Sygn. akt: KIO 1643/25
WYROK
Warszawa, dnia 23 maja 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący:Danuta Dziubińska
Protokolant:Mikołaj Kraska
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczejw dniu 28 kwietnia 2025 r.
przez wykonawcę Zakłady Remontowe Energetyki Katowice Spółka Akcyjna z siedzibą w Katowicach w postępowaniu
prowadzonym przez TAURON Wytwarzanie Spółka Akcyjna z siedzibą w Jaworznie
Uczestnik po stronie zamawiającego: wykonawca PZRE BESTAL Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w
Tychach
orzeka:
1.oddala odwołanie;
2.kosztami postępowania obciąża odwołującego i:
2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (piętnaście tysięcy złotych zero
groszy) uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania;
2.2.zasądza od wykonawcy Zakłady Remontowe Energetyki Katowice Spółka Akcyjna z siedzibą w Katowicachna
rzecz TAURON Wytwarzanie Spółka Akcyjna z siedzibą w Jaworzniekwotę 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące
sześćset złotych zero groszy) tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący:………………………………
Sygn. akt: KIO 1643/25
Uzasadnie nie
TAURON Wytwarzanie S.A. z siedzibą w Jaworznie (dalej: „Zamawiający”) prowadzi w trybie przetargu
nieograniczonego na podstawie ustawy z 11 września 2019 roku - Prawo zamówień publicznych (dalej: „ustawa Pzp”)
postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn.: Remont kapitalny armatury wraz z rurociągami, stacji
zrzutowych, urządzeń pomocniczych turbozespołu 28K460, w ramach remontu kapitalnego w TAURON Wytwarzanie
Spółka Akcyjna - Oddział Elektrownia Łagisza w Będzinie, nr referencyjny: PZP/TW/06096/2024.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane 21 lutego 2025 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej pod
numerem 117765-2025.
18 kwietnia 2025 r. Zamawiający przekazał wykonawcom informację o wyborze oferty, złożonej przez wykonawcę
PZRE BESTAL sp. z o.o. (dalej: „PZRE”)
Wykonawca Zakłady Remontowe Energetyki Katowice S. A. (dalej: „Odwołujący”) wniósł odwołanie, w którym
zarzucił Zamawiającemu naruszenie przepisów:
1)art. 18 ust. 1 i 2 i 3 ustawy Pzp w związku z art. 74 ust.1 ustawy Pzp w związku z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu
nieuczciwej konkurencji poprzez zaniechanie ujawnienia nieskutecznie zastrzeżonych dowodów (załączników) do
wyjaśnień ceny złożonych przez wykonawcę PZRE;
2)art. 224 ust. 1 pkt 8) ustawy Pzp w związku z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty
wykonawcy PZRE, w sytuacji złożenia przez Wykonawcę wyjaśnień, które nie uzasadniają podanej w ofercie ceny, a
ponadto nie odnoszą się do elementów cenotwórczych wskazanych przez Zamawiającego w wezwaniu do złożenia
wyjaśnień;
3)art. 226 ust. 1 pkt 3) ustawy Pzp w związku z art. 223 ust. 1 ustawy Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty
wykonawcy PZRE, w sytuacji gdy doszło do nieuprawnionej zmiany treści oferty w zakresie udziału podwykonawców
w realizacji zamówienia;
4)art. 239 ust. 1 i 2 ustawy Pzp poprzez zaniechanie dokonania wyboru najkorzystniejszej oferty złożonej przez
Odwołującego, w sytuacji gdy oferta Odwołującego spełnia wszystkie wymagania SW Z i jest ofertą najkorzystniejszą
w poszczególnych kryteriach oceny ofert oraz dokonanie wyboru najkorzystniejszej przez wykonawcę PZRE, w
sytuacji, gdy jego oferta podlega odrzuceniu;
5)art. 16 ustawy Pzp poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w
sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców.
Wskazując na powyższe zarzuty, Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania w całości i nakazanie
Zamawiającemu dokonanie:
1)odtajnienia załączników złożonych do wyjaśnień w przedmiocie rażąco niskiej ceny;
2)unieważnienia czynności wyboru najkorzystniejszej oferty;
3)odrzucenia oferty Wykonawcy PZRE;
4)ponownej oceny i badania ofert z uwzględnieniem oferty Odwołującego.
W uzasadnieniu pierwszego zarzutu, Odwołujący wskazał w szczególności, że Zamawiający zaniechał
rzetelnego zbadania i oceny zastrzeżenia jako tajemnica przedsiębiorstwa załączników do wyjaśnień w przedmiocie
rażąco niskiej ceny złożonych przez Wykonawcę PZRE. Złożone przez tego wykonawcę wraz z wyjaśnieniami w
przedmiocie rażąco niskiej ceny uzasadnienie zastrzeżenia załączników jako tajemnica przedsiębiorstwa jest
gołosłowne i sztampowe. Wykonawca PZRE nie wykazał, iż zastrzeżone przez niego informacje mogą korzystać z
dobrodziejstwa tajemnicy przedsiębiorstwa. Wykonawca PZRE nie złożył żadnych dowodów na potwierdzenie, iż
dowody składne z wyjaśnieniami w przedmiocie rażąco niskiej ceny winny być chronione w szczególny sposób.
Zamawiający powinien przeanalizować skuteczność zastrzeżenia oraz zweryfikować czy wykonawca PZRE wykazał w
świetle art. 11 ust. 2 uznk zasadność utajnienia. Wykonawca PZRE nie wykazał, iż dowody składane wraz wyjaśnieniami
w przedmiocie rażąco niskiej ceny – kalkulacja cenowa i oferty podwykonawcze - mają dla niego wartość gospodarczą,
zaś Zamawiający w ogóle nie zbadał tej kwestii. Wartość gospodarcza powinna mieć wymiar obiektywny, co oznacza że
samo przekonanie o wartości posiadanych przez danego wykonawcę informacji jest niewystarczające dla jej wykazania.
Wykonawca PZRE nie odniósł się w sposób zindywidualizowany do wartości gospodarczej zastrzeżonych dokumentów i
informacji w nich zawartych, nie podał wartości gospodarczej tych informacji w żaden sposób, tj. nie wskazał m. in. na
jaką kwotę wycenia zastrzeżone informacje. Nie wskazał również jaki sposób i w jakiej wysokości poniosłaby szkodę,
gdyby informacje zostały ujawnione. Wskazanie, iż ujawnienie tych informacji dałoby przewagę konkurencyjną innym
wykonawcom, ale bez wskazania choćby rzędu tej przewagi czy też rzędu strat jakie mógłby ponieść Wykonawca
PZRE, jest gołosłowne i bez znaczenia, a zwrot ten może być uznany wyłącznie za figurę retoryczną i nie ma wartości
dowodowej. Należy podzielić stanowisko wyrażone przez Sąd Okręgowy w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy
Odwoławczy i Zamówień Publicznych w wyroku z dnia 28 kwietnia 2023 r., sygn. akt Zs 24/23, że samo oświadczenie i
deklaracja zastrzegającego w tym zakresie to zdecydowanie za mało, by uznać wymóg wykazania wartości
gospodarczej lub charakteru informacji za spełniony. Zwłaszcza, że wartość gospodarcza musi mieć charakter
obiektywny, oderwany od subiektywnej oceny i stanowiska zastrzegającego. Oczywistym jest, że wszelkie informacje
techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje, wypracowane przez lata działalności
przez zastrzegającego, mają w jego ocenie wartość gospodarczą. Niemniej nie oznacza to, że z obiektywnego punktu
widzenia mają one jakąkolwiek wartość dla innych podmiotów. Podmiot powołujący się na tajemnicę przedsiębiorstwa
powinien wykazać, że takie informacje mogą być dla wykonawcy źródłem jakichś zysków lub pozwalać mu na
zaoszczędzenie określonych kosztów. Wartość tę należy omówić i wykazać w odniesieniu do każdej zastrzeganej
informacji, a nie jedynie gołosłownie zapewnić, że zastrzegana informacja taką wartość posiada. Nie wystarcza samo
przeświadczenie zastrzegającego, że każda informacja z zakresu funkcjonowania przedsiębiorstwa ma jakąś (choćby
niewielką) wartość gospodarczą, dlatego nie ma potrzeby jej wykazywać. Wskazanie wartości gospodarczej
zastrzeganych informacji, może przejawiać się zarówno poprzez podanie pewnej kwoty, ale może też zostać
zrealizowane poprzez wskazanie, jakie zyski generuje dana informacja lub też jakie koszty zostaną zaoszczędzone.
Niekiedy nie da się wskazać ich wartości finansowej, jak np. w odniesieniu do listy kontrahentów określonego podmiotu
ale wówczas zastrzegający powinien przedstawić jej znaczenie gospodarcze dla innych uczestników rynku.
Zastrzegający w takim przypadku powinien wykazać, jaką szkodę poniesie, jeśli jego konkurenci pozyskają wiedzę o
konkretnej liście kontrahentów. Warunkiem koniecznym uznania danej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa jest
wykazanie, że informacja taka posiada realną wartość gospodarczą. Adresat uzasadnienia musi otrzymać odpowiedni
zasób argumentacji tak, aby właściwie mógł ocenić ich znaczenie ekonomiczne. Natomiast nie jest istotne, czy
omawiana wartość gospodarcza jest wysoka, czy niska, ważne jest, aby ta wartość gospodarcza istniała i jako taka
została wykazana w odniesieniu do każdej zastrzeganej informacji. Z orzeczenia Sądu Okręgowego wynika szeroki
wachlarz możliwości do zastosowania w celu wykazania wartości gospodarczej zastrzeganej informacji czy
dokumentów. Wybór metody w tym zakresie należy wyłącznie do Wykonawcy. Wykonawca PZRE jednak nie przedstawił
jakiejkolwiek argumentacji zawierającej powyższe elementy. Ponadto zastrzegając załączniki do wyjaśnień rażąco niskiej
ceny Wykonawca PZRE przywołał przepisy dotyczące tajemnicy przedsiębiorstwa. Tymczasem jak słusznie wskazano
w wyroku SO w Warszawie z dnia 24 listopada 2023 r., sygn. akt Zs 102/23 „za wykazanie nie może być uznane ogólne
uzasadnienie, sprowadzając się de facto do przytoczenia jedynie elementów definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa,
wynikającej z przepisu art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji bądź gołosłowne zapewnienie, że
zastrzegana informacja ma walor tajemnicy przedsiębiorstwa oraz powoływanie się na bogate orzecznictwo Izby i sądów
powszechnych dotyczące tej materii. Ocenie Zamawiającego podlegać powinna również okoliczność, czy wykonawca
zastrzegający dane informacje przestawił dowody na potwierdzenie tez zawartych w uzasadnieniu zastrzeżenia”. W
świetle powyższego, załączniki do wyjaśnień nie powinny być objęte poufnością i mogą być udostępnione innym
podmiotom. Zamawiający w powyższym zakresie zaniechał szczegółowego badania czy zastrzeżenie załączników do
wyjaśnień rzeczywiście spełnia wszystkie przesłanki uzasadniające dokonanie tego typu czynności.
W uzasadnieniu zarzutów nr 2 i 3, Odwołujący przywołał fragment wezwania wystosowanego za pismem z 29 marca
2025 r. do wykonawcy PZRE do złożenia wyjaśnień ceny i podał, że wykonawca PZRE złożył wyjaśnienia w wymaganym
terminie, jednak są one lakoniczne i ogólnikowe, a nadto nie odnoszą się do elementów wskazanych przez
Zamawiającego, tj. nie odnoszą się do kosztów pracy oraz do przepisów z zakresu prawa pracy zabezpieczenia
społecznego. Wykonawca w powyższym zakresie złożył jedynie ogólne oświadczenie, iż: pkt 4 wyjaśnień - cena
robocizny (stawek godzinowych oferowanych pracownikom) uwzględnia odpowiednie stawki nie niższe niż minimalne
wynagrodzenie za pracę ustalone na podstawie art. 2 ust. 3-5 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym
wynagrodzeniu za pracę; pkt 5 wyjaśnień - złożona w niniejszym postępowaniu oferta, w całości jest zgodna z
właściwymi przepisami prawa obowiązującymi w miejscu realizacji zamówienia. Złożenie oświadczeń o treści jak wyżej
cytowane, można zakwalifikować nawet jako brak wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny w odniesieniu do elementów
wskazanych w wezwaniu do złożenia wyjaśnień. Zamawiający poprzez posłużenie się sformułowaniem „w
szczególności” , jak również poprzez odniesienie wezwania do dwóch elementów, o których mowa w art. 224 ust. 3 pkt
4) i pkt 6) ustawy Pzp, dał wyraz, iż kwestie związane z kosztami pracy oraz prawa pracy i zabezpieczenia społecznego,
mają szczególne znaczenie dla kalkulacji ceny oferty i wymagają wyjaśnienia oraz udowodnienia. Odwołujący stwierdził,
że z treści Załącznika nr 4 do SW Z Formularz cenowy, składanego wraz z ofertą, można było odczytać ceny
jednostkowe poszczególnych elementów składających się na zakres prac, ale nie wynikały z niego kwestie związane z
elementami cenotwórczymi w postaci kosztów pracy, prawa pracy i zabezpieczenia społecznego. Z tego też względu
wzywając wykonawcę PZRE do złożenia wyjaśnień w przedmiocie rażąco niskiej ceny i odnosząc się do dwóch
elementów z katalogu określonego w art. 224 ust. 3 ustawy Pzp, Zamawiający zobowiązał wykonawcę PZREdo
wyjaśnień kwestii związanych z realizacją zamówienia przez osoby dedykowane do tych czynności, w zakresie kosztów
pracy i pozostałych elementów odnoszących się do pracy i zabezpieczenia społecznego. Wykonawca składając
wyjaśnienia ograniczył się jedynie do wskazania, iż cena robocizny (stawek godzinowych oferowanych pracownikom)
uwzględnia odpowiednie stawki nie niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Wykonawca nie wskazał jednak jakie
zapewnia stawki godzinowe dla swoich pracowników. Nie określił też czy stawki te dotyczą pracowników zatrudnionych
w oparciu o umowę o pracę czy też w oparciu o umowę zlecenie. Nie wskazał czy są to osoby, które już są zatrudnione
u wykonawcy PZRE czy też dopiero będą u niego zatrudnione i w jakim wymiarze czasu pracy. Okoliczności te są
niezwykle ważne nie tylko dla ustalenia czy wysokość wynagrodzenia jest nie niższa niż wynikająca z przepisów prawa
w tym zakresie, ale również jest ważna z punktu widzenia kosztów jakie ponosi wykonawca PZRE w związku z realizacją
zamówienia, w szczególności w jaki sposób koszty te mają wpływ na kalkulację ceny ofertowej, przy uwzględnieniu także
cen jednostkowych wynikających z Załącznika nr 4 do SW Z.Wykonawca w pkt II.1) - zarządzenie procesem produkcji,
świadczonych usług lub metod budowy- wyjaśnień w przedmiocie rażąco niskiej ceny wskazał, iż „przyjęte wartości
dotyczące stawek godzinowych oraz wymaganej pracochłonności pozwalają na istotne ograniczenie kosztów wykonania
w porównaniu do stosowania średnich, uogólnionych wartości”. Wykonawca poza ogólnym zapewnieniem o możliwości
ograniczenia kosztów, nie wykazał ani nie podjął nawet próby wykazania jak i w jakiej wysokości przyjęta stawka
godzinowa przy uwzględnieniu nieokreślonej pracochłonności ma wpływ na koszty wykonania zamówienia. Wykonawca
nie wskazał rzędu stawki godzinowej pracowników, rzędu pracochłonności jak również nie wskazał jak te elementy mają
wpływ na koszty realizacji zamówienia. Nie określił jakiego rzędu oszczędności pozawalają mu na obniżenie kosztów
wykonania zamówienia. Według Odwołującego wykonawca PZRE składając wyjaśnienia w powyższym zakresie w
żaden sposób nie referował do kalkulacji kosztów stanowiących Załącznik nr 1 do wyjaśnień w przedmiocie rażąco
niskiej ceny, co pozwala na stwierdzenie, iż kwestie, o które wnosił Zamawiający o wyjaśnienie, nie zostały ujęte także w
kalkulacji kosztów.
Następnie Odwołujący stwierdził, że powołanie się na oferty podwykonawców w oparciu, o które wykonawca PZRE
kalkulował cenę także jest wątpliwe, bowiem z wyjaśnień nie wynika wprost ani nie sposób przypisać, która oferta
podwykonawcza zawiera się w poszczególnych pozycjach cenotwórczych, o których mowa w Załączniku nr 4 do SW Z Formularz ofertowy. Nie jest rolą Zamawiającego ani pozostałych wykonawców weryfikujących prawidłowość podjętych
czynności, przypisanie ofert do kalkulacji wynikających z oferty, tym bardziej, iż według najlepszej wiedzy Odwołującego
oferta podwykonawcy Multisewis Sp. z o. o. (Załącznik nr 2 do wyjaśnień), jak również oferta podwykonawcy Enizo Sp. z
o.o. (Załącznik nr 4 do wyjaśnień) dotyczy m. in. izolacji i rusztowań. Analiza Załącznika nr 4 do SW Z prowadzi z kolei do
wniosku, iż nie można z jego treści wyodrębnić pozycji dla wyceny izolacji i rusztowań. Z tego względu trudno uznać, iż
załączone oferty podwykonawcze faktycznie miały istotny wpływ na kalkulację cenową. Wyjaśnienia mają iluzoryczny
charakter co do prawidłowej kalkulacji cenowej. Wykonawca PZRE tym samym nie wykazał, iż oferta nie zawiera ceny
rażąco niskiej.
W dalszej kolejności Odwołujący wskazał, że wykonawca PZRE załączył do wyjaśnień oferty trzech
podwykonawców, w celu potwierdzenia prawidłowości kalkulacji ceny oferty. Jednak wykonawca PZRE w pkt 7
Formularza ofertowego, stanowiącego Załącznik nr 1 do SW Z wskazał, iż „powierzymy podwykonawcom wykonanie
następujących części Przedmiotu Zamówienia izolacja oraz rusztowania. Firmy tych podwykonawców nie są nam na ten
moment znane”. Natomiast w wyjaśnieniach w przedmiocie rażąco niskiej ceny powołał się na oferty 3 podwykonawców,
przy czym wskazał nazwy tych podwykonawców. Według najlepszej wiedzy Odwołującego oferta podwykonawcy
Multiserwis Sp. z o. o. i Enizo Sp. z o. o. dotyczy izolacji i rusztowań, zaś oferta podwykonawcy ADS dotyczy usług
związanych z serwisem fabrycznym armatury. Wykonawca składając wyjaśnienia w przedmiocie rażąco niskiej ceny
poprzez powołanie się na ofertę podwykonawcy ADS w zakresie usług związanych z serwisem fabrycznym armatury i
wskazując konkretnego podwykonawcę w zakresie izolacji i rusztowań - zmienił pierwotną treść oferty, co na gruncie
ustawy Pzp jest zakazane. Ponadto złożone wyjaśnienia potwierdzają, że kalkulacja oparta na ofertach powykonawczych
nie dotyczy pierwotnej oferty z treści, której wynika, że zamówienie zostanie wykonane z udziałem podwykonawców w
określonym zakresie bez wskazania tych podwykonawców, przy jednoczesnej deklaracji braku podwykonawców w
pozostałym zakresie. Stan faktyczny, a w szczególności oświadczenie w pkt 7 Formularza ofertowego, wskazuje, iż
kalkulując cenę, wykonawca PZRE, nie uwzględnił w niej kosztów związanych z powierzeniem części zamówienia
podwykonawcom, o których mowa w wyjaśnieniach. Tym samym złożone wyjaśnienia ceny, nie są adekwatne do
założeń, jakie wykonawca ten przyjął przy kalkulacji. Składane przez wykonawców wyjaśnienia winny potwierdzać
prawidłowość wyliczenia zaoferowanej ceny i ujęcia wszystkich kosztów. Rozbieżność pomiędzy treścią złożonej oferty
a treścią wyjaśnień wskazuje, że wyjaśnienia nie odnoszą się do ceny, a ponadto wskazują na nieuprawnioną zmianę
treści oferty, wykraczającą poza granice możliwości dokonywania takich zmian. Za zmianę treści oferty należy uznać
wszystko to, co wykracza i wprowadza nowe elementy ponad to, co zostało objęte pierwotnym oświadczeniem
wykonawcy. Niewątpliwie nowym elementem jest powołanie się na ofertę podwykonawcy ADS i zakresu oferowanego
przez niego prac (Załącznik nr 3 do wyjaśnień). Wyjaśnienia wykonawcy PZRE należy uznać za nierzetelne i niedające
podstaw do stwierdzenia, że zaoferowana przez niego cena nie jest rażąco niska. Wyjaśnienia te nie korespondują z
treścią złożonej oferty, a wręcz zmierzają do zmiany jej treści. Wykonawca PZRE nie wykazał zatem, iż będzie w stanie
wykonać zamówienia na warunkach wskazanych w ofercie.
Zdaniem Odwołującego w postępowaniu zachodzą okoliczności uzasadniające odrzucenie oferty wykonawcy
PZRE z uwagi na rażąco niską cenę. Wykonawca nie podołał bowiem ciężarowi złożenia wyjaśnień oraz udowodnienia
prawidłowej kalkulacji cenowej, przede wszystkim w zakresie wymaganym przez Zamawiającego, szczegółowo
opisanym w wezwaniu do złożenia wyjaśnień w przedmiocie rażąco niskiej ceny. Nadto wykonawca PZRE składając
wyjaśnienia i powołując się na oferty podwykonawcze zamienił treść pierwotnej oferty, udowadniając tym samym, iż
kalkulacja ceny oferty nie była przygotowana należycie przed złożeniem oferty. Oferty podwykonawcze w sposób
jednoznaczny potwierdzają powyższą okoliczność.
W uzasadnieniu zarzutów nr 4 i 5, Odwołujący wskazał, że powyższe uchybienia stanowią także naruszenie art. 16
ustawy Pzp bowiem Zamawiający nie przeprowadził postępowania w sposób zapewniający zachowanie uczciwej
konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców. Ponadto dokonał wyboru oferty Wykonawcy, która nie jest ofertą
najkorzystniejszą, wręcz przeciwnie powinna podlegać odrzuceniu z uwagi na fakt, iż zawiera rażąco niską cenę oraz jej
pierwotna treść w wyniku złożonych wyjaśnień została zmieniona. Nadto wykonawca PZRE nadużył prawa do
zastrzeżenia załączników do wyjaśnień w przedmiocie rażąco niskiej ceny, jako tajemnica przedsiębiorstwa.
Zamawiający w pisemnej odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie.
W uzasadnieniu swojego stanowiska w odniesieniu do pierwszego zarzutu odwołania, Zamawiający podał w
szczególności, że w jego ocenie argumentacja Przystępującego zawarta w piśmie z 3 kwietnia 2025 r. oraz treści
przywołanych załączników uzasadniały objęcie ich tajemnicą przedsiębiorstwa Przystępującego. Załącznik nr 1 do
wyjaśnień, czyli kalkulacja kosztów, wskazuje bowiem nie tylko na koszty jak i zakładany zysk, ale również na metodykę
wyceny, stosowane stawki, i szczegółowe wyliczenie zaoferowanej ceny, zaś pozostałe załączniki to skierowane do
Przystępującego oferty podwykonawców odnoszące się do ich indywidualnych relacji biznesowych. Przystępujący
wskazał i w ocenie Zamawiającego wykazał, że spełnione zostały wszelkie przesłanki uznania informacji przekazanych
Zamawiającemu za tajemnicę przedsiębiorstwa Przystępującego. W szczególności Przystępujący w wiarygodny i
wystarczający sposób uzasadnił, że: (1) mają one wartość gospodarczą o istotnym znaczenie dla pozycji rynkowej
Przystępującego oraz (2) podjął działania mające na celu ochronę ich poufności. Zamawiający wskazał, że obowiązujące
przepisy prawa nie nakładają na wykonawcę zastrzegającego konkretne informacje obowiązku ich wyceny, a w
szczególności wykazania wysokości możliwej do poniesienia szkody. Wystarczającym jest, że argumentacja
Przystępującego, w powiązaniu z treścią złożonych dokumentów (wiadomą Zamawiającemu) będzie wskazywała na to,
że ujawnienie takich informacji może narazić na uszczerbek pozycję rynkową Przystępującego.
Zamawiający zwrócił uwagę, że zasada jawności, na którą powołuje się Odwołujący jest istotną wartością
postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Nie jest ona jednak zasadą bezwzględnie obowiązującą w
postępowaniu publicznym i podlega ograniczeniom. Jednym z takich ograniczeń jest możliwość uznania pewnych
informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa wykonawcy biorącego udział w postępowaniu o udzielenie zamówienia
publicznego. Zasada jawności nie może bowiem naruszać zasad uczciwej gry rynkowej, a w szczególności stanowić
źródła informacji o tajemnicach przedsiębiorstw poszczególnych wykonawców. Co więcej nieuzasadnione ujawnienie
zastrzeżonych informacji mogłoby doprowadzić do odpowiedzialności Zamawiającego wobec podmiotu takie informacje
zastrzegającego. Zamawiający podziela pogląd Przystępującego iż ujawnienie zastrzeżonych informacji mogłoby
doprowadzić do naruszenia pozycji rynkowej Przystępującego. W ocenie Zamawiającego argumentacja Przystępującego
zawarta w jego piśmie z 3 kwietnia 2025 r. jest spójna i rzeczowa, a także znajduje potwierdzenie w treści złożonych
dokumentów.
W odniesieniu do drugiego zarzutu odwołania, Zamawiający stwierdził, że dokonał szczegółowej oceny
przesłanych przez Przystępującego wyjaśnień (tak znajdujących się w części jawnej jak i stanowiących tajemnice
przedsiębiorstwa) w zakresie rażąco niskiej ceny. Całościowa analiza złożonych wyjaśnień pozwala na wyprowadzenie
wniosku, że Przystępujący w prawidłowy i wiarygodny sposób wykazał, że złożona przez niego oferta nie zawiera
rażąco niskiej ceny. W złożonych wyjaśnieniach Przystępujący wykazał, że ceny zawarte w ofercie nie naruszają
obowiązujących w Polsce przepisów z zakresu prawa pracy (w tym przepisów płacowych) ani też przepisów z zakresu
ubezpieczania społecznego, a zatem nie ma podstaw do kwestionowania oświadczenia Przystępującego dotyczącego
tych obszarów. W złożonych wyjaśnieniach Przystępujący nie tylko wskazał przesłanki umożliwiające mu optymalizację
kosztów, ale także przedstawił dane szczegółowe - w zastrzeżonej części wyjaśnień - obejmujące poziom stawek,
pracochłonność, zysk oraz zakres realizowany przez podwykonawców, co łącznie umożliwiło ocenę racjonalności
wyceny i jej zgodności z przepisami prawa, w tym prawa pracy, ubezpieczenia społecznego.
Zamawiający podał, że podziela pogląd Przystępującego, że wysokość żądanego przez niego w ofercie
wynagrodzenia znajduje uzasadnienie w szczególności w posiadanym know - how wypracowanym podczas wieloletnich
prac na bloku nr 10 w Elektrowni Łagisza, a w szczególności dogłębna znajomość instalacji i układów bloku nr.10.
Przystępujący uczestniczył w budowie bloku, następnie serwisie gwarancyjnym (jako podwykonawca firmy ALSTOM), a
także wykonał pierwszy remont armatury, którego zakres był zbliżony do zakresu objętego aktualnie prowadzonym
postępowaniem.
W odniesieniu do trzeciego zarzutu, Zamawiający podał, że Przystępujący, wypełniając JEDZ stanowiący
załącznik do oferty, wskazał iż będzie korzystał z podwykonawców jednak na tym etapie nie są oni jeszcze mu znani.
Taką możliwość daje wykonawcy sam ustawodawca poprzez treść i opis zawarty w dokumencie JEDZ w części II litera
D : Czy wykonawca zamierza zlecić osobom trzecim podwykonawstwo jakiejkolwiek części zamówienia? ●Tak ❍Nie
Jeżeli tak i o ile jest to wiadome, proszę podać wykaz proponowanych podwykonawców:
Przystępujący nie miał więc obowiązku podawania zakresu prac oraz danych identyfikujących podwykonawców,
którym zamierza powierzyć podwykonawstwo, a tym samym nie można przypisywać mu nieuprawnionej zmiany treści
złożonej oferty w zakresie udziału podwykonawców. Wykonawca na etapie przygotowania i składania oferty nie ma
obowiązku znać podwykonawców, których ostatecznie zaangażuje do realizacji zobowiązania. Może przeprowadzać
szerokie badanie rynku, które wskaże mu oczekiwania cenowe potencjalnie zainteresowanych podwykonawstwem
podmiotów, ale nie musi posiadać zawartego z konkretnymi podmiotami stosunku zobowiązaniowego. Jeżeli więc nie
ma obowiązku takiego wskazania, to tym bardziej nie można z faktu niewskazania wyciągać konsekwencji negatywnych
dla Przystępującego. Jedynie niewskazanie w ofercie podmiotu trzeciego, na zdolnościach którego wykonawca polegać
będzie przy spełnianiu warunków udziału w postępowaniu, powoduje niemożność powołania się na taki podmiot na
dalszym etapie postępowania. Również z postanowień wzoru umowy będącej załącznikiem do SW Z wynika intencja, że
Przystępujący może skorzystać z nowego podwykonawcy nawet na etapie realizacji zadania. § 3 ust 4 Wzoru umowy
(załącznik nr 3 do SW Z) stanowi: „Jeżeli w trakcie realizacji Umowy Wykonawca wprowadzi podwykonawcę, który nie
został wskazany w ofercie i który nie znajduje się w wykazie, o którym mowa w ust. 3 Wykonawca zobowiązany jest do
przedstawienia Zamawiającemu w terminie 5 dni roboczych, oświadczenia odnoszącego się do podwykonawcy
potwierdzającego brak podstaw do wykluczenia, przewidzianych jak dla Wykonawcy.” Zamawiający nie wyłączył więc
możliwości wskazania czy to nowego podwykonawcy, czy też nowego zakresu prac powierzonego podwykonawcom już
na etapie realizacji umowy.
W odniesieniu do zarzutu nr 4, Zamawiający podał, że ze względu na brak przesłanek do odrzucenia oferty firmy
Przystępującego, oferta Odwołującego nie jest ofertą najkorzystniejszą.
W odniesieniu do zarzutu nr 5, Zamawiający stwierdził, że w jego ocenie postępowanie przeprowadzone zostało
prawidłowo. Przystępujący zasadnie zastrzegł tajemnicę przedsiębiorstwa w odniesieniu do części dokumentów, w
prawidłowy sposób wykazał, że złożona oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, a także nie dokonał zmian w tej ofercie.
Zamawiający nie dostrzega więc żadnych okoliczności, które mogłyby świadczyć o naruszeniu zasady równego
traktowania wykonawców lub uczciwej konkurencji.
Wykonawca PZRE BESTAL sp. z o.o. (dalej „Przystępujący”) zgłosił przystąpienie do postępowania odwoławczego
stając się jego uczestnikiem. W pisemnym stanowisku Przystępujący wniósł o oddalenie odwołania.
Na rozprawie Strony i Przystępujący podtrzymali swoje stanowiska.
Krajowa Izba Odwoławcza (w treści także: „KIO” lub „Izba”) stwierdziła, że odwołanie nie zawiera braków
formalnych. Wpis w prawidłowej wysokości został wniesiony w ustawowym terminie. Nie została wypełniona żadna z
przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania, o których mowa w art. 528 ustawy Pzp.
Krajowa Izba Odwoławcza rozpoznając odwołanie, uwzględniając dokumentację postępowania oraz stanowiska
stron zaprezentowane w sprawie, ustaliła i zważyła co następuje:
Odwołujący legitymuje się uprawnieniem do skorzystania w przedmiotowym postępowaniu ze środków ochrony
prawnej. Zostały bowiem wypełnione przesłanki, o których mowa w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp.
Następnie KIO ustaliła:
Pismem z 28 marca 2025 r. Zamawiający wezwał wykonawcę PZRE do wyjaśnień ceny oferty podając:
Zamawiający informuje, iż w trakcie badania ofert złożonych w przedmiotowym postępowaniu wątpliwości wzbudziła
zaoferowana przez Państwa cena w wysokości 1 570 555,02 zł.
Zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (zwanej dalej ustawa Pzp), jeżeli
zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu
zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z
wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od
wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części
składowych.
W przypadku gdy cena całkowita oferty złożonej w terminie jest niższa o co najmniej 30 % od wartości zamówienia
powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania lub średniej arytmetycznej
cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1 i 10 ustawy Pzp,
zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa powyżej.
W związku powyższym, wzywam Państwa do złożenia wyjaśnień, w tym złożenia dowodów, dotyczących wyliczenia ceny.
Przedłożone wyjaśnienia powinny dotyczyć w szczególności:
•zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od
minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z
dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z
którymi związane jest realizowane zamówienie;
•zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym
realizowane jest zamówienie.
Obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny spoczywa na wykonawcy.
Zamawiający informuje, że odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił
wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie
ceny a podstawę do odrzucenia stanowi art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp.
Izba zważyła, co następuje:
Odwołanie podlega oddaleniu.
W pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymagają zarzuty dotyczące zaniechania odrzucenia oferty
Przystępującego i zaniechania wyboru oferty złożonej przez Odwołującego.
Ad zarzut nr 2 dotyczący naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp
Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt
w stosunku do przedmiotu zamówienia;
Stosownie do art. 224 ust. 6 ustawy Pzp: 6. Odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega
oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami
nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.
Na wstępie wskazania wymaga, że ocena czy oferta zawiera rażąco niską cenę winna się odnosić do przedmiotu
zamówienia. Zgodnie z ukształtowanym orzecznictwem, za cenę rażąco niską uznaje się cenę, która jest
nierealistyczna, nierynkowa, nie pozwala na należyte wykonanie przedmiotu zamówienia, cenę wskazującą na zamiar
wykonania zamówienia poniżej kosztów jego realizacji.
Wystosowanie przez zamawiającego wezwania do wyjaśnień ceny oferty wykonawcy skutkuje powstaniem
domniemania istnienia w tej ofercie rażąco niskiej ceny, którego obalenie obciąża wykonawcę. W związku z tym,
odpowiedź wykonawcy na takie wezwanie powinna zawierać w szczególności wyjaśnienia wątpliwości zgłoszonych
przez zamawiającego, powinna być rzeczowa, spójna, w pełni uzasadniać podaną w ofercie cenę, wykazywać, że jest
możliwe wykonanie przedmiotu zamówienia za zaoferowaną cenę bez ponoszenia straty na tym zamówieniu. Ze
złożonych wyjaśnień powinno w szczególności wynikać, jakie koszty wykonawca uwzględnił w kalkulacji ceny oferty oraz
jakie okoliczności, właściwe dla danego wykonawcy, umożliwiły obniżenie ceny jego oferty.
Rozstrzygając spór co do zaistnienia przesłanki odrzucenia oferty wykonawcy, o której mowa w 226 ust. 1 pkt 8
ustawy Pzp, Izba ocenia czynność zamawiającego, polegającą na ocenie złożonych przez wykonawcę wyjaśnień ceny.
Każdy przypadek rozpatrywany jest indywidualnie, z uwzględnieniem okoliczności danej sprawy. Izba bierze pod uwagę
w szczególności przedmiot zamówienia, treść wezwania do wyjaśnień ceny oferty i treść udzielonej przez wykonawcę
odpowiedzi.
W przypadku odwołania na zaniechanie odrzucenia oferty innego wykonawcy jako zawierającej rażąco niską
cenę, Izba bierze pod uwagę także treść zarzutów postawionych w odwołaniu i sposób ich wykazania. Odwrócenie
ciężaru dowodu w przypadku zarzutu dotyczącego rażąco niskiej ceny oferty, nie oznacza, że wykonawca kwestionujący
dokonaną przez Zamawiającego ocenę wyjaśnień ceny konkurencyjnego wykonawcy, jest zwolniony z wykazania
zasadności swoich twierdzeń i zaistnienia podstawy do odrzucenia oferty tego wykonawcy.
Przechodząc na grunt analizowanej sprawy, zauważenia wymaga, że Odwołujący, pomimo, iż nie zostały mu
udostępnione załączniki do wyjaśnień ceny złożonych przez wykonawcę PZRE postawił ww. zarzut w oparciu o jawną
treść wyjaśnień oraz o poczynione założenia co do treści wskazanych w nich załączników, że wyjaśnienia nie
uzasadniają podanej w ofercie ceny, a także nie odnoszą się do elementów cenotwórczych wskazanych przez
Zamawiającego w wezwaniu do ich złożenia, w tym brak jest wskazania stawek godzinowych dla pracowników oraz
pracochłonności.
Według Zamawiającego natomiast, wyjaśnienia ceny złożone przez wykonawcę PZRE, odpowiadają na jego
wezwanie, ich treść jest wystarczająca do stwierdzenia, że oferta Wykonawcy nie zawiera rażąco niskiej ceny.
Stosownie do art. 555 ustawy Pzp, Izba nie może orzekać co do zarzutów nie zawartych w odwołaniu. W
związku z tym Izba bada w zakresie zarzutów odwołania, czy wyjaśnienia ceny oferty, złożone przez wykonawcę PZRE
zostały należycie ocenione przez Zamawiającego.
Celem wyjaśnień ceny oferty składanych przez wezwanego do ich złożenia wykonawcę jest rozwianie
wątpliwości Zamawiającego.
Z treści wezwania do wyjaśnień wynika, że Zamawiający nie przedstawił konkretnych wątpliwości złożonego
przez wykonawcę Formularza cenowego, nie określił oczekiwań co do stopnia szczegółowości wyjaśnień, nie wskazał
wymaganych dowodów, lecz wskazując m.in. na przepis art. 224 ust. 2 ustawy Pzp podał, że oczekuje w szczególności
wyjaśnień co do czynników wpływających na wysokość ceny, o których mowa w ust. 3 pkt 4 i 6 tego artykułu, a zatem dał
wyraz zastosowania się do przepisu ust. 4 tego artykułu, który w przypadku zamówień na roboty budowlane lub usługi
nakłada na zamawiającego obowiązek żądania wyjaśnień co najmniej w ww. zakresie.
Wykonawca PZRE w części jawnej odpowiedzi na wezwanie podał m.in.:Kosztorys uwzględniony w naszej
ofercie został sporządzony na podstawie katalogów dostępnych w programie BIMestiMate (wcześniej funkcjonującym pod
nazwą Zuzia), bazując na katalogach ZRE – opracowanie Zakładów Remontowych, Katowice 1984, wydanie pierwsze.
Podstawą przyjętych normatywów, które są powszechnie stosowane w aktualnych wycenach rynkowych, jest „faktyczna
pracochłonność przy obecnie obowiązujących technologiach oraz organizacji remontów”. Wprowadzone przez nas
rozwiązania optymalizacyjne w zakresie wykonania dotyczą różnic pomiędzy tradycyjnymi metodami, na których opierają
się normatywy, a możliwościami wynikającymi z zastosowania nowoczesnych technologii. Kluczowym elementem jest
wykorzystanie wysokiego poziomu specjalizacji oraz doświadczenia naszych pracowników, co przekłada się na
efektywność realizacji poszczególnych etapów prac. Przyjęte wartości dotyczące stawek godzinowych oraz wymaganej
pracochłonności pozwalają na istotne ograniczenie kosztów wykonania w porównaniu do stosowania średnich,
uogólnionych wartości. Cena ujęta w naszej ofercie została skalkulowana z uwzględnieniem wszystkich istotnych
czynników kształtujących koszty, powszechnie stosowanych na rynku i znanych naszemu przedsiębiorstwu.
Szczegółowa kalkulacja cenowa znajduje się w załączniku nr 1 do niniejszego pisma, zatytułowanym „Kalkulacja kosztów”.
Przystępujący przedstawił także oświadczenia co do zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy oraz z
przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, na które wskazał w odwołaniu Odwołujący oraz wbrew założeniom poczynionym przez Odwołującego w odwołaniu - w części zastrzeżonej, przedstawił kalkulację
kosztów, w tym przyjęte stawki rbg, których wysokość znacznie przekracza stawki określone w przepisach dotyczących
minimalnego wynagrodzenia za pracę i nie stwarza wątpliwości, co do tego czy obejmuje wszystkie obciążenia po
stronie pracodawcy. Wskazał także zakładaną pracochłonność i wartość tej pozycji w kalkulacji ceny oferty oraz, że w
kosztach ujęte są wszystkie obciążenia wynikające z obowiązujących przepisów prawa.
Nie jest więc tak, jak twierdzi Odwołujący, że złożone przez wykonawcę PZRE wyjaśnienia można zakwalifikować
jako brak ich złożenia w odniesieniu do elementów wskazanych w wezwaniu Zamawiającego.
Nadto Wykonawca PZRE w części jawnej odpowiedzi na wezwanie przedstawił wyjaśnienia w zakresie
pozostałych czynników określonych w art. 224 ust. 3 ustawy Pzp, a także wskazał na oferty wymienionych z nazwy
podwykonawców, a w części zastrzeżonej, przedstawił wielkości kwot przyjęte z ofert tych podmiotów, w których był
wskazany wyceniany zakres prac. Podał także założony zysk i inne koszty oraz podsumowanie, wskazujące na cenę
określoną w ofercie.
Wymóg przedstawienia dowodów, który ustawa Pzp nakłada na wykonawcę w przypadku wezwania go do
wyjaśnienia ceny oferty, w związku z podejrzeniem, że jest rażąco zaniżona, nie oznacza konieczności składania w
każdym przypadku ściśle określonego katalogu dowodów oraz odniesienia się do wszystkich zagadnień wskazanych
przykładowo w ustawie Pzp, jeżeli Zamawiający nie wymagał tego w wezwaniu. Wykonawca może udowodnić brak
rażąco niskiej ceny dowodami, które w jego ocenie w sposób wystarczający uzasadniają przyjętą przez niego wycenę
przedmiotu zamówienia. To, że kalkulacja ceny jest dokumentem sporządzonym przez samego wykonawcę, nie
pozbawia jej waloru dowodu.
Jak wyżej wskazano, Zamawiający nie zażądał w wezwaniu do wyjaśnień ceny, skierowanym do wykonawcy
PZRE, złożenia ściśle określnych dowodów. Wykonawca ten złożył wyjaśnienia odnoszące się do czynników
wskazanych w wezwaniu oraz pozostałych wskazanych przykładowo w art. 224 ust. 3 ustawy Pzp.
W ocenie Izby, w okolicznościach analizowanej sprawy, nie zostało wykazane, że Zamawiający naruszył
wskazane w odwołaniu przepisy, uwzględniając złożone przez wykonawcę PZRE oświadczenia, kalkulacje i oferty
podwykonawców, że nie mógł ich uznać za rozwiewające wątpliwości co ceny oferty wykonawcy PZRE, w tym, że
stawka rbh jest określona na takim poziomie, który nie stwarza podejrzeń, że wysokość wynagrodzenia jest niezgodna z
przepisami o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub nie obejmuje wszystkich obciążeń pracodawcy. Nie zostało
wykazane, że złożone przez wykonawcę PZRE wyjaśnienia nie mogły być uznane przez Zamawiającego za
wystraczające do uznania, że cena oferty tego wykonawcy nie jest rażąco niska.
Niezależnie od powyższego, w okolicznościach analizowanej sprawy zauważenia wymaga, że stosownie do
postanowień Umowy na usługi remontowe - § 4 ust. 13 W YNAGRODZENIE 1. Wykonawca otrzyma wynagrodzenie za
rzeczywiście wykonane i odebrane prace w kwocie, która będzie sumą iloczynów ilości wykonanych prac i cen
jednostkowych zawartych w Formularzu Cenowym stanowiącym załącznik nr 10 do Umowy, na podstawie prawidłowo
wystawionych faktur częściowej i faktury końcowej, w terminie 30 dni od daty otrzymania prawidłowo wystawionej faktury.
Formularz cenowy, złożony wraz ofertą przez Przystępującego według załącznika nr 4 do SW Z, zawiera specyfikację
cen przyporządkowanych do poszczególnych zakresów przedmiotu zamówienia. Odwołujący nie podniósł i nie wykazał,
że cena oferty i poszczególne ceny podane w tym załączniku nie są realistyczne, nie występują na rynku, nie wykazał, że
nie jest możliwe należyte wykonanie za nie przedmiotu zamówienia.
Odwołujący nie zakwestionował także możliwości prawidłowego sporządzenia kosztorysu na podstawie
katalogów wskazanych w jawnej części wyjaśnień, nie wykazał, że wadliwa jest argumentacja wykonawcy PZRE
zawarta w jawnej części wyjaśnień, m.in. twierdzenie: Wieloletnia znajomość obiektu, wynikająca z ponad
piętnastoletniego doświadczenia w realizacji tożsamych oraz zbliżonych prac. Pracownicy wyznaczeni do realizacji
zadania posiadają wiedzę zarówno o topografii obiektu, jak i o zastosowanych rozwiązaniach konstrukcyjnych oraz
technologicznych w interesujących nas instalacjach. Dotyczy to zarówno całego obiektu, jak i instalacji objętych
zakresem realizacji przedmiotowego postepowania. Posiadana wiedza pozwala na usprawnienie organizacji pracy poprzez
eliminację czasu niezbędnego do zapoznania się z nowym środowiskiem i uwarunkowaniami technologicznymi. Równie
istotnym aspektem jest znajomość specyfiki obiektu, zasad organizacyjnych, obowiązujących procedur oraz standardów
bezpieczeństwa, co znacząco redukuje ryzyko opóźnień wynikających z konieczności dostosowania się do nieznanych
wcześniej warunków. Trudno zatem uznać, iż Odwołujący nie uznaje, tych okoliczności za mające wpływ na wycenę
oferty w analizowanym postępowaniu.
Odwołujący w przypadku, gdy nie zgadzał się z oceną dokonaną przez Zamawiającego, powinien wykazać, że
złożone przez wykonawcę PZRE wyjaśnienia nie pozwalają na przyjęcie, że jest możliwe należyte wykonanie
przedmiotu zamówienia za cenę wskazaną w ofercie. To jednak nie nastąpiło. Odwołujący, mimo iż dysponował jawnym
formularzem cenowym złożonym przez Przystępującego nie podniósł i nie wykazał, że cena oferty tego wykonawcy jest
nierealna. Znając katalog załączonych do wyjaśnień dowodów, nie podniósł, że jest on niewystarczający.
W podsumowaniu należy stwierdzić, że w sprawie nie zostało wykazane, aby Zamawiający niezasadnie uznał, że
oferta wykonawcy PZRE nie podlega odrzuceniu jako zawierająca rażąco niską cenę.
Ad zarzut nr 3 dotyczący naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp w zw. z art. 223 ust. 1 ustawy Pzp
Stosownie z art. 226 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli jest niezgodna z przepisami ustawy
Zgodnie do 223 ust. 1 ustawy Pzp 1. W toku badania i oceny ofert zamawiający może żądać od wykonawców
wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert oraz przedmiotowych środków dowodowych lub innych składanych
dokumentów lub oświadczeń. Niedopuszczalne jest prowadzenie między zamawiającym a wykonawcą negocjacji
dotyczących złożonej oferty oraz, z uwzględnieniem ust. 2 i , dokonywanie jakiejkolwiek zmiany w jej treści.
Jak wynika z odwołania, zdaniem Odwołującego, do nieuprawnionej zmiany treści oferty doszło na skutek
wskazania przez wykonawcę PZRE w złożonych wyjaśnieniach ceny na oferty trzech podwykonawców, tj. Multiserwis
sp. z o.o., Enizo sp. z o.o. oraz ADS, chociaż według wiedzy Odwołującego z oferty Przystępującego nie można
wywieść zakresu przypisanego trzeciemu z ww. podwykonawców.
W ocenie Izby, podane w ofercie oświadczenie odnośnie podwykonawców ma charakter informacyjny zarówno co
do nazw tych podwykonawców jak też co do części zamówienia, których wykonanie wykonawca zamierza im powierzyć.
Nie stanowi ono merytorycznych treści oferty, co oznacza, że ewentualne zmiany w tym zakresie nie skutkują zmianą
treści oferty, chyba że zamawiający w dokumentach zamówienia zastrzegł te części zamówienia do osobistego
wykonania przez wykonawcę.
Skład orzekający Izby podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku z 22 września 2022 r. sygn. KIO 2340/22,
w którym zostało stwierdzone, że brzmienie art. 462 ust. 2 Prawa zamówień publicznych wprowadzające fakultatywne
wymaganie żądania informacji o części zamówienia, których wykonanie wykonawca zamierza powierzyć
podwykonawcom, faktycznie przesądza o jego informacyjnym charakterze. Tym samym, wprowadzanie przez
wykonawcę zmian w zakresie podwykonawstwa po terminie składania ofert należy uznać za dopuszczalne, o ile tylko nie
stoi w sprzeczności z wymaganiami zamawiającego w zakresie osobistego wykonania zamówienia.
Odwołujący nie podniósł i nie wykazał, że Zamawiający w dokumentach zamówienia zastrzegł określone części
zamówienia jako wymagające osobistego wykonania przez wykonawcę.
W związku z tym, nawet jeśli przypuszczenia Odwołującego co do zakresu objętego przez wykonawcę PZRE
zamiarem powierzenia poszczególnym podwykonawcom, są zasadne i Przystępujący rzeczywiście zamierza
rozszerzyć zakres skorzystania z podwykonawstwa w stosunku do wynikającego zdaniem Odwołującego z oferty, to
zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Nie zostało bowiem wykazane naruszenie przez Zamawiającego żadnego ze
wskazanych w tym zakresie przepisów ustawy Pzp.
Ad zarzut nr 4 i 5 dotyczący naruszenia art. 239 ust. 1 ustawy Pzp oraz art. 16 ustawy Pzp
Zgodnie z art. 239 ust.1 i 2 ustawy Pzp 1. Zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów
oceny ofert określonych w dokumentach zamówienia. 2 . Najkorzystniejsza oferta to oferta przedstawiająca
najkorzystniejszy stosunek jakości do ceny lub kosztu lub oferta z najniższą ceną lub kosztem.
Według Odwołującego Zamawiający powinien wybrać ofertę złożoną przez Odwołującego, natomiast dokonał wyboru
oferty wykonawcy PZRE, która powinna zostać odrzucona na dwóch podstawach, tj. jako zawierająca rażąco niską cenę
oraz z uwagi na to, że jej pierwotna treść, w wyniku złożonych wyjaśnień ceny, została zmieniona co do
podwykonawstwa.
Powyższe wskazuje, że zarzuty te są wynikowe w stosunku do wyżej przedstawionych zarzutów. Zarzuty te nie
potwierdziły się. W związku z tym także w tym zakresie odwołanie podlega oddaleniu.
Ad zarzut nr 5 dotyczący naruszenia art. 16 ustawy Pzp
Stosownie do art. 16 ustawy Pzp Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie
zamówienia w sposób:1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców; 2)
przejrzysty; 3) proporcjonalny.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu, że nie przeprowadził postępowania w sposób zapewniający zachowanie uczciwej
konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców, nie wykazując jednak na czym polega naruszenie tych zasad przez
Zamawiającego. W uzasadnieniu jedynie ogólnikowo wskazał na wcześniej wymienione uchybienia, jako te które miałyby
o tym stanowić, jednak nie wskazał co konkretnie jego zdaniem świadczy o naruszeniu zasady uczciwej konkurencji oraz
równego traktowania wykonawców.
Ad zarzut nr dotyczący naruszenia art. 18 ust. 1, 2 i 3 ustawy Pzp w zw. z art. 74 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 11 ust. 2
ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Zgodnie z art. 18 ust. 1, 2 i 3 ustawy Pzp: 1. Postępowanie o udzielenie zamówienia jest jawne. 2. Zamawiający
może ograniczyć dostęp do informacji związanych z postępowaniem o udzielenie zamówienia tylko w przypadkach
określonych w ustawie. 3. Nie ujawnia się informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów
ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2022 r. ), jeżeli wykonawca, wraz z
przekazaniem takich informacji, zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane oraz wykazał, że zastrzeżone informacje
stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Wykonawca nie może zastrzec informacji, o których mowa w .
W myśl art. 74 ust. 1 ustawy Pzp 1. Protokół postępowania jest jawny i udostępniany na wniosek.
Stosownie do art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (w treści: „uznk”) przez tajemnicę
przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje
posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są
powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób,
o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności,
działania w celu utrzymania ich w poufności.
Z ww. przepisów wynika, że zasadą obowiązującą na gruncie zamówień publicznych jest jawność postępowania,
zaś ograniczenie dostępu do informacji związanych z postępowaniem o udzielenie zamówienia może nastąpić wyłącznie
w ściśle określonych przypadkach. Oznacza to, że wykonawcy, którzy zamierzają brać udział w postępowaniu o
udzielenie zamówienia publicznego muszą się liczyć z tym, że składane przez nich dokumenty i przekazywane
informacje mogą zostać ujawnione, chyba, że określone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i zostanie to
przez nich wykazane wraz z ich przekazaniem..
Zwrócenia uwagi wymaga, że z ww. przepisów wynika, że chodzi o informacje, a zatem nie o całe dokumenty,
gdy w całości nie zawierają one informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa. W toku badania złożonych przez
wykonawców ofert, obowiązkiem zamawiającego jest ustalenie czy wykonawca, który wyraził wolę utrzymania w
poufności określonych informacji, wykazał należycie, że stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa, tj. że wypełniają
wszystkie przesłanki definicji tajemnicy przedsiębiorstwa.
Z tych względów wraz z przekazaniem zastrzeganych informacji, dla wykazania skuteczności tej czynności,
wykonawcy zobowiązani są wykazać łączne wystąpienie przesłanek legalnej definicji tajemnicy przedsiębiorstwa,
o których mowa w ww. art. 11 ust. 2 uznk. Powinno to nastąpić z uwzględnieniem, że wymóg posiadania wartości
gospodarczej odnosi się do każdej z informacji, tj. nie tyko „innej”, ale także informacji mających charakter techniczny,
technologiczny i organizacyjny. Nie jest zatem wystarczające stwierdzenie, że dana informacja ma charakter techniczny,
technologiczny lub organizacyjny, lecz musi ona także przedstawiać pewną wartość gospodarczą dla wykonawcy z tego
powodu, że pozostanie poufna, np. może być dla wykonawcy źródłem zysków lub pozwalać na zaoszczędzenie
określonych kosztów.
Do zamawiającego należy zbadanie czy wykonawca należycie uzasadnił zastrzeżenie informacji, bowiem to
jakość tego uzasadnienia decyduje o tym, czy w jawnym, co do zasady, postępowaniu o udzielenie zamówienia
publicznego, dane informacje mogą stanowić wyjątek od tej zasady i pozostać niejawne. Zamawiający ocenia zasadność
zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa w oparciu o treść uzasadnienia przedstawionego przez wykonawcę, nie zaś w
oparciu o własne przekonania o tym, co może albo nie może być zastrzeżone jako tajemnica przedsiębiorstwa. To
wykonawca ma tę zasadność wykazać i jeśli temu ciężarowi nie podoła, obowiązkiem zamawiającego jest ujawnić
informacje, co do których wykonawca podjął próbę utrzymania ich w poufności.
Badaniu przez Izbę podlega czynność zamawiającego polegająca na ocenie przedstawionego przez wykonawcę
uzasadnienia zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa.
Przechodząc na grunt analizowanej sprawy, należy wskazać, że Zamawiający uznał, że zastrzeżenie przez
wykonawcę PZRE BESTAL sp. z o.o. załączników do złożonych przez tego wykonawcę wyjaśnień ceny oferty w postaci
Kalkulacji kosztów oraz ofert trzech podwykonawców jest skuteczne i ich nie ujawnił. W ocenie Zamawiającego,
Przystępujący w wiarygodny i wystarczający sposób uzasadnił, że zastrzeżone załączniki do wyjaśnień ceny mają
wartość gospodarczą o istotnym znaczeniu dla jego pozycji rynkowej oraz podjął działania mające na celu ochronę ich
poufności.
Zdaniem Odwołującego, brak ujawnienia załączników do wyjaśnień ceny złożonych przez wykonawcę PZRE jest
wynikiem zaniechania Zamawiającego rzetelnego zbadania i oceny uzasadnienia zastrzeżenia tych załączników, które
jest gołosłowne i sztampowe, nadto nie zawiera dowodów.
W ocenie Izby należy podzielić w tym zakresie stanowisko Odwołującego.
Uzasadnienie przedstawione przez wykonawcę PZRE nie spełnia bowiem wymogów wykazania tajemnicy
przedsiębiorstwa, co oznacza, że wykonawca powinien liczyć się z tym, że zastrzeżone załączniki zostaną ujawnione
przez Zamawiającego. Nie można uznać, iż wykonawca PZRE wykazał łączne spełnianie przesłanek określonych w art.
11 ust. 2 uznk przez zastrzeżone w całości załączniki do wyjaśnień ceny, w tym, że podjął działania mające na celu
utrzymanie tych dokumentów w poufności.
Wykonawca PZRE ograniczył się w tym zakresie do przytoczenia definicji tajemnicy przedsiębiorstwa i
ogólnikowego uzasadnienia.
Wykonawca ten stwierdził: Wszystkie informacje zawarte w załącznikach nr 1-4 spełniają przesłanki uznania ich
za tajemnicę przedsiębiorstwa zgodnie z ww. przepisem. Należy wskazać, że załączniki nr 2-4 tj. oferty otrzymane od
podwykonawców, zawierające informacje w szczególności o zindywidualizowanej cenie nabycia usług przez wykonawcę od
określonego podmiotu/dostawcy stanowią informację handlową, której to ujawnienie pozwoliłoby konkurencji zarówno na
poznanie kontrahenta wykonawcy, uzyskanej od niego ceny i w konsekwencji oszacowanie poziomu kosztów związanych
m.in. z nabyciem, co bezpośrednio przekłada się na poziom ceny, w tym marży przyjmowanej w poszczególnych ofertach
w ramach tego jak i innych przetargów.
W tym aspekcie w szczególności zauważenia wymaga, że jak wynika z jawnej części złożonych przez
wykonawcę PZRE wyjaśnień ceny, wykonawca wskazał w nich nazwy podwykonawców, których oferty utajnił. Oznacza
to, że sam umożliwił poznanie swoich kontrahentów. Pokazał tym samym, że zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa
w tym zakresie jest nieuzasadnione. Skoro wykonawca w sposób jawny przedstawia nazwy podwykonawców, to nie
sposób zgodzić się z przedstawioną w uzasadnieniu zastrzeżenia tajemnicy argumentacją, że ich poznanie przez
konkurencyjnych wykonawców nie jest możliwe z uwagi na to, że stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa.
Za lakoniczne należy uznać dalsze twierdzenia, w tym, że poznanie poziomu kosztów podwykonawstwa w
analizowanym postępowaniu przekłada się na poziom ceny, w tym marży przyjmowanej w poszczególnych ofertach w
innych przetargach. Wykonawca PZRE w szczególności nie uzasadnił co przemawia za tym, że koszty
podwykonawstwa w tym postępowaniu mają przełożenie na inne postępowania. Nadto Przystępujący nie wskazał czy
podwykonawcy zastrzegli w całości poufność ofert załączonych do wyjaśnień ceny, jak też, że np. przysługują mu
indywidualnie określone rabaty, których wysokość pozostaje poufna.
Nie zostało także wykazane łączne spełnianie przestanek określonych w art. 11 ust. 2 uznk w odniesieniu do
załącznika nr 1 - Kalkulacja kosztów. Wykonawca PZRE jedynie ogólnikowo podał, że podany w nim sposób budowania
ceny jest właściwy także dla innych przetargów. Nie uzasadnił dlaczego w sytuacji, gdy w postępowaniu złożył jawny
formularz cenowy zawierający wycenę poszczególnych zakresów przedmiotu zamówienia, poznanie przez
konkurencyjnych wykonawców np. założonego na tym zamówieniu zysku, pozwoliłoby im zdobyć istotną przewagę nad
PZRE BESTAL.
Nadto wykonawca PZRE nie przedstawił dowodów, że obowiązują w jego przedsiębiorstwie, wskazane w
uzasadnieniu, zasady postępowania z poufną informacją (dokumentami), nie wykazał, że do takich poufnych informacji w
jego przedsiębiorstwie zaliczone są wszystkie treści załączników do złożonych w tym postępowaniu wyjaśnień ceny.
W związku z tym trudno zgodzić się z Zamawiającym, że treść uzasadnienia przez wykonawcę PZRE
zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa co do załączników do wyjaśnień ceny, pozwala na stwierdzenie, że wykonawca
ten wykazał, że załączniki te w całości zasługują na to by je uznać za niepodlegające ujawnieniu, że stanowią wyjątek od
zasady jawności postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.
Zgodnie z przepisem art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, Izba uwzględnia odwołanie w całości lub w części, jeżeli
stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o
udzielenie zamówienia, konkursu lub systemu kwalifikowania wykonawców.
W okolicznościach analizowanej sprawy zauważenia wymaga, że Odwołujący nie skorzystał z możliwości
postawienia zarzutu dotyczącego rażąco niskiej ceny jako ewentualnego wobec zarzutu dotyczącego zaniechania
odtajnienia załączników do wyjaśnień ceny, złożonych przez Przystępującego, przy czym Odwołujący ograniczył zarzut
dotyczący zaniechania odrzucenia oferty wykonawcy PZRE z uwagi na rażąco niską cenę do kwestionowania wyjaśnień
złożonych przez Przystępującego nie wykazując przy tym, że nie uzasadniają one możliwości wykonania przedmiotu
zamówienia za cenę oferty.
Zarzuty te podlegały rozpatrzeniu przez Izbę. Jak wyżej wskazano, w sprawie nie zostało wykazane, że złożone
przez wykonawcę PZRE wyjaśnienia ceny wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny, jak też, że należy
je traktować jako niezłożone, nie zostało wykazane, że cena oferty tego wykonawcy jest nierealistyczna. Nie potwierdził
się zatem zarzut naruszenia przez Zamawiającego art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp.
Skoro zarzuty dotyczące zaniechania odrzucenia oferty wykonawcy PZRE, w tym zarzut dotyczący zaniechania
odrzucenia oferty jako zawierającej rażąco niską cenę, a także zarzut dotyczący dokonania wyboru oferty wykonawcy
PZRE, zostały postawione przez Odwołującego jako podstawowe, to oznacza, że Odwołujący zdecydował, że do ich
przedstawienia i wykazania nie są dla niego konieczne informacje zawarte w załącznikach zastrzeżonych przez
wykonawcę PZRE. Zarzuty te nie potwierdziły się.
W związku z tym potwierdzenie się zarzutu dotyczącego zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa co do
załączników do wyjaśnień ceny, w okolicznościach analizowanej sprawy, pozostaje bez wpływu na wynik postępowania.
W konsekwencji odwołanie w całości podlega oddaleniu.
Stosownie do art. 552 ust. 1 Pzp 1. Wydając wyrok, Izba bierze za podstawę stan rzeczy ustalony w toku
postępowania odwoławczego. Zgodnie z art. 557 ustawy Pzp, w wyroku oraz w postanowieniu kończącym postępowanie
odwoławcze Izba rozstrzyga o kosztach postępowania odwoławczego.
Biorąc powyższe pod uwagę, o kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku
postępowania na podstawie art. 557 i art. 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 5 pkt 1 i 2 lit. a i b rozporządzenia
Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania
odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).
Przewodnicząca: ………….…………………