Sygn. akt: KIO 1537/22
POSTANOWIENIE
z dnia 23 czerwca 2022 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Anna Wojciechowska
Protokolant: Oskar Oksiński
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym z udziałem stron i uczestnika postępowania
odwoławczego w Warszawie w dniu 23 czerwca 2022 r. odwołania wniesionego do Prezesa
Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 8 czerwca 2022 r. przez wykonawcę Smart Community
sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego
Gmina Wałbrzych z siedzibą w Wałbrzychu
przy udziale wykonawcy A.L. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą
GEOPLAN A.L. z siedzibą we Wrocławiu zgłaszającego przystąpienie do postępowania
odwoławczego po stronie zamawiającego
postanawia:
1. umorzyć postępowanie odwoławcze;
2. nakazuje zwrot z rachunku bankowego Urzędu Zamówień Publicznych na rzecz
wykonawcy Smart Community sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu kwoty 7 500 zł 00
gr (słownie: siedem tysięcy pięćset złotych zero groszy), uiszczonej tytułem wpisu od
odwołania.
Stosownie do art. 579 ust. 1 i 580 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo
zamówień publicznych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1129 z późn. zm.) na niniejsze
postanowienie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za
pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.
Przewodniczący:
Sygn. akt KIO 1537/22
Uzasadnienie
Zamawiający - Gmina Wałbrzych z siedzibą w Wałbrzychu - prowadzi w trybie
podstawowym bez negocjacji postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na
podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity
Dz. U. 2021 r., poz. 1129 z późn. zm. - dalej „ustawa pzp”), pt. „Wykonanie projektu
miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru południowo-wschodniej
części Śródmieścia w Wałbrzychu”, nr postępowania: BZP.271.45.2022. Postępowanie
zostało ogłoszone w Biuletynie Zamówień Publicznych (ogłoszenie z dnia 17 maja 2022 r. za
numerem 2022/BZP 00161805/01).
W dniu 8 czerwca 2022 r. odwołanie wobec czynności wyboru najkorzystniejszej
oferty, czynności odrzucenia oferty Odwołującego oraz zaniechaniu podania uzasadnienia
faktycznego i wyjaśnienia powodów, dla których oferta Odwołującego została odrzucona
wniósł wykonawca Smart Community sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu - dalej Odwołujący.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów:
1. naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 14 ustawy pzp poprzez odrzucenie oferty Odwołującego
z tego powodu, iż - zdaniem Zamawiającego - Odwołujący nie wniósł wadium zgodnie
z wymaganiami SWZ, podczas gdy Odwołujący wniósł wadium zgodnie z prawem
i wymaganiami określonymi przez Zamawiającego w SWZ;
2. naruszenie art. 253 ust. 1 pkt 2 ustawy pzp poprzez zaniechanie podania uzasadnienia
faktycznego czynności odrzucenia oferty Odwołującego, a w związku z tym pozbawienie go
możliwości weryfikacji poprawności badania oferty przez Zamawiającego, co do poprawności
złożenia wadium;
3. naruszenia art. 16 pkt 1 i 2 ustawy pzp, przez prowadzenie postępowania o udzielenie
zamówienia publicznego w sposób niezapewniający zachowania równego traktowania
wykonawców oraz przejrzystości, wskutek braku podania w stosunku do odrzucenia oferty
Odwołującego faktycznego uzasadnienia, a podania takiego uzasadnienia w odniesieniu do
czynności odrzucenia oferty konkurencyjnego wykonawcy.
W związku z powyższymi zarzutami Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania
oraz nakazanie Zamawiającemu:
1. unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej;
2. unieważnienia czynności odrzucenia oferty Odwołującego;
3. dokonania ponownego badania oceny ofert z uwzględnieniem oferty Odwołującego.
Skład orzekający Krajowej Izby Odwoławczej, wyznaczony do rozpoznania niniejszej
sprawy odwoławczej ustalił i zważył, co następuje:
Izba stwierdziła, że odwołanie czyni zadość wymogom proceduralnym zdefiniowanym w
Dziale IX ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych, tj. odwołanie nie
zawiera braków formalnych oraz został uiszczony od niego wpis. Izba ustaliła, że nie
zaistniały przesłanki określone w art. 528 ustawy pzp, które skutkowałyby odrzuceniem
odwołania.
Izba ustaliła, że w dniu 10 czerwca 2022 r. do postępowania odwoławczego po stronie
Zamawiającego zgłosił skuteczne przystąpienie wykonawca A.L. prowadzący działalność
gospodarczą pod firmą GEOPLAN A.L. z siedzibą we Wrocławiu.
W dniu 13 czerwca 2022 r. wpłynęło do Krajowej Izby Odwoławczej pismo Zamawiającego
informujące, że Zamawiający w dniu 13 czerwca 2022 r. unieważnił czynność badania i
oceny ofert oraz czynność wyboru najkorzystniejszej oferty. Zamawiający załączył pismo
unieważniające powyższe czynności.
W dniu 22 czerwca 2022 r. wpłynęła do Krajowej Izby Odwoławczej odpowiedź
Zamawiającego na odwołanie, w której Zamawiający oświadczył, że żądanie unieważnienia
czynności odrzucenia oferty Odwołującego ziściło się przed rozpoznaniem przez Izbę
odwołania w wyniku unieważnienia czynności badania i oceny ofert z dnia 13 czerwca 2022
r.
W dniu 23 czerwca 2022 r. odbyło się posiedzenie z udziałem Stron i Uczestników
Postępowania odwoławczego. Na posiedzeniu Zamawiający oświadczył, że zarówno
czynność wyboru najkorzystniejszej oferty jak i czynność odrzucenia oferty Odwołującego
została unieważniona.
W ocenie Izby nie budzi wątpliwości, iż w przedmiotowej sprawie, w związku
z unieważnieniem czynność wyboru najkorzystniejszej oferty oraz unieważnieniem czynności
odrzucenia oferty Odwołującego może znaleźć zastosowanie art. 568 pkt 2 ustawy pzp,
w myśl którego Izba umarza postępowanie odwoławcze w przypadku stwierdzenia, że dalsze
postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne.
Zgodnie ze stanowiskiem doktryny „podstawą do umorzenia postępowania jest również
stwierdzenie przez Izbę, że postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub
niedopuszczalne. Ustawodawca nie doprecyzował, o jakie sytuacje chodzi. Z pewnością
dyspozycją przepisu objęte będą sytuacje utraty bytu prawnego przez stronę odwołania, na
skutek likwidacji lub śmierci odwołującego. Wydaje się również, że podstawa umorzenia
zaistnieje, jeśli zamawiający przed zakończeniem rozprawy unieważni postępowanie,
wówczas spór stanie się bezprzedmiotowy, a ewentualnemu zaskarżeniu w drodze
odwołania będzie podlegała nowa czynność zamawiającego.” (Komentarz Prawo Zamówień
Publicznych, pod red. M. J., Wydawnictwo C. H. Beck, W-wa 2021, str. 1236).
Ponadto, jak wynika z uchwały Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 18 stycznia 2019 r.
III CZP 55/18, w którym SN analizował rozbieżność orzeczniczą skutku procesowego
następczej utraty interesu prawnego: przyczyna umorzenia postępowania określona w art.
355 § 1 kpc jako zbędność postępowania stanowi ogólny przejaw uznania przez
ustawodawcę, że nie jest dopuszczalne kontynuowanie postępowania w sytuacji, w której
jego cel został osiągnięty w inny sposób. W rezultacie wydanie wyroku stało się zbędne.
Pojęcie zbędności wydania wyroku jako przyczyny umorzenia postępowania wiązane jest
najczęściej z szeroko pojętą następczą bezprzedmiotowością postępowania. Stanowi ona jej
swoisty korelat (zbędność wydania wyroku jako następstwo odpadnięcia przedmiotu
postępowania ewentualnie inne przypadki niecelowości wydawania wyroku). Dalej Sąd
wywiódł, że skoro wskutek zgaśnięcia interesu prawnego powoda - zazwyczaj w rezultacie
uzyskania ochrony prawnej poszukiwanej w toczącym się postępowaniu poza jego ramami proces cywilny nie może doprowadzić do oczekiwanego przez powoda rezultatu (choćby
powództwo to w chwili wniesienia było całkowicie zasadne), to dalsze procedowanie w
kierunku wydania wyroku oddalającego to powództwo staje się zbyteczne i bezcelowe. W
konsekwencji trzeba przyjąć, że w sytuacji, w której potrzeba udzielenia żądanej przez strony
ochrony prawnej uległa dezaktualizacji, wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w
sprawie o charakterze procesowym w postaci umorzenia procesu jest w pełni wystarczające
dla uczynienia zadość prawu stron do sądu i rzetelnego procesu.
W ocenie Izby powyższe rozważania prawne mają zastosowanie w niniejszym postępowaniu
o udzielenie zamówienia publicznego oraz postępowaniu odwoławczym. Zamawiający po
wniesieniu odwołania dokonał unieważnienia wyboru najkorzystniejszej oferty oraz
unieważnienia czynności odrzucenia oferty Odwołującego. W konsekwencji powyższego, na
dzień rozpoznania odwołania na posiedzeniu niejawnym nie istniała już czynność, wobec
której zostało wniesione odwołanie. Oznacza to, że w momencie orzekania przez Izbę nie
istniał substrat odwołania, będący podstawą korzystania ze środków ochrony prawnej przez
Odwołującego. Wobec nowych czynności podjętych przez Zamawiającego w postępowaniu
Odwołujący będzie uprawniony skorzystać ze środków ochrony prawnej. Ostatecznie spór
stał się bezprzedmiotowy. Aby Izba mogła rozpoznać wniesione odwołanie - musi ono
dotyczyć czynności Zamawiającego (art. 513 pkt 1 ustawy pzp). Zatem na moment
wniesienia odwołania musi istnieć substrat zaskarżenia, będący podstawą dla wykonawcy do
wniesienia środka ochrony prawnej. W niniejszej sprawie niewątpliwie substratem
zaskarżenia była czynność Zamawiającego polegająca na wyborze najkorzystniejszej oferty
oraz na odrzuceniu oferty Odwołującego.
Następnie dostrzeżenia wymaga, iż zgodnie z treścią art. 552 ust. 1 ustawy pzp Izba
wydając orzeczenie bierze pod uwagę stan rzeczy ustalony na moment zamknięcia
postępowania odwoławczego. Ustawodawca przewidział zatem sytuację, w której może
dojść do zmian w toku postępowania o udzielenie zamówienia - co Izba zobowiązana jest
uwzględnić wydając orzeczenie w sprawie w toku postępowania przed Izbą. Zauważenia
również wymaga, że przepisy ustawy nie zobowiązują Zamawiającego do zawieszenia
postępowania o udzielenie zamówienia, wobec wniesionego odwołania.
Izba wskazuje, że treść art. 552 ust. 1 ustawy pzp, podobnie jak w przypadku art. 316 § 1
kpc, w myśl którego podstawą wydania przez sąd wyroku jest stan rzeczy istniejący w chwili
zamknięcia rozprawy - nakazuje uwzględnienie aktualnego stanu faktycznego
w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Ponadto stan rzeczy - o którym mowa jest
w przepisie art. 552 ust. 1 ustawy pzp - należy analogicznie - jak w art. 316 § 1 kpc interpretować jako okoliczności faktyczne ustalone przed zamknięciem rozprawy oraz stan
prawny, tj. obowiązujące przepisy, które mogą stanowić podstawę rozstrzygnięcia (wyrok SN
z 25.06.2015 r., sygn. akt: V CSK 535/14, wyrok Sądu Apelacyjnego ze Szczecina
z 13.09.2018 r., sygn. akt: I Aga 159/18). Rolą ustalenia stanu rzeczy na moment zamknięcia
postępowania odwoławczego jest uwzględnienie aktualnego stanu faktycznego
w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Izba jest więc w takim przypadku zobowiązania
uwzględnić czynności Zamawiającego, które miały miejsce po wniesieniu odwołania, do
czasu wydania orzeczenia w sprawie. Skoro Zamawiający dokonał czynności unieważnienia
wyboru najkorzystniejszej oferty oraz czynności odrzucenia oferty Odwołującego, tym
samym czynność stanowiąca podstawę wniesienia środka ochrony prawnej przestała istnieć.
Zaskarżenie czynności, która już nie istnieje, nie daje podstaw Izbie do stwierdzenia
naruszenia przepisów przez Zamawiającego i nie może być podstawą do wydania
orzeczenia merytorycznego. Uznać w takiej sytuacji w ocenie składu orzekającego Izby
należy, iż prowadzenie dalszego postępowania odwoławczego jest bezcelowe, czyli jak
stanowi przepis ustawy pzp - zbędne. Jest to nowa przesłanka umożliwiająca umorzenie
postępowania odwoławczego i zdaniem Izby może być ona wykorzystywana właśnie
w podobnych sytuacjach. W innym wypadku bowiem odwołanie podtrzymywane przez
Odwołującego podlegałoby oddaleniu jako bezzasadne wobec nieistniejącej czynności
Zamawiającego. Orzekanie przez Izbę wobec nowych czynności Zamawiającego nie może
mieć miejsca, gdyż wykraczałoby poza ramy postępowania odwoławczego, które wyznacza
treść wniesionego odwołania.
W konsekwencji mając na względzie okoliczności niniejszej sprawy, orzeczono jak
w sentencji, na podstawie przepisu art. 568 pkt 2 ustawy pzp, umarzając postępowanie
odwoławcze.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie
art. 557 i 575 ustawy pzp w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów
w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania
oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz.U.
z 2020 r., poz. 2437) z którego wynika, że w przypadku umorzenia postępowania
odwoławczego przez Izbę na skutek stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej
przyczyny zbędne lub niedopuszczalne, koszty o których mowa w § 5 pkt 2, znosi się
wzajemnie. Na podstawie art. 574 ustawy pzp Izba orzekła o dokonaniu zwrotu
Odwołującemu uiszczonego wpisu w wysokości 7 500 zł 00 gr, o czym orzeczono w pkt 2
sentencji orzeczenia.
Mając na uwadze powyższe postanowiono jak w sentencji.
Przewodniczący: .........................