Przejdź do treści

Orzecznictwo

Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 5 sierpnia 2025 r., sygn. KIO 2574/25

Sąd
Krajowa Izba Odwoławcza
Data
Sygnatura
KIO 2574/25
Rodzaj
Wyrok

Sędzia: Maksym Smorczewski

Treść orzeczenia

Sygn. akt KIO 2574/25

WYROK

Warszawa, dnia 5 sierpnia 2025 r.

Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:

Przewodniczący:Maksym Smorczewski

Protokolant:Aldona Karpińska

po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 23 czerwca 2025 r.

przez wykonawcę Kancelaria Radców Prawnych „Iurator” T. Smolczewski i wspólnicy spółka jawna z siedzibą w

Katowicach

w postępowaniu prowadzonym przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw

Wewnętrznych i Administracji w Katowicach im. sierżanta G.Z. z siedzibą w Katowicach

orzeka:

1.uwzględnia odwołanie w części, uznając za uzasadniony zarzut naruszenia art. 255 pkt 6 ustawy z dnia 11 września

2019 r. Prawo zamówień publicznych, i nakazuje zamawiającemu Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki

Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Katowicach im. sierżanta G.Z. z siedzibą w

Katowicach unieważnienie czynności unieważnienia postępowania,

2.oddala odwołanie w pozostałym zakresie,

3.kosztami postępowania obciąża zamawiającego Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw

Wewnętrznych i Administracji w Katowicach im. sierżanta G.Z. z siedzibą w Katowicach i:

3.1.zalicza do kosztów postępowania odwoławczego kwotę 7.500 zł (siedem tysięcy pięćset złotych) uiszczoną

prz ez Kancelaria Radców Prawnych „Iurator” T. Smolczewski i wspólnicy spółka jawna z siedzibą w

Katowicach tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3.617 zł (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych)

poniesioną przez Kancelaria Radców Prawnych „Iurator” T. Smolczewski i wspólnicy spółka jawna z siedzibą

w Katowicach tytułem wynagrodzenia pełnomocnika i innych uzasadnionych wydatków oraz kwotę 3.617 zł

(trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) poniesioną przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki

Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Katowicach im. sierżanta G.Z. z siedzibą w

Katowicach tytułem wynagrodzenia pełnomocnika i innych uzasadnionych wydatków,

3.2.zasądza od Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i

Administracji w Katowicach im. sierżanta G.Z. z siedzibą w Katowicachna rzecz Kancelaria Radców

Prawnych „Iurator” T. Smolczewski i wspólnicy spółka jawna z siedzibą w Katowicach kwotę 11.117 zł

(jedenaście tysięcy sto siedemnaście złotych) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione

tytułem wynagrodzenia pełnomocnika i innych uzasadnionych wydatków.

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby

Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodniczący:……………………..…

Sygn. akt: KIO 2574/25

UZASADNIENIE

23 czerwca 2025 r. wykonawca Kancelaria Radców Prawnych „Iurator” T. Smolczewski i wspólnicy spółka

jawna z siedzibą w Katowicach (dalej jako „Odwołujący”) wniósł do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odwołanie w

postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na usługi pod nazwą „Obsługa prawna” (dalej jako „Postępowanie”),

prowadzonym przez zamawiającego Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw

Wewnętrznych i Administracji w Katowicach im. Sierżanta G.Z. z siedzibą w Katowicach (dalej jako „Zamawiający”).

Odwołujący zarzucił naruszenie „art. 255 pkt 6 pzp poprzez bezpodstawne przyjęcie, że postępowanie

obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w

sprawie zamówienia publicznego; a w konsekwencji art. 16 ustawy pzp poprzez zaniechanie przeprowadzenia

postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz

równe traktowanie wykonawców, a w konsekwencji wadliwe zaniechanie czynności badania i oceny ofert, z

uwzględnieniem oferty Odwołującego.”.

Odwołujący wniósł o „a) nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności unieważnienia Postepowania; b)

nakazanie Zamawiającemu podjęcia czynności badania i oceny ofert w Postępowaniu”, a ponadto o „zasądzenie od

Zamawiającego na rzecz Odwołującego kosztów postępowania odwoławczego”.

Zamawiający wniósł o oddalenie odwołania w całości oraz „zasądzenie od Odwołującego na rzecz

Zamawiającego kosztów postępowania”.

W zakresie mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy Izba ustaliła, co następuje:

Zamawiający prowadzi Postępowanie z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo

zamówień publicznych (dalej jako „Pzp”) w trybie podstawowym, w którym w odpowiedzi na ogłoszenie o zamówieniu

oferty mogą składać wszyscy zainteresowani wykonawcy, a następnie zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę bez

przeprowadzenia negocjacji. Wartość zamówienia jest mniejsza niż progi unijne, o których mowa w art. 3 ust. 1 Pzp.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane 10 listopada 2022 r. w Biuletynie Zamówień Publicznych pod numerem

2022/BZP 00434849.

Oferty w Postępowaniu złożyli Odwołujący oraz dwóch innych wykonawców, których oferty zostały odrzucone.

18 czerwca 2025 r. Zamawiający opublikował ogłoszenie o unieważnieniu Postępowania o treści „Działając na

podstawie art. 260 pkt 1 i 2 ustawy z 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. 2024 poz. 1320 ze zm.)

– dalej: ustawa Pzp, Zamawiający informuje o unieważnieniu postępowania o udzielenie zamówienia Uzasadnienie

prawne: Na podstawie art. 255 pkt 6 ustawy Pzp, Zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli

postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu

umowy w sprawie zamówienia publicznego; Uzasadnienie faktyczne: W toku badania ofert stwierdzono, że

postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu

umowy w sprawie zamówienia publicznego. Postępowanie zostało ogłoszone dnia 10.11.2022r w Biuletynie zamówień

publicznych pod numerem 2022/BZP 004348449. Zaistniałe uchybienia proceduralne nie mogą być skorygowane przez

zamawiającego w toku postępowania co nakłada na zamawiającego obowiązek unieważnienia postępowania.

Obowiązkiem zamawiającego jest unieważnienie postępowania w każdym przypadku, jeśli łącznie zostaną spełnione

następujące przesłanki: 1. dojdzie do naruszenia przepisów pzp regulujących udzielenie zamówienia (wada

postępowania), 2. wada musi być niemożliwa do usunięcia 3. wada ma skutkować niemożliwością zawarcia

niepodlegającej unieważnieniu umowy o udzielenie zamówienia publicznego. Teza ta jest wyrażona m.in. w wyrokach

Krajowej Izby Odwoławczej z 28 lutego 2022 r. (KIO 423/23) oraz z 24 marca 2022 r. (KIO 667/22) Zgodnie z ust 15 SW Z

Zamawiający wskazał kryteria, którymi będzie się kierował przy wyborze oferty oraz określił ich wagę wskazaną w %. 1.

Cena brutto 60% 2. Doświadczenie osoby koordynatora obsługi prawnej w obsłudze SP ZOZ 10% 3. Ilość radców

prawnych / adwokatów 10% 4. Obsługa prawna – pomoc w ramach postępowań kontrolnych NFZ 10% 5. Ilość spraw

prowadzonych przed sądami powszechnymi w sprawach o odszkodowanie lub zadośćuczynienie z tytułu błędu w

sztuce lekarskiej związanych z obsługą prawną podmiotu leczniczego 10%. Zamawiający wskazał w kryterium nr 2 ilość

punktów przyznanych za podanie ilości lat doświadczenia osoby koordynatora obsługi prawnej w obsłudze SP ZOZ.

W kryterium nr 3 – ilość punktów przyznanych za podanie ilości radców prawnych/ adwokatów. W kryterium nr 4 – ilość

punktów za podanie ilości obsługi prawnej w ramach postępowań kontrolnych NFZ. W kryterium nr 5 – ilość punktów za

ilość spraw prowadzonych przed sądami powszechnymi w sprawach o odszkodowanie lub zadośćuczynienie z tytułu

błędu w sztuce lekarskiej związanych z obsługą prawną podmiotu leczniczego Zgodnie z art. 281 ust. 1 pkt 17 Pzp

specyfikacja warunków zamówienia zawiera o najmniej opis kryteriów oceny ofert, wraz z podaniem wag tych kryteriów i

sposobu oceny ofert. Natomiast art. 240 ust 1 i 2 pzp stanowi, że Zamawiający opisuje kryteria oceny ofert w sposób

jednoznaczny i zrozumiały, a kryteria oceny ofert i ich opis nie mogą pozostawiać zamawiającemu nieograniczonej

swobody wyboru najkorzystniejszej oferty. Kryteria oceny ofert i ich opis mają umożliwić weryfikację i porównanie

poziomu oferowanego wykonania przedmiotu zamówienia na podstawie informacji przedstawianych w ofertach. Artykuł

241 ust. 1 pzp wskazuje z kolei, że kryteria oceny ofert muszą być związane z przedmiotem zamówienia. Obowiązkiem

zamawiającego jest nie tylko przedstawienie kryteriów oceny ofert, ale również ich opisanie. Niewystarczające jest zatem

ograniczenie się do podania wyłącznie nazwy danego kryterium oraz przypisanie wagi punktowej tak jak to zrobił

zamawiający w postępowaniu. Na ten temat wypowiedział się Sąd Okręgowy w Warszawie w wyrokach z 18 grudnia

2020 r. (XXIII Ga 1350/20) oraz z 23 czerwca 2021 r. (XXIII Zs 35/21): 1. Wyrok SO w Warszawie z 23 czerwca 2021 r.

(XXIII Zs 35/21) „Podstawowa reguła prawa zamówień publicznych (…) stanowi, że przygotowanie i przeprowadzenie

postępowania o udzielenie zamówienia publicznego ma odbywać się w sposób zapewniający równe traktowanie

wykonawców oraz zachowanie uczciwej konkurencji. Konieczność weryfikowalności spełnienia kryteriów oceny ofert w

momencie ich składania stanowi warunek sine qua non równego traktowania wykonawców, a zatem kryteria te nie mogą

opierać się na deklaracjach, obietnicach czy niesprawdzalnych na tym etapie zobowiązań. Jeżeli kryterium oceny ofert

nie jest weryfikowalne, a zatem nie ma możliwości zweryfikowania jego spełnienia w momencie oceny ofert, to de facto

nie jest to w ogóle kryterium oceny ofert”. 2. Wyrok KIO z 7 listopada 2022 r. (KIO 2807/22) „Zamawiający powinien żądać

w ofertach informacji, które byłyby możliwe do weryfikacji i podlegałyby weryfikacji zarówno przez Zamawiającego przy

ocenie ofert, jak i przez wykonawców uczestniczących w postępowaniu. Zamawiający, opisując kryterium oceny ofert,

powinien wskazać rodzaj informacji, jakich oczekuje, aby możliwe było skuteczne zweryfikowanie i porównanie ofert w

danym zakresie. Wszelkie deklaracje wykonawców powinny być uzasadnione i realne oraz przede wszystkim możliwe

do zweryfikowania”. Podstawowym wymogiem wynikającym z pzp jest takie ukształtowanie kryterium, by umożliwiało

weryfikację informacji przedstawianych w ofertach w zakresie sposobu wykonania przedmiotu zamówienia. Nie można

bowiem zapominać, że art. 240 ust. 2 oraz art. 241 ust. 1 pzp wiążą kryteria oceny ofert z opisem przedmiotu

zamówienia. W konsekwencji, aby zamawiający mógł oceniać ofertę w ramach danego kryterium, powinien ten zakres

przedmiotowy oferty ująć w opisie przedmiotu zamówienia. Zamawiający opisał przedmiot zamówienia w ust 4 SW Z nie

wykazując obowiązku posiadania koordynatora obsługi prawnej oraz nie opisując kim jest koordynator i jaki jest zakres

jego pracy. Zastosowanie przez zamawiającego kryterium dotyczące koordynatora, czyli personelu wyznaczonego do

realizacji zamówienia byłoby dopuszczalne wyłącznie w odniesieniu do osób mających znaczący wpływ na jakość

świadczenia stanowiącego przedmiot zamówienia, czego Zamawiający nie wskazał. Kryterium nr 3 nazwane przez

zamawiającego jako ilość radców prawnych/ adwokatów nie odnosi się do przedmiotu zamówienia i jako takie nie

stanowi kryterium zgodnie z art. 241 ust 1 Pzp ponad to art. 241 ust 3 mówi, że kryteria oceny ofert nie mogą dotyczyć

właściwości wykonawcy, a posiadanie określonej ilości radców prawnych/ adwokatów dotyczy właściwości wykonawcy i

jako takie nie może stanowić kryterium oceny ofert. Zamawiający może ustanowić określone wymagania wobec

wykonawców jedynie poprzez określenie odpowiednich warunków udziału w postępowaniu a nie poprzez zastosowanie

kryteriów oceny ofert. Nie jest bowiem dopuszczalne stosowanie podmiotowych kryteriów oceny ofert odnoszących się

do właściwości wykonawcy. Kryterium nr 4 nazwane przez zamawiającego jako Obsługa prawna – pomoc w ramach

postępowań kontrolnych NFZ również nie odnalazło swojego opisu w przedmiocie zamówienia i Wykonawcy składający

ofertę nie byli w stanie zidentyfikować co kryje się pod stwierdzeniem „pomoc w ramach postępowań kontrolnych NFZ”.

Kryterium nr 5 nazwane jako ilość spraw prowadzonych przed sądami powszechnymi w sprawach o odszkodowanie lub

zadośćuczynienie z tytułu błędu w sztuce lekarskiej związanych z obsługą prawną podmiotu leczniczego również nie

znalazło swojego jednoznacznego i zrozumiałego opisu w przedmiocie zamówienia i jako takie stanowi doświadczenie

wykonawcy i mogłoby znaleźć się w warunkach udziału w postępowaniu, a nie w kryterium oceny ofert. Zakaz

stosowania przy ocenie ofert kryteriów o charakterze podmiotowym oznacza to, iż właściwości wykonawcy ubiegającego

się o zamówienie publiczne nie mogą być brane pod uwagę przy ocenie oferty najkorzystniejszej. Ponad to ilość punktów

przyznana w kryterium nr 5 jest błędnie określona przez zamawiającego, który wskazał, że przyznaje 0 punktów za

„Wykonawca, który wykaże sprawy przed sądami powszechnymi jak wyżej w ilości powyżej równej lub wyższej 30

otrzyma 0 pkt” oraz 0 punktów za „Wykonawca, który wykaz e sprawy przed sądami powszechnymi jak wyżej w ilości 10

-19 otrzyma 0 pkt” Zastosowane przez Zamawiającego kryterium nr 4 i 5 stanowi również warunek udziału

w postępowaniu co jest niedopuszczalne wg przepisów dyrektywy 2014/24/UE nie dopuszcza się, aby warunek

dotyczący określonej osoby w zakresie np. konkretnego doświadczenia i konkretnych kwalifikacji zawodowych był

równocześnie tożsamy (identyczny) z kryterium oceny dotyczącym personelu wykonawcy. Takie działanie stanowi

naruszenie nie tylko art. 58 ust. 2 dyrektywy 2014/24/UE, ale także zasady przejrzystości prowadzonego postępowania

i równego traktowania wykonawców. Należy wskazać również, że zamawiający w żaden sposób nie przewidział

możliwości weryfikacji kryteriów i polegał wyłącznie na oświadczeniu wykonawców złożonego w formularzu oferty, którzy

w dowolny i różny sposób interpretowali pozorne kryteria oceny ofert wskazane przez zamawiającego a mające służyć

do wyboru najkorzystniejszej oferty na podstawie najkorzystniejszego stosunku jakości do ceny. Tego typu wadę

postępowania Izba opisała w wyroku z 16 maja 2023 r. (KIO 1188/23; niepubl.). W okolicznościach postępowania jedno z

kryteriów nazywało się: „Liczba działań edukacyjnych w zakresie opieki nad zwierzętami, humanitarnego traktowania

zwierząt oraz działań zmierzających do zmniejszenia liczby bezdomnych zwierząt”. Zamawiający przypisał mu wagę

punktową oraz 35% udziału w całej ocenie ofert. Pominął jednak całkowicie w opisie przedmiotu zamówienia wymagania

dotyczące tych działań, przez co doszło do sytuacji, w której deklaracje wykonawców mogły odnosić się do działań

różniących się pod względem czasochłonności, kosztochłonności i zasięgu, a sam zamawiający na podstawie

złożonych ofert nie mógł się dowiedzieć, jakie działania oferują mu poszczególni wykonawcy. Naruszenie przepisów

ustawy regulujących udzielanie zamówień (wada postępowania), która zaistniała ma charakter nieusuwalny. Uchybienia

proceduralne, nie mogą być skorygowane przez zamawiającego w toku postępowania poprzez unieważnienie lub

powtórzenie nieprawidłowej czynności. W związku z powyższym nie ma możliwości zawarcia niepodlegającej

unieważnieniu umowy, ponieważ wykazane naruszenie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych rzutuje na wynik

postępowania i w związku z tym postępowanie należy unieważnić. Zamawiający, jeśli dostrzegł powyższe wady

postępowania, na etapie dokonywania porównania złożonych ofert to zobowiązany jest podjąć decyzję o unieważnieniu

postępowania, ponieważ postępowanie było prowadzone w sposób nieprzejrzysty oraz niezapewniający zachowania

równego traktowania wykonawców co jest podstawową zasadą udzielania zamówień. Należy wspomnieć również, że

warunki udziału w postępowaniu wprowadzone przez Zamawiającego do SW Z w ust 8.2 nie stanowiły warunków

niezbędnych potwierdzających wystarczające zdolności wykonawcy do należytej realizacji zamówienia. Zamawiający

określił warunek dotyczący zdolności technicznej lub zawodowej wymagając w pkt a) minimum 1 usługę polegającą na

świadczeniu przez okres min. 24 miesięcy usług obsługi prawnej w jednym podmiocie leczniczym o którym mowa w art.

6 ust 1 pkt 4 ustawy o działalności leczniczej posiadającym co najmniej 7 oddziałów szpitalnych, a także co najmniej 20

poradni przyszpitalnych, o wartości co najmniej 150 000,00 zł brutto (w skali roku). W przypadku usługi wykonywanej

aktualnie, wykonana część usługi musi obejmować co najmniej 12 miesięcy i mieć wartość nie mniejszą niż 150 000,00

zł (w skali roku). Postawione warunki udziału w postępowaniu muszą być rzeczywiście niezbędne, a nie jedynie służyć

zwiększeniu ochrony interesów zamawiającego. Artykuł 58 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 2014/24/UE nakazuje

ograniczenie wymogów stawianych przez zamawiających do tych odpowiednich do zapewnienia, że oferent posiada

zdolność prawną, finansową, techniczną i zawodową niezbędną do realizacji udzielanego zamówienia. Jeśli określenie

warunku udziału w postępowaniu na niższym poziomie jest wystarczające do weryfikacji zdolności wykonawcy do

należytej realizacji zamówienia, wtedy warunek ten powinien zostać określony na takim właśnie poziomie. Nie sposób nie

zgodzić się, że postawiony przez Zamawiającego warunek świadczenia usługi prawnej w podmiocie leczniczym, który

posiada 7 oddziałów szpitalnych i co najmniej 20 poradni przyszpitalnych jest na wygórowanym i na sztucznie

zawyżonym poziomie. Czy Wykonawca, który świadczył usługę prawną w podmiocie, który posiada 5 oddziałów i 15

poradni i nie jest podmiotem leczniczym w rozumieniu art. 6 ust 1 pkt 4 ustawy o działalności leczniczej nie posiada

minimalnego poziomu zdolności do wykonywania usługi? Ponad to należy zwrócić uwagę, że niedopuszczalne jest

żądanie przez zamawiającego, aby wymagane doświadczenie zostało nabyte jedynie na podstawie umów realizowanych

na rzecz określonego rodzaju podmiotów publicznych lub prywatnych W pkt f) zamawiający określił warunek udziału w

postępowaniu wymagając by Wykonawca prowadził doradztwo prawne przy realizacji projektu inwestycyjnego o wartości

minimum 7 000 000,00 zł realizowanego w oparciu o ustawę Pzp, a finansowanego lub współfinansowanego ze środków

unijnych. Prawo zamówień Publicznych nakłada na Zamawiającego przygotowanie postępowania w sposób

proporcjonalny. Zasada proporcjonalności oznacza, że opisane przez zamawiającego warunki udziału w postępowaniu

muszą być uzasadnione wartością zamówienia, charakterystyką, zakresem, stopniem złożoności lub warunkami

realizacji zamówienia. Postawienie zbyt wygórowanego warunku udziału w postępowaniu może faworyzować duże

przedsiębiorstwa, dyskryminując mniejszych dostawców, którzy mogliby z powodzeniem wykonać zamówienie. W

wyroku z dnia 27 października 2005 r. w sprawie Contse SA przeciwko Instituto Nacional de Gestion Sanitaria (C-234/03),

TSUE uznał, że niedopuszczalne jest żądanie przez zamawiającego wymogu doświadczenia, który powinni udowodnić

wykonawcy, jeśli doświadczenie nie jest niezbędne dla oceny zdolności wykonawcy do wykonania zamówienia. Opis

spełniania warunków udziału w postępowaniu powinien być odpowiedni do osiągnięcia celu, jakiemu służy, tj. wyboru

wykonawcy dającego rękojmię należytego wykonania zamówienia i nieograniczającego dostępu do zamówienia

wykonawcom zdolnym do jego wykonania. W wyroku z dnia 26 lipca 2017 r., KIO 1241/17 i KIO 1242/17, Krajowa Izba

Odwoławcza uznała, że warunki udziału w postępowaniu rozumieć należy, jako wymagania odnoszące się do

właściwości wykonawcy, zainteresowanego uzyskaniem zamówienia publicznego, zaś ich celem jest zminimalizowanie

ryzyka wyboru oferty wykonawcy niezdolnego do wykonania zamówienia, lub w stosunku, do którego (ze względu na

sytuację podmiotową) zachodzi prawdopodobieństwo nienależytego wykonania zamówienia. W związku ze zbyt

wygórowanym opisem warunku udziału w postępowaniu przez zamawiającego w postępowaniu na „obsługę prawną”

mamy do czynienia z naruszeniem przepisów Pzp i konsekwencją tego jest unieważnienie postępowania, gdyż na tym

etapie nie jest możliwe zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy. Cała procedura przetargowa, którą w dniu

10.11.2022 r. przygotował i przeprowadził Zamawiający naruszyło podstawowe zasady obowiązujące w Prawie

zamówień publicznych włączając w to bardzo ogólnikową treść projektu umowy (nieproporcjonalną do warunków udziału

w postępowaniu), w tym również brak kar umownych przewidzianych zasadniczo z tytułu nienależytego wykonywania

umowy. Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 5 listopada 2020 roku, KIO 2563/20): „Niewątpliwie wprowadzenie kar

umownych do warunków umowy, która ma zostać zawarta z wykonawcą, co do zasady trzeba uznać za środek

odpowiedni dla zapewnienia należytego wykonania umowy w sprawie zamówienia publicznego. (…)” Nadto nie można

wykluczyć, że treść umowy sama w sobie może być negatywnie oceniona z punktu widzenia odpowiedzialności za

naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Nie zabezpiecza ona bowiem w należyty sposób wykonania umowy przez

Wykonawcę. W związku z powyższą argumentacją Zamawiający unieważnia postępowanie 38/PNP/SW/2022 pn.

Obsługa prawna Na podstawie art. 255 pkt 6 ustawy Pzp.”.

Ustalając stan faktyczny Izba oparła się na dokumentach zawartych w dokumentacji Postępowania.

Izba zważyła, co następuje:

W świetle art. 505 ust. 1 Pzp, zgodnie z którym „środki ochrony prawnej określone w niniejszym dziale

przysługują wykonawcy, uczestnikowi konkursu oraz innemu podmiotowi, jeżeli ma lub miał interes w uzyskaniu

zamówienia lub nagrody w konkursie oraz poniósł lub może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego

przepisów ustawy”, należało uznać, że Odwołującemu przysługiwało prawo do wniesienia odwołania. Izba nie stwierdziła

przy tym, aby zachodziła którakolwiek z określonych w art. 528 Pzp okoliczności skutkujących odrzuceniem odwołania.

Mając na uwadze treść odwołania należało przyjąć, że zostały w nim przedstawione dwa zarzuty – naruszenia

art. 225 pkt 6 Pzp oraz naruszenia art. 16 Pzp.

Zarzut naruszenia art. 255 pkt 6 Pzp był uzasadniony.

Zgodnie z art. 255 pkt 6 Pzp, „zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli

postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu

umowy w sprawie zamówienia publicznego”.

Z przepisu tego wynika – jak trafnie wskazał Zamawiający w ogłoszeniu o unieważnieniu postępowania

opublikowanym 18 czerwca 2025 r. - że zamawiający zobowiązany jest unieważnić postępowanie o udzielenie

zamówienia, jeżeli spełnione są łącznie trzy przesłanki:

-postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego obarczone jest wadą,

-wada ta jest niemożliwa do usunięcia,

-wada ta powoduje, że nie jest możliwe zawarcia niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia

publicznego.

Jeżeli wszystkie te trzy przesłanki nie są spełnione, zamawiający nie jest zaś uprawniony do unieważnienia

postępowania o udzielenie zamówienia.

Należy stwierdzić, że zgodnie z art. 260 ust. 1 Pzp „o unieważnieniu postępowania o udzielenie zamówienia

zamawiający zawiadamia równocześnie wykonawców, którzy złożyli oferty lub wnioski o dopuszczenie do udziału w

postępowaniu lub zostali zaproszeni do negocjacji - podając uzasadnienie faktyczne i prawne”. Celem tego przepisu „jest

umożliwienie wykonawcom kontroli czynności zamawiającego (….) okoliczności faktyczne i prawne wskazane przez

zamawiającego w informacji o unieważnieniu postępowania mają znaczenie dla granic, w jakich mogą być rozpoznane

środki ochrony prawnej wnoszone wobec tej czynności. Odwołanie jest środkiem ochrony prawnej dotyczącym

konkretnej czynności zamawiającego, która została dokonana w danych okolicznościach faktycznych oraz prawnych i

tylko w tych granicach podlega rozpoznaniu. Artykuł 555 Pzp stanowi, że Izba nie może rozpoznać zarzutów, które nie

zostały podniesione w odwołaniu. Konsekwencją tego przepisu jest - w okolicznościach sporu - brak możliwości

podawania przez zamawiającego okoliczności uzasadniających czynność unieważnienia postępowania, które nie zostały

wskazane w informacji przesłanej zgodnie z art. 260 ust. 1 Pzp. Okoliczności ujawnione dopiero w odpowiedzi na

odwołanie przekraczają granice wyznaczone okolicznościami faktycznymi i prawnymi wskazanymi w treści odwołania”

(tak w uzasadnieniu wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 27 lipca 2021 r., wydanego w postępowaniu o sygn. KIO

KIO 1766/21).

W konsekwencji w przypadku, gdy odwołanie zostało wniesione na czynność unieważnienia postępowania o

udzielenie zamówienia publicznego, Izba ocenia zgodność z przepisami Pzp tej czynności w granicach uzasadnienia

faktycznego i prawnego tej czynności podanego przez zamawiającego w zawiadomieniu o unieważnieniu postępowania.

W przypadku unieważnienia postępowania na podstawie art. 255 pkt 6 Pzp, wyłącznie na podstawie tego uzasadnienia

faktycznego i prawnego dokonywana jest ocena, czy wystąpiły wszystkie trzy wynikające z tego przesłanki unieważnienia

postępowania. Z powyższego wynika, że okoliczności wskazujące na istnienie tych trzech przesłanek powinny być

przedstawione w zawiadomieniu o unieważnieniu postępowania.

Niewątpliwie zawiadomienie, o którym mowa w art. 260 ust. 1 Pzp, zawiera opublikowane 18 czerwca 2025 r.

ogłoszenie o unieważnieniu postępowania. W świetle jego treści należy przyjąć (co nie było przy tym sporne pomiędzy

stronami postępowania odwoławczego), że są w nim wskazane wady, jakimi zdaniem Zamawiającego obarczone jest

Postępowanie – w zakresie kryteriów oceny ofert i ich opisu oraz warunku udziału w Postępowaniu.

Oczywiste jest, że w sytuacji, gdy termin składania ofert w Postępowaniu już upłynął (a oferty zostały złożone),

nie ma możliwości dokonania zmian w zakresie określenia w dokumentach zamówienia warunku udziału w

Postępowaniu, kryteriów oceny ofert czy ich opisu; zatem uznanie, że w takim zakresie Postępowanie obarczone jest

wadami, musi więc prowadzić do stwierdzenia, iż są one niemożliwe do usunięcia. Nie było przy tym kwestionowane w

odwołaniu, że usunięcie takich wad nie jest możliwe.

Trafne było stanowisko Odwołującego, że „wada postępowania, jeśliby wystąpiła, musi jednocześnie

uniemożliwiać zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego. Zamawiający

natomiast w ogóle nie dokonał analizy spełnienia tej przesłanki.”.

W ww. ogłoszeniu o kwestii braku możliwości zawarcia niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie

zamówienia publicznego jest mowa w dwóch fragmentach: „Uchybienia proceduralne, nie mogą być skorygowane przez

zamawiającego w toku postępowania poprzez unieważnienie lub powtórzenie nieprawidłowej czynności. W związku z

powyższym nie ma możliwości zawarcia niepodlegającej unieważnieniu umowy, ponieważ wykazane naruszenie

przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych rzutuje na wynik postępowania i w związku z tym postępowanie należy

unieważnić.” oraz „W związku ze zbyt wygórowanym opisem warunku udziału w postępowaniu przez zamawiającego

w postępowaniu na „obsługę prawną” mamy do czynienia z naruszeniem przepisów Pzp i konsekwencją tego jest

unieważnienie postępowania, gdyż na tym etapie nie jest możliwe zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy.”.

Wobec powyższego należy uznać, że uzasadnienie czynności unieważnienia Postępowania w zakresie

przesłanki braku możliwości zawarcia niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego

ograniczone jest to wskazania, że brak ten stanowi bezpośrednią konsekwencję braku możliwości usunięcia wad (w

zakresie kryteriów oceny ofert i ich opisu) bądź samego istnienia wady (w zakresie warunku udziału w Postępowaniu).

Nie sposób uznać, że takie uzasadnienie faktyczne i prawne jest wystarczające dla przyjęcia, że wymienione

w ww. ogłoszeniu wady, którymi zdaniem Zamawiającego obarczone jest Postępowanie, uniemożliwiają zawarcie

niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego.

Z użycia w art. 255 pkt 6 Pzp sformułowania „wada uniemożliwiająca zawarcie niepodlegającej unieważnieniu

umowy w sprawie zamówienia publicznego”, wynika, że nie każda wada uniemożliwia zawarcie niepodlegającej

unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego. W przeciwnym razie zbędne byłoby użycie w tym przepisie

sformułowania „uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego”.

Stwierdzenie, że wada postępowania o udzielenie zamówienia publicznego uniemożliwia zawarcie

niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego wymaga zatem wskazania konkretnych

okoliczności uzasadniających przyjęcie, że określone wady tego postępowania, których nie można usunąć, powodują

brak możliwości zawarcia niepodlegającej unieważnieniu umowy zawartej po przeprowadzeniu tego postępowania – w

szczególności na podstawie jakiego przepisu umowa ta podlegałaby unieważnieniu oraz przedstawienia okoliczności

uzasadniających przyjęcie, że wystąpiły wszystkie okoliczności stanowiące hipotezę normy wynikającej z tego przepisu.

Takich okoliczności Zamawiający nie przedstawił, w szczególności w zakresie normy wynikającej z art. 457

ust. 1 pkt 1 Pzp, który na rozprawie Zamawiający wskazał jako przepis, na podstawie którego umowa w sprawie

zamówienia publicznego zawarta po przeprowadzeniu Postępowania podlegałaby unieważnieniu.

W przepisie tym określono, że „umowa podlega unieważnieniu, jeżeli zamawiający z naruszeniem ustawy

udzielił zamówienia, zawarł umowę ramową lub ustanowił dynamiczny system zakupów bez uprzedniego zamieszczenia

w Biuletynie Zamówień Publicznych albo przekazania Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej ogłoszenia wszczynającego

postępowanie lub bez wymaganego ogłoszenia zmieniającego ogłoszenie wszczynające postępowanie, jeżeli zmiany

miały znaczenie dla sporządzenia wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo ofert”. W świetle jego

treści należy uznać, że w przypadku, gdy wartość zamówienia jest mniejsza niż progi unijne, o których mowa w art. 3

ust. 1 Pzp, umowa w sprawie zamówienia publicznego podlega unieważnieniu wyłącznie w sytuacji, gdy zamawiający

zawarł tą umowę bez uprzedniego zamieszczenia w Biuletynie Zamówień Publicznych ogłoszenia o zamówieniu lub

ogłoszenia zmieniającego ogłoszenie o zamówieniu (a zmiany miały znaczenie dla sporządzenia wniosków o

dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo ofert).

W ww. ogłoszeniu nie wskazano, aby w przypadku Postępowania nie zamieszczono w Biuletynie Zamówień

Publicznych ogłoszenia o zamówieniu lub ogłoszenia zmieniającego ogłoszenie o zamówieniu.

W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uznania, iż spełnione zostały wszystkie wynikające z art. 255 pkt 6

Pzp opisane powyżej trzy przesłanki unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia, które musiałyby być

spełnione, aby czynność unieważnienia Postępowania była dokonana zgodnie z tym przepisem. W konsekwencji Izba

stwierdziła, że Zamawiający, unieważniając Postępowanie na podstawie art. 255 pkt 6 Pzp, naruszył ten przepis.

Naruszenie to miało wpływ na wynik Postępowania, gdyż unieważnienie Postępowania uniemożliwiło

dokonanie w nim wyboru oferty najkorzystniejszej.

Zarzut naruszenia art. 16 Pzp nie był uzasadniony.

Zgodnie z tym przepisem „zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia

w sposób: 1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców; 2) przejrzysty; 3)

proporcjonalny”.

Należy zauważyć, że z art. 16 pkt 1 Pzp wynika obowiązek przeprowadzenia postępowania o udzielenie

zamówienia w taki sposób, aby nie wpływać negatywnie na konkurencję pomiędzy wykonawcami, a także równego

traktowania wykonawców. W sytuacji, gdy oferta Odwołującego była jedyną złożoną w Postępowaniu ofertą, która nie

została odrzucona, nie sposób uznać, że czynność unieważnienia Postępowania nie mogła wpływać negatywnie na

konkurencję pomiędzy wykonawcami czy prowadzić do nierównego ich traktowania.

Brak jest także podstaw do przyjęcia, że Zamawiający naruszył wynikający z art. 16 pkt 2 Pzp obowiązek

przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w sposób przejrzysty „poprzez brak wykazania, aby powołane

uchybienia miały realny wpływ na ocenę ofert, w tym oferty Odwołującego, która prezentuje najkorzystniejszy bilans ceny

i kryteriów jakościowych”. Unieważnienie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na podstawie art. 255 pkt 6

Pzp nie wymaga „wykazania”, aby wady, którymi obarczone jest to postępowanie, miały wpływ do ocenę ofert.

Zamawiający nie był więc zobowiązany do przedstawienia okoliczności w tym zakresie w ww. ogłoszeniu o

unieważnieniu postępowania, zatem nie naruszył art. 16 pkt 2 Pzp.

W odwołaniu nie przedstawiono okoliczności faktycznych i prawnych wskazujących na naruszenie przez

Zamawiającego wynikającego z art. 16 pkt 3 Pzp obowiązku przeprowadzenia Postępowania w sposób proporcjonalny,

Izba nie miała zatem podstaw do stwierdzenia naruszenia tego przepisu.

Wobec powyższego na podstawie art. 554 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 lit. b Pzp Izba uwzględniła odwołanie w

części – w zakresie zarzutu naruszenia art. 255 pkt 6 Pzp - i nakazała Zamawiającemu unieważnienie czynności

unieważnienia Postępowania (dokonanej na podstawie tego przepisu).

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 557 i art. 575 Pzp oraz § 2 ust. 1 pkt 1,

§ 5 pkt 1 i 2 oraz § 7 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 i ust. 5 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia

2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i

sposobu pobierania wpisu od odwołania.

Zgodnie z art. 557 Pzp „w wyroku oraz w postanowieniu kończącym postępowanie odwoławcze Izba

rozstrzyga o kosztach postępowania odwoławczego”, stosownie zaś do art. 575 Pzp strony oraz uczestnik

postępowania odwoławczego wnoszący sprzeciw ponoszą koszty postępowania odwoławczego stosownie do jego

wyniku. Z § 2 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia wynika, że wysokość wpisu wnoszonego w postępowaniu o udzielenie

zamówienia na usługi o wartości mniejszej niż progi unijne, o których mowa w art. 3 ust. 1 Pzp, wynosi 7.500 złotych.

Zgodnie z § 5 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia do kosztów postępowania odwoławczego zalicza się wpis oraz „uzasadnione

koszty stron postępowania odwoławczego (…) w wysokości określonej na podstawie rachunków lub spisu kosztów,

złożonych do akt sprawy, obejmujące: a) koszty związane z dojazdem na wyznaczone posiedzenie lub rozprawę, b)

wynagrodzenie i wydatki jednego pełnomocnika, jednak nieprzekraczające łącznie kwoty 3600 złotych, (…) d) inne

uzasadnione wydatki, w tym koszty przeprowadzenia innych dowodów w postępowaniu odwoławczym niż dowód z opinii

biegłego, dopuszczonych przez Izbę na wniosek strony lub uczestnika postępowania odwoławczego”. § 7 ww.

rozporządzenia stanowi „1. W przypadku uwzględnienia odwołania przez Izbę w całości, koszty ponosi: 1) zamawiający;

w takim przypadku Izba zasądza od zamawiającego na rzecz odwołującego równowartość kwoty wpisu oraz koszty, o

których mowa w § 5 pkt 2 (…) 2. W przypadku uwzględnienia odwołania przez Izbę w części, koszty ponoszą: 1)

odwołujący i zamawiający, jeżeli w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego nie przystąpił żaden

wykonawca albo uczestnik postępowania odwoławczego, który przystąpił do postępowania po stronie zamawiającego,

nie wniósł sprzeciwu wobec uwzględnienia przez zamawiającego zarzutów przedstawionych w odwołaniu w całości albo

w części (…) 3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, Izba rozdziela: 1) wpis stosunkowo, zasądzając

odpowiednio od zamawiającego albo uczestnika postępowania odwoławczego wnoszącego sprzeciw na rzecz

odwołującego kwotę, której wysokość ustali, obliczając proporcję liczby zarzutów przedstawionych w odwołaniu, które

Izba uwzględniła, do liczby zarzutów, których Izba nie uwzględniła; 2) koszty, o których mowa w § 5 pkt 2, w sposób

określony w pkt 1 lub znosi te koszty wzajemnie między odwołującym i odpowiednio zamawiającym albo uczestnikiem

postępowania odwoławczego wnoszącym sprzeciw. (…) 5. Izba może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od

rozdzielenia kosztów w sposób, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2-4, w szczególności jeżeli przemawia za tym

rodzaj zarzutów uwzględnionych przez Izbę lub ich waga dla rozstrzygnięcia odwołania.”.

Zgodnie z § 5 pkt 1 ww. rozporządzenia do kosztów postępowania odwoławczego zaliczono wpis w wysokości

uiszczonej przez Odwołującego, tj. 7.500 złotych.

Odwołujący na posiedzeniu niejawnym i rozprawie był reprezentowany przez pełnomocnika. Jak wynika ze

złożonych do akt sprawy faktury, dokumentu „potwierdzenie transakcji” i wydruków biletów, koszty postępowania

odwoławczego Odwołującego obejmują wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 3.600 złotych, koszty przejazdu w

wysokości 318 złotych oraz wydatek na opłatę skarbową od złożenia pełnomocnictwa w wysokości 17 złotych.

Zgodnie z § 5 pkt 2 lit. b ww. rozporządzenia, do uzasadnionych kosztów postępowania odwoławczego

Odwołującego wynagrodzenie i wydatki pełnomocnika mogą być zaliczone wyłącznie do kwoty 3.600 złotych. W

konsekwencji wobec wysokości wynagrodzenia pełnomocnika Odwołującego, wynoszącej 3.600 złotych, do

uzasadnionych kosztów postępowania odwoławczego Odwołującego wynagrodzenie pełnomocnika go reprezentującego

mogło być zaliczone w kwocie 3.600 złotych, a koszty postępowania odwoławczego Zamawiającego nie mogły

obejmować dodatkowo ww. kosztów przejazdu.

Brak było podstaw do zaliczenia ww. kosztów przejazdu do uzasadnionych kosztów postępowania

odwoławczego Odwołującego, o których mowa w § 5 pkt 2 lit. a ww. rozporządzenia. W świetle treści § 5 pkt 2 lit. a i b

ww. rozporządzenia należy uznać, że „koszty związane z dojazdem na wyznaczone posiedzenie lub rozprawę”, o

których mowa w § 5 pkt 2 lit. a ww. rozporządzenia to „koszty związane z dojazdem” samej strony bądź uczestnika

postępowania odwoławczego, które zalicza się do uzasadnionych kosztów postępowania odwoławczego tejże strony

bądź uczestnika, jeżeli na wyznaczonym posiedzeniu lub rozprawie stawi się sama strona bądź uczestnik postępowania

odwoławczego (a w przypadku strony bądź uczestnika reprezentowanej przez określony organ - piastun tego organu),

w szczególności nie reprezentowany przez pełnomocnika, zaś „koszty związane z dojazdem na wyznaczone

posiedzenie lub rozprawę” pełnomocnika strony bądź uczestnika postępowania odwoławczego zaliczyć należy do

„wydatków pełnomocnika”, o których mowa w § 5 pkt 2 lit. b ww. rozporządzenia.

Zgodnie więc z § 5 pkt 2 lit. b i d ww. rozporządzenia do uzasadnionych kosztów postępowania odwoławczego

Odwołującego zaliczono wynagrodzenie pełnomocnika go reprezentującego w wysokości 3.600 złotych oraz wydatek na

opłatę skarbową od złożenia pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych.

Zamawiający na rozprawie był reprezentowany przez dwóch pełnomocników. Jak wynika ze złożonych do akt

sprawy faktury i dokumentów „potwierdzenie wykonania operacji”, koszty postępowania odwoławczego Zamawiającego

obejmują wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 3.600 złotych oraz wydatek na opłatę skarbową od złożenia dwóch

pełnomocnictw w wysokości 34 złote.

Mając na uwadze treść § 5 pkt 2 lit. b ww. rozporządzenia, z którego wynika, że w aspekcie ponoszenia kosztów

postępowania za uzasadnione uznawać należy reprezentowanie przez jednego pełnomocnika, Izba nie uznała wydatku

na opłatę skarbową od złożenia pełnomocnictwa przez drugiego pełnomocnika za uzasadniony koszt Zamawiającego.

W tym stanie rzeczy zgodnie z § 5 pkt 2 lit. b i d ww. rozporządzenia do uzasadnionych kosztów postępowania

odwoławczego Zamawiającego zaliczono wynagrodzenie pełnomocnika go reprezentującego w kwocie 3.600 złotych

oraz wydatek na opłatę skarbową od złożenia jednego pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych.

Wobec uwzględnienia odwołania w części do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania odwoławczego

zastosowanie miały § 7 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 ww. rozporządzenia. Na podstawie § 7 ust. 5 ww. rozporządzenia Izba

odstąpiła jednak od rozdzielenia kosztów w sposób, o którym mowa w § 7 ust. 3 ww. rozporządzenia, uznając, że

przemawia za tym waga zarzutu uwzględnionego przez Izbę dla rozstrzygnięcia odwołania. Zarzut naruszenia art. 255

pkt 6 Pzp był zarzutem najbardziej istotnym, a uwzględnienie odwołania w jego zakresie, skutkujące nakazaniem

unieważnienia czynności unieważnienia Postępowania, miało bezpośredni wpływ na wynik Postępowania.

W konsekwencji Izba rozstrzygnęła o kosztach postępowania odwoławczego jak w przypadku uwzględnienia

odwołania w całości, zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, obciążając Zamawiającego tymi kosztami i

zasądzając od niego na rzecz Odwołującego kwotę stanowiącą równowartość sumy kwoty uiszczonej przez

Odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz uzasadnionych kosztów postępowania odwoławczego Odwołującego.

Przewodniczący:………………………………

Uzasadnienie liczy 40 871 znaków.

Dokument w bazie źródłowej