Sygn. akt: KIO 1657/25
WYROK
Warszawa, dnia 23 maja 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Katarzyna Odrzywolska
Protokolant:Patryk Pazura
po rozpoznaniu na rozprawie z udziałem stron w dniu 21 maja 2025 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa
Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 28 kwietnia 2025 r. przez wykonawcę TDZ Technika dla Zdrowia Sp. z o.o. z siedzibą
w Janowie
w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego, którym jest: Uniwersytecki Dziecięcy Szpital Kliniczny im. L.
Zamenhofa w Białymstoku z siedzibą w Białymstoku
orzeka:
1.uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu: unieważnienie czynności unieważnienia postępowania;
2.kosztami postępowania obciąża zamawiającego Uniwersytecki Dziecięcy Szpital Kliniczny im. L. Zamenhofa w
Białymstoku z siedzibą w Białymstoku, i:
2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych
zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę TDZ Technika dla Zdrowia Sp. z o.o. z siedzibą w Janowie,tytułem
wpisu od odwołania;
2.2.zasądza od zamawiającego Uniwersyteckiego Dziecięcego Szpitala Klinicznego
im. L. Zamenhofa w Białymstoku z siedzibą w Białymstokuna rzecz wykonawcy TDZ Technika dla Zdrowia
Sp. z o.o. z siedzibą w Janowie kwotę 18 600 zł 00 gr (słownie: osiemnaście tysięcy sześćset złotych zero
groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wpisu od odwołania
i wynagrodzenia pełnomocnika.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga
za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie
- Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:……………………………….………
Sygn. akt: KIO 1657/25
Uzasadnie nie
Uniwersytecki Dziecięcy Szpital Kliniczny im. L. Zamenhofa w Białymstoku z siedzibą w Białymstoku (dalej:
„zamawiający”) prowadzi, na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 roku - Prawo zamówień publicznych
(Dz. U. z 2024 r., poz. 1320) - dalej: „ustawa Pzp” postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, w trybie
podstawowym, którego przedmiotem jest: „Dostawa zautomatyzowanego mobilnego systemu elektronicznej dokumentacji
parametrów funkcji życiowych pacjenta”; znak sprawy: PN - 14/25/10 (dalej „postępowanie” lub „zamówienie”), o wartości
szacunkowej powyżej progów unijnych,
o których mowa w art. 3 ustawy Pzp.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej numer publikacji
ogłoszenia: 79993-2025, numer wydania: Dz.U S: 25/2025
w dniu 5 lutego 2025 r.
W dniu 17 kwietnia 2025 r. zamawiający poinformował wykonawców o unieważnieniu postępowania na podstawie
art. 255 pkt 6 ustawy Pzp wskazując, że postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą
zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego.
W dniu 28 kwietnia 2025 r. przez wykonawcę TDZ Technika dla Zdrowia Sp. z o.o.
z siedzibą w Janowie (dalej „odwołujący” lub „TDZ”) zostało wniesione odwołanie na czynności podjęte przez
zamawiającego polegające na unieważnieniu postępowania o udzielenie zamówienia.
Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie art. 255 ust. 6 w zw. z art. 457 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ustawy Pzp
poprzez bezpodstawne zastosowanie ww. przepisów, skutkujące naruszeniem art. 16 pkt 1 ustawy Pzp.
Zarzucając powyższe odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu: unieważnienia
czynności unieważnienia postępowania, przystąpienia
do oceny ofert a także obciążenie zamawiającego kosztami postępowania.
Zamawiający poinformował wykonawców, zgodnie z art. 185 ust. 1 ustawy Pzp, o wniesieniu odwołania, wzywając
uczestników postępowania do złożenia przystąpienia.
W terminie określonym w art. 525 ust. 1 ustawy Pzp, do postępowania odwoławczego nie przystąpił żaden
wykonawca.
Krajowa Izba Odwoławcza, po przeprowadzeniu rozprawy w przedmiotowej sprawie, na podstawie
zebranego materiału dowodowego, po zapoznaniu się z dokumentacją postępowania o udzielenie zamówienia
publicznego, przesłaną przez zamawiającego w formie elektronicznej, po zapoznaniu się z treścią odwołania,
odpowiedzią na nie, a także po wysłuchaniu stanowisk stron, złożonych ustnie
do protokołu w toku rozprawy ustaliła i zważyła, co następuje
Izba ustaliła, że nie zaszła żadna z przesłanek, o których stanowi art. 528 ustawy Pzp, skutkujących odrzuceniem
odwołania.
Izba dokonała również badania spełnienia przez odwołującego przesłanek określonych w art. 505 ustawy Pzp, to
jest kwestii posiadania przez niego legitymacji do wniesienia odwołania uznając, że jego interes we wniesieniu odwołania
przejawia się w następujący sposób.
Odwołujący złożył swoją ofertę w postępowaniu i ubiega się o zamówienie.
Jego oferta nie została odrzucona, a odwołujący nie został wykluczony z postępowania.
W ocenie odwołującego, w toku badania i oceny ofert, oferta złożona przez odwołującego winna zostać uznana za
najkorzystniejszą w postępowaniu. W przypadku uwzględnienia odwołania i nakazania zamawiającemu unieważnienia
czynności unieważnienia postępowania, odwołujący miałby szansę uzyskać zamówienie, zawrzeć umowę i osiągnąć
zysk z tytułu jego realizacji. Powyższe stanowi wystarczającą przesłankę do skorzystania przez odwołującego ze
środków ochrony prawnej przewidzianych w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp.
Izba dopuściła dowód z dokumentacji postępowania, przesłanej przez zamawiającego do akt sprawy.
Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła, co następuje
Izba ustaliła, że w Rozdziale IV specyfikacji warunków zamówienia (dalej „SW Z”) zamawiający opisał przedmiot
zamówienia: przedmiotem zamówienia jest Dostawa zautomatyzowanego mobilnego systemu elektronicznej
dokumentacji parametrów funkcji życiowych pacjenta do Uniwersyteckim Dziecięcym Szpitalu Klinicznym w Białymstoku
im. L. Zamenhofa w Białymstoku, ul. J. Waszyngtona 17. Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia określony został w
załączniku nr 6 do SWZ.
Dalej Izba ustaliła, że w punkcie 11 Załącznika 6 do SW Z (OPZ) zamawiający wskazał parametry pierwszego
ekranu kolorowego: Rozdzielczość ekranu graficznego Szkic wymiarowy 103,8 cm (szer.) x 164,9 cm (wys.) x 3,40 cm
(gł.) (6,5 cala (szer.) x 4,1 cala (wys.) x 0,13 cala (wys.)) Obszar czynny 154,08 mm (szer.) x 85,92 mm (wys.) (6,1 cala
(szer.) x 3,4 cala (wys.)). Rozdzielczość 800 x 480 pikseli Układ pikseli RGB (czerwony, zielony, niebieski). Rozmiar
piksela 63,2 pm (Szer.) x 179 pm (Wys.) Luminancja 530 cd/m2.
W treści Rozdziału IV SW Z zawarto następujące postanowienia dotyczące dopuszczalności rozwiązań
równoważnych. Zaoferowany przedmiot zamówienia musi spełniać wymagania funkcjonalne i użytkowe takie same lub
wyższe jak opisane w załączniku nr 6. Jeżeli w opisie przedmiotu zamówienia wskazano jakikolwiek znak towarowy,
patent lub pochodzenie, źródło lub szczególny proces, który charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez
konkretnego wykonawcę - należy przyjąć, że zamawiający podał taki opis w celu określenia minimalnych parametrów,
jakim muszą odpowiadać produkty, aby spełnić wymagania stawiane przez zamawiającego i stanowią one wyłącznie
wzorzec jakościowy przedmiotu zamówienia. Ilekroć w SW Z zostały użyte nazwy własne/marki produktów lub producenta,
normy, certyfikaty lub inne odniesienia, na podstawie których zamawiający opisał przedmiot zamówienia, a o których
mowa w przepisach art. 99-101 ustawy Pzp, oznacza to, że zamawiający dopuszcza zastosowanie rozwiązań
równoważnych. Wykonawca oferując przedmiot równoważny do opisanego w specyfikacji jest zobowiązany zachować
równoważność w zakresie parametrów użytkowych, funkcjonalnych i jakościowych, które muszą być na poziomie nie
gorszym od parametrów wskazanych przez zamawiającego. Wykonawcy mogą zaproponować rozwiązania równoważne
o takich samych parametrach lub je przewyższające, jednak ich obowiązkiem jest udowodnienie równoważności. W
przypadku braku dokumentów udowadniających równoważność, zamawiający przyjmie, że oferta nie spełnia wymagań
SWZ i zostanie odrzucona. W przypadku wątpliwości związanych
z równoważnością zamawiający będzie mógł poprosić o dodatkowe wyjaśnienia
do wykonawcy i/ lub niezależnych jednostek badawczych mogących potwierdzić spełnienie wymagań. Na etapie realizacji
należy umożliwić weryfikację dostarczanego sprzętu
i w przypadku stwierdzenia niezgodności, możliwe jest wstrzymanie całej dostawy wraz
z nakazem natychmiastowej wymiany na koszt i odpowiedzialność wykonawcy. Wykonawca, który powołuje się na
rozwiązania równoważne opisywanym przez zamawiającego, jest obowiązany wykazać, że oferowane przez niego
dostawy, spełniają wymagania określone przez zamawiającego. Równoważność pod względem parametrów
technicznych, użytkowych oraz eksploatacyjnych ma w szczególności zapewnić uzyskanie parametrów technicznych nie
gorszych od założonych w niniejszej SW Z. W przypadku zastosowania sprzętu równoważnego zamawiający: (a) wymaga
od wykonawcy złożenia wraz z ofertą zestawienia sprzętów zamiennych w stosunku do dokumentacji. Nie złożenie
takiego zestawienia oznacza,
że wykonawca zastosuje sprzęt i rozwiązania podane w szczegółowym opisie przedmiotu zamówienia; (b) nie dopuszcza
zastosowania przez wykonawcę rozwiązań równoważnych innych, niż określonych w ofercie wykonawcy.
Izba ustaliła także, że treść SW Z była przedmiotem wyjaśnień zamawiającego, w tym w zakresie dotyczącym
OPZ. Zamawiający odpowiadając na pytanie nr 4 w piśmie z dnia 11 marca 2025 r. o treści: „Pkt. 11 Czy Zamawiający
dopuści następujące wymiary ekranu kolorowego dotykowego? Maksymalne wymiary: 160 mm (szer.) x 265 mm (wys.) x
170 mm (gł.) Obszar czynny wyświetlacza 8-calowy kolorowy TFT, obsługa poprzez ekran dotykowy, Rozdzielczość min:
800x600, Bez konieczności prezentacji danych o rozmiarach piksela i luminacji”, udzielił następującej odpowiedzi:
„Zamawiający dopuszcza”.
W przedmiotowym postępowaniu swoje oferty złożyło trzech wykonawców: odwołujący, MDS Cardio Sp. z o.o. i
Paramedica Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k., którzy jako parametry oferowanego monitora
wskazali poniższe parametry: „TAK. Pierwszy ekran kolorowy, dotykowy, Rozdzielczość ekranu graficznego Szkic
wymiarowy 103,8 cm (szer.) x 164,9 cm (wys.) x 3,40 cm (gł.) (6,5 cala (szer.) x 4,1 cala (wys.) x 0,13 cala (wys.))
Obszar czynny 154,08 mm (szer.) x 85,92 mm (wys.) (6,1 cala (szer.) x 3,4 cala (wys.)). Z kolei odwołujący zadeklarował
spełnienie wymagania w następujący sposób: „TAK , pierwszy ekran kolorowy , dotykowy Maksymalne wymiary: 160 mm
(szer.) × 265 mm (wys.) × 170 mm (gł.). Obszar czynny wyświetlacza 8-calowy kolorowy TFT, obsługa poprzez ekran
dotykowy. Rozdzielczość min: 800×600. Bez konieczności prezentacji danych o rozmiarach piksela i luminacji Zamawiający dopuścił odpowiedziami na zapytanie”.
W dniu 17 kwietnia 2025 r. zamawiający dokonał czynności unieważnienia postępowania, wskazując jako
podstawę prawną dokonanej czynności art. 255 pkt 6 ustawy Pzp.
Uzasadniając czynność unieważnienia postępowania zamawiający, jako powód podał: „Wada, którą obarczone jest
postępowanie jest bezwzględnie nieusuwalna i negatywnie rzutująca na ważność umowy w sprawie zamówienia
publicznego. W myśl art. 99 ustawy PZP Zamawiający jest zobligowany do opisu przedmiotu zamówienia w sposób
jednoznaczny
i wyczerpujący za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń. Zamawiający opisując Monitor funkcji
życiowych - 18 sztuk. w punkcie 11 wskazał, iż: Pierwszy ekran kolorowy, dotykowy, Rozdzielczość ekranu graficznego
Szkic wymiarowy 103,8 cm (szer.)
x 164,9 cm (wys.) x 3,40 cm (gł.) (6,5 cala (szer.) x 4,1 cala (wys.) x 0,13 cala (wys.)) Obszar czynny 154,08 mm (szer.) x
85,92 mm (wys.) (6,1 cala (szer.) x 3,4 cala (wys.)) Rozdzielczość 800 x 480 pikseli Układ pikseli RGB (czerwony, zielony,
niebieski) Rozmiar piksela 63,2 um (Szer.) x 179 um (Wys.) Luminancja 530 cd/m2. Powyższe parametry ekranu zostały
podane błędnie i wskazują na Monitor, który nie istnieje. Opisane wymiary ekranu podano w cm zamiast mm, tak
sporządzony opis wskazuje na produkt, którego nie ma, a co za tym idzie takiego zamówienia nie można zrealizować.
Takie działanie może stanowić naruszenie ustawy, które prowadzić powinno do unieważnienia umowy i tym samym do
unieważnienia postępowania przez zamawiającego. Podstawą unieważnienia ewentualnej zawartej umowy mógłby być
art. 457 ust. 1 pkt 1 Pzp, gdyż zamówienie zostałoby udzielone
z naruszeniem ustawy, tj. art. 16 Pzp. Powyższe wynika z nieprecyzyjnego opisu przedmiotu zamówienia, co z kolei
prowadzi do naruszenia zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, a także jest sprzeczne z
zasadą przejrzystości. Przede wszystkim rozwiązanie takie jest sprzeczne z art. 99 ust. 1 Pzp, który ustanawia wymóg
jednoznacznego opisu przedmiotu zamówienia”.
Z powyższą decyzją nie zgodził się odwołujący, składając swoje odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej
w dniu 28 kwietnia 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, co następuje
Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy a także stanowiska stron oraz zakres zarzutów
podnoszonych w odwołaniu Izba uznała, że odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.
Na wstępie konieczne jest przypomnienie treści przepisów, które znajdą zastosowanie w niniejszej sprawie.
I tak, zgodnie z art. 16 ustawy Pzp, zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie
zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji, równe traktowanie wykonawców oraz przejrzysty.
Art. 99 ustawy Pzp stanowi, że (ust. 1) Przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący,
za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wymagania i okoliczności mogące mieć
wpływ na sporządzenie oferty. (ust. 2) Zamawiający określa w opisie przedmiotu zamówienia wymagane cechy dostaw,
usług lub robót budowlanych. Cechy te mogą odnosić się w szczególności do określonego procesu, metody produkcji,
realizacji wymaganych dostaw, usług lub robót budowlanych, lub
do konkretnego procesu innego etapu ich cyklu życia, nawet jeżeli te czynniki nie są ich istotnym elementem, pod
warunkiem że są one związane z przedmiotem zamówienia oraz proporcjonalne do jego wartości i celów. (ust. 3) Do
opisu przedmiotu zamówienia stosuje się nazwy i kody określone we Wspólnym Słowniku Zamówień. (ust. 4) Przedmiotu
zamówienia nie można opisywać w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję, w szczególności przez
wskazanie znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje
produkty lub usługi dostarczane przez konkretnego wykonawcę, jeżeli mogłoby to doprowadzić do uprzywilejowania lub
wyeliminowania niektórych wykonawców lub produktów. (ust. 5) Przedmiot zamówienia można opisać przez wskazanie
znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje produkty lub
usługi dostarczane przez konkretnego wykonawcę, jeżeli zamawiający nie może opisać przedmiotu zamówienia w
wystarczająco precyzyjny i zrozumiały sposób, a wskazaniu takiemu towarzyszą wyrazy "lub równoważny". (ust. 6) Jeżeli
przedmiot zamówienia został opisany w sposób, o którym mowa w ust. 5, zamawiający wskazuje w opisie przedmiotu
zamówienia kryteria stosowane w celu oceny równoważności. (ust. 7) Zamawiający może określić w opisie przedmiotu
zamówienia konieczność przeniesienia praw własności intelektualnej lub udzielenia licencji.
W myśl art. 135 ust. 1 ustawy Pzp wykonawca może zwrócić się do zamawiającego
z wnioskiem o wyjaśnienie treści SWZ. Ust. 6 tego przepisu stanowi, że treść zapytań wraz
z wyjaśnieniami zamawiający udostępnia na stronie internetowej prowadzonego postępowania, a w przypadkach, o
których mowa w art. 133 ust. 2 i 3, przekazuje wykonawcom, którym przekazał SWZ, bez ujawniania źródła zapytania.
Zgodnie z art. 255 pkt 6 ustawy Pzp zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli
postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu
umowy w sprawie zamówienia publicznego.
Zgodnie z art. 260 ust. 1 ustawy Pzp, o unieważnieniu postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający
zawiadamia równocześnie wykonawców, którzy złożyli oferty lub wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub
zostali zaproszeni do negocjacji
- podając uzasadnienie faktyczne i prawne.
W myśl art. 457 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, umowa podlega unieważnieniu, jeżeli zamawiający: (1) z naruszeniem
ustawy udzielił zamówienia, zawarł umowę ramową lub ustanowił dynamiczny system zakupów bez uprzedniego
zamieszczenia w Biuletynie Zamówień Publicznych albo przekazania Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej ogłoszenia
wszczynającego postępowanie lub bez wymaganego ogłoszenia zmieniającego ogłoszenie wszczynające postępowanie,
jeżeli zmiany miały znaczenie dla sporządzenia wniosków
o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo ofert; (2) zawarł umowę z naruszeniem
art. 264 lub art. 308 ust. 2 lub 3 lub art. 421 ust. 1 lub 2 albo art. 577, jeżeli uniemożliwiło
to Krajowej Izbie Odwoławczej uwzględnienie odwołania przed zawarciem umowy; (3) zawarł umowę przed upływem
terminu, o którym mowa w art. 216 ust. 2; (4) z naruszeniem art. 314 ust. 1 pkt 3, ust. 3 i 4, art. 315 lub art. 422 ust. 2 lub 3
udzielił zamówienia objętego umową ramową; (5) z naruszeniem art. 323, art. 324 lub art. 391 ust. 4 lub 5 udzielił
zamówienia objętego dynamicznym systemem zakupów.
Na wstępie należy przypomnieć, że unieważnienie postępowania na podstawie art. 255 pkt 6 ustawy Pzp możliwe
jest w przypadku łącznego wykazania po pierwsze,
że postępowanie jest obarczone wadą, po drugie, że jest to wada niemożliwa do usunięcia,
po trzecie, że wada ta uniemożliwia zawarcie umowy, która nie podlegałaby unieważnieniu. Wszystkie one muszą
wystąpić łącznie, aby zamawiający był uprawniony do podjęcia decyzji w tym przedmiocie. Podkreślić należy bowiem, że
postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego prowadzone jest w celu wyboru najkorzystniejszej oferty i zawarcia
umowy, a unieważnienie postępowania ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w
ustawie, przy czym przesłanki tego unieważnienia nie mogą być interpretowane rozszerzająco.
W konsekwencji należy zaznaczyć, że nie każde uchybienie przepisom i zasadom postępowania może być
podstawą unieważnienia umowy, a jedynie wada, którą uznać można za istotną. Ocena czy w danym postępowania wada
taka wystąpiła dokonywana będzie każdorazowo przez zamawiającego, przed podjęciem decyzji o unieważnieniu
postepowania. Ponadto, aby unieważnienie postępowania było możliwe pomiędzy jego wadą, a niemożnością zawarcie
niepodlegającej unieważnieniu umowy musi zachodzić adekwatny związek przyczynowy. Poszukując kryteriów oceny czy
zachodzi opisana w art. 255 pkt 6 ustawy Pzp podstawa unieważnienia postepowania, jaką jest brak możliwości zawarcia
niepodlegającej unieważnieniu umowy, sięgnąć należy do regulacji art. 457 ustawy Pzp, określającego przesłanki
unieważnienia umowy. Przy czym, z uwagi na podstawę unieważnienia postępowania wskazaną przez zamawiającego w
decyzji z dnia 17 kwietnia 2025 r.,
w rozpoznawanej sprawie kluczowe znaczenie ma treść art. 457 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp,
w myśl którego umowa podlega unieważnieniu jeżeli zamawiający udzielił zamówienia
z naruszeniem ustawy. Przy tym naruszenie to musi być kwalifikowane (rażące).
Następnie zaznaczyć należy, że ciężar udowodnienia przesłanek unieważnienia postępowania, zarówno w
zakresie okoliczności faktycznych, jak i prawnych, zawsze spoczywa na zamawiającym (tak też M. Jaworska w „ Prawo
zamówień publicznych. Komentarz.”, red. Marzena Jaworska, Dorota Grześkowiak-Stojek, Julia Jarnicka, Agnieszka
Matusiak, wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2023 r.).
Zgodnie z art. 260 ust. 1 ustawy Pzp, o unieważnieniu postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający
zawiadamia równocześnie wykonawców, którzy złożyli oferty lub wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub
zostali zaproszeni do negocjacji
- podając uzasadnienie faktyczne i prawne. Powyższy przepis wskazuje, że zamawiający ma obowiązek wykazać i
wyczerpująco uzasadnić wystąpienie okoliczności faktycznych
i prawnych powodujących obowiązek unieważnienia postępowania. Przywołany przepis, służący realizacji zasad
postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, takich jak jawność postępowania, równe traktowanie wykonawców
i zachowanie uczciwej konkurencji, nakłada na zamawiającego obowiązek zakomunikowania wykonawcom, dlaczego
uznał,
że postępowanie nie zakończy się wyborem najkorzystniejszej oferty i zawarciem umowy.
Wykonawca, na podstawie informacji przekazanej zgodnie z art. 260 ust. 1 ustawy Pzp, podejmuje decyzję, czy
skorzystać ze środków ochrony prawnej, a jeśli na to się zdecyduje
na podstawie uzasadnienia faktycznego decyduje jakie zarzuty sformułować w odwołaniu
i w jaki sposób polemizować ze stanowiskiem zamawiającego. Uzasadnienie faktyczne informacji o unieważnieniu
postępowania powinno wyczerpująco obrazować, jakie przyczyny legły u podstaw decyzji zamawiającego, tak aby
wykonawca, gdy oceny zamawiającego
nie podziela, mógł się do wskazanych przez zamawiającego uchybień ustosunkować.
O ile niektóre z przesłanek unieważnienia postępowania mają charakter oczywisty, niewymagający szczególnie
rozbudowanego uzasadnienia faktycznego i prawnego
(np. w sytuacji gdy nie złożono żadnej oferty lub wszystkie oferty zostały odrzucone), o tyle
w przypadku nieusuwalnej wady postępowania w każdej takiej sprawie konieczne staje się wykazanie i przeanalizowanie
wszystkich okoliczności leżących u podstaw takiej oceny.
Z kolei w sytuacji wniesienia odwołania na decyzję zamawiającego w zakresie unieważnienia postępowania o
udzielenie zamówienia, kognicja Izby ogranicza się
do zbadania zasadności tej decyzji, w kontekście podanych w zawiadomieniu powodów faktycznych i prawnych jej
podjęcia. Szczegółowo odniósł się do tej kwestii Sąd Okręgowy
w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy w uzasadnieniu wyroku z dnia
11 sierpnia 2022 r. o sygn. akt XXIII Zs 27/22 który w orzeczeniu zwrócił uwagę na doniosłe znaczenie jakie ma informacja
o unieważnieniu, kierowana do wykonawców wskazując,
co następuje: „(…) Zgodnie bowiem z art. 260 Pzp w zawiadomieniu o unieważnieniu postępowania Zamawiający
zobowiązany jest podać uzasadnienie faktyczne i prawne unieważnienia postępowania. Obowiązek ten realizowany jest
przez podanie okoliczności faktycznych i podstawy prawnej podjętej decyzji w zakresie wystarczającym dla oceny
prawidłowości jej podjęcia. Zatem nie jest wystarczające samo wskazanie podstawy prawnej, na której oparta jest decyzja
Zamawiającego o unieważnieniu postępowania. Konieczne jest dokładne powołanie okoliczności faktycznych,
wyczerpujących przesłankę powodującą unieważnienie postępowania lub uprawniającą do jego unieważnienia. Wskazanie
podstawy prawnej i przyczyn faktycznych unieważnienia postępowania warunkuje zakres wnoszenia i rozpoznania
środków ochrony prawnej. Powołanie okoliczności faktycznych powinno być dokonane w sposób jasny i niebudzący
wątpliwości. Powinno być przy tym na tyle wyczerpujące, by pozwalało wykonawcom na pełne zidentyfikowanie
okoliczności faktycznych, stanowiących podstawę podjęcia czynności unieważnienia, oraz ich ewentualne
zakwestionowanie w odwołaniu, a także przedstawienie w postępowaniu odwoławczym stosownych dowodów. Podanie
uzasadnienia faktycznego i prawnego unieważnienia postępowania nie jest jedynie dopełnieniem wymagania formalnego
art. 260 ust. 1 Pzp, lecz stanowi element konstytutywny decyzji o unieważnieniu postępowania i z normy tej wynika,
że Zamawiający ma obowiązek podać wykonawcom uzasadnienie faktyczne podejmowanej czynności w taki sposób, aby
zagwarantować im możliwość skutecznej weryfikacji jej prawidłowości (…)”. Ponadto z uwagi na to, że celem
prowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia jest wybór najkorzystniejszej oferty lub wynegocjowanie
postanowień umowy (por. art. 7 pkt 18 ustawy Pzp) instytucja unieważnienia postępowania ma charakter wyjątkowy.
Przesłanki unieważnienia postępowania opisane w art. 255 ustawy Pzp powinny być więc wykładane z dużą ostrożnością
i w sposób zawężający. Podkreślić przy tym należy, że ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanki unieważnienia
postępowania zarówno w zakresie okoliczności faktycznych jak i prawnych, zawsze spoczywa na zamawiającym (zob. M.
Jaworska [w:] Prawo zamówień publicznych. Komentarz red. Marzena Jaworska, Dorota Grześkowiak-Stojek, Julia
Jarnicka, Agnieszka Matusiak, Warszawa 2023, art. 255 ustawy Pzp; por. „Prawo zamówień publicznych” – komentarz
pod redakcją Huberta Nowaka i Mateusza Winiarza, Urząd Zamówień Publicznych, Warszawa 2023, str. 776, art. 254
ustawy Pzp).
W rozpoznawanej sprawie zamawiający w uzasadnieniu unieważnienia postępowania (pismo z 17 kwietnia 2025
r.) wskazał na treść art. 99 ustawy Pzp, zgodnie z którym zamawiający jest zobligowany do opisu przedmiotu zamówienia
w sposób jednoznaczny
i wyczerpujący za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń. Dalej wyjaśnił, że zamawiający opisując
Monitor funkcji życiowych - 18 sztuk. w punkcie 11 błędnie opisał parametry ekranu, wskazując na Monitor, który nie
istnieje. Opisane wymiary ekranu podano w cm zamiast mm. Z kolei tak sporządzony opis wskazuje na produkt, którego
nie ma, a co
za tym idzie takiego zamówienia nie można zrealizować. Zamawiający argumentował,
że podstawą unieważnienia ewentualnej, zawartej umowy, mógłby być art. 457 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, gdyż zamówienie
zostałoby udzielone z naruszeniem ustawy, tj. art. 16 ustawy Pzp. Powyższe wynika z nieprecyzyjnego opisu przedmiotu
zamówienia, co z kolei prowadzi do naruszenia zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, a także
jest sprzeczne z zasadą przejrzystości. Przede wszystkim rozwiązanie takie jest sprzeczne z art. 99 ust. 1 ustawy Pzp,
który ustanawia wymóg jednoznacznego opisu przedmiotu zamówienia.
Tym samym zamawiający w treści uzasadnienia unieważnienia postępowania wskazał na jego wady, które
dostrzegł w samym opisie zawartym w dokumentach zamówienia. Wyjaśnił także dlaczego owe wady są na tyle istotne,
że uniemożliwiają zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy.
Nie jest sporne w niniejszej sprawie, przyznał to bowiem odwołujący na rozprawie,
że pierwotne brzmienie SW Z w zakresie, w jakim zamawiający opisał parametry Monitora funkcji życiowych, nie pozwalały
na realizację zamówienia przez żadnego wykonawcę, gdyż opisane zostały w taki sposób, że nie istnieje na rynku produkt
spełniający przedmiotowe wymagania.
Zamawiający jednak całkowicie pominął, także w treści uzasadnienia faktycznego unieważnienia postępowania, że
zamieszczony w SW Z opis był przedmiotem wyjaśnień. Odwołujący, który jak wskazał, dostrzegł wady opisu przedmiotu
zamówienia we wskazywanym wyżej zakresie, zwrócił się z następującym pytaniem: „Pkt. 11 Czy Zamawiający dopuści
następujące wymiary ekranu kolorowego dotykowego? Maksymalne wymiary: 160 mm (szer.) x 265 mm (wys.) x 170 mm
(gł.)”. Zamawiający, na tak zadane pytanie udzielił odpowiedzi: „Zamawiający dopuszcza”.
Jak wynika ze stanowiska zamawiającego, prezentowanego w piśmie procesowym
z 16 maja 2025 r. (Odpowiedzi na odwołanie) udzielone wyjaśnienia nie powodują, że uległy zmianie parametry Monitora,
gdyż wcześniejszy opis zawarty w SWZ nie został usunięty,
a dopuszczono jedynie rozwiązanie równoważne. Zamawiający wskazał również na okoliczność, że nie została zmieniona
treść załącznika nr 6 do SW Z - opis przedmiotu zamówienia w zakresie, w jakim wskazane zostały parametry w pkt 11.
Podkreślał również, że wykonawcy, w tym odwołujący, złożyli załącznik nr 6 z niezmienionym opisem.
Istota sporu sprowadza się zatem w niniejszej sprawie do tego jak należy traktować treść wyjaśnień udzielonych
przez zamawiającego w piśmie z 11 marca 2025 r. w sytuacji, gdy powyższe skutkują zmianą opisu przedmiotu
zamówienia.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że nie budzi wątpliwości, że wykonawcy składając w postępowaniu
oferty zobligowani są kierować się treścią SW Z. Jednakże jej treść należy interpretować z uwzględnieniem wyjaśnień
udzielonych przez zamawiającego, zawartych w odpowiedzi na pytania wykonawców. Obowiązkiem każdego wykonawcy
jest, i to niezależnie od tego czy treść udzielonych odpowiedzi prowadzi do zmian pierwotnych zapisów SW Z czy też nie,
śledzić czynności zamawiającego dokonywane przez niego w postępowaniu a w przypadku gdy treść wyjaśnień prowadzi
do zmian czy też uszczegółowienia opisu zawartego w SW Z, obowiązkiem wykonawcy jest brać je pod uwagę przy
sporządzaniu
oferty
(patrz: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2016 Sygn. akt II CSK 197/15, wyrok SąduApelacyjnego w Gdańsku z dnia 9 kwietnia 2019 roku, sygn. akt V ACa 41/18).
Jak trafnie wskazała Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 14 sierpnia 2018 r., sygn. akt: KIO 1479/18:
„odpowiedzi udzielane w ramach wyjaśnień treści specyfikacji zamówienia są bezwzględnie wiążące dla wykonawców
(tak np. wyrok z 16 sierpnia 2011 r., sygn. akt KIO 1648/11; wyrok z 7 marca 2012 r., sygn. akt KIO 388/12). Odpowiedź na
pytanie związane ze specyfikacją staje się częścią SIW Z i może zmieniać jej pierwotną treść. W takim przypadku
zamawiający nie musi dokonywać żadnych dodatkowych czynności, ponieważ zarówno on, jak i wykonawcy, są związani
treścią pytań i odpowiedzi. A zatem, oceniając konsekwencje udzielonej przez zamawiającego odpowiedzi, Krajowa Izba
podkreśla, że odpowiedziom na pytania dotyczące treści s.i.w.z. przypisywane są doniosłe skutki. Odpowiedzi te są
bowiem uznawane za rodzaj wykładni autentycznej, wiążącej zarówno zamawiającego jak i wykonawców (tak np. w
wyroku z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt KIO 2412/15)”. Powyższe stanowisko zachowuje aktualność na gruncie
aktualnie obowiązującej ustawy Pzp i przesądza, wbrew temu co twierdzi zamawiający, że możliwe jest dokonanie
zmiany treści SWZ poprzez udzielenie odpowiedzi na zadane przez wykonawcę pytanie.
W razie dokonania rzeczonej zmiany, nie ma przy tym konieczności np. zastępowanie poprzedniego opisu przedmiotu
zamówienia nowym, gdyż ten poprzedni doznaje modyfikacji poprzez fakt udzielenia odpowiedzi.
Tak też stało się w okolicznościach niniejszej sprawy. Zamawiający dokonał stosownej modyfikacji treści SW Z,
udzielając odpowiedzi na pytanie nr 4, dotyczące opisywanych w pkt 11 OPZ wymagań dla Monitora, w tym w zakresie
parametrów ekranu (jego szerokości, wysokości i głębokości). W tym miejscu należy przypomnieć, że to te właśnie
parametry, zdaniem zamawiającego zostały opisane w sposób, który miał być wadliwy w takim stopniu, że prowadził do
unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia. Jeśli taka wada
w istocie istniała w pierwotnym opisie, to odpowiedź na pytanie odwołującego, udzielona
11 marca 2025 r., która stała się dla wykonawców wiążąca, spowodowała modyfikację treści dokumentów zamówienia w
taki sposób, że pierwotne wymaganie pkt 11 w zakresie parametrów ekranu (szerokość, wysokość i głębokość) uległy
uchyleniu a w ich miejsce zamawiający wprowadził nowe, maksymalne parametry 160 mm (szer) x 265 mm (wys.) x 170
mm (gł). Przy czym parametry te wskazują na urządzenia, które istnieją na rynku i możliwe jest ich zaoferowanie przez
wykonawców w postępowaniu.
W konsekwencji nie sposób jest twierdzić, że parametry, które opisują przedmiot zamówienia (po zmianach) stoją
w sprzeczności z wymaganiem opisanym w art. 99 ust. 1 ustawy Pzp, który wymaga od zamawiającego aby ten opisał
przedmiot zamówienia w sposób precyzyjny.
Nie sposób także zgodzić się z takim stanowiskiem zamawiającego, które prezentuje w odpowiedzi na odwołanie,
zgodnie z którym poprzez udzielenie odpowiedzi dopuścił
on parametry Monitora, dopuszczając w tym zakresie rozwiązania równoważne.
W istocie zasada wyrażona w art. 99 ust. 4 ustawy Pzp wskazuje, że przedmiotu zamówienia nie można opisywać
w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję,
w szczególności przez wskazanie znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu,
który charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez konkretnego wykonawcę, jeżeli mogłoby to doprowadzić do
uprzywilejowania lub wyeliminowania niektórych wykonawców lub produktów. Wyjątek od powyższej zasady przewiduje
art. 99 ust. 5 ustawy Pzp, zgodnie z którym przedmiot zamówienia można opisać przez wskazanie znaków towarowych,
patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez
konkretnego wykonawcę, jeżeli zamawiający nie może opisać przedmiotu zamówienia w wystarczająco precyzyjny
i zrozumiały sposób, a wskazaniu takiemu towarzyszą wyrazy „lub równoważny”. W takiej sytuacji zamawiający wskazuje
w opisie przedmiotu zamówienia kryteria stosowane w celu oceny równoważności.
Tym niemniej zamawiający, dokonując opisu wymagań w zakresie Monitora funkcji życiowych w punkcie 11
Załącznika 6 do SW Z (OPZ) wskazał wyłącznie na parametry ekranu kolorowego, nie posługując się przy tym znakiem
towarowym, patentem lub wskazaniem pochodzenia, źródła lub procesu charakteryzującego wyrób lub wykonawcę.
Wskazał wprawdzie w treści Rozdziału IV SW Z, że dopuszcza rozwiązania równoważne, lecz uczynił towyłącznie
informacyjnie, w kontekście uregulowań zawartych w art. 99 ust. 5 ustawy Pzp. Powyższe miałoby zatem zastosowanie
jedynie, gdyby zamawiający zdecydował się na wskazanie określonej nazwy własnej/ marki produktu lub wskazanie
producenta, norm, certyfikatów lub innych odniesień, na podstawie których zamawiający opisał przedmiot zamówienia.
Jeśli jednak wskazywana część OPZ nie zawiera nazwa własnych,
nie sposób jest też twierdzić, że zamawiający dopuścił w tym zakresie rozwiązania równoważne do tych, które wynikały z
pierwotnego opisu w OPZ.
Jakkolwiek skład orzekający rozumie intencje zamawiającego, który dąży do tego, aby w kolejnym postępowaniu
naprawić popełnione przez siebie błędy, opisać przedmiot zamówienia w sposób, który od początku będzie prawidłowy,
jednakże nie może przy tym zapominać, że instytucja unieważnienia postępowania ma charakter wyjątkowy, zaś jej
zastosowanie możliwe jest w ściśle określonych przypadkach.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy Izba nie dopatrzyła się, we wskazanych przez zamawiającego
okolicznościach podstaw do stwierdzenia, że uzasadniają one unieważnienie postępowania.
Zgodnie z przepisem art. 255 pkt 6 ustawy Pzp zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia,
jeżeli postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej
unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego. Z przepisu tego wynika zatem, że konieczną przesłanką dla
unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego jest stwierdzenia istnienia wady, która
z jednej strony jest niemożliwa do usunięcia, a z drugiej wada ta musi być tego rodzaju,
że uniemożliwia zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy. Przy czym aby unieważnienie postępowania było
dopuszczalne obie przesłanki muszą wystąpić łącznie.
W niniejszej sprawie nie można twierdzić, że mamy do czynienia z jakąkolwiek „wadą”. Jeśli nawet taka istniała w
pierwotnym opisie przedmiotu zamówienia, to na mocy wyjaśnień treści SW Z, zamawiający dokonał zmiany treści OPZ w
taki sposób, że możliwe jest złożenie oferty na przedmiot zamówienia, który spełnia wymagania wynikające z udzielonej
odpowiedzi. Jeśli tak jest to nawet jeśli przyjąć stanowisko zamawiającego, że odpowiedź na pytanie stanowiła
dopuszczenie rozwiązania równoważnego, nie sposób twierdzić iż wady wzorcowego opisu przedmiotu zamówienia
przesądzają o wadliwości postępowania, istnieje bowiem takie rozwiązanie równoważne, dopuszczone przez
zamawiającego, które wykonawca może zaoferować i dostarczyć w ramach zamówienia.
Nawet jeśli inne podmioty, które ubiegały się o przedmiotowe zamówienie nie dostrzegły popełnionego przez
zamawiającego błędu, powieliły go, wbrew treści udzielonej odpowiedzi na pytanie nr 4 z 11 kwietnia 2025 r. - pozostaje to
bez wpływu na możliwość rozstrzygnięcia postępowania.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że każdy podmiot, zanim złoży swoją ofertę powinien szczegółowo
przeanalizować wszystkie zapisy zawarte w dokumentach zamówienia, gdyż tylko to stanowi gwarancję, że możliwe
będzie złożenie przez niego oferty ważnej
i niepodlegającej odrzuceniu. Ponadto na etapie przed złożeniem ofert, każdemu wykonawcy przysługuje uprawnienie w
postaci zwrócenia się do zamawiającego z wnioskiem
o wyjaśnienie treści dokumentów zamówienia, w tym jeśli uzna, że zapisy SWZ
są skonstruowane nieprawidłowo. Jeśli tego nie uczyni, ponosi konsekwencję swoich zaniechań, a SW Z staje się wiążąca
dla wszystkich ubiegających się o zamówienie,
na równych zasadach (na obowiązek w tym zakresie zwrócił uwagę Sąd Okręgowy
w Warszawie w wyroku z 28 marca 2024 r., sygn. akt ZS 7/24).
W okolicznościach tej sprawy odwołujący wystąpił do zamawiającego z wnioskiem
o wyjaśnienie treści dokumentów zamówienia, zwracając się z pytaniem czy zamawiający dopuści określone przez niego,
wskazane parametry Monitora. Zamawiający taką zgodę wyraził i odwołujący złożył swoją ofertę deklarując spełnienie tych
parametrów. Bez znaczenia jest okoliczność, że inni wykonawcy nie uwzględnili w treści oferty zmian OPZ tj., że pozostali
dwaj wykonawcy skopiowali wymaganie punktu 11 Załącznika 6 do SW Z, bez dokonywania korekty wynikającej z treści
udzielonej odpowiedzi (na powyższe wskazywał zamawiający
w odpowiedzi na odwołanie).
Jeśli nawet tylko odwołujący dostrzegł wadliwość wymagania i wystąpił z pytaniem
do zamawiającego i tylko on uwzględnił zmianę wynikającą z udzielonej odpowiedzi, pozostaje to bez wpływu na
możliwość rozstrzygnięcia postępowania. Przy tym nie sposób też podzielić twierdzeń zamawiającego, że odwołujący w
jakikolwiek sposób treścią swojego pytania „wprowadził zamawiającego w błąd”. To zamawiający, jako gospodarz
postępowania, odpowiedzialny za jego prawidłowe i zgodne z przepisami ustawy Pzp przeprowadzenie, powinien w
pierwszej kolejności przeanalizować pierwotny opis przedmiotu zamówienia, przed tym jak wyraził zgodę na
dopuszczenie proponowanego przez odwołującego rozwiązania.
To nie wykonawca jest odpowiedzialny za sporządzenie prawidłowego opisu przedmiotu zamówienia, ale ten spoczywa
na zamawiającym. Nie istnieje też obowiązek, wynikający
z przepisów ustawy Pzp, aby wykonawca wskazywał zamawiającemu czy wręcz wytykał popełnione błędy. Przy tym nie
budzi wątpliwości Izby, że udzielona w ten sposób odpowiedz, modyfikująca treść OPZ, błędy popełnione przez
zamawiającego, poprawiała.
Izba ponownie pragnie wskazać, że art. 255 ustawy Pzp statuuje wyjątek od zasady zakończenia postępowania
przetargowego poprzez wybór oferty najkorzystniejszej. Jako wyjątek winien być zatem interpretowany rygorystycznie i
zawężająco. Umożliwienie unieważnienia postępowania na podstawie art. 255 pkt 6 ustawy Pzp z powodu błędów
popełnionych w SW Z, bez wskazania w jaki sposób wpływają one na możliwość zawarcia przez zamawiającego
niepodlegającej unieważnieniu umowy - stanowiłby istotne zagrażania dla rynku zamówień publicznych i działającym na
nim podmiotów prywatnych. Podmioty
te bowiem pozbawione byłoby jakiejkolwiek pewności co do zakończenia postępowania
i uzyskania zamówienia. Zamawiający bowiem na każdym etapie postępowania, zależnie
od okoliczności i subiektywnych przekonań, mogliby unieważniać postępowania wskazując
na rzekome błędy czy nieścisłości w opisie swoich wymagań argumentując, że postępowanie obarczone jest wadą. Takie
działanie jest niedopuszczalne.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że zamawiający, bezpodstawnie unieważniając postępowanie,
naruszył przepisy ustawy w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania, zatem odwołanie, stosownie do art. 554 ust.
1 pkt 1 ustawy Pzp, podlegało uwzględnieniu.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku postępowania - na podstawie art. 557 i
art. 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 7
ust. 1 pkt 1 w związku z § 5 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie
szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego,
ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r., poz. 2437).
Przewodnicząca:……………………………….………