KIO 2395/25
WYROK
Warszawa, 10 lipca 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Izabela Niedziałek-Bujak
Protokolantka:
Klaudia Kwadrans
po rozpoznaniu na rozprawie 7 lipca 2025 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej 12 czerwca 2025 r. przez odwołującego – wykonawcę Ramboll Sweden AB, Sztokholm 104 62,
Krukmakargatan 21 w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego – Zarząd Dróg Wojewódzkich w
Katowicach, ul. Lechicka 24, 40-609 Katowice
orzeka:
1Uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu unieważnienie czynności unieważnienia postępowania z
02.06.2025 r. oraz nakazuje dokonanie oceny złożonych w postępowaniu ofert.
2Kosztami postępowania odwoławczego obciąża zamawiającego – Zarząd Dróg Wojewódzkich w Katowicach i:
2.1zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego 15.000 zł 00 gr. (piętnaście tysięcy złotych) wpisu oraz 3.600
zł 00 gr. (trzy tysiące sześćset złotych) kosztów pełnomocnika odwołującego,
2.2zasądza od zamawiającego na rzecz odwołującego 18.600 zł 00 gr. (osiemnaście tysięcy sześćset złotych) tytułem
zwrotu kosztów wpisu oraz wynagrodzenia pełnomocnika odwołującego.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:………………………………
KIO 2395/25
Uzasadnie nie
W postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego – Zarząd Dróg Wojewódzkich w Katowicach w trybie przetargu
nieograniczonego na identyfikacja cech eksploatacyjnych nawierzchni na drogach wojewódzkich będących w
administracji ZDW w Katowicach na terenie Województwa Śląskiego (nr postępowania: WD-D/PN/250113/2), ogłoszonym
w Dzienniku Urzędowymi Unii Europejskiej 21.02.2025 r., OJ S 37/2025, 119565-2025, wobec czynności unieważnienia
postępowania, wniesione zostało 12.06.2025 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odwołanie wykonawcy Ramboll
Sweden AB z/s w Sztokholmie (sygn. akt KIO 2395/25).
Zamawiający poinformował o unieważnieniu postępowania 02.06.2025 r.
Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:
1.art. 255 pkt. 6 Pzp poprzez brak wskazania enumeratywnie wymienionej w art. 457 ust. 1 przesłanki unieważnienia
umowy, która stanowi rzekomą wadę będącą podstawą unieważnienia postępowania,
2.art. 260 ust. 1 i 2 ustawy Pzp poprzez brak wskazania uzasadnienia faktycznego i prawnego unieważnienia
postępowania, w szczególności brak wskazania przesłanki unieważnienia umowy z art. 457 ust. 1 ustawy Pzp
oraz opisania rzekomych nieprawidłowości, które uniemożliwiają zawarcie umowy, a w konsekwencji
uniemożliwienie odwołującemu merytorycznego odniesienia się do czynności zamawiającego.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania, uchylenie czynności unieważnienia postępowania, przeprowadzenie
czynności badania i oceny ofert oraz wybór jako najkorzystniejszej oferty Ramboll.
Odwołujący zakwestionował decyzję o unieważnieniu postępowania i jej uzasadnienie, w którym brak jest odniesienia do
przesłanek unieważnienia umowy opisanych w art. 457 ust. 1 Pzp, czy chociażby wyjaśnienia na czym nieprecyzyjność i
niejednoznaczność opisu przedmiotu zamówienia polegała.
Wykładnia celowościowa przepisu art. 255 pkt 6 ustawy Pzp prowadzi do wniosku, że niemożliwa do usunięcia wada
uniemożliwiająca zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego to każda niedająca
się usunąć wada, uniemożliwiająca zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy. Konieczne jest więc wystąpienie
związku przyczynowego pomiędzy niemożliwą do usunięcia wadą, a niemożnością zawarcia niepodlegającej
unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego.
Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie wnosząc o jego oddalenie (pismo z 04.07.2025 r.). Zamawiający podtrzymał
decyzję o unieważnieniu postępowania z uwagi na wadę uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu
umowy, co wyczerpuje podstawę z art. 255 pkt 6 Ustawy. Na podstawie dokonanej analizy oferty Ramboll zamawiający
stwierdził, że opis przedmiotu zamówienia zawiera istotne braki, które mają świadczyć o wadzie postępowania. Z
powodu nieścisłości w zakresie wymagań technologicznych i metodyki pomiarowej badań będących przedmiotem
zamówienia, wykonawca miał w sposób nieodpowiadający oczekiwaniom zamawiającego przyjąć metodologię w
zakresie analizy eksperckiej materiału fotograficznego. Zastrzeżenia zamawiającego dotyczą wysoce zautomatyzowanej
(wykorzystującej sztuczną inteligencję) procedurze przetwarzania (walidacji) danych zebranych w trakcie realizacji
zadania, która jest realizowana jednoetapowo bez udziału oczekiwanego przez zamawiającego wysoko
wykwalifikowanego w zakresie analizy cech powierzchniowych nawierzchni jezdni, personelu wykonawcy. Powyższe ma
fundamentalne znaczenie dla konieczności zapewnienia porównywalności wyników diagnostyki z wynikami
wcześniejszych trzech kampanii diagnostycznych. Analizując materiały zamawiający stwierdził, iż w dokumentach
zamówienia zabrakło precyzyjnego opisania technologii i wymagań technicznych wykonania przedmiotu zamówienia.
Wykonanie przedmiotu zamówienia metodą inną niż we wcześniejszych kampaniach diagnostycznych, w tym
proponowaną przez odwołującego spowoduje nieporównywalność wyników badań z wynikami, które posiada
zamawiający z poprzednich kampanii, co wykluczy porównywalność wyników, a tym samym podważy zasadność
wykonania zadania i stworzy zagrożenie dla ciągłości systemu diagnostycznego zamawiającego.
Stanowisko Izby
Do rozpoznania odwołania zastosowanie znajdowały przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych obowiązujące w
dacie wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia, (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 1320 ze zm.), dalej jako
Ustawa.
Rozpoznając odwołanie Izba miała na uwadze stan faktyczny ustalony w oparciu o dokumentację postępowania złożoną
do akt sprawy, a także stanowiska prezentowane ustnie na rozprawie i w pismach procesowych.
W poczet materiału dowodowego włączona została dokumentacja postępowania przekazana przez zamawiającego jak
również dowody złożone na rozprawie.
Ustalenia Izby
Zamawiający prowadzi postępowanie, którego efektem ma być uzyskanie dany diagnostycznych o stanie dróg. W pkt 2.2.
OPZ (załącznik nr 1 do swz) zamawiający wskazał m.in.: „W celu zapewnienia, że zakres i jakość wyników diagnostyki
będą odpowiadały wysokim oczekiwaniom Zamawiającego wymaga on, aby sposób realizacji pomiarów oraz standardy
jakościowe były zgodne ze sprawdzonymi w poprzednich kampaniach diagnostycznych wytycznymi ZDW Katowice:
Dodatkowe Techniczne Warunki Kontraktów i Wytyczne Identyfikacji i Oceny Stanu Dróg (ZTV ZEB StB 2006).
[2] W
przypadkach wykraczających poza zakres powyższych Wytycznych stosuje się zasady opisane w Wytycznych
Diagnostyki Stanu Technicznego Nawierzchni dla Dróg Wojewódzkich [3].
Zamawiający opisał w pkt 2.2 uwarunkowania realizacji diagnostyki wskazując, że Warunkiem identyfikacji i efektywnego
wykorzystania danych drogowych jest dysponowanie systemem referencyjnym, pozwalającym na jednoznaczność
lokalizacji wszystkich zdarzeń drogowych oraz na łączenie danych różnych typów. W tym celu Zamawiający założył w
roku 2003 system referencyjny, oparty na punktach węzłowych i odcinkach międzywęzłowych. W latach 2005/2006,
2011/2012 i 2015/2016 Zamawiający przeprowadził diagnostykę stanu technicznego nawierzchni dla całej sieci drogowej,
którą zarządza. Przeprowadzono wtedy badania konstrukcji i nośności nawierzchni oraz stanu eksploatacyjnego.
Wszystkie zebrane dane zostały przekazane w standardach zgodnych z systemem referencyjnym Zarządu i
wprowadzone do bazy danych.
W projekt diagnostyczny zaangażowany został Konsultant wspomagający zamawiającego odpowiedzialny, m.in. za
zarządzenie jakością procesów i wyników, za dostarczenie i utrzymanie wspólnego środowiska danych (CDE) oraz za
prace analityczne.
Zamawiający określił wymagania wobec metodyki pomiarowej i zapisu wyników w załącznikach 1, 2 (równość podłużna i
poprzeczna), 3 (ugięcia), 4 i 5 (fotorejestracja i cechy powierzchniowe). Wynikiem prac pomiarowych Wykonawcy
realizowanych w ramach poszczególnych zadań składowych są pliki z danymi elementarnymi, w tym pliki graficzne z
wynikami fotorejestracji. Struktura oraz formaty dostarczanych przez Wykonawcę plików z danymi elementarnymi muszą
odpowiadać wymaganiom, jakie są udokumentowane w załączniku 7.
OPZ uwzględnia szczegółowe wytyczne co do fotorejestracji kontrolnej przekazywanej w plikach zamawiającemu (pkt
3.1.6); kontrolę wyników pomiarowych przez konsultanta, obejmująca kontrolę ekspercką całości dostarczonych wyników
pomiarowych (pkt 3.1.8.3); kontrolę kompletności wyników – obmiarów (pkt 3.1.8.4). Zamawiający przewidział grupę
projektową kampanii diagnostycznej, stanowiącej zespół złożony z przedstawicieli zamawiającego, wykonawcy i
konsultanta, której rolą jest omówienie kwestii technicznych, organizacyjnych, oceny stanu zaawansowania projektu,
wyzwań związanych z realizacją pomiarów, kodowaniem wyników, prowadzeniem kontroli własnej, etc. (pkt 3.1.10).
Składowymi kampanii diagnostycznej są: pomiar równości podłużnej i poprzecznej nawierzchni, pomiar ugięć
nawierzchni, fotorejestrację powierzchni i pasa drogowego oraz identyfikację na tej podstawie cech powierzchniowych.
Zadania składowe są realizowane przez wyspecjalizowane grupy zadaniowe, reprezentowane wobec zamawiającego
przez wykonawcę.
Identyfikacja cech powierzchniowych odbywać się ma w dwóch etapach, tj. etap fotorejestracji powierzchni jezdni i pasa
drogowego i etap analizy eksperckiej materiału fotograficznego i na tej podstawie identyfikacja cech powierzchniowych
(pkt 4.3.1). Wymagania odnośnie identyfikacji cech powierzchniowych są zawarte w Wytycznych ZTV ZEB-StB
(załącznik 2).
W postępowaniu oferty złożyło dwóch wykonawców: Instytut Badawczy Dróg i Mostów w Warszawie (983.040,60 zł
brutto), Ramboll Sweden AB z/s w Sztokholmie (681.384,00 zł brutto).
Wykonawca Ramboll przedstawił w wykazie osób personel z doświadczeniem w pomiarach i badaniu stanu dróg (trzy
osoby).
Ramboll składał wyjaśnienia w zakresie ceny, wskazując m.in., że posiada wewnętrznie opracowaną, wysoce
zautomatyzowaną procedurę przetwarzania danych, która dzięki wykorzystaniu innowacyjnych metod opartych na
sztucznej inteligencji znacznie skraca czas potrzebny na przetwarzanie i dostarczanie danych. W połączeniu tych
elementów pozwala na znaczną oszczędność czasu niezbędnego do wykonania usługi przez pracowników (...).
Zamawiający wzywał Ramboll do dodatkowych wyjaśnień dotyczących zaoferowanego rozwiązania i jego zgodności z
OPZ (wezwanie z 21.05.2025 r.).
W odpowiedzi z 26.05.2025 r. Ramboll wyjaśnił:
1. Czy fotorejestracja nawierzchni jezdni będzie zawierać „zapamiętywane w plikach graficznych zdjęcia wykonywane przy
wykorzystaniu specjalistycznych kamer, skierowanych prostopadle do nawierzchni” zgodnie z wytycznymi z punktu 4.3.2.
OPZ.?
Tak, technologia LCMS będzie wykorzystywana.
2. Czy metodologia realizacji pomiarów równości podłużnej i poprzecznej (pkt 4.1. OPZ) jest zgodna z wymaganiami
zawartymi w wytycznych ZTV ZEB StB, które są załącznikiem nr 2 do ww. opisu przedmiotu zamówienia (wytyczne w
zakresie pomiarów równości rozdziały 2.6.1 i 2.6.2)?
Tak.
3. Czy zaprezentowane w ofercie pojazdy do wykonania przedmiotu zamówienia: Raptor i Skaner drogowy RST będą
realizować przedmiot zamówienia łącznie ? jeśli tak, to czy Wykonawca ujął w wycenie przedmiotu zamówienia koszty
sprzętu.
Koszt sprzętu jest wliczony w kalkulację ceny podanej w ofercie. Proszę zobaczyć odpowiedź na pytanie 4 w odniesieniu
do realizacji prac w terenie. Kalkulacja ceny za usługę obejmuje środki na pokrycie ryzyka na wypadek, gdyby
gromadzenie danych musiało zostać przeprowadzone przy użyciu dwóch oddzielnych pojazdów pomiarowych.
4. Czy realizacja całości zadania jest możliwa wyłącznie za pomocą pojazdu Raptor zgodnie z wyjaśnieniami złożonymi
przez Państwa w piśmie z dnia 24 kwietnia 2025 r. ?
Tak, Ramboll RST dysponuje sprzętem, technologią i wiedzą, aby wykonać całe zadanie przy użyciu jednego pojazdu
Raptor połączonego z LCMS, ale mamy również możliwość wykonania go przy użyciu oddzielnych systemów. Decyzja
między tymi dwiema opcjami zależy od działań Zamawiającego w zakresie terminu podpisania umowy na usługę.
Gromadzenie danych może, zgodnie z proponowaną umową, rozpocząć się najwcześniej 28 dni po jej podpisaniu. Należy
wziąć pod uwagę światło dzienne dla obrazów Right-Of-Way i temperatury asfaltu przy pomiarze ugięć, a w okresie letnim
może być niemożliwe przestrzeganie ich w tym samym czasie w tym regionie geograficznym.
02.06.2025 r. zamawiający poinformowało unieważnieniu postępowania na podstawie art. 255 pkt 6 ustawy Pzp. W
uzasadnieniu zamawiający podał:
W toku prowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, po analizie złożonych dokumentów, wyjaśnień
wykonawców oraz po wezwaniu do złożenia podmiotowych środków dowodowych, Zamawiający stwierdził wadę
postępowania, która uniemożliwia jego dalsze prowadzenie. Wada ta polega na niedostatecznym, nieprecyzyjnym oraz
niejednoznacznym opisie przedmiotu zamówienia w założeniach technologicznych, co w efekcie prowadzi do różnego
rozumienia zakresu zamówienia przez wykonawców, sposób określenia metody realizacji zamówienia budzi istotne
wątpliwości interpretacyjne, które mogły wprowadzić wykonawców w błąd, a tym samym naruszenia zasady równego
traktowania wykonawców oraz uczciwej konkurencji.
Zamawiający, jako podmiot zobowiązany do zapewnienia przejrzystości i zgodności postępowania z przepisami ustawy –
Prawo zamówień publicznych, nie może kontynuować postępowania obarczonego tak istotną wadą. Niedokładny opis
przedmiotu zamówienia skutkuje brakiem możliwości rzetelnego porównania ofert i dokonania wyboru najkorzystniejszej
oferty, co uniemożliwia osiągnięcie celu postępowania. Metoda wykonania wskazana w Opisie Przedmiotu Zamówienia
jest nieprecyzyjna i niejednoznaczna i może prowadzić do uzyskania odmiennych od zamówienia wyników. W
szczególności sposób określenia metody realizacji zamówienia budzi istotne wątpliwości interpretacyjne, które mogły
wprowadzić wykonawców w błąd. Zgodnie z art. 255 pkt 6 ustawy PZP „Zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie
zamówienia, jeżeli postępowanie obarczone jest wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w
sprawie zamówienia publicznego.” W obecnym brzmieniu OPZ nie jest możliwe osiągnięcie celu zamówienia.
W związku z powyższym, kontynuowanie postępowania w obecnym stanie prawnym i faktycznym byłoby niezgodne z
przepisami ustawy i wyrokami KIO, co mogłoby narazić Zamawiającego na zarzut naruszenia przepisów prawa. W celu
zachowania zasady legalizmu oraz zapewnienia prawidłowego przebiegu procedury, Zamawiający podjął decyzję o
unieważnieniu postępowania bowiem osiągnięcie celu zamówienia i efektu jakościowego jest nie możliwe.
Izba uwzględnia odwołanie w całości.
Na wstępie należy podkreślić, że ocena zasadności decyzji o unieważnieniu postępowania dokonywana przez Izbę
uwzględnia uzasadnienie decyzji przekazane wykonawcom, a tym samym nowe okoliczności podnoszone na etapie
postępowania odwoławczego nie mogą uzupełniać okoliczności, jakie wskazał zamawiający podejmując czynność w
postępowaniu przetargowym. Uzasadnienie unieważnienia przedmiotowego postępowania w zasadzie sprowadzało się
do wskazania wady postępowania: Wada ta polega na niedostatecznym, nieprecyzyjnym oraz niejednoznacznym opisie
przedmiotu zamówienia w założeniach technologicznych, co w efekcie prowadzi do różnego rozumienia zakresu
zamówienia przez wykonawców, sposób określenia metody realizacji zamówienia budzi istotne wątpliwości interpretacyjne,
które mogły wprowadzić wykonawców w błąd, a tym samym naruszenia zasady równego traktowania wykonawców oraz
uczciwej konkurencji (...) Metoda wykonania wskazana w Opisie Przedmiotu Zamówienia jest nieprecyzyjna i
niejednoznaczna i może prowadzić do uzyskania odmiennych od zamówienia wyników. W szczególności sposób
określenia metody realizacji zamówienia budzi istotne wątpliwości interpretacyjne, które mogły wprowadzić wykonawców w
błąd.
Przywołane fragmenty uzasadnienia czynności istotnie różnią się pod kątem precyzji wskazania podstawy
niedostatecznego opisu wymagań w zakresie realizacji zamówienia od stanowiska procesowego, w którym zamawiający
szczegółowo opisał okoliczności identyfikujące przyczynę rzekomej wady, jaką jest niedostateczny opis przedmiotu
zamówienia, który nie wyłączał możliwość wykorzystania na etapie analizy eksperckiej sztucznej inteligencji w
procedurze przetwarzania (walidacji danych), co miałoby wykluczać udział wykwalifikowanego personelu wykonawcy i
powodować nieporównywalność wyników badań z wynikami, które posiada zamawiający z poprzednich kampanii, co
wykluczy porównywalność wyników, a tym samym podważy zasadność wykonania zadania i stworzy zagrożenie dla
ciągłości systemu diagnostycznego zamawiającego.
W ocenie składu orzekającego uzasadnienie unieważnienia postępowania nie wskazywało precyzyjnie przyczyny wady
postępowania związanej z opisem wymagań, które miałyby czynić opis przedmiotu zamówienia nieprecyzyjnym. Dopiero
na podstawie stanowiska procesowego zamawiającego możliwe było ustalenie na czym miał polegać brak w opisie
przedmiotu zamówienia. W konsekwencji, na etapie czynności unieważnienia postępowania nie było obiektywnie
możliwe ustalenie, że nieprecyzyjność OPZ ma polegać na umożliwieniu zaoferowane rozwiązania wykorzystującego
sztuczną inteligencję jako narzędzie do przetwarzania (walidacji danych) przez brak wyłączenia takiej możliwości. Tym
samym słusznie odwołujący wskazał, że uzasadnienie czynności nie odpowiada potrzebie podania okoliczności
uzasadniających unieważnienie postępowania. Ogólny opis określający wady dokumentacji postępowania w zakresie
opisu wymagań, nie pozwalał na identyfikację braków w OPZ, które miałyby budzić wątpliwości wykonawców, czy też
wprowadzać w błąd. Tym samym zarzut naruszenia art. 260 ust. 1 i 2 Ustawy przez brak wskazania uzasadnienia
faktycznego i prawnego unieważnienia postępowania, w szczególności brak wskazania przesłanki unieważnienia umowy
z art. 457 ust. 1 ustawy Pzp oraz opisania rzekomych nieprawidłowości, które uniemożliwiają zawarcie umowy, a w
konsekwencji uniemożliwienie odwołującemu merytorycznego odniesienia się do czynności zamawiającego, zasługiwał
na uwzględnienie.
Niezależnie od uchybienia strony formalnej czynności, tj. braku wskazania pełnego uzasadnienia faktycznego decyzji o
unieważnieniu postępowania, w ocenie składu, również ewentualne braki w OPZ, nie mogły uzasadniać unieważnienia
postępowania na podstawie art. 255 pkt 6 Ustawy w zw. z art. 457 Ustawy.
Izba wskazuje za wyrokiem KIO 930/25 z 31 marca 2025 r., że na gruncie przesłanek ustawowych, objętych normą art.
255 pkt 6 Ustawy należy wskazać, że nie każde uchybienie proceduralne za jakie odpowiada zamawiający, nawet
prowadzące do naruszenia zasad generalnych, może wywoływać skutek w postaci unieważnienia postępowania
przetargowego. Wada prowadząca do unieważnienia postępowania musi mieć charakter nieusuwalny i poważny, co
ustawodawca zakreślił treścią normy, wskazując na wadę uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu
umowy. Przyjęte w Ustawie regulacje ukierunkowane zostały przede wszystkim na zapewnienie wyboru oferty
najkorzystniejszej, jako celu samej procedury, w tym wprowadzonych w niej zasad uczciwej konkurencji i równego
traktowania wykonawców. Wyłącznie w przypadkach przewidzianych w Ustawie zamawiający może unieważnić
postępowanie, co również stanowi jego obowiązek. Ponieważ zamawiający uznał, że zastosowanie powinien mieć przepis
art. 255 pkt 6 Ustawy, jego obowiązkiem było również wykazanie zaistnienia jednej z podstaw unieważnienia umowy, o
jakiej mowa w art. 457 ust. 1 pkt 1 Ustawy. W myśl art. 457 ust. 1 pkt 1 Ustawy, umowa podlega unieważnieniu, jeżeli
zamawiający: z naruszeniem ustawy udzielił zamówienia, zawarł umowę ramową lub ustanowił dynamiczny system
zakupów bez uprzedniego zamieszczenia w Biuletynie Zamówień Publicznych albo przekazania Urzędowi Publikacji Unii
Europejskiej ogłoszenia wszczynającego postępowanie lub bez wymaganego ogłoszenia zmieniającego ogłoszenie
wszczynające postępowanie, jeżeli zmiany miały znaczenie dla sporządzenia wniosków o dopuszczenie do udziału w
postępowaniu albo ofert. Wskazana przez zamawiającego podstawa nie ogranicza się wyłącznie do tej części normy, w
której mowa o zawarciu umowy z naruszeniem ustawy. Takie rozumienie wypaczałoby treść przepisu, w którym
naruszenie to odnoszone jest do obowiązku publikacyjnego ogłoszenia wszczynającego postępowanie lub ogłoszenia
zmieniającego ogłoszenie wszczynające postępowanie, jeżeli zmiany były istotne dla sporządzenia oferty/wniosku o
dopuszczenie do udziału w postępowaniu.
Powyższe jednolicie przyjmowane jest w orzecznictwie Sądu Zamówień Publicznych. Przykładowo w wyroku z 28.01.2022
r., sygn. XXIII Zs 144/21 Sąd Okręgowy w Warszawie wskazał, że wprzepisie art. 255 pkt 6 Ustawy chodzi o uchybienia
proceduralne, które są nieusuwalne, a więc nie mogą być skorygowane przez zamawiającego w toku postępowania
poprzez unieważnienie lub powtórzenie czynności. Ocena wystąpienia wady postępowania powinna być dokonana w
kontekście przepisów Ustawy, w tym przypadku art. 457 ust. 1 Ustawy, z którego wynikają właśnie przesłanki naruszenia
przepisów ustawy powodujące konieczność unieważnienia umowy. Inne rozumienie powodów do unieważnienia
postępowania w związku z potencjalną nieważnością umowy nie może się ostać ponieważ te przepisy we wskazanym
zakresie są ze sobą związane. Natomiast w wyroku z 27.06.2022 r., sygn. akt XXIII Zs 39/22 Sąd Okręgowy w Warszawie
uznał, że podstawy unieważnienia umowy wskazane w art. 457 Ustawy dotyczą naruszeń obowiązku ogłoszenia, a
„udzielenie zamówienia z naruszeniem ustawy” nie jest odrębną podstawą unieważnienia. Również w wyroku z 28.03.2024
r., sygn. akt XXIII Zs 7/24 Sąd ponownie wskazał, że nie każde uchybienie przepisom i zasadom postępowania może być
podstawą unieważnienia umowy, a jedynie wada, którą uznać można za istotną. Pomiędzy wadą, a niemożnością zawarcia
niepodlegającej unieważnieniu umowy, musi zachodzić adekwatny związek przyczynowy i należy sięgnąć do regulacji art.
457 Ustawy.
Przenosząc powyższe na stan sprawy, skład orzekający wskazuje, że zamawiający nie wykazał, aby jego zdaniem
nieprecyzyjny opis przedmiotu zamówienia, powodował wadę postępowania, która stanowiłaby ewentualnie podstawę do
unieważnienia umowy na podstawie art. 457 Ustawy.
W uzasadnieniu unieważnienia postępowania nie ma żadnego argumentu, który nawiązywałby merytorycznie do
przesłanki unieważnienia umowy, która miałaby mieć zastosowanie w sprawie zawartej umowy z wykonawcą wybranym
w procedurze przetargowej. Już tylko na tej podstawie czynność unieważnienia postępowania nie mogła być uznana za
prawidłową.
Również same oczekiwania zamawiającego, które nie zostały dostatecznie wyrażone w OPZ, nie były wystarczające do
stwierdzenia wady procedury, na podstawie której ustawodawca przewidział podstawę do unieważnienia postępowania.
Ponieważ zamawiający szeroko argumentował na rozprawie swoje stanowisko wskazując na rzekomy brak precyzji
opisu przedmiotu zamówienia, wymagało ono krótkiego komentarza.
W ocenie Izby opis przedmiotu zamówienia zawiera opis warunków realizacji przedmiotu umowy, identyfikuje
szczegółowo elementy i wymagania merytoryczne, co nie budziło żadnych wątpliwości u wykonawców. Dotyczy to
zarówno wykonawcy, który dotychczas realizował przedmiotowe świadczenie w poprzednich kampaniach, jak i
odwołującego, który zaoferował bardziej konkurencyjną cenę. Zamawiający dopiero na podstawie wyjaśnień składanych
przez odwołującego dostrzegł możliwość wykorzystania narzędzi AI, jako wspierających prace analityczne, co wzbudziło
jego obawy. Jednocześnie zamawiający nie wykazał w jaki sposób wykorzystanie tych narzędzi będzie czyniło
niemożliwym wykorzystanie wyników prac, również przez ich odniesienie do wyników wcześniejszych kampanii.
Zamawiający upatrywał takiego powiązania w osobie eksperta, który miałby dokonywać analizy (z wyłączeniem narzędzi
AI). To zdaniem Izby również nie mogło prowadzić do wniosku o braku możliwości przyjęcia wyników uzyskanych z
wykorzystaniem narzędzi AI. Gdyby bowiem przyjąć stanowisko zamawiającego, to w zasadzie należałoby się
spodziewać wykonania prac przez tą samą osobę, która w poprzednich kampaniach wykonywała analizę dokumentacji
fotograficznej i posiada unikalne doświadczenie. W ten sposób zasadnym byłoby przyjęcie wniosku odwołującego, że
zamawiający oczekuje realizacji prac przez dotychczasowego wykonawcę, który od lat realizuje przedmiotowe
zamówienie. W ocenie Izby, o możliwości wykorzystania wyników analizy decydować będą materiały uzyskane w
ramach badania stanu nawierzchni, a nie wcześniejsze wyniki kampanii. Wykorzystanie narzędzi AI może stanowić dla
zamawiającego nowość, co nie jest wystarczające dla dyskwalifikowania wyników analiz wykorzystujących nowoczesne
narzędzia. Gołosłowne twierdzenie zamawiającego nie mogło zatem o niczym przesądzać. Zamawiający pominął w
całości wymagania, jakie sam opisał identyfikując konieczność zapewnienia, aby wszystkie zebrane dane zostały
przekazane w standardach zgodnych z systemem referencyjnym, jak również zgodności pomiarów z wytycznymi ZDW
Katowice: Dodatkowe Techniczne Warunki Kontraktów i Wytyczne Identyfikacji i Oceny Stanu Dróg (ZTV ZEB StB
2006). W zasadzie jego argumenty stały niejako obok wymagań, które odnosiły się do prac diagnostycznych, które
zapewnia wykonawca przestrzegać. Nie było podstaw do przyjęcia, że wykonawca miałby w wyjaśnieniach wskazać na
brak potrzeby skorzystania z wiedzy specjalistów, których wskazał w wykazie osób. Ponadto, nie można pominąć faktu,
że na etapie prac przewidziano udział grupy projektowej kampanii diagnostycznej, stanowiącej zespół złożony z
przedstawicieli zamawiającego, wykonawcy i konsultanta, której rolą jest omówienie kwestii technicznych,
organizacyjnych, oceny stanu zaawansowania projektu, wyzwań związanych z realizacją pomiarów, kodowaniem
wyników, prowadzeniem kontroli własnej, etc. (pkt 3.1.10 OPZ). Nie ma zatem podstaw do przyjęcia tezy
zamawiającego, iż stosowana przez odwołującego metodologia w zakresie analizy eksperckiej materiału fotograficznego
nie pozwoli na wykorzystanie wyników kampanii diagnostycznej. Żaden dowód na tą okoliczność nie został przez
zamawiającego zawnioskowany. Odwołujący podniósł, że nie miał możliwości wyjaśnienia zamawiającemu metody
weryfikacji uwzględniającej narzędzie, które stosuje, gdyż o to zamawiający go nie pytał, co dodatkowo wskazuje na brak
podstaw do przyjęcia oceny zamawiającego. Jak sam zamawiający wskazywał, dotychczas nie miał kontaktu z innymi
metodami analizy, gdyż od lat diagnostykę stanu dróg przygotowywał drugi z wykonawców (od 2013 r.). Tym samym
obawy zamawiającego nie uzasadniały przyjęcia, że opis przedmiotu zamówienia był nieprecyzyjny i mógł wprowadzać
w błąd, co miałoby uchylać prawidłowo prowadzoną procedurę przetargową, bez wyłonienia najkorzystniejszej oferty.
W świetle powyższego Izba uwzględniła odwołanie i nakazała zamawiającemu unieważnienie czynności unieważnienia
postępowania, a także przeprowadzenie oceny ofert złożonych w postępowaniu.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku na podstawie art. 575 Ustawy Prawa zamówień publicznych
oraz w oparciu o przepisy § 5 ust. 2 w zw. z § 7 ust. 1 pkt 1 poz. 2437).
Izba zaliczyła do kosztów postępowania wpis w wysokości 15.000 zł. oraz koszty pełnomocnika odwołującego
obejmujące wynagrodzenie w wysokości wskazanej w zestawieniu kosztów i obciążyła nimi w całości zamawiającego.
Przewodnicząca:.……………………..….