sygn. akt: KIO 181/26
WYROK
Warszawa, 23 lutego 2026 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący:Emil Kuriata
Protokolant:Krzysztof Chmielewski
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 12 stycznia 2026 r. przez
wykonawcę EKO-LINE Usługi Komunalne sp. z o.o., Niziny 290,
37-716 Orły, w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Gminę Gać,
przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego – I.N. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą FUH
„EKOŚWIAT – I. i M.” I.N., Łuczyce 10, 37-705 Przemyśl,
orzeka:
1. Oddala odwołanie.
2. Kosztami postępowania obciąża wykonawcę EKO-LINE Usługi Komunalne sp. z o.o., Niziny 290, 37-716 Orły i:
2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych
zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę EKO-LINE Usługi Komunalne sp. z o.o., Niziny 290, 37-716 Orły
, tytułem
wpisu od odwołania oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez
wykonawcę I.N. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą FUH „EKOŚW IAT – I. i M.” I.N., Łuczyce 10, 37-705
Przemyśl, tytułem wynagrodzenia pełnomocnika,
2.2. zasądza od wykonawcy EKO-LINE Usługi Komunalne sp. z o.o., Niziny 290, 37-716 Orłyna rzecz wykonawcy I.N.
prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą FUH „EKOŚW IAT – I. i M.” I.N., Łuczyce 10, 37-705 Przemyśl
,
kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez wykonawcę I.N.
prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą FUH „EKOŚW IAT – I. i M.” I.N., Łuczyce 10, 37-705 Przemyśl,
stanowiącą koszty postępowania odwoławczego.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący:…………………………
sygn. akt: KIO 181/26
Uzasadnienie
Zamawiający – Gmina Gać - prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, w trybie przetargu
nieograniczonego, pn. „Odbieranie i zagospodarowanie odpadów komunalnych na terenie Gminy Gać w roku 2026”.
09 stycznia 2026 roku, wykonawca EKO-LINE Usługi Komunalne sp. z o.o.(dalej „odwołujący”) wniósł odwołanie do
Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej.
Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:
1.art. 74 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 18 ust. 1 p.z.p. w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji z
dnia 16 kwietnia 1993 .r, przez ich błędne zastosowanie oraz zaniechanie odtajnienia i udostępnienia odpowiedzi
wykonawcy FUH „EKOŚWIAT I. i M.” I.N. z 22.12.2025 r. na wezwanie do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny
z 18.12.2025 r. umożliwiającym odwołującemu skuteczne kwestionowanie wyboru oferty wykonawcy FUH
„EKOŚW IAT- I. i M.” I.N. jako oferty najkorzystniejszej w postępowaniu jak również brak udostępnienia
uzasadnienia zaistnienia tajemnicy przedsiębiorstwa w kontekście zaprezentowanych wyjaśnień braku
występowania rażąco niskiej ceny,
2.art. 224 ust. 6 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy p.z.p. przez ich niezastosowanie,
a w konsekwencji zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy FUH „EKOŚW IAT- I. i M.” I.N., podczas gdy oferta
tego wykonawcy powinna zostać odrzucona ze względu na złożenie przez tego wykonawcę niewystarczających
wyjaśnień oraz dowodów, które uzasadniłyby podaną w ofercie cenę, jako cenę pozwalającą na realne wykonanie
zamówienia zgodnie z warunkami zamówienia określonymi przez zamawiającego,
3.art. 253 ust. 1 p.z.p., przez jego błędne zastosowanie i wybór oferty złożonej przez wykonawcę FUH „EKOŚW IAT- I.
i M.” I.N., którego to oferta powinna podlegać odrzuceniu na podstawie art. 224 ust. 6 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8
ustawy p.z.p.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu:
1)odtajnienia i udostępnienia odwołującemu na podstawie art. 74 ust. 1 i ust. 2 p.z.p.
w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy odpowiedzi wykonawcy FUH „EKOŚWIAT- I. i M.” I.N.
z 22.12.2025 r. na wezwanie do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny z 18.12.2025 r.,
2)unieważnienia czynności wyboru oferty FUH „EKOŚWIAT- I. i M.” I.N.
i nakazanie jej odrzucenia na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 p.z.p.,
3)powtórzenia czynności badania i oceny ofert,
4)zasądzenie od zamawiającego na rzecz odwołującego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa
procesowego.
Odwołujący wskazał, że w wyniku naruszenia przez zamawiającego ww. przepisów interes odwołującego w
uzyskaniu zamówienia doznał uszczerbku, ponieważ odwołujący jest zainteresowany pozyskaniem przedmiotowego
zamówienia, złożył ważną i niepodlegającą odrzuceniu ofertę. Obecnie oferta odwołującego znajduje się na drugiej
pozycji
w klasyfikacjach punktowych. Natomiast szkoda, jaką odwołujący może ponieść w wyniku naruszenia przepisów p.z.p.,
polegająca na wyborze oferty wykonawcy FUH „EKOŚWIAT- I.
i M.” I.N. i braku jej odrzucenia wyraża się w uszczerbku, jakiego odwołujący może doznać w wyniku nieuzyskania
zamówienia (t. j.: m.in. utraty zysku). Powyższe czyni zadość wymaganiom określonym w art. 505 ust. 1 p.z.p. do
wniesienia odwołania. Złożenie odwołania w powyższym zakresie na obecnym etapie jest zatem konieczne w celu
ochrony interesów odwołującego, a także w celu zapewnienia legalności postępowania oraz zakończenia go
podpisaniem umowy.
Odwołujący uzasadniając zarzuty odwołania wskazał, że zamawiający poprzedził wybór oferty wykonawcy złożonej
przez FUH „EKOŚW IAT- I. i M.” I.N. wezwaniem do wyjaśnienia zaoferowanej ceny w kontekście wykazania braku
występowania rażąco niskiej ceny. Wykonawca zaoferował cenę brutto wynoszącą 1 071 750,00 zł brutto, przy wycenie
wartości szacunkowej (z protokołu postępowania) w kwocie 1 418 539,00 zł netto (1 532 022,12 zł brutto). Z treści
wezwania zamawiającego wprost wynika, że cena oferty wykonawcy FUH „EKOŚW IAT- I. i M.” I.N. jest o 30 % niższa niż
od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem
postępowania. Zamawiający najpierw stwierdził, że „wyjaśnienia dotyczące rażąco niskiej ceny zostały zastrzeżone jako
stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu
nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1233 z późn. zm.)”, a następnie wskazał, iż: „Zamawiający zdecydował o
braku odtajnienia wyjaśnień wykonawcy w zakresie rażąco niskiej ceny w postaci pisma kierowanego do zamawiającego
przedstawiającego sposób kalkulacji ceny. Załączniki będące integralną częścią wyjaśnień określają sposób kalkulacji
ceny. Dane o sposobie kalkulacji oferty stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa co potwierdza orzecznictwo Krajowej Izby
Odwoławczej (wyrok KIO z dnia 20 czerwca 2011 r., sygn. akt. KIO 1243/2011) i sądów powszechnych (wyrok SN z dnia 3
grudnia 2014 r., sygn. akt III SO 8/14)”.
Reasumując zamawiający nie udostępnił ani wyjaśnień, ani załączników do wyjaśnień wykonawcy FUH „EKOŚW IATI. i M.” I.N..
Definicja tajemnicy przedsiębiorstwa została zawarta w art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j.
Dz. U. z 2022 r. poz. 1233 z późn. zm.) – dalej u.z.n.k., zgodnie
z którym przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne
przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym
zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji
albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął,
przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich poufności.
Zgodnie z art. 18 ust. 3 p.z.p. nie ujawnia się informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu
przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jeżeli wykonawca, nie później niż w terminie składania ofert składania
ofert lub wniosków
o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, zastrzegł, że nie mogą być one udostępnione oraz wykazał, iż zastrzeżone
informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Z literalnego brzmienia przepisu wynika w sposób niebudzący
wątpliwości, że zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa musi nastąpić jednocześnie z wykazaniem, że zastrzeżone
informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa.
Odwołujący zaznacza, że nie ma możliwości zastrzeżenia całych dokumentów jako tajemnicy przedsiębiorstwa,
ponieważ tajemnicą taką mogą być co najwyżej określone informacje zawarte w dokumentach. Wykonawca FUH
„EKOŚWIAT- I. i M.” I.N. błędnie więc i nieskutecznie zastrzegł jako tajemnicę przedsiębiorstwa całe dokumenty.
Zamawiający natomiast nie musi doszukiwać się w treści dokumentów, które informacje zawarte stanowią tajemnicę
przedsiębiorstwa i w zastępstwie za wykonawcę zanonimizować fragmenty (wyrok KIO z 24.03.2023 r. sygn. akt KIO
679/23).
Oczywiście powyższe są domniemaniem odwołującego, gdyż zamawiający nie ujawnił żadnego z dokumentów ani
wyjaśnień, ani załączonych do wyjaśnień dokumentów. Ciężko natomiast przyznać, że wyjaśnienia wykonawcy FUH
„EKOŚWIAT- I. i M.” I.N.
w całości dotyczą kalkulacji ceny. Po drugie odwołujący nie posiada żadnej wiedzy, czy wykonawca określił czy też
wykazał, jakie działania podjął w celu zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa ani jaką wartość gospodarczą miałaby
mieć wyjaśnienia wraz z dowodami.
Wykonawca obejmujący tajemnicą przedsiębiorstwa wyjaśnienia w zakresie rażąco niskiej ceny nie wykazał
spełniania przesłanek utajnienia oraz nie przedstawił dowodów, to zamawiający powinien udostępnić takie dokumenty
pozostałym wykonawcom lub Krajowa Izba Odwoławcza w postępowaniu odwoławczym powinna nakazać
zamawiającemu ich odtajnienie i udostępnienie (wyrok z 28.07.2022 r. sygn. akt KIO 1810/22).
W ocenie odwołującego wykonawca FUH „EKOŚW IAT- I. i M.” I.N. nieskutecznie próbował zastrzec dokumenty jako
takie, a nie konkretne zawarte w nich informacje, dokumenty te powinny zostać ujawnione, ponieważ zastrzeżenie
tajemnicy przedsiębiorstwa zostało dokonane nieskutecznie. Złożenie wyjaśnień ogólnikowych jest traktowane jako
rezygnacja z przewidzianej przepisem art. 18 ust. 3 p.z.p. ochrony, co aktualizuje po stronie zamawiającego obowiązek
ujawnienia nieskutecznie zastrzeżonych przez wykonawcę informacji. Odtajnienie treści wyjaśnień jest bowiem istotną
okolicznością faktyczną w procesie oceny prawidłowości wyboru najkorzystniejszej oferty, może to mieć wpływ na
ostateczny wynik postępowania (wyrok KIO z 31.01.2024 r., sygn. akt KIO 101/24).
W zakresie uzasadnienia zarzutu dotyczącego odrzucenia oferty wykonawcy FUH „EKOŚW IAT- I. i M.” I.N. z powodu
złożenia niewystarczających wyjaśnień rażąco niskiej oceny oraz dowodów uzasadniających cenę ofertową odwołujący
ocenił, że z dużym prawdopodobieństwem wyjaśnienia i dowody złożone przez wykonawcę nie wyjaśniają wątpliwości
zamawiającego oraz nie obalają domniemania rażąco niskiej ceny, ani nie uzasadniają zaoferowanej ceny. Powołując się
m.in. na wyroki Krajowej Izby Odwoławczej
z 06.04.2023 r. (sygn. akt KIO 778/23), z 21.03.2023 r. (sygn. akt KIO 658/23), z 14.03.2023 r. (sygn. akt KIO 515/23)
odwołujący wskazuje, że nieudzielenie rzetelnych wyjaśnień przez wykonawcę FUH „EKOŚW IAT- I. i M.” I.N. powinno
być kwalifikowane jako niezłożenie żadnych wyjaśnień, a przynajmniej jako nie obalenie przez tego wykonawcę
domniemania rażąco niskiej ceny, a tym samym oferta wykonawcy powinna zostać odrzucona na podstawie art. 224 ust.
6 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8 p.z.p.
Nadto odwołujący wskazał, że stosownie do wyroku KIO z 23.09.2024 r., sygn. akt KIO 3107/24 p„ rowadzona
procedura wyjaśniająca nie ma na celu przekonania konkurentów
o rzetelności kalkulacji. Zmierzać ma natomiast do rozwiania wątpliwości w sposób obiektywnie weryfikowalny
okolicznościami podniesionymi w wyjaśnieniach, które mają mieć odniesienie do zakomunikowanego przez
Zamawiającego zakresu. Stanowi mechanizm dodatkowej weryfikacji oferty, który nie musi być odniesiony do wszystkich
uczestników postępowania, co wymaga zachowania zasad przejrzystości w badaniu i ocenie.
W szczególności nie można akceptować automatyzmu w odrzucaniu ofert opartego na samym kryterium
matematycznym. Wykonawca wezwany może przedstawić bowiem przekonujące argumenty i dowody, które uzasadnią w
stopniu zadawalającym niższy poziom kosztów lub ceny”.
Niezależnie od powyższego zgodnie z art. 224 ust. 5 p.z.p. obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej
ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy. Zwrócenie się zamawiającego o wyjaśnienia rażąco niskiej ceny lub jej istotnej
części składowej kreuje domniemanie rażąco niskiej ceny, które wykonawca może obalić, składając przekonujące
wyjaśnienia oraz dowody, że możliwe jest rzetelne wykonanie zamówienia za zaproponowaną cenę. Wyjaśnienia
wykonawcy muszą być na tyle konkretne i szczegółowe, aby na ich podstawie zamawiający (a na etapie postępowania
odwoławczego Krajowa Izba Odwoławcza) był w stanie dowiedzieć się, jakie okoliczności właściwe wzywanemu do
wyjaśnień wykonawcy, spowodowały obniżenie ceny jego oferty, w jaki sposób okoliczności te spowodowały obniżenie
ceny i jakich oszczędności wykonawca mógł dzięki nim dokonać. Obowiązkiem wykonawcy jest zatem przedstawienie
takich składników i wykazanie indywidualnych czynników wpływających na to, że wykonawca mógł zaoferować niższą
cenę. Dodatkowo, ustawodawca wymaga, aby wskazane w wyjaśnieniach informacje były poparte dowodami.
Wobec braku obalenia przez wykonawcę FUH „EKOŚW IAT- I. i M.” I.N. domniemania rażąco niskiej ceny oferta winna
być odrzucona.
Powyżej przywołane orzecznictwo jest utrwalone i jednolite w orzecznictwie KIO, po wtóre przywołanie ma charakter
przykładowy i de facto jest niejako wskazane bez udostępnionych dokumentów.
Zamawiający złożył pisemną odpowiedź na odwołanie, w której oświadczył, iż uwzględnia zarzuty odwołania w
całości.
Do postępowania odwoławczego – po stronie zamawiającego – przystąpił wykonawca I.N. prowadząca działalność
gospodarczą pod firmą FUH „EKOŚW IAT – I. i M.” I.N.. Przystępujący zgłosił sprzeciw wobec uwzględnienia przez
zamawiającego zarzutów odwołania w całości. Przystępujący złożył ponadto pismo procesowe w sprawie,
w którym odniósł się do zarzutów odwołania, jednocześnie częściowo ujawniając treść zastrzeżonych tajemnicą
przedsiębiorstwa wyjaśnień.
Izba ustaliła i zważyła, co następuje.
Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego
z zastosowaniem przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych wymaganych przy procedurze, której wartość
szacunkowa zamówienia przekracza kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ustawy Prawo
zamówień publicznych.
Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że odwołujący posiada interes w uzyskaniu przedmiotowego zamówienia,
kwalifikowany możliwością poniesienia szkody w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy, o których
mowa w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp, co uprawniało go do złożenia odwołania.
Izba stwierdziła, że nie zachodzą przesłanki do odrzucenia odwołania.
Uwzględniając dokumentację z przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, jak
również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska stron oraz przystępującego, złożone w pismach
procesowych, jak też podczas rozprawy Izba stwierdziła, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej zarzuty odwołującego są częściowo zasadne. Krajowa Izba Odwoławcza
podzielając stanowisko odwołującego w zakresie zarzutu nr 1 oraz przystępującego w zakresie zarzutów nr 2 i 3 (za
wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z 25.08.2015 r., sygn. akt: XXIII Ga 1072/15: Izba
„ ma prawo podzielić zarzuty
i wartościową argumentację jednego z uczestników, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów”), wskazuje, co
następuje.
Zasadniczy wyjątek, o którym mowa w art. 18 ust. 2 p.z.p., pozwalający na odstępstwo od zasady jawności
postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, przewidziany został
w art. 18 ust. 3 p.z.p. Zgodnie z powołanym przepisem nie ujawnia się informacji stanowiących tajemnicę
przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (uznk) jeżeli wykonawca, nie później niż
w terminie składania ofert lub wniosków
o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane oraz wykazał, iż zastrzeżone
informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Wykonawca nie może zastrzec informacji, o których mowa w art. 222
ust. 5 p.z.p.
W art. 11 ust. 2 uznk wskazano, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne,
technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość
lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym
rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania
z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w
poufności. Tym samym określona informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, jeżeli spełnia łącznie trzy warunki: ma
charakter techniczny, technologiczny, organizacyjny przedsiębiorstwa lub posiada wartość gospodarczą, nie została
ujawniona do wiadomości publicznej i podjęto w stosunku do niej niezbędne działania w celu zachowania poufności.
W postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego oprócz spełnienia przesłanek z art. 11 ust. 2 uznk, do
skutecznego zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa niezbędne jest także wykazanie tego przez wykonawcę.
Wykonawca zobowiązany jest zatem wykazać, iż zostały podjęte przez niego działania mające na celu zachowanie
objętych przez niego tajemnicą przedsiębiorstwa informacji w tajemnicy, tj., iż objęte nią informacje nie były dostępne
osobom trzecim w normalnym toku zdarzeń, bez żadnych specjalnych starań z ich strony, nie zostały one ujawnione do
wiadomości publicznej, a także, że posiadają one określoną wartość.
Przy czym podkreślić należy, że tajemnica przedsiębiorstwa jako wyjątek od zasady jawności postępowania powinna
być interpretowana w sposób ścisły, a zamawiający powinien z należytą starannością zweryfikować zasadność
utajnienia oferty. Ciężar dowodu, że dana zastrzeżona informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa spoczywa na
wykonawcy, który takiego zastrzeżenia dokonuje. Zamawiający nie może bezkrytycznie akceptować zastrzeżenia
tajemnicy przedsiębiorstwa, lecz winien żądać od wykonawcy wykazania i co najmniej uprawdopodobnienia, że
zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa nastąpiło
w sposób uprawniony, zaś brak wyjaśnień lub udzielenie zbyt ogólnikowych wyjaśnień winno wskazywać na
niezasadność dokonanego zastrzeżenia. Nadto warto nadmienić,
ż e obowiązek "wykazania" oznacza coś więcej aniżeli wyjaśnienie (uzasadnienie) przyczyn co do objęcia tajemnicą
przedsiębiorstwa. Za wykazanie nie może być uznane ogólne uzasadnienie, sprowadzając się de facto do przytoczenia
jedynie elementów definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa, wynikającej z przepisu art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu
nieuczciwej konkurencji bądź gołosłowne zapewnienie, że zastrzegana informacja ma walor tajemnicy przedsiębiorstwa
oraz powoływanie się na bogate orzecznictwo Izby i sądów powszechnych dotyczące tej materii. Ocenie zamawiającego
podlegać powinna również okoliczność czy wykonawca zastrzegający dane informacje przestawił dowody na
potwierdzenie tez zawartych w uzasadnieniu zastrzeżenia.
W tym miejscu należy odwołać się również do stanowiska Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wyrażonego
w wyroku z dnia 17 listopada 2022 r. (C-54/21), w którym wskazano m.in., że jako poufne mogą być zastrzeżone
dowolne informacje mające dla wykonawcy tzw. "wartość handlową", a ochrona poufności przewidziana w dyrektywie
2014/24/UE ma znacznie szerszy zakres niż ochrona rozciągająca się wyłącznie na tajemnicę przedsiębiorstwa.
Informacje przekazane jako poufne obejmują m.in. tajemnice techniczne lub handlowe oraz poufne aspekty ofert. Art. 18
dyrektywy ustanawia zasady regulujące udzielanie zamówień publicznych, których ta dyrektywa dotyczy. Instytucje
zamawiające muszą zapewnić równe
i niedyskryminacyjne traktowanie wykonawców oraz działać w sposób przejrzysty. Jednocześnie zamawiający zgodnie z
art. 21 ust. 1 dyrektywy nie może ujawniać informacji przekazanych mu przez wykonawców i oznaczonych przez nich
jako poufne. Trybunał podkreślił, że aby zrealizować cel przepisów unijnych w dziedzinie zamówień publicznych, czyli
zapewnienie istnienia niezakłóconej konkurencji ważne jest, by zamawiający nie ujawniali związanych z postępowaniami
o udzielenie zamówienia publicznego informacji, których treść mogłaby zostać wykorzystana w celu zakłócenia
konkurencji bądź w przetargu będącym właśnie w toku, bądź też w następnych przetargach. Z uwagi na to, że
postępowania
o udzielenie zamówienia publicznego opierają się na stosunku zaufania między zamawiającymi a wykonawcami, ci
ostatni powinni móc przedkładać zamawiającym wszelkie informacje użyteczne w ramach tego postępowania bez
obawy, że informacje te zostaną przekazane osobom trzecim, a ich ujawnienie mogłoby przynieść wykonawcom szkodę.
Niezbędne jest uwzględnienie z jednej strony ochrony prawa do zachowania poufności informacji mających "wartość
handlową" dla danego wykonawcy, a z drugiej strony - ochrony prawa pozostałych wykonawców do uczciwej konkurencji
i wnoszenia środków ochrony prawnej. TSUE za niewłaściwą uznał praktykę zamawiających uwzględniających
każdorazowo wnioski oferentów o uznanie za tajemnicę przedsiębiorstwa wszystkich informacji, o których nieujawnienie
konkurującym z nimi oferentom wnioskują. Trybunał uznał, że informacji zawartych w ofertach, które są istotne dla oceny
tych ofert i udzielenia zamówienia na podstawie kryteriów określonych w ogłoszeniu o zamówieniu specyfikacji istotnych
warunków zamówienia, nie można każdorazowo i w całości uznawać za poufne. Taka praktyka może bowiem naruszać
równowagę między zasadą przejrzystości (art. 18 ust. 1 dyrektywy)
a ochroną poufności (art. 21 ust. 1 dyrektywy). Trybunał podkreślił konieczność zachowania ogólnej zasady dobrej
administracji, wskazując na szczególną rolę zamawiającego, który powinien każdorazowo oceniać, czy zastrzeżone
informacje mają wartość handlową, która nie ogranicza się do danego zamówienia publicznego, gdyż ich ujawnienie
mogłoby zaszkodzić uzasadnionym interesom handlowym lub uczciwej konkurencji. Zamawiający może odmówić
udzielenia dostępu do tych informacji, jeżeli - nawet gdy nie mają one takiej wartości handlowej - ich ujawnienie mogłoby
utrudnić egzekwowanie prawa lub byłoby sprzeczne z interesem publicznym.
Zamawiający jest zatem każdorazowo zobowiązany do rzetelnego badania zastrzeżonych informacji z
uwzględnieniem z jednej strony - ochrony prawa do zachowania poufności informacji mających „wartość handlową” dla
danego wykonawcy, a z drugiej - ochrony prawa pozostałych wykonawców do uczciwej konkurencji (vide: wyrok Sądu
Okręgowego w Warszawie z dnia 2023-04-28, sygn. akt XXIII Zs 24/23).
W ocenie Izby, przystępujący nie wykazał/nie udowodnił podstawy objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa zastrzeganych
informacji. Lakoniczne, wręcz jednozdaniowe stwierdzenie, że składane zamawiającemu wyjaśnienia takiej ochronie
podlegają, nie mogą w sposób prawidłowy, zgodny z przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych oraz ustawy
o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji stanowić do uznania, że wykonawca sprostał temu obowiązkowi.
Jak bowiem słusznie wskazał Sąd Okręgowy w Warszawie, w wyroku z dnia 2023-11-24, XXIII Zs 102/23 Dokonując
„
wykładni pojęcia "tajemnicy przedsiębiorstwa" warto w tym miejscu odnieść się do punktu 14 preambuły wdrażanej
dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/943 z dnia 8 czerwca 2016 roku w sprawie ochrony niejawnego
know-how
i niejawnych informacji handlowych (tajemnic przedsiębiorstwa) przed ich bezprawnym pozyskiwaniem,
wykorzystywaniem i ujawnianiem, zgodnie z którym: "Należy przyjąć jednolitą definicję tajemnicy przedsiębiorstwa bez
ograniczania zakresu ochrony przed przywłaszczeniem. Taka definicja powinna zatem być sformułowana w sposób
uwzględniający know-how, informacje handlowe i informacje techniczne w przypadkach, w których istnieje zarówno
uzasadniony interes w utrzymaniu poufności, jak i uzasadnione oczekiwanie, że taka poufność zostanie zachowana.
Ponadto taki know-how lub informacje powinny mieć rzeczywistą lub potencjalną wartość handlową. Takie informacje lub
know-how powinny być uważane za informacje o wartości handlowej wówczas, gdy przykładowo ich bezprawne
pozyskiwanie, wykorzystywanie lub ujawnianie może spowodować szkody dla interesów osoby, która zgodnie z prawem
sprawuje nad nimi kontrolę, szkodząc jej naukowemu lub technicznemu potencjałowi, interesom gospodarczym lub
finansowym, pozycji strategicznej lub zdolności do konkurowania. Definicja tajemnicy handlowej nie obejmuje nieistotnych
informacji oraz doświadczeń i umiejętności, które zostały zdobyte przez pracowników w trakcie prowadzenia normalnej
pracy, a także nie obejmuje informacji, które są powszechnie znane lub łatwo dostępne osobom z kręgów zajmujących
się zwykle tym rodzajem informacji."
Przy czym podkreślić należy, że tajemnica przedsiębiorstwa jako wyjątek od zasady jawności postępowania powinna
być interpretowana w sposób ścisły, a zamawiający powinien z należytą starannością zweryfikować zasadność utajnienia
oferty. Ciężar wykazania, że dana zastrzeżona informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa spoczywa na wykonawcy,
który takiego zastrzeżenia dokonuje. Zamawiający nie może bezkrytycznie akceptować zastrzeżenia tajemnicy
przedsiębiorstwa, lecz winien żądać od wykonawcy wykazania i co najmniej uprawdopodobnienia, że zastrzeżenie
tajemnicy przedsiębiorstwa nastąpiło
w sposób uprawniony, zaś brak wyjaśnień lub udzielenie zbyt ogólnikowych wyjaśnień winno wskazywać na niezasadność
dokonanego zastrzeżenia. Nadto warto nadmienić,
że obowiązek "wykazania" oznacza coś więcej aniżeli wyjaśnienie (uzasadnienie) przyczyn co do objęcia tajemnicą
przedsiębiorstwa. Za wykazanie nie może być uznane ogólne uzasadnienie, sprowadzając się de facto do przytoczenia
jedynie elementów definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa, wynikającej z przepisu art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu
nieuczciwej konkurencji bądź gołosłowne zapewnienie, że zastrzegana informacja ma walor tajemnicy przedsiębiorstwa
oraz powoływanie się na bogate orzecznictwo Izby i sądów powszechnych dotyczące tej materii”. Sąd podzielił również
stanowisko wyrażone w wyroku SO z dnia 2023-04-28, sygn. akt XXIII Zs 24/23.
W powyższym zakresie zarzuty odwołania uznać należało za zasadne.
Krajowa Izba Odwoławcza, zgodnie z przepisem art. 555 ustawy Pzp, orzeka w zakresie zarzutów, które zostały
zawarte w odwołaniu.
Odwołujący natomiast postawił zarzuty, które również dotyczyły zaniechania odrzucenia oferty przystępującego na
podstawie art. 224 ust. 6 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp.
Zgodnie z przepisem art. 537 pkt 1 ustawy Pzp, ciężar dowodu, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, spoczywa
na wykonawcy, który ją złożył, jeżeli jest stroną albo uczestnikiem postępowania odwoławczego.
W ramach postępowania odwoławczego przystępujący złożył dodatkowo pismo procesowe, w którym odniósł się do
zarzutów odwołania, częściowo znosząc tajemnicę przedsiębiorstwa względem pierwotnie złożonych wyjaśnień.
Odwołujący podtrzymując zarzuty odwołania w tym zakresie nie przedstawił żadnego dowodu, w tym również nie
przestawił żadnej kalkulacji, która potwierdzałaby zasadność stawianych zarzutów (dot. RNC). Odwołujący mając dostęp
do formularza ofertowego przystępującego był w posiadaniu zakresu informacji cenowych dotyczących cen za
poszczególne frakcje odpadów będących przedmiotem zamówienia jak również wiedział
z jakich instalacji do utylizacji tych odpadów będzie korzystał przystępujący realizując przedmiotowe zamówienie. Mając
zatem na względzie, że zgodnie z przepisem art. 534 ust. 1 ustawy Pzp, strony oraz uczestnicy postępowania
odwoławczego są zobowiązani wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne,
stwierdzić należało,
że odwołujący nie podołał ciężarowi dowodowemu w zakresie postawionych zarzutów. Okoliczność powyższa nie
wyłącza bowiem obowiązku dowodowego po stronie odwołującego z uwagi na brzmienie przepisu art. 537 pkt 1 ustawy
Pzp. Skoro bowiem odwołujący postawił określone zarzuty to powinien je udowodnić, a przynajmniej próbować je
udowodnić w sposób, który przekonałby Izbę o zasadności stawianych zarzutów. Bierność ze strony odwołującego
powoduje uznanie, że odwołujący nie wykazał/nie udowodnił zasadności tych zarzutów.
I w tym względzie zarzuty odwołania podlegały oddaleniu.
Jednocześnie mając na względzie przepis art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, z którego wynika, że Izba uwzględnia
odwołanie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny
wpływ na wynik postępowania
o udzielenie zamówienia (…), stwierdzić należało, że uwzględnienie zarzutu nr 1 pozostaje bez wpływu na wynik
postępowania, gdyż Izba jednoznacznie stwierdziła, że odwołujący nie udowodnił zasadności zarzutu nr 2, czego
skutkiem jest uznanie, że cena oferty przystępującego nie jest rażąco niska, a wyjaśnienia są wystarczające, dlatego też
pozostaje w postępowaniu i może być uznana za najkorzystniejszą.
Konsekwencją powyższego jest oddalenie odwołania w całości, gdyż uwzględnienie zarzutu nr 1 pozostaje bez
wpływu na wynik postępowania. W tym zakresie zamawiający nie ma obowiązku udostępnienia odwołującemu pełnej
treści wyjaśnień przystępującego.
Tym samym za bezzasadny uznać należało również zarzut nr 3, który de facto jest zarzutem wynikowym.
Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sprawy na podstawie art. 575 ustawy Pzp oraz § 8 ust. 2
pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów
postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu wysokości wpisu od odwołania
(Dz. U. poz. 2437).
Przewodniczący:………………………