Przejdź do treści

Orzecznictwo

Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 6 czerwca 2025 r., sygn. KIO 1742/25

Sąd
Krajowa Izba Odwoławcza
Data
Sygnatura
KIO 1742/25
Rodzaj
Wyrok

Sędzia: Monika Kawa-Ogorzałek

Treść orzeczenia

KIO 1742/25

WYROK

Warszawa, dnia 6 czerwca 2025 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodnicząca:

Monika Kawa-Ogorzałek

Protokolant:

Rafał Komoń

po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 5 maja 2025 r.

przez Odwołującego – Zakłady Usługowe "W SCHÓD” Sp. z o.o. z siedzibą w Lublinie w postępowaniu prowadzonym

przez Zamawiającego - Sąd Okręgowy w Zamościu

przy udziale uczestnika po stronie Zamawiającego – wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia:

Konsorcjum firm: INW EMER Serwis sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi oraz INW EMER System sp. z o. o. z siedzibą w

Warszawie

orzeka:

1. uwzględnia odwołanie i nakazuje Zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej w części

1 oraz nakazuje ponowną ocenę i badanie ofert a w jej wyniku odrzucenie oferty wykonawców wspólnie ubiegających się

o udzielenie zamówienia: Konsorcjum firm: INW EMER Serwis sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi oraz INW EMER System sp.

z o. o. z siedzibą w Warszawie na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Prawo zamówień

publicznych,

2. kosztami postępowania obciąża Zamawiającego i:

2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15000 zł 00 gr (piętnaście tysięcy złotych zero

groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset

złotych zero groszy) poniesioną przez Odwołującego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika;

2.2. zasądza od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kwotę 18 600 zł 00 gr (słownie: osiemnaście tysięcy sześćset

złotych zero groszy) stanowiącą uzasadnione koszty strony.

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby

Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodnicząca:…………………………………..

UZASADNIENIE

Zamawiający - Sąd Okręgowy w Zamościu prowadzi na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019r. – Prawo

zamówień publicznych (Dz.U. z 2024r., poz. 1320; dalej: „Pzp”) postępowanie o udzielnie zamówienia publicznego w

trybie przetargu nieograniczonego pn. „Świadczenie usługi sprzątania z podziałem na części: Część 1 – Usługa

sprzątania w budynku i na posesji Sądu Okręgowego w Zamościu przy ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 11; Część 2

– Usługa sprzątania w budynku Sądu Rejonowego w Krasnymstawie przy ul. Poniatowskiego 31; Część 3 - Usługa

sprzątania w budynkach Sądu Rejonowego w Janowie Lubelskim przy ul. Zamoyskiego 94”.

Numer publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej: 153562-2025, numer wydania Dz.U.S: 48/2025, data

publikacji 10 marca 2025r.

W dniu 5 maja 2025r. – wykonawca Zakłady Usługowe "W SCHÓD” Sp. z o.o. z siedzibą w Lublinie (dalej: „Odwołujący”)

wniósł do Prezesa krajowej Izby Odwoławczej odwołanie, w części 1 zamówienia, którym zarzucił Zamawiającemu

naruszenie:

1) art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 1 oraz 6 Pzp, poprzez bezpodstawne i nieuzasadnione zaniechanie

odrzucenia oferty wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Konsorcjum firm: INW EMER Serwis

sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi oraz INW EMER System sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie (dalej: „INW EMER” lub

„Przystępujący”) pomimo tego, że złożone przez tego wykonawcę wyjaśnienia w zakresie rażąco niskiej ceny nie

uzasadniają podanej w ofercie ceny, jak również dlatego, że wykonawca INW EMER nie złożył żadnych dowodów w

zakresie wyliczenia podanej w ofercie ceny.

2) art. 239 ust. 1 Pzp poprzez dokonanie wyboru, jako najkorzystniejszej, oferty INW EMER, która to oferta podlega

odrzuceniu.

Odwołujący w oparciu o tak skonstruowane zarzuty wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:

1. unieważnienia czynności wyboru oferty wykonawcy INWEMER jako najkorzystniejszej,

2. dokonania ponownego badania i oceny ofert,

3. odrzucenia oferty INWEMER.

Uzasadniając zarzuty Odwołujący wskazał, że Zamawiający, 16 kwietnia 2025 r., w oparciu o art. 224 ust. 1 Pzp zwrócił

się do INW EMER z wnioskiem o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów w zakresie istotnych części składowych

oferty, w odniesieniu do części 1 zamówienia. Wątpliwości Zamawiającego, wyrażone w niniejszym piśmie dotyczyły

ceny oferty, w tym istotnych części składowych tej ceny, które wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu

zamówienia i budzą wątpliwości co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami

określonymi przez Zamawiającego w SW Z oraz warunkach umowy lub wynikającymi z odrębnych przepisów. Dlatego

też, zgodnie z wezwaniem Zamawiającego, wykonawca zobligowany był do złożenia szczegółowych, i popartych

dowodami wyjaśnień dotyczących treści złożonej oferty w następującym zakresie:

1. kosztów zatrudnienia pracowników na umowę o pracę, czy zostały uwzględnione koszty pracy w formularzu

cenowym;

2. kosztów środków czystości, środków do dezynfekcji;

3. kosztów sprzętu do sprzątania;

4. innych kosztów (np. ubezpieczenia OC, organizacyjne), ewentualnych ryzyk;

5. zysku.

​Zamawiający w piśmie poinformował ponadto, iż oczekuje wyjaśnień na tyle wyczerpujących, aby pozwoliły na dokonanie

kompleksowej oceny oferty złożonej przez INWEMER.

​Dowód: wezwanie w zakresie rażąco niskiej ceny z dnia 16 kwietnia 2025 r. (dalej: wezwanie)

W ocenie Odwołującego wykonawca INWEMER nie wykonał nałożonego na niego

​zobowiązania Zamawiającego, a tym samym nie udźwignął ciężaru dowodu zmierzającego do

​wykazania, że złożona oferta spełnia wymagania ustawowe w zakresie prawidłowego określenia oferowanej ceny.

Wyjaśnienia złożone przez INW EMER nie przedstawiają argumentów pozwalających stwierdzić, że oceniana oferta

została prawidłowo skalkulowana i zawiera cenę realną tj. uwzględniającą wszystkie koszty konieczne do należytego

wykonania przedmiotu zamówienia. Wręcz przeciwnie, wyjaśnienia te potwierdzają, iż przyjęta w ofercie kalkulacja jest

obarczona błędem bo niezgodna z treścią specyfikacji. Błąd w kalkulacji ceny polega w szczególności na poważnym

niedoszacowaniu kosztów związanych z zatrudnieniem

​pracowników w ilości i wymiarze wymaganym przez Zamawiającego w dokumentach zamówienia. Skutkiem tego,

wyjaśnienia przedstawione przez INW EMER nie obaliły domniemania rażąco niskiej ceny istotnych elementów

składowych oferty, ale także potwierdziły nieprawidłowość przedstawionych w ofercie kalkulacji.

Odwołujący wskazał, że Zamawiający w dziale XXVIII SW Z, w opisie przedmiotu zamówienia, jak również w § 2 projektu

umowy wyraźnie wymagał od Oferentów wykonywanie Zamówienia przy udziale osób zatrudnionych na umowę o pracę:

„Zamawiający wymaga zatrudnienia na podstawie umowy o pracę przez Wykonawcę (lub podwykonawcę) wszystkich

osób wykonujących usługi sprzątania w trakcie realizacji umowy w zakresie całego zakresu usług objętych umową” (§ 2

ust. 2 projektu umowy).

Odwołujący zwrócił także uwagę, iż przedmiotem zamówienia w niniejszym postępowaniu są

​usługi sprzątania, czyli usługi proste oparte w głównej mierze na pracy człowieka. Co za tym idzie podstawowym i

zasadniczym czynnikiem cenotwórczym takiej oferty jest koszt wynagrodzeń pracowników i innych kosztów

wynikających ze stosunku pracy.

W dokumencie opisu przedmiotu zamówienia Zamawiający wskazał ponadto wyraźnie

​ilość osób, jaka powinna zostać skierowana do realizacji niniejszego zamówienia, tj.:

​1) dla terenów wewnętrznych:

„Dla realizacji niniejszego zamówienia Zamawiający wymaga zatrudnienia co najmniej 14

​pracowników na umowę o pracę oraz 1 koordynatora realizacji usługi również na umowę

​o pracę”. A także: „Wykonawca będzie wykonywał usługę sprzątania we wszystkie dni robocze

​w godzinach:

− 1 osoba od godz. 7.00 do 15.00,

− 1 osoba od godz. 9.30 do 15.30 – serwis dzienny (m.in. sprzątanie co dwie godziny łazienek

​dla interesantów oraz dla osób niepełnosprawnych, usytuowanych na każdym piętrze,

​kancelarii tajnej, utrzymanie korytarzy wejściowych, biura obsługi interesanta, biura

​podawczego, czytelni akt, punkt KRK, punktów dystrybucyjnych, sal rozpraw, pokojów

​gościnnych i innych w razie potrzeb);

− pozostałe osoby od godz. 16.00 do 20.00 – wymagana codzienna obecność;

− koordynator w pełnym wymiarze czasu pracy.

2) Dla terenów zewnętrznych Sądu Okręgowego w Zamościu przy ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 11:

− w zakresie sprzątania posesji: „Dla realizacji powyższego zamówienia Zamawiający wymaga

​zatrudnienia co najmniej 1 pracownika na umowę o pracę (w pełnym wymiarze czasu

​pracy).

​− w zakresie pielęgnacji zieleni przy budynku: „Dla realizacji powyższego zamówienia

​Zamawiający wymaga zatrudnienia co najmniej 1 pracownika na umowę o pracę z ponad

​rocznym doświadczeniem zawodowym przy pielęgnacji zieleni (w pełnym wymiarze czasu

​pracy).

​Oznacza to, iż Zamawiający bezwzględnie wymaga realizacji zamówienia przez minimum

​17 osób w łącznym wymiarze 10,75 etatów.

Co istotne, zgodnie z § 9 ust. 5 projektu umowy „Przypadki nieuzasadnionej nieobecności w obiektach, nierzetelnego,

nieterminowego, niezgodnego z przedmiotem umowy wykonywania prac pod względem ilościowym bądź jakościowym

będą uważane za nienależyte wykonanie umowy i upoważniają Zamawiającego do naliczenia kar umownych”. Ponadto,

zgodnie z OPZ „Wykonawca zobowiązany jest do utrzymania każdego dnia wskazanej w opisie przedmiotu zamówienia

liczby zatrudnionych pracowników.”. Tymczasem INW EMER, w złożonych wyjaśnieniach 17 kwietnia 2025 r. wskazał, iż

kalkulując cenę oferty uwzględnił zatrudnienie na umowę o pracę jedynie 16 osób w łącznym wymiarze 10 etatów.

Wyjaśnienia INWEMER potwierdzają, iż wykonawca ten nie zapoznał się w sposób należyty z zakresem i specyfiką prac,

jakie ujęte zostały w postępowaniu, a obliczając cenę oferty nie przyjął

​rzetelnych założeń co do ilości pracowników, jakich powinien zatrudnić i tym samym przyjął

​błędną kalkulację najważniejszego elementu składowego ceny oferty jakim są koszty

​zatrudnienia pracowników.

Odwołujący zauważył również, iż po pierwsze, przyjęte w cenie oferty INW EMER koszty pracy (wynagrodzenia

wszystkich pracowników wykonawcy realizujących usługę sprzątania oraz koordynatora), nie tylko powinny być

kalkulowane w stawce nie niższej od minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2025r., ustalonego na podstawie

przepisów ustawy z dnia

​10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, ale również powinny uwzględniać prognozowany wzrost

minimalnego wynagrodzenia za pracę od 1 stycznia 2026r. do kwoty 5 070,00 zł brutto wraz z zobowiązaniami

publiczno-prawnymi. Po drugie, powinny uwzględniać stałe, powszechnie znane i równe dla wszystkich wykonawców

czynniki cenotwórcze, tj. między innymi: koszty urlopów, koszty badań wstępnych, szkoleń, odzieży roboczej. Mimo, że

wynagrodzenie pracownika stanowi największe obciążenie dla pracodawcy, to z całą pewnością nie wyczerpuje

wszystkich kosztów zatrudnienia. Odwołujący wskazuje w tym miejscu, iż niezwykle istotny w kalkulacji kosztów pracy

jest koszt urlopu

​wypoczynkowego. Jak bowiem wynika z przepisów powszechnie obowiązujących, urlop wypoczynkowy to podstawowe

prawo pracownika gwarantowane przez Kodeks Pracy. Zgodnie z art. 152 § 1 KP każdemu pracownikowi przysługuje

prawo do corocznego, nieprzerwanego i płatnego urlopu wypoczynkowego, którego nie można się zrzec. Długość urlopu

zależy od stażu pracy i wynosi odpowiednio 20 dni w roku – dla pracowników ze stażem krótszym niż 10 lat oraz 26 dni

dla pracowników zatrudnionych dłużej niż 10 lat. Zgodnie z obowiązującymi przepisami Kodeksu Pracy w nawiązaniu do

art. 172 pracownikowi za

​czas przebywania na urlopie wypoczynkowym oraz za czas innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy przysługuje

takie samo wynagrodzenie, jakie otrzymałby, gdyby wykonywał pracę. Na czas nieobecności pracownika należy

zorganizować zastępstwo, które jest kosztem dodatkowym. Brak wyliczenia kosztu zastępstw urlopów wypoczynkowych

dla pracowników zatrudnionych do realizacji przedmiotowego zamówienia jest przejawem niedoszacowania kosztów

pracy i nieuwzględnienia wszystkich elementów ceny oferty, które to wynikają wprost z przepisów prawa powszechnie

obowiązującego tj. Kodeksu Pracy.

​Urlopy wypoczynkowe są mierzalne, a koszty zastępstwa urlopowego skutecznie można wyliczyć, gorzej jednak z

nieprzewidywalną nieobecnością pracownika w pracy spowodowaną np. chorobą i w tym przypadku pracodawca

powinien tak ustalić organizację pracy, aby dysponować osobą na zastępstwa. Według Odwołującego złożone przez

INW EMER wyjaśnienia zupełnie pomijają te ważne okoliczności, wskutek czego, poza bezsprzecznie zaniżonymi

danymi odnośnie ilości zatrudnionych osób, nie zawierają kalkulacji dotyczących kosztów pracowniczych, takich właśnie

jak: zastępstwa urlopowe, wzrost kosztów z tytułu waloryzacji minimalnego wynagrodzenia od dnia 1 stycznia 2026 r.

oraz konieczności zagwarantowania zastępstw w przypadku okoliczności nieprzewidywalnych np. choroba. Odwołujący

przywołał wyjaśnienia Zamawiającego do treści SW Z, gdzie na pytanie wykonawcy: „Czy Zamawiający wyrazi zgodę na

zatrudnienie pracowników przez Wykonawcę na podstawie umowy cywilno-prawnej w przypadkach nagłego zwolnienia

lekarskiego pracownika, urlopu na żądanie, urlopu okolicznościowego, itp.?” Zamawiający odpowiedział, że nie wyraża

zgody na takie rozwiązanie. Jak również, w udzielonych

​wyjaśnieniach Zamawiający wskazał wyraźnie, iż: „ryzyko wzrostu płacy minimalnej obciąża

​W ykonawcę, który powinien takie okoliczności przewidzieć i wkalkulować w cenę oferty

​wszystkie czynniki związane z realizacją przedmiotu umowy.”. Odwołujący w odwołaniu przedstawił kalkulacje kosztów

związanych z zastępstwami w okresie urlopów przyjmując jego minimalny wymiar i jednocześnie podkreślił, że przy

zwiększanym wymiarze koszty zastępstw urlopowych proporcjonalnie wzrosną.

Dalej Odwołujący wskazał, że INW EMER w złożonych wyjaśnieniach wskazał, że podstawę wyliczenia kosztów pracy

stanowi wartość nie niższa niż obowiązujące minimalne wynagrodzenie w 2025r. tj. 4 666 zł wraz z ZUS 5 622 zł,

zupełnie pomijając w kalkulacji, że wartości te ulegną zmianie w okresie od 1 stycznia 2026r. przez kolejne 4 miesiące

trwania umowy. Kwota ta jest znacząca, przy założeniu prognozowanego wzrostu minimalnego wynagrodzenia do kwoty

5070 zł brutto. Tym samym, gdyby wykonawca uwzględnił w kalkulacji cenowej ilość osób zatrudnionych na umowę o

pracę, zgodnie z wymaganiami Zamawiającego, czyli 17 osób (10,75 et.), skalkulował wynagrodzenie urlopowe oraz

prognozowane koszty wzrostu minimalnego wynagrodzenia od 1 stycznia 2026 r., to miesięczny zysk w wysokości 3 tys.

zł, który wskazał w wyjaśnianiach z 17 kwietnia 2025 r., zostałby skonsumowany przez nieuwzględnione koszty

pracownicze, wykazując jednocześnie stratę na realizacji przedmiotowego zamówienia. Odwołujący wskazał, że tylko

koszt niedoszacowanego etatu (0,75) koreluje z prognozowanym zyskiem firmy INWEMER, w taki sposób, że konsumuje

go w całości. Sumując koszty zastępstw urlopowych strata okazuje się znacząco zwiększać. Przy założeniu, że koszt

urlopów wypoczynkowych to koszt rzędu 4 777,10 zł miesięcznie, to w skali roku jest to już kwota 57 325,20 zł. Jak

wiadomo uczestnikom przedmiotowego postępowania zamówienie będzie realizowane w okresie, w którym ulegną

zmianie przepisy dotyczące wysokości minimalnego wynagrodzenia od 1 stycznia 2026r. Zamawiający rozwiał wszelkie

wątpliwości o możliwości waloryzacji wynagrodzenia należnego Wykonawcy, z tytułu zmiany przepisów o minimalnym

wynagrodzeniu od 1 stycznia 2026r. udzielając jednoznacznej odpowiedzi na pytania do treści specyfikacji w dniu 4

kwietnia 2025r. (vide pyt.44) – „ryzyko wzrostu płacy minimalnej obciąża Wykonawcę, który powinien takie

​okoliczności przewidzieć i wkalkulować w cenę oferty wszystkie czynniki związane z realizacją przedmiotu zamówienia”.

Oczywistym zatem jest fakt, że INW EMER powinien wkalkulować w cenę oferty koszt dotyczący waloryzacji

wynagrodzenia swoich pracowników, zatrudnionych do realizacji niniejszego zamówienia. Jest to ryzyko kontraktu

zawieranego na przełomie roku, gdzie zmianie ulegają przepisy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

Dowód: Zestawienie kosztów zatrudnienia pracowników do realizacji zamówienia.

W konsekwencji Odwołujący stwierdził, że Zamawiający nie przeprowadził w sposób rzetelny badania ceny wynikającej z

oferty INW EMER w sposób jaki zadeklarował w treści wezwania. Oczekiwał bowiem od wykonawcy wskazania kosztów

zatrudnienia pracowników na umowę o pracę (czy zostały uwzględnione koszty pracy w formularzu cenowym), a

następnie przyjął za poprawne wyjaśnienia, w których INW EMER zadeklarował mniejszą niż wymagana w dokumentach

zamówienia ilość osób, jaka zostanie zaangażowana w realizację zamówienia. Co równie istotne, do treści wyjaśnień

INW EMER nie dołączył żadnych dowodów, które potwierdziłyby lub przynajmniej uprawdopodobniły treść złożonych

wyjaśnień oraz pozwoliłyby na zweryfikowanie kalkulacji zawartych w wyjaśnieniach.

W związku z powyższym zdaniem Odwołującego, nie sposób jest, jak przyjął to Zamawiający - potraktować złożonych

przez INWEMER wyjaśnień jako wyczerpujących, rzetelnych i uwzględniających wymagania Zamawiającego określone w

dokumentach zamówienia, a nade wszystko zgodnych z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, w

szczególności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy. Odwołujący definitywnie podnosi, iż kalkulacja cenowa

INW EMER jest niekompletna, niezgodna z treścią specyfikacji, gdyż nie uwzględnia wszystkich parametrów usługi

wskazanych przez Zamawiającego. W szczególności nie obejmuje wszystkich kosztów wytworzenia usługi (realnych

kosztów pracy pracowników zatrudnionych do wykonywania przedmiotu zamówienia). W treści jakże lakonicznych

wyjaśnień INW EMER wskazuje w pkt. d), że przedstawiona cena oferty obejmuje wszystkie koszty wynikające z

wymagań stawianych przez Zamawiającego w SWZ przedmiotowego zamówienia, co jednakże mija się z prawdą.

Zamawiający oraz Przystępujący w złożonych stanowiskach pisemnych wnieśli o oddalenie odwołania.

Krajowa Izba Odwoławcza na podstawie złożonych dokumentów, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia,

stanowiska zaprezentowane przez strony i uczestnika postępowania ustaliła i zważyła:

odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.

Izba stwierdziła, że Odwołujący wykazał przesłanki dla wniesienia odwołania określone w art. 505 ust. 1 i 2 Pzp, tj.

posiadanie interesu w uzyskaniu danego zamówienia oraz możliwości poniesienia szkody w wyniku naruszenia przez

Zamawiającego przepisów Pzp.

Izba postanowiła dopuścić dowody z dokumentacji przedmiotowego postępowania, odwołanie wraz z załącznikami,

odpowiedź na odwołanie, zgłoszenie przystąpienia wraz z zaprezentowanym w nim stanowisku wraz oraz dowody

złożone przez Odwołującego na posiedzeniu.

I​ zba ustaliła następujący stan faktyczny:

Zamawiający pismem z dnia 16 kwietnia 2025r. działając na podstawie art. 224 ust. 1 Pzp wezwał INWEMER do złożenia

wyjaśnień, w tym dowodów, w zakresie istotnych części składowych. Zamawiający wskazał, że cena Państwa oferty, w

tym istotne części składowe ceny, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzą wątpliwości

Zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez

Zamawiającego lub wynikającymi z odrębnych przepisów. W związku z powyższym wezwał o wyjaśnienie, czy oferta

ww. wykonawcy uwzględnia wszystkie wymagania zawarte w SW Z, w tym w warunkach umowy i OPZ, a zaoferowana

cena obejmuje całkowity koszt wykonania przedmiotu zamówienia, w tym również wszelkie koszty towarzyszące je

wykonaniu. Zamawiający wezwał do złożenia szczegółowych i popartych dowodami wyjaśnień dotyczących treści

złożonej oferty w następującym zakresie:

- kosztów zatrudnienia pracowników na umowę o pracę, czy zostały uwzględnione koszty pracy w formularzu cenowym;

- kosztów środków czystości, środków do dezynfekcji;

- kosztów sprzętu do sprzątania;

- inne koszty (np. ubezpieczenia OC, organizacyjne), ewentualne ryzyka;

- zysk.

Odpowiadając na powyższe wezwanie INWEMER wyjaśnił, że cena, jaką zaoferowaliśmy w ofercie wynika:

1) Z optymalizacji organizacji usługi dotyczącej zasobów osobowych i rzeczowych Spółek INW EMER Serwis oraz

INW EMER System, w związku ze zrealizowaniem tożsamej umowy nr G-2271-1/23/1 -część nr 1 z dnia 03 kwietnia

2023r. z Zamawiającym

2) Z możliwości przeznaczenia do realizacji przedmiotowego zamówienia zamortyzowanego sprzętu będącego

własnością INWEMER Serwis sp. z o.o.

3) Podstawę wyliczenia kosztów pracy, przy zatrudnieniu pracowników na umowę o pracę stanowiła wartość nie niższa

niż obowiązujące minimalne wynagrodzenie w 2025 r. (tj. 4 666,00 PLN). Koszt pracy (średnio miesięcznie) wraz z

obciążeniami publicznoprawnymi, wyliczony został na poziomie 5 622,00 PLN w przeliczeniu dla 1 etatu.

4) Przedstawiona w naszej ofercie cena obejmuje wszystkie koszty wynikające z wymagań stawianych przez

Zamawiającego w SIWZ przedmiotowego postępowania.

5) Celem jednoznacznego rozwiania wątpliwości Zamawiającego dotyczącej zaoferowanej przez nas ceny

przedstawiamy poniższą kalkulację przedstawioną w wartościach netto w zaokrągleniu do pełnych złotych średnio

miesięcznie:

Cz.1

Ilość osób

Ilość etatów

Wynagrodzenie brutto dla umowy o pracę

Obciążenia publiczno - prawne wynagrodzeń

Narzędzia, materiały, środki czystości

Prace okresowe

Pozostałe koszty ogólne (administracyjne)

Razem koszt bezpośredni

Marża

Razem średnio miesięcznie netto

10,00

46 660,00 zł

9 560,00 zł

5 096,00 zł

1 543,00 zł

3 800,00 zł

66 659,00 zł

3 000,00 zł

69 659,00 zł

Izba zważyła:

Przedmiot sporu w niniejszej sprawie sprowadzał się do odpowiedzi na pytanie, czy Zamawiający prawidłowo ocenił

wyjaśnienia rażąco niskiej ceny złożone w postępowaniu przez INW EMER, uznając je za wystarczające i wykazujące

realność zaoferowanej ceny. Odwołujący podnosił, że wyjaśnienia Przystępującego przedstawiają nieprawidłowe

założenia w zakresie wymiaru czasu pracy pracowników i liczby etatów, które stoją u podstaw wyliczeń kosztów pracy i

wpływają na wystąpienie w nich błędów przesądzających, iż wyjaśnienia nie mogą zostać uznane za obalające

domniemanie, że cena jest rażąco niska.

Izba podzieliła stanowisko Odwołującego, że założone przez INW EMER koszty pracy zostały zaniżone w sposób, który

wpływa na całkowitą cenę oferty i prowadzi do uznania, że jest ona rażąco niska, gdyż nie obejmuje wszystkich kosztów

należytego wykonania zamówienia.

Rozstrzygając zasadność postawionych zarzutów odwołania Izba dokonała analizy treści wezwania oraz wyjaśnień

rażąco niskiej ceny złożonych na wezwanie Zamawiającego oraz zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w

konsekwencji czego uznała, że złożone przez wykonawcę INW EMER wyjaśnienia nie uzasadniały podanej w ofercie

ceny i nie wykazały jej realności.

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 224 ust. 1 Pzp jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części

składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do

możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub

wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie

wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych.

Zgodnie z ust. 3 ww. przepisu wyjaśnienia, o których mowa w ust. 1, mogą dotyczyć w szczególności: 1) zarządzania

procesem produkcji, świadczonych usług lub metody budowy; 2) wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo

korzystnych warunków dostaw, usług albo związanych z realizacją robót budowlanych; 3) oryginalności dostaw, usług lub

robót budowlanych oferowanych przez wykonawcę; 4) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których

wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od, minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej

stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym

wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2018 r. poz. 2177 oraz z 2019 r. poz. 1564) lub przepisów odrębnych właściwych dla

spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie; 5) zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o

postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej; 6) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i

zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie; 7) zgodności z

przepisami z zakresu ochrony środowiska; 8) wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części

zamówienia podwykonawcy. Stosownie do ust. 5 ww. przepisu obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco

niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy. Natomiast zgodnie z ust. 6 odrzuceniu jako oferta z rażąco niską ceną

lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone

wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu. Artykuł 226 ust. 1 pkt 8 Pzp stanowi, że

zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.

W pierwszej kolejności zauważyć należy zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Izby, że za cenę rażąco niską uznaje

się cenę poniżej kosztów własnych wykonawcy, niepozwalającą na wypracowanie zysku. Jest to cena oderwana od

realiów rynkowych i nierzeczywista. Jeśli możliwe jest wykazanie, że za cenę wskazaną w ofercie wykonawca nie będzie

w stanie należycie wykonać zamówienia, to znaczy, że mamy do czynienia z ceną rażąco niską. Nie budzi więc

wątpliwości, że istotą procedury wyjaśnień rażąco niskiej ceny jest wykazanie Zamawiającemu, że zaoferowana przez

wykonawcę cena gwarantuje należyte wykonanie zamówienia, a założenie niższej ceny wynika z właściwości danego

wykonawcy, zasobów kadrowych, sprzętowych, możliwości organizacyjnych czy też współpracy z określonymi

podmiotami i pozostaje ceną rynkową. Na skutek ich złożenia zamawiający powinien uzyskać pewność, co do

możliwości zrealizowania zamówienia zgodnie z wymaganiami za cenę podaną w ofercie, a także co do tego, że

wątpliwości zamawiającego w zakresie zbyt niskiej ceny były nieuzasadnione. W odpowiedzi na wezwanie wykonawca

powinien w rzetelny i jak najpełniejszy sposób wykazać, również poprzez złożenie dowodów odpowiadających

wyjaśnianym składnikom ceny, że zaoferowane przez niego ceny nie noszą znamion rażąco niskich. Co jednak

kluczowe, wyjaśnienia wykonawcy muszą odpowiadać wezwaniu, szczególnie w sytuacji, gdy zamawiający precyzuje

szczegółowo, jakie elementy ceny budzą jego wątpliwości. W przeciwnym razie nawet obszerne wyjaśnienia, które nie

odnoszą się jednak do kwestionowanych przez zamawiającego cen, nie będą mogły zostać uznane za uzasadniające

ich zaoferowanie na niskim poziomie. Izba podziela w tym zakresie stanowisko przedstawione w wyroku o sygn. akt KIO

3750/21 z dnia 18 stycznia 2022 r.: "(...) ocena wyjaśnień ceny złożonych przez wykonawcę musi odbywać się, w

kontekście wezwania zamawiającego - jego szczegółowości oraz wyrażonych w nim skonkretyzowanych wątpliwości.

Jeżeli Zamawiający wskaże w wezwaniu do wyjaśnień elementy ceny oferty, które jego zdaniem wymagają takich

wyjaśnień to wykonawca zobowiązany jest udzielić wyjaśnień co najmniej w zakresie zakreślonym przez

Zamawiającego. (...) obowiązkiem wykonawcy jest, aby w odpowiedzi na wezwanie wystosowane przez zamawiającego

udzielił wyjaśnień dotyczących okoliczności, które wpłynęły na wysokość zaoferowanej ceny w taki sposób, aby na ich

podstawie możliwe było jednoznaczne ustalenie, że cena oferty (odpowiednio koszt, istotna część składowa) nie jest

ceną rażąco niską. Efektem składanych wyjaśnień ma być stworzenie podstaw do uznania przez zamawiającego, że

podejrzenie dotyczące rażąco niskiej ceny oferty nie było uzasadnione. Podkreślić trzeba, iż nie tylko nieudzielenie

wyjaśnień w wyznaczonym terminie skutkować będzie koniecznością odrzucenia oferty, ale także złożenie takich

wyjaśnień, które nie uzasadniają podanej w ofercie ceny.".

Uwzględniając powyższe rozważania, Izba po analizie treści wezwania Zamawiającego z dnia 16 kwietnia 2025r. do

wyjaśnienia ceny stwierdziła, że Zamawiający wezwał wykonawcę INW EMER do wyjaśnień przede wszystkim kosztów

zatrudnienia pracowników na umowę o pracę w szczególności wykazania, czy uwzględnione koszty pracy w formularzu

cenowym są zgodne z przepisami o minimalnym wynagrodzeniu za pracę oraz wymaganiami wynikającymi z OPZ.

W odpowiedzi INW EMER złożył wyjaśnienia, które w ocenie Izby zostały przez Zamawiającego nieprawidłowo ocenione.

Izba podzieliła w całości wywody Odwołującego, że INW EMER dokonał błędnych założeń co do wymaganej w SW Z

liczby etatów, co w konsekwencji powoduje zaniżenie kosztów pracy wpływających na cenę całkowitą oferty.

Przystępujący w wyjaśnieniach wskazał bowiem, że mając na względzie liczbę godzin objętych kontraktem przewiduje

10 etatów oraz zatrudnienie 16 pracowników. Już w tym względzie podkreślić należy, że nie może budzić wątpliwości, na

co słusznie zwrócił uwagę Odwołujący, że zgodnie z wymaganiami SW Z Zamawiający wymagał zatrudnienia 17

pracowników. Dlatego też dokonanie wyceny ofert z pominięciem wynagrodzenia jednego pracownika świadczy o

zaniżeniu ceny oferty. Z wyjaśnień nie wynika również w jaki sposób Przystępujący określił liczbę etatów, niemniej jednak

z wyliczeń poczynionych przez Odwołującego, przy przyjęciu szczegółowo określonych w dokumentacji postępowania

godzin świadczenia pracy, Izba uznała, że założenie INW EMER jest obarczone błędem, a Odwołujący wykazał

konieczność uwzględniania w kalkulacji ceny 10.75 etatu. Skoro więc Przystępujący wycenił 10 etatów, co znajduje

potwierdzenie w wyjaśnieniach, to izba stwierdziła, że kalkulacja ceny oferty została oparta o zaniżoną liczbę

pracowników oraz liczbę etatów. Dlatego też niezrozumiałe jest bezrefleksyjne przyjęcie przez Zamawiającego

złożonych wyjaśnień pomimo wprost potwierdzających rażący charakter ceny oferty.

Izba zgodziła się również z Odwołującym, że ze złożonych przez Przystępującego wyjaśnień wynika, że nie ujął on w

kosztach pracy kosztów wynagrodzenia pracowników jak np. z tytułu urlopów, zwolnień lekarskich. Izba zauważa, że

zgodnie z art. 161 kodeksu pracy pracodawca jest zobowiązany udzielić urlop pracownikowi w tym roku kalendarzowym,

w którym pracownik nabył do niego prawo. Tym samym INW EMER koszty takie musiał skalkulować w cenie oferty,

biorąc pod uwagę 12 miesięczny okres realizacji zamówienia. Co istotne kwestia dodatkowych kosztów pracowniczych

w ogóle nie została wykazana w złożonych wyjaśnieniach, nie można więc na ich podstawie wywieść twierdzeń

Przystępującego wynikających z pisma z dnia 7 maja 2025r. Podkreślić należy, że doszczegółowienie złożonych

wyjaśnień po upływie wyznaczonego terminu przez Zamawiającego należy uznać za spóźnione a więc nieskuteczne.

W konsekwencji Izba uznała, że dodatkowy koszt wynagrodzenia który winien być wliczony w koszty wykonania

zamówienia z tytułu przebywania pracowników na urlopach wypoczynkowych, zwolnieniach lekarskich, sprawia, że

niedoszacowanie z tego tytułu ceny oferty jest niewątpliwe. Ponadto złożony przez Odwołującego dowód dotyczący

niedoszacowania w tym zakresie potwierdza, że założony przez INW EMER zysk będzie skonsumowany na pokrycie

tylko nieznacznej wysokości straty generowanej przy realizacji zamówienia.

Kolejno odnosząc się do zarzutów Odwołującego dotyczących braku ujęcia przez Przystępującego w kalkulacji ceny

oferty wzrostu wynagrodzenia w 2026r. to Izba w tym zakresie częściowo podzieliła argumentację Odwołującego. W

ocenie Izby brak jest na obecnym etapie możliwości ustalenia wysokości niedoszacowania oferty Przystępującego z

tytułu prognozowanego wzrostu wynagrodzenia minimalnego w 2026r. Akt prawny w tym zakresie nie został bowiem

wydany. Nie mniej jednak zauważyć należy, że Zamawiający udzielając odpowiedzi na pytanie 44 cały ciężar z tym

związany przerzucił na wykonawcę wskazując, że „ryzyko wzrostu płacy minimalnej obciąża Wykonawcę, który powinien

takie

​okoliczności przewidzieć i wkalkulować w cenę oferty wszystkie czynniki związane z realizacją przedmiotu zamówienia”.

Dlatego też Izba uznała, że Przystępujący w złożonych wyjaśnieniach winien był wskazać w jaki sposób ryzyko to

skalkulował kalkulując cenę oferty. Takiego jednak argumentu zabrakło. Dlatego też Izba uznała, że Przystępujący nie

uwzględnił takiej okoliczności w cenie oferty, co ponownie potwierdza jej niedoszacowanie.

Końcowo wskazać należy, że Izba zgodziła się z Odwołującym, że Przystępujący do wyjaśnień nie przedłożył

jakichkolwiek dowodów potwierdzających wskazane w kalkulacji stawki, w związku z czym Izba uznała wyjaśnienia za

gołosłowne i niemożliwe do weryfikacji założeń.

Podsumowując Izba stwierdziła, że w ofercie Przystępującego nie zostały ujęte w cenie ofertowej pełne koszty

pracownicze, a ponadto doszło do niedoszacowania liczby etatów oraz przyjęto nieprawidłową liczbę pracowników, co

miało wpływ na niedoszacowanie ceny oferty o jej rażący charakter. W konsekwencji Izba uznała, że Zamawiający

dokonał nieprawidłowej oceny wyjaśnień Przystępującego, co stanowi także naruszenie zasad postępowania, dlatego

uwzględniając odwołanie Izba nakazała odrzucenie oferty Przystępującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art.

224 ust. 6 Pzp, jako zawierającej rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia.

Mając na względzie powyższe orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 575 oraz art. 574 Pzp,

a także w oparciu o przepisy § 5 pkt 1 i 2 lit. b oraz § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30

grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz

wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r., poz. 2437 ze zm.) zaliczając na poczet

niniejszego postępowania odwoławczego koszt wpisu od odwołania uiszczony przez Odwołującego oraz koszt

wynagrodzenia pełnomocnika Odwołującego oraz zasądzając od Zamawiającego na rzecz Odwołującego koszty

postępowania odwoławczego poniesione z tytuły wpisu od odwołania i wynagrodzenia pełnomocnika.

​Przewodnicząca: ...........................

Uzasadnienie liczy 34 160 znaków.

Dokument w bazie źródłowej