego II w trybie art. 274 ust. 1 ustawy Pzp, a więc jako do wykonawcy, którego ofertę
oceniono najwyżej. Odwołujący II musiał mieć zatem świadomość, że oferta wykonawcy Transport Osobowy J. W.
zostanie odrzucona.
Kolejno podkreślenia wymagało, że odwołujący II, pomimo dokładnego wytknięcia mu tego uchybienia w kolejnym
wezwaniu zamawiającego skierowanym do niego do uzupełniania podmiotowych środków dowodowych w trybie art. 128
Pzp, w odpowiedzi na to wezwanie, z niezrozumiałych względów, ponownie wskazał na tę samą usługę. Uzupełnienie to
miało zatem charakter pozorny.
Dostrzec należało również, że wymaganym przez zamawiającego doświadczeniem legitymował się także
członek zarządu odwołującego II i zarazem jego wspólnik dysponujący 70% udziałów odwołującego II – to jest pan M. S.
(por. informacja z KRS odwołującego II, w aktach sprawy). W ramach prowadzonej przez siebie jednoosobowej
działalności gospodarczej pod nazwą Transport Osobowy S., M. S. wykonał bowiem usługęDowóz uczniów, 142 os/m-c
o wartości 229 .999,98 zł, w okresie od 01.01.2023 r. do 30.06.2023 r. na rzecz Gminy Budry oraz usługę dowóz uczniów,
142 os/m-c o wartości 295.940,00 zł w okresie od 01.01.2022 r. do 31.12.2022 r. (z wyłączeniem wakacji) również na
rzecz Gminy Budry (por. wykaz usług odwołującego I, w aktach sprawy). Pomimo legitymowania się prawidłowym
doświadczeniem, większościowy wspólnik i członek zarządu odwołującego II na etapie ofertowania nie zdecydował się
na udostępnienie swego zasobu wiedzy i doświadczenia spółce, której jest wspólnikiem i członkiem zarządu, lecz swojej
siostrze – A. S. (odwołujący I), która w tym postępowaniu złożyła konkurencyjną ofertę wobec odwołującego II.
Odwołujący II w treści odwołania wskazywał, że na ten zasób wiedzy i doświadczenia nie mógł się już powołać na
etapie po złożeniu oferty. Jak wynika bowiem z art. 123 Pzp, Wykonawca nie może, po upływie terminu składania
wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo ofert, powoływać się na zdolności lub sytuację podmiotów
udostępniających zasoby, jeżeli na etapie składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo ofert nie
polegał on w danym zakresie na zdolnościach lub sytuacji podmiotów udostępniających zasoby. Owszem, z uwagi na
treść art. 123 Pzp, skoro odwołujący II, celem wykazania warunku, w momencie składania oferty oświadczył, że nie
będzie polegał na zasobach podmiotów trzecich, to z uwagi na brzmienie przywołanego wyżej przepisu, po złożeniu
oferty, nie mógł zmienić swej decyzji na tym etapie. Jednak z pewnością taka możliwość powołania się na ten zasób
istniała na etapie ofertowania. Z niezrozumiałych zaś przyczyn odwołujący II nie powołał się na ten zasób na etapie
ofertowania.
Na podstawie całokształtu materiału dowodowego Izba ustaliła również, że pan M. S. aktywnie wspierał w
postępowaniu nie spółkę, której jest wspólnikiem i członkiem zarządu, lecz swą siostrę – odwołującego I, która złożyła
konkurencyjną ofertę w tym postępowaniu. Jak wynikało z treści zobowiązania pana M. S., załączonego do oferty
odwołującego I, zobowiązał się on użyczyć odwołującemu I swój zasób wiedzy i doświadczenia na czas wykonywania
zamówienia, zaś jego i odwołującego I miała łączyć umowa o współpracy.
Co więcej, pan M. S. w tym postępowaniu nie tylko użyczył swej siostrze – odwołującemu I - zasób wiedzy i
doświadczenia, co umożliwiłoby jej uzyskanie zamówienia, (jednocześnie nie użyczając doświadczenia swej spółce),
lecz także występował w postępowaniu jako pełnomocnik odwołującego I. Dostrzeżenia wymagało bowiem, że w
odpowiedzi na wezwanie zamawiającego skierowanego do odwołującego I do złożenia podmiotowych środków
dowodowych, odwołujący I złożył podpisany przez siebie wykaz usług. Wykaz usług odwołującego I, w polu „podpis
osoby/ób uprawnionej/ych do podpisania oświadczenia w imieniu Wykonawcy”, w imieniu odwołującego I podpisał
bowiem pan M. S.. Powyższe oznaczało, że pan M. S. podpisując wykaz usług odwołującego I działał niewątpliwie także
w charakterze pełnomocnika odwołującego I. M. S. niewątpliwie więc wywierał wpływ na szeroko rozumianą ofertę
odwołującego I w aspekcie polegania na jego zasobie wiedzy i doświadczenia, a także składał w imieniu odwołującego I
podmiotowe środki dowodowe, działając aktywnie na rzecz uzyskania zamówienia przez odwołującego I. Jednocześnie
zaś pan M. S. pełnił funkcję członka zarządu odwołującego II i był jego większościowym wspólnikiem.
Odwołujący II w treści swego odwołania powołał się na uchwałę zgromadzenia swych wspólników nr 1/05, z której
wynikało, że prokurent spółki W. W. posiada prawo do samodzielnego prowadzenia wszelkich czynności związanych z
ubieganiem się przez spółkę o udzielenie zamówień publicznych oraz nie ma obowiązku konsultacji z zarządem
czynności związanych z udziałem w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego. Z uchwały wynikało także,
że członkowie zarządu nie biorą osobiście udziału w czynnościach związanych z udzielaniem zamówień. Powołując się
na tę uchwałę odwołujący II zwracał uwagę, że ofertę w jego imieniu podpisał prokurent pan W. W.
Jednakże, jak wynikało nawet z przebiegu tego postępowania, uchwała ta nie była konsekwentnie przestrzegana i
nie mogła być uznana za wiarygodny dowód, że członkowie zarządu odwołującego II nie biorą udziału w czynnościach
związanych z udzielaniem zamówień. Dostrzeżenia wymagało bowiem, że – wbrew treści uchwały – w odpowiedzi na
wezwanie zamawiającego do uzupełnienia wykazu usług, odwołujący II złożył wykaz usług podpisany w dniu 2 sierpnia
2023 r. przez członka zarządu odwołującego II – Pana K. K. Z powyższego wynikało, że członkowie zarządu
odwołującego II jednak biorą osobiście udział w czynnościach związanych z udzielaniem zamówień, również w tym
postępowaniu.
Zamawiający w uzasadnieniu czynności odrzucenia ofert odwołujących powołał się także na okoliczność, że w
CEIDG przedsiębiorcy M. S. – Transport Osobowy, jako pełnomocnik w dacie 2 sierpnia 2023 r. figurowała A. S.
(odwołujący I). Jak wynikało z wydruku CEIDG złożonego przez zamawiającego przy odpowiedzi na odwołanie, w CEIDG
ujawniono zakres tego pełnomocnictwa, to jest: zmiana wpisu, wpis informacji o zawieszeniu / wznowieniu działalności,
wniosek o wykreślenie wpisu w CEIDG, prowadzenie spraw za pośrednictwem punktu kontrolnego (por. wydruk z
CEIDG- załącznik do odpowiedzi na odwołania). Powyższe odpowiadało treści pełnomocnictwa M. S. dla A. S. z
21.09.2020 r. złożonego przez odwołującego I w trakcie rozprawy. Ponadto Izba, ustaliła, że na moment wyrokowania
wpis o pełnomocnictwie został usunięty z CEIDG przedsiębiorcy M. S. – Transport Osobowy (por. wydruk z CEIDG
złożony przez odwołującego I na rozprawie).
Oceniając ww. okoliczności należało dojść do wniosku, że słusznie odwołujący I wywiódł, że zakres
pełnomocnictwa nie był szeroki i nie uprawniał A. S. do zarządzenia działalnością gospodarczą M. S. i że na moment
wyrokowania to pełnomocnictwo zostało odwołanie. Z drugiej jednak strony pełnienie przez A. S. funkcji pełnomocnika
swego brata, nawet w ograniczonym zakresie, mające miejsce jeszcze w trakcie sporządzania ofert, świadczyło o ich
bliskich relacjach i było okolicznością, która zamawiający miał prawo wziąć pod uwagę, oceniając pozostały materiał
dowodowy zgromadzony w sprawie.
Zamawiający natomiast błędnie ustalił, jakoby w treść warunku udziału w postępowaniu wpisywała się usługa
wykonana przez firmę Usługi Transportowe K. K. na dowóz uczniów do szkół w latach 2020/2021 jako operator
transportu publicznego w gminie Jonkowo. Nie było sporne między stronami, że średnia ilość nabywanych biletów
miesięcznych przez gminę Jonkowo wynosiła ok. 219 szt., a orientacyjna wartość zakupionych biletów oscylowała wokół
kwoty ok. 90 tys. zł. Skoro zatem wartość tej usługi wyniosła ok. 90 tysięcy złotych, to nie odpowiadała treści warunku
udziału w postępowaniu, gdyż zamawiający wymagał doświadczenia w wykonaniu usługi o wartości 100.000 zł.
Dodatkowo Izba stwierdziła, że zamawiający w dniu 9.08.2023 r. wystąpił do odwołującego I i odwołującego II z
prośbą o przedłużenie terminu związania ofertą. W wyznaczonym terminie zgodę na przedłużenie terminu związania
ofertą wyraził tylko odwołujący I. Zgody takiej, z niezrozumiałych względów, nie wyraził natomiast odwołujący II.
Przedstawione wyżej działania i zaniechania odwołujących doprowadziły do sytuacji, w której zamawiający nie
mógł wybrać oferty przedstawiającej najkorzystniejszy bilans ceny i innych kryteriów oceny ofert, a zarazem mającej
najniższą cenę tj. oferty odwołującego II (po rezygnacji wykonawcy Transport Osobowy J. W.) i został zmuszony do
dokonania wyboru oferty najdroższej tj. odwołującego I.
Zdaniem Izby, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, zamawiający prawidłowo ustalił, że znikomy jest
stopień prawdopodobieństwa, by taki stan rzeczy, jaki miał miejsce w przedmiotowym postępowaniu, zaistniał w wyniku
zwykłego przypadku i normalnego, typowego przebiegu zdarzeń.
Oceniając tę sytuację zamawiający miał prawo wziąć także pod uwagę sytuację, jaka miała miejsce w innych
postępowaniach z udziałem ww. odwołujących a także i ich członków zarządu/ wspólników, czy też spółek, w których
pełnią funkcje. Ustalono, że w postępowaniu na dowożenie uczniów w gminie Budry od 1.09.2021-30.06.2022 – znak
271.1.2021 - zostały złożone identyczne cenowo oferty przez firmy - Usługi Transportowe K. K. i Transport Osobowy S.
M. S. (firmy członków zarządu odwołującego II), a wykonawcy ci wezwani do złożenia ofert dodatkowych ponownie złożyli
oferty identyczne, co doprowadziło do unieważnienia tego postępowania (por. zawiadomienie o unieważnieniu
postępowania z 13 sierpnia 2021 r. w aktach sprawy, na nośniku elektronicznym złożonym przez zamawiającego).
Dodatkowo ustalono, że w postępowaniu na dowożenie uczniów w gminie Budry w okresie od 1.01.2022 r. do
31.12.2022 r. - znak. 271.3.2021 – zostały złożone identyczne oferty przez firmy Usługi Transportowe K. K. (członka
zarządu odwołującego II) i odwołującego I. Obydwaj wykonawcy wezwani do złożenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny
odpowiedzieli, że nieprawidłowo skalkulowali koszty w wyniku czego ich oferty odrzucono z powodu zaoferowania rażąco
niskiej ceny, a zamawiający zmuszony został do unieważnienia postępowania (por. informacja z otwarcia ofert,
zawiadomienie o unieważnieniu postępowania z 27.09.2021 r., w aktach sprawy na nośniku elektronicznym przekazanym
przez zamawiającego).
Ponadto ustalono, że w postępowaniu na dowożenie uczniów w okresie od 1.01.2023 r. do 30.06.2023 r. w gminie
Budry – znak 271.4.2022 - wykonawca Usługi Transportowe K. K. (członek zarządu odwołującego II) i odwołujący I w
wyniku wezwania do złożenia ofert dodatkowych złożyli zamawiającemu oferty identyczne, w wyniku czego zamawiający
został zmuszony do unieważnienia postępowania (por. zawiadomienie o unieważnieniu postępowania z dnia 14 grudnia
2022 r., w aktach sprawy, na nośniku elektronicznym przekazanym przez zamawiającego).
Ustalono również, że w postępowaniu prowadzonym przez gminę Banie Mazurskie, na dowożenie uczniów z
terenu gminy Banie Mazurskie do placówek oświatowych w roku szkolnym 2023/2024 (nr postępowania
GKIŚ.ZP.271.6.2023), w części 2 postępowania – dowóz uczniów niepełnosprawnych do ZPEW w Gołdapi - swoje oferty
złożyli następujący wykonawcy (w kolejności od oferty najtańszej):
a) AMS LOGISTICS sp. z o.o. (wspólnikami ww. spółki są A. S., M. S. i B. S. – por. informacja z KRS ww. spółki –
załącznik do odpowiedzi na odwołanie),
b) odwołujący I,
c) Usługi Transportowe K. K. Sp. z o.o. - odwołujący II,
d) Transport Osobowy S. M. S. (członek zarządu odwołującego II, a zarazem brat odwołującej I).
Jak wynikało z informacji zamawiającego uzyskanych w Gminie Banie Mazurskie, trzej najtańsi wykonawcy,
wezwani do złożenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny, takich wyjaśnień nie złożyli. Wyjaśnienia złożył wyłącznie
wykonawca Transport Osobowy S. M. S., co może doprowadzić do wyboru oferty tego wykonawcy, będącej ofertą
najmniej korzystną cenowo dla gminy Banie Mazurskie (por. informacja z otwarcia ofert w ww. postępowaniu, notatka
służbowa zamawiającego po rozmowie z pracownikiem z Urzędu Gminy Banie Mazurskie na nośniku elektronicznym z
dokumentacją przekazanym przez zamawiającego).
Odwołujący I i odwołujący II, odnosząc się do ww. okoliczności ograniczyli się do stwierdzenia, że ich zdaniem,
sytuacja, jaka miała miejsce w innych postępowaniach nie powinna być brana pod uwagę przez zamawiającego przy
ocenie, czy doszło do zawarcia między nimi antykonkurencyjnego porozumienia w tym konkretnym postępowaniu.
Zdaniem Izby, owszem, dla ustalenia zmowy konieczne jest uprawdopodobnienie zawarcia antykonkurencyjnego
porozumienia w analizowanym postępowaniu. Z drugiej jednak strony, zamawiający dostrzegając niezrozumiałe działania
odwołującego II, a także członka jego zarządu w tym postępowaniu zamierzające do uzyskania zamówienia przez
odwołującego I, miał prawo przy ocenie prawdopodobieństwa przypadkowości takiego zachowania, ocenić
dotychczasowe działania wykonawców pod kątem tego czy stanowią one kontynuację podobnie mało prawdopodobnych
zachowań w przeszłości. Analiza działań zbliżonych do ich zachowań w przeszłości, musiała prowadzić do wniosku, że
odwołujący nie zachowywali się również w tym przedmiotowym postępowaniu o udzielenie zamówienia jak niezależne
podmioty, które prowadzą wobec siebie działalność konkurencyjną i nie jest to dziełem przypadku.
Odwołujący I w treści swego odwołania dodatkowo podniósł, że w branży transportowej bardzo częste jest, iż po
wyłonieniu wykonawcy w kolejnym postępowaniu nie ma on już zasobów, alby zrealizować umowę z takim
zamawiającym, gdyż do czasu jego wyboru podpisał już kilka innych umów. Argumentował, że z tego powodu, żaden
rozsądny przedsiębiorca nie weźmie na siebie zobowiązania, którego nie będzie w stanie wykonać. Izba stwierdziła, że
na okoliczność, iż taka właśnie sytuacja była udziałem odwołującego II w tym postępowaniu, odwołujący I nie przedstawił
żadnego dowodu. Co istotne dowodów na taki powód nieuzupełnienia dokumentów na potwierdzenie warunku, pomimo
posiadania takiej możliwości czy niewyrażenia zgody na przedłużenie terminu związania ofertą, nie przedstawił sam
odwołujący II. Podkreślenia wymagało ponadto, iż odwołujący II nawet nie twierdził, iż taki właśnie jest powód zaistnienia
rozpatrywanej sytuacji. Wobec powyższego ww. twierdzenia odwołującego I należało ocenić jako gołosłowne
przypuszczenia.
Kierując się powyższymi rozważaniami Izba stwierdziła, że zachowania odwołujących, jakie miały miejsce w tym
postępowaniu, w świetle całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, wskazywały na zaistnienie
zjawiska wymiany istotnych informacji gospodarczych między nimi co zaowocowało procederem rozstawiania ofert, w
wyniku którego zamawiający musiałby wybrać jako najkorzystniejszą droższą ofertę złożoną przez odwołującego I.
Zamawiający nie złożył wprawdzie Izbie bezpośredniego dowodu na zawarcie między odwołującymi antykonkurencyjnej
zmowy w postaci treści takiego pisemnego porozumienia między wykonawcami. Jednakże, nie było sporne między
stronami, że w tego rodzaju sprawach pozyskanie takiego dowodu jest najczęściej niemożliwe, a wykazanie tego rodzaju
porozumienia opiera się zazwyczaj na dowodach pośrednich oraz domniemaniach faktycznych, tj. ustalenia pewnych
faktów mogą być dokonane, jeżeli możliwe jest wyprowadzenie takiego wniosku na podstawie innych faktów.
Kierując się powyższymi rozważaniami Izba uznała, że zamawiający, biorąc pod uwagę zasady logiki i
doświadczenia życiowego prawidłowo ustalił, iż miało miejsce zawarcie antykonkurencyjnego porozumienia między
odwołującymi w rozumieniu art. 108 ust. 1 pkt 5 Pzp, które jest zakazane zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 16
lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1689, 1705) i jednocześnie jest
kwalifikowane jako czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Wobec powyższego należało dojść do wniosku, że zamawiający prawidłowo uznał, iż oferty obu odwołujących
podlegają odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit a), art. 226 ust. 1 pkt 7, w związku z art. 108 ust 1 pkt. 5 ustawy
Pzp, w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dn. 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2022 poz.
1233) oraz art. 6 ust.1 pkt 7 ustawy z dn. 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. 2023 poz.
1689).
Stosownie do art. 553 ustawy Pzp, o oddaleniu odwołania lub jego uwzględnieniu Izba orzeka w wyroku. W
pozostałych przypadkach Izba wydaje postanowienie. Orzeczenia Izby, o których mowa w pkt 1, 2 sentencji, miały
charakter merytoryczny, gdyż odnosiły się do oddalenia odwołań. Z kolei orzeczenia Izby zawarte w pkt 3, 4 sentencji
miały charakter formalny, gdyż dotyczyły kosztów postępowania, a zatem były postanowieniem. O tym, że orzeczenie o
kosztach zawarte w wyroku Izby jest postanowieniem przesądził Sąd Najwyższy w uchwale z 8 grudnia 2005 r. III CZP
109/05 (OSN 2006/11/182). Z powołanego przepisu art. 553 ust. 1 ustawy Pzp wynika zakaz wydawania przez Izbę
orzeczenia o charakterze merytorycznym w innej formie aniżeli wyrok. Z uwagi zatem na zbieg w jednym orzeczeniu
rozstrzygnięć o charakterze merytorycznym (pkt 1 sentencji) i formalnym (pkt 2 sentencji), całe orzeczenie musiało
przybrać postać wyroku.
Zgodnie z przepisem art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, Krajowa Izba Odwoławczauwzględnia odwołanie w całości
lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik
postępowania o udzielenie zamówienia, konkursu lub systemu kwalifikowania wykonawców. W analizowanych sprawach
nie stwierdzono zarzucanych zamawiającemu naruszeń ustawy Pzp, co skutkowało koniecznością oddalenia odwołań.
Wobec powyższego, na podstawie art. 553 ustawy Pzp, orzeczono jak w pkt 1 i w pkt 2 sentencji.
Zgodnie z art. 557 ustawy Pzp, w wyroku oraz w postanowieniu kończącym postępowanie odwoławcze Izba
rozstrzyga o kosztach postępowania odwoławczego. Z kolei w świetle art. 575 ustawy Pzp, strony oraz uczestnik
postępowania odwoławczego wnoszący sprzeciw ponoszą koszty postępowania odwoławczego stosownie do jego wyniku.
Jak wskazuje się w piśmiennictwie, reguła ponoszenia przez strony kosztów postępowania odwoławczego
stosownie do wyników postępowania odwoławczego oznacza, że „obowiązuje w nim, analogicznie do procesu cywilnego,
zasada odpowiedzialności za wynik procesu, według której koszty postępowania obciążają ostatecznie stronę
„przegrywającą” sprawę (por. art. 98 § 1 k.p.c.)” Jarosław Jerzykowski, Komentarz do art.192 ustawy - Prawo zamówień
publicznych, w: Dzierżanowski W., Jerzykowski J., Stachowiak M. Prawo zamówień publicznych. Komentarz, LEX, 2014,
wydanie VI.
W analizowanej sprawie Izba oddaliła oba odwołania. Odpowiedzialność za wynik postępowań ponosili zatem
odwołujący. Na koszty każdego z postępowań składał się wpis od odwołania uiszczony przez odwołujących w kwocie
7.500 zł.
Biorąc powyższe pod uwagę, o kosztach postępowań odwoławczych orzeczono stosownie do wyniku
postępowań - na podstawie art. 557 oraz art. 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 11 w zw. § 8 ust. 2 pkt 1
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów
postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r.
poz. 2437).
Przewodniczący:………………….…