Sygn. akt: KIO 2059/23
POSTANOWIENIE
z dnia 28 lipca 2023 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący:Adriana Urbanik
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron oraz uczestników postępowania odwoławczego w dniu 28
lipca 2023 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 17 lipca 2023 r. przez
wykonawcę B.G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą ELKON-BIS Zakład Instalatorstwa
Elektrycznego G.B. z siedzibą w Koninie w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Gminę Strzałkowo
przy udziale wykonawcy Zakład Wykonawstwa Sieci Energetycznych ENERGO-TECH
Sp. z o.o. z siedzibą w Cielimowie zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego w sprawie sygn. akt KIO 2059/23 po
stronie zamawiającego
postanawia:
1. umorzyć postępowanie odwoławcze;
2. nakazuje zwrot z rachunku bankowego Urzędu Zamówień Publicznych na rzecz wykonawcy B.G.
prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą ELKON-BIS Zakład Instalatorstwa Elektrycznego G.B. z
siedzibą
w Koninie kwoty 7 500 zł 00 gr (słownie: siedem tysięcy pięćset złotych zero groszy) stanowiącej uiszczony
wpis.
Stosownie do art. 579 ust. 1 i 580 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U.
z 2022 r. poz. 1710, z późn. zm.) na niniejsze postanowienie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje
skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.
Przewodniczący: ………………………
Sygn. akt KIO 2059/23
Uzasadnienie
Zamawiający – Gmina Strzałkowo - prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie
podstawowym na podstawie ustawy z dnia 11 września
2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. 2022 r. poz. 1710, z późn. zm.), dalej „ustawa pzp”, pn. „Modernizacja
oświetlenia ulicznego na terenie gminy Strzałkowo” (numer referencyjny: ZP.272.5.2023). Ogłoszenie o zamówieniu
opublikowane zostało w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 6 czerwca 2023 r., za numerem 2023/BZP 00249037.
W dniu 17 lipca 2023 r. odwołanie wniósł wykonawca B.G. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą
ELKON-BIS Zakład Instalatorstwa Elektrycznego G.B.z siedzibą w Koninie – dalej „Odwołujący”. Odwołujący
wniósł odwołanie od czynności i zaniechań Zamawiającego polegających na wyborze jako najkorzystniejszej oferty
Zakładu Wykonawstwa Sieci Energetycznych ENERGO-TECH sp. z o.o., Cielimowo,
ul. Kasztanowa 18, 62-220 Niechanowo (dalej jako „Energo-Tech”) jako najkorzystniejszej;
zaniechaniu odrzucenia oferty Energo-Tech z Postępowania. Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie: art. 226
ust. 1 pkt 5 ustawy pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Energo-Tech podczas gdy treść oferty tego wykonawcy
jest niezgodna
z warunkami zamówienia; art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Energo-Tech,
podczas gdy wykonawca ten nie złożył wraz z ofertą wszystkich wymaganych przedmiotowych środków dowodowych, a
które nie podlegały uzupełnieniu. Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru oferty
najkorzystniejszej i powtórzenia czynności badania i oceny ofert, a w jej wyniku odrzucenia oferty Energo-Tech.
W dniu 20 lipca 2023 r. przystąpienie do postępowania odwoławczego
po stronie Zamawiającego zgłosił wykonawca Zakład Wykonawstwa Sieci Energetycznych ENERGO-TECH Sp. z o.o. z
siedzibą w Cielimowie – zarejestrowany pod nr KRS: 0000472081(kopię odwołania Zamawiający przekazał wykonawcom w
dniu 19 lipca 2023 r.
w formie elektronicznej, przez platformę e-Zamówienia.).
W dniu 26 lipca 2023 r. Zamawiający (przed otwarciem rozprawy) w odpowiedzi
na odwołanie Odwołującego oświadczył, że uwzględnił odwołanie w całości, a także zgodnie z art. 522 ust. 1 zdanie
drugie ustawy Pzp unieważnił czynność wyboru najkorzystniejszej oferty i powtarza czynność badania i oceny ofert
zgodnie z żądaniami zawartymi w odwołaniu.
W dniu 26 lipca 2023 r. (przed otwarciem rozprawy) Odwołujący wobec unieważnienia przez Zamawiającego w
dniu 26 lipca 2023 r. czynności wyboru oferty najkorzystniejszej,
na podstawie art. 568 pkt 2 ustawy pzp wniósł o umorzenie postępowania odwoławczego
w niniejszej sprawie z uwagi na fakt, że w wyniku unieważnienia zaskarżonej przez Odwołującego czynności wyboru
oferty najkorzystniejszej dalsze postępowanie stało się zbędne.
Skład orzekający Krajowej Izby Odwoławczej, wyznaczony do rozpoznania niniejszej sprawy odwoławczej
ustalił i zważył, co następuje:
Izba stwierdziła, że odwołanie czyni zadość wymogom proceduralnym zdefiniowanym w Dziale IX ustawy z dnia
11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych, to jest odwołanie nie zawiera braków formalnych oraz został
uiszczony od niego wpis. Izba ustaliła, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 528 ustawy pzp, które skutkowałyby
odrzuceniem odwołania.
Do postępowania odwoławczego zgłosił przystąpienie po stronie Zamawiającego
w terminie określonym w art. 525 ust. 1 ustawy pzp wykonawca Zakład Wykonawstwa Sieci Energetycznych ENERGO-TECH
Sp. z o.o. z siedzibą w Cielimowie. Izba stwierdziła prawidłowość przystąpienia wykonawcy Zakładu Wykonawstwa Sieci
Energetycznych ENERGO-TECH Sp. z o.o. z siedzibą w Cielimowie.
Izba ustaliła z urzędu, iż na stronie internetowej prowadzonego postępowania Zamawiający w dniu 26 lipca 2023 r.
opublikował zawiadomienie o unieważnieniu czynności wyboru oferty najkorzystniejszej.
W ocenie Izby nie budzi wątpliwości, iż w przedmiotowej sprawie, w związku
z unieważnieniem czynności wyboru oferty najkorzystniejszej w dniu 26 lipca 2023 r. jak tego żądał Odwołujący znajduje
zastosowanie art. 568 pkt 2 ustawy pzp, w myśl którego Izba umarza postępowanie odwoławcze w przypadku
stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne.
Zgodnie ze stanowiskiem doktryny "podstawą do umorzenia postępowania jest również stwierdzenie przez Izbę,
że postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne
lub niedopuszczalne. Ustawodawca nie doprecyzował, o jakie sytuacje chodzi. Z pewnością dyspozycją przepisu objęte
będą sytuacje utraty bytu prawnego przez stronę odwołania,
na skutek likwidacji lub śmierci odwołującego. Wydaje się również, że podstawa umorzenia zaistnieje, jeśli zamawiający
przed zakończeniem rozprawy unieważni postępowanie, wówczas spór stanie się bezprzedmiotowy, a ewentualnemu
zaskarżeniu w drodze odwołania będzie podlegała nowa czynność zamawiającego." (Komentarz Prawo Zamówień
Publicznych, pod red. Marzeny Jaworskiej, Wydawnictwo C. H. Beck, W-wa 2021, str. 1236).
Ponadto, jak wynika z uchwały Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 18 stycznia 2019 r., sygn. akt III CZP
55/18, w którym Sąd Najwyższy analizował rozbieżność orzeczniczą skutku procesowego następczej utraty interesu
prawnego: przyczyna umorzenia postępowania określona w art. 355 § 1 k.p.c. jako zbędność postępowania stanowi
ogólny przejaw uznania przez ustawodawcę, że nie jest dopuszczalne kontynuowanie postępowania w sytuacji, w której
jego cel został osiągnięty w inny sposób. W rezultacie wydanie wyroku stało się zbędne. Pojęcie zbędności wydania
wyroku jako przyczyny umorzenia postępowania wiązane jest najczęściej z szeroko pojętą następczą
bezprzedmiotowością postępowania. Stanowi ona jej swoisty korelat (zbędność wydania wyroku jako następstwo
odpadnięcia przedmiotu postępowania ewentualnie inne przypadki niecelowości wydawania wyroku). Dalej Sąd wywiódł,
że skoro wskutek zgaśnięcia interesu prawnego powoda - zazwyczaj
w rezultacie uzyskania ochrony prawnej poszukiwanej w toczącym się postępowaniu poza jego ramami - proces cywilny
nie może doprowadzić do oczekiwanego przez powoda rezultatu (choćby powództwo to w chwili wniesienia było
całkowicie zasadne), to dalsze procedowanie
w kierunku wydania wyroku oddalającego to powództwo staje się zbyteczne i bezcelowe.
W konsekwencji trzeba przyjąć, że w sytuacji, w której potrzeba udzielenia żądanej przez strony ochrony prawnej uległa
dezaktualizacji, wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie o charakterze procesowym w postaci
umorzenia procesu jest w pełni wystarczające dla uczynienia zadość prawu stron do sądu i rzetelnego procesu.
W ocenie Izby powyższe rozważania prawne mają zastosowanie w niniejszym postępowaniu o udzielenie
zamówienia publicznego oraz postępowaniu odwoławczym. Izba zauważa, że Zamawiający dokonał żądanego przez
Odwołującego unieważnienia wyboru oferty najkorzystniejszej w dniu 26 lipca 2023 r., które w ocenie Izby czyni zadość
postawionym w odwołaniu zarzutom, co potwierdził Odwołujący we wniosku o umorzenie postępowania
z dnia 26 lipca 2023 r. Zarzuty odwołania dotyczyły niezgodnego z ustawą pzp wyboru oferty Energo-Tech jako
najkorzystniejszej i zaniechania odrzucenia oferty Energo-Tech,
i z zarzutami tymi związane było żądanie odwołania unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej i
powtórzenia czynności badania i oceny ofert, a w jej wyniku odrzucenie oferty Energo-Tech. Zamawiający dokonał w dniu
26 lipca 2023 r. unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, co powoduje bezprzedmiotowość
postawionych zarzutów.
W konsekwencji powyższego, na dzień rozpoznania odwołania na posiedzeniu niejawnym nie istniała już
czynność, wobec której zostało wniesione odwołanie. Oznacza to, że w momencie orzekania przez Izbę nie istniał
substrat odwołania, będący podstawą korzystania ze środków ochrony prawnej przez Odwołującego. Wobec nowych
czynności podjętych przez Zamawiającego w postępowaniu Odwołujący będzie uprawniony skorzystać ze środków
ochrony prawnej. Ostatecznie spór stał się bezprzedmiotowy. Aby Izba mogła rozpoznać wniesione odwołanie - musi
ono dotyczyć czynności Zamawiającego (art. 513
pkt 1 ustawy pzp). Zatem na moment wniesienia odwołania musi istnieć substrat zaskarżenia, będący podstawą dla
wykonawcy do wniesienia środka ochrony prawnej. Następnie dostrzeżenia wymaga, iż zgodnie z treścią art. 552 ust. 1
ustawy pzp Izba wydając orzeczenie bierze pod uwagę stan rzeczy ustalony na moment zamknięcia postępowania
odwoławczego. Ustawodawca przewidział zatem sytuację, w której może dojść do zmian w toku postępowania o
udzielenie zamówienia - co Izba zobowiązana jest uwzględnić wydając orzeczenie w sprawie w toku postępowania przed
Izbą. Zauważenia również wymaga, że przepisy ustawy
pzp nie zobowiązują Zamawiającego do zawieszenia postępowania o udzielenie zamówienia, wobec wniesionego
odwołania.
Izba wskazuje, że treść art. 552 ust. 1 ustawy pzp, podobnie jak w przypadku art. 316 § 1 k.p.c., w myśl którego
podstawą wydania przez sąd wyroku jest stan rzeczy istniejący
w chwili zamknięcia rozprawy - nakazuje uwzględnienie aktualnego stanu faktycznego
w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Ponadto stan rzeczy - o którym mowa jest
w przepisie art. 552 ust. 1 ustawy pzp - należy analogicznie - jak w art. 316 § 1 k.p.c. - interpretować jako okoliczności
faktyczne ustalone przed zamknięciem rozprawy oraz stan prawny, to jest obowiązujące przepisy, które mogą stanowić
podstawę rozstrzygnięcia (wyrok Sądu Najwyższego z 25 czerwca 2015 r., sygn. akt: V CSK 535/14, wyrok Sądu
Apelacyjnego ze Szczecina z 13 września 2018 r., sygn. akt: I Aga 159/18). Rolą ustalenia stanu rzeczy
na moment zamknięcia postępowania odwoławczego jest uwzględnienie aktualnego stanu faktycznego w postępowaniu
o udzielenie zamówienia. Izba jest więc w takim przypadku zobowiązania uwzględnić czynności Zamawiającego, które
miały miejsce po wniesieniu odwołania, do czasu wydania orzeczenia w sprawie. Skoro Zamawiający dokonał zmian
odpowiadających postawionym zarzutom, tym samym czynność i zaniechanie czynności stanowiące podstawę
wniesienia środka ochrony prawnej przestały istnieć. Zaskarżenie czynności i zaniechania czynności, które już nie mają
miejsca, nie daje podstaw Izbie
do stwierdzenia naruszenia przepisów przez Zamawiającego i nie może być podstawą
do wydania orzeczenia merytorycznego. Uznać w takiej sytuacji w ocenie Izby należy,
iż prowadzenie dalszego postępowania odwoławczego jest bezcelowe, czyli jak stanowi przepis ustawy pzp - zbędne.
Jest to przesłanka umożliwiająca umorzenie postępowania odwoławczego i zdaniem Izby może być ona
wykorzystywana właśnie w podobnych sytuacjach. W innym wypadku bowiem odwołanie podtrzymywane przez
Odwołującego podlegałoby oddaleniu jako bezzasadne wobec nieistniejącej czynności i nieistniejącego zaniechania
czynności Zamawiającego. Orzekanie przez Izbę wobec nowych czynności Zamawiającego nie może mieć miejsca,
gdyż wykraczałoby poza ramy postępowania odwoławczego, które wyznacza treść wniesionego odwołania.
W konsekwencji mając na względzie okoliczności niniejszej sprawy, orzeczono jak
w sentencji, na podstawie przepisu art. 568 pkt 2 ustawy pzp, umarzając postępowanie odwoławcze.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku
na podstawie art. 557 i 575 ustawy pzp w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie
szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego,
ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz. U. poz. 2437) z
którego wynika, że w przypadku umorzenia postępowania odwoławczego przez Izbę na skutek stwierdzenia, że dalsze
postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne, koszty o których mowa w § 5 pkt 2, znosi się
wzajemnie. Na podstawie art. 574 ustawy pzp Izba orzekła o dokonaniu zwrotu Odwołującemu uiszczonego wpisu w
wysokości 7 500 zł 00 gr, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji orzeczenia.
Mając na uwadze powyższe postanowiono jak w sentencji.
Przewodniczący: ………………………