Sygn. akt: KIO 1535/23
WYROK
z dnia 13 czerwca 2023 roku
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący:Ewa Sikorska
Protokolant:Aldona Karpińska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2023 roku w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej
Izby Odwoławczej w dniu 29 maja 2023 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia:
REMONDIS Medison Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Dąbrowie Górniczej, PROMAROL PLUS
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ciepielówku, w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego –
Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej we Wrocławiu
przy udziale wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: ECO – ABC Spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością w Bełchatowie, ECO – CLEAN Energy Spółka akcyjna w Bełchatowie, M. O., MAYA Victory
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Bogumiłowie, zgłaszających przystąpienie do postępowania
odwoławczego po stronie zamawiającego
orzeka:
1.uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu – Wojskowemu Szpitalowi Klinicznemu Samodzielnemu
Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej we Wrocławiu – unieważnienie wyboru najkorzystniejszej oferty,
odrzucenie ofert wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: ECO – ABC Spółka z
ograniczoną odpowiedzialnością w Bełchatowie, ECO – CLEAN Energy Spółka akcyjna w Bełchatowie, M.
O., MAYA Victory Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Bogumiłowie oraz wykonawców wspólnie
ubiegających się o udzielenie zamówienia: EMKA Spółka akcyjna w Żyrardowie, SABA Spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością w Płocku, Władysław Cegielski i dokonanie ponownej oceny ofert
2.kosztami postępowania obciąża wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: ECO – ABC
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Bełchatowie, ECO – CLEAN Energy Spółka akcyjna w
Bełchatowie, M. O., MAYA Victory Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Bogumiłowie i:
2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych
zero groszy), uiszczoną przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: REMONDIS
Medison Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Dąbrowie Górniczej, PROMAROL PLUS Spółka z
ograniczoną odpowiedzialnością w Ciepielówku tytułem wpisu od odwołania,
2.2. zasądza od „ECO – ABC” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Bełchatowie, ECO – CLEAN Energy
Spółka akcyjna w Bełchatowie, M. O., MAYA Victory Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w
Bogumiłowie na rzecz wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: REMONDIS Medison
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Dąbrowie Górniczej, PROMAROL PLUS Spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością w Ciepielówku kwotę 17 952 zł 00 gr (słownie: siedemnaście tysięcy dziewięćset
pięćdziesiąt dwa złote zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wpisu od
odwołania i wynagrodzenia pełnomocnika.
Stosownie do art. 579 ust. 1 i 580 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 roku – Prawo zamówień publicznych
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1710 ze zm.), na niniejszy wyrok, w terminie 14 dnia od dnia jego doręczenia, przysługuje skarga,
za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej, do Sądu Okręgowego w Warszawie.
…………………………………..
Sygn. akt: KIO 1535/23
Uzasadnienie
Zamawiający – Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej we Wrocławiu
– prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem jest odbiór, transport i utylizacja
odpadów medycznych i innych niż medyczne powstających w wyniku działalności 4 Wojskowego Szpitala Klinicznego z
Polikliniką SPZOZ we Wrocławiu oraz podległych przychodni.
Postępowanie prowadzone jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 roku – Prawo zamówień
publicznych (Dz. U. z 2022 roku, poz. 1710 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.z.p.
W dniu 29 maja 2023 r. wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: REMONDIS Medison Spółka z
ograniczoną odpowiedzialnością w Dąbrowie Górniczej, PROMAROL PLUS Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w
Ciepielówku (dalej: odwołujący) wnieśli odwołanie wobec decyzji zamawiającego w przedmiocie dokonania wyboru jako
najkorzystniejszej oferty konsorcjum firm: „ECO – ABC” Sp. z o.o., ECO – CLEAN Energy S. A., EKO SELEKT M. Ok.,
MAYA Victory Sp. z o.o. (zwanego dalej „Konsorcjum ECO – ABC” lub „przystępującym”) oraz braku odrzucenia oferty
Konsorcjum ECO – ABC oraz oferty Konsorcjum EMKA S. A, SABA Sp. z o.o. oraz ZGO EKO ALG (zwanego dalej
„Konsorcjum EMKA).
Odwołujący zarzucili zamawiającemu naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy P.z.p. poprzez błędne przyjęcie
przez zamawiającego, że treść ofert złożonych przez Konsorcjum ECO – ABC oraz Konsorcjum EMKA jest zgodna z
warunkami zamówienia, które zostały przez zamawiającego przedstawione, braku odrzucenia ww. ofert oraz dokonania
wyboru oferty Konsorcjum ECO – ABC jako najkorzystniejszej.
Odwołujący wniósł o:
1) unieważnienie czynności zamawiającego wyboru oferty Konsorcjum ECO – ABC,
2) odrzucenie ofert Konsorcjum ECO – ABC oraz Konsorcjum EMKA,
3) dokonania powtórnej oceny ofert przez zamawiającego,
4) zasądzenie na rzecz odwołującego kosztów postępowania odwoławczego poniesionych z tytułu wpisu od odwołania,
opłat skarbowych z tytułu udzielonych pełnomocnictw oraz wynagrodzenia pełnomocnika.
Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie z dnia 9 czerwca 2023 roku oświadczył, że uwzględnia w całości zarzuty
przedstawione w odwołaniu.
Do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego przystąpili wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie
zamówienia: ECO – ABC Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Bełchatowie, ECO – CLEAN Energy Spółka
akcyjna w Bełchatowie, M. O., MAYA Victory Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Bogumiłowie. Przystępujący w
piśmie procesowym z dnia 9 czerwca 2023 roku oświadczyli, że wnoszą sprzeciw wobec uwzględnienia przez
zamawiającego zarzutów odwołania.
Izba ustaliła, co następuje:
Zamówienie obejmuje odbiór, transport i utylizację odpadów medycznych i innych niż medyczne powstających w wyniku
działalności 4 Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką SPZOZ we Wrocławiu oraz podległych przychodni.
Zgodnie z rozdz. IV pkt 3 specyfikacji warunków zamówienia (SW Z) wykonawca zobowiązany jest do unieszkodliwiania
odpadów medycznych o właściwościach zakaźnych pochodzących z obiektów 4W SKzP SPZOZ we Wrocławiu i
podległych przychodni na obszarze województwa dolnośląskiego. Dopuszcza się unieszkodliwienie zakaźnych odpadów
medycznych na obszarze województwa innego niż to, na którym zostały wytworzone, w najbliżej położonej instalacji, w
przypadku braku instalacji do unieszkodliwiania tych odpadów na obszarze danego województwa lub gdy istniejące
instalacje nie mają wolnych mocy przerobowych. Instalacje muszą spełniać wymagania najlepszej dostępnej techniki lub
technologii o której mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo Ochrony Środowiska ( tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 2556
ze zm.).
Zgodnie z § 3 ust. 3 pkt 3 projektowanych postanowień umownych wykonawca zobowiązany będzie do:
Przestrzegania przepisów w art. 20 Ustawy o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r. (t.j. Dz.U z 2022, poz. 699 z późn.
zm.), wraz z aktami wykonawczymi do ustawy, który zobowiązuje przyszłego posiadacza do unieszkodliwiania odpadów
medycznych o właściwościach zakaźnych pochodzących z obiektów 4W SKzP SPZOZ we Wrocławiu na obszarze
województwa dolnośląskiego. Dopuszcza się unieszkodliwienie zakaźnych odpadów medycznych na obszarze
województwa innego niż to, na którym zostały wytworzone, w najbliżej położonej instalacji, w przypadku braku instalacji
do unieszkodliwiania tych odpadów na obszarze danego województwa lub gdy istniejące instalacje nie mają wolnych
mocy przerobowych. Instalacje muszą spełniać wymagania najlepszej dostępnej techniki lub technologii o której mowa w
ustawie z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo Ochrony Środowiska ( tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 2556 ze zm. ).
Zgodnie z rozdz. XX „Opis kryteriów oceny ofert, wraz z podaniem wag tych kryteriów i sposobu oceny ofert”
zamawiający ustanowił następujące kryteria oceny ofert i ich znaczenie:
1)cena – 60%
2)odbiór odpadów w wyznaczonych godzinach – 20%
3)zatrudnienie osób niepełnosprawnych / bezrobotnych na umowę o pracę dla realizacji przedmiotowego
zamówienia – 10%
4)wysokość kary umownej za opóźnienie w odbiorze odpadów – 10%
Dowód: SWZ
W dniu 27 marca 2023 roku zamawiający zmodyfikował treść SW Z poprzez dodanie piątego kryterium opisanego
jako: „Odległość (w kilometrach) od siedziby Zamawiającego do miejsca unieszkodliwiania odpadów medycznych
zakaźnych”. Zamawiający przypisał temu kryterium wagę 5% i zmienił wagę kryterium wskazanego pod nr. 2 na 5%.
Dowód: pismo z dnia 27 marca 2023 roku
Na terenie województwa dolnośląskiego, gdzie wytwarzane są odpady przez zamawiającego, nie ma instalacji do
unieszkodliwiania odpadów. Najbliżej położoną względem miejsc prowadzania działalności przez zamawiającego
(miejsce wytwarzania odpadów) jest instalacja położona w Ciepielówku, w województwie lubuskim, w odległości 126 km
od miejsca wytwarzania odpadów (okoliczność bezsporna).
W postępowaniu oferty złożyło trzech wykonawców: odwołujący, przystępujący i konsorcjum EMKA.
Przystępujący w ofercie wskazał, że będzie korzystał z instalacji położonej w Bełchatowie (w odległości 188 km
od miejsca wytwarzania odpadów). Konsorcjum EMKA wskazał w ofercie, że będzie korzystał z instalacji położonej w
Płocku (w odległości 287 km od miejsca wytwarzania odpadów).
Dowody: oferty przystępującego i konsorcjum EMKA
W dniu 18 maja 2023 roku zamawiający poinformował odwołującego o wyborze jako najkorzystniejszej oferty
złożonej przez przystępującego.
Dowód: pismo z dnia 18 maja 2023 roku
Izba zważyła, co następuje:
Odwołanie jest zasadne.
W pierwszej kolejności Izba ustaliła, że odwołujący jest uprawniony do korzystani a ze środków ochrony prawnej w
rozumieniu art. 505 ust. 1 ustawy P.z.p. Okoliczność ta nie była w postępowaniu sporna.
Izba wskazuje, że ustawa z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach (Dz. U. z 2022 roku, poz. 699 ze zm.) w art. 20
statuuje tzw. zasadę bliskości w brzmieniu:
1. Odpady, z uwzględnieniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami, w pierwszej kolejności poddaje się
przetwarzaniu w miejscu ich powstania.
2. Odpady, które nie mogą być przetworzone w miejscu ich powstania, przekazuje się, uwzględniając hierarchię
sposobów postępowania z odpadami oraz najlepszą dostępną technikę, o której mowa w art. 207 ustawy z dnia 27
kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, lub technologię, o której mowa w art. 143 tej ustawy, do najbliżej
położonych miejsc, w których mogą być przetworzone.
3. Zakazuje się:
1) stosowania komunalnych osadów ściekowych,
2) unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych – poza obszarem
województwa, na którym zostały wytworzone.
4. Zakazuje się przywozu na obszar województwa odpadów, o których mowa w ust. 3, wytworzonych poza obszarem
tego województwa, do celów, o których mowa w ust. 3.
5. Komunalne osady ściekowe mogą być stosowane na obszarze województwa innego niż to, na którym zostały
wytworzone, jeżeli odległość od miejsca wytwarzania odpadów do miejsca stosowania położonego na obszarze innego
województwa jest mniejsza niż odległość do miejsca stosowania położonego na obszarze tego samego województwa.
6. W przypadku unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych, przepis ust.
5 stosuje się odpowiednio. Dopuszcza się unieszkodliwienie zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów
weterynaryjnych na obszarze województwa innego niż to, na którym zostały wytworzone, w najbliżej położonej instalacji,
w przypadku braku instalacji do unieszkodliwiania tych odpadów na obszarze danego województwa lub gdy istniejące
instalacje nie mają wolnych mocy przerobowych.
Wskazana wyżej norma stanowi wynik implementacji art. 16 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady
2008/98/W z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy {dalej: „dyrektywa”}.
Zgodnie z art. 16 dyrektywy, wprowadzającej zasady samowystarczalności i bliskości, państwa członkowskie stosują
właściwe środki, we współpracy z innymi państwami członkowskimi, jeżeli jest to konieczne lub pożądane, aby
ustanowić zintegrowaną i wystarczającą sieć instalacji do unieszkodliwiania odpadów i instalacji do odzysku
zmieszanych odpadów komunalnych zebranych z gospodarstw domowych, uwzględniającą przypadki, w których
zbieranie takie obejmuje również takie odpady od innych wytwórców, z uwzględnieniem najlepszych dostępnych technik.
Ponadto, w drodze odstępstwa od rozporządzenia (W E) nr 1013/2006, aby chronić swoją sieć, państwa członkowskie
mogą ograniczyć wchodzące transporty odpadów przeznaczonych do obiektów przekształcania termicznego, które
zaklasyfikowano jako instalacje do odzysku, w przypadkach, gdy ustalono, że transporty takie doprowadziłyby w
konsekwencji do tego, że krajowe odpady musiałyby być unieszkodliwiane lub musiałyby być przetwarzane w sposób
niezgodny z planami gospodarki odpadami tych państw. Państwa członkowskie zawiadamiają Komisję o podjęciu takiej
decyzji. Państwa członkowskie mogą również ograniczyć wychodzące transporty odpadów z przyczyn dotyczących
środowiska określonych w rozporządzeniu (W E) nr 1013/2006. Sieć powinna być zaprojektowana w sposób
umożliwiający Wspólnocie jako całości stanie się samowystarczalną w zakresie unieszkodliwiania odpadów, jak również
odzysku odpadów, o których mowa w ust. 1, a państwom członkowskim umożliwić stopniowe osiąganie tego celu
indywidualnie, przy uwzględnieniu warunków geograficznych lub zapotrzebowania na specjalistyczne instalacje dla
niektórych rodzajów odpadów. Sieć powinna umożliwiać unieszkodliwiane odpadów lub odzysk odpadów, w jednej z
najbliżej położonych odpowiednich instalacji, za pomocą najodpowiedniejszych metod i technologii, w celu zapewnienia
wysokiego poziomu ochrony środowiska oraz zdrowia publicznego.
Niezależnie od powyższego zamawiający w treści SW Z, wrozdz. IV pkt 3, wskazał, że wykonawca zobowiązany jest do
unieszkodliwiania odpadów medycznych o właściwościach zakaźnych pochodzących z obiektów 4W SKzP SPZOZ we
Wrocławiu i podległych przychodni na obszarze województwa dolnośląskiego. Dopuszcza się unieszkodliwienie
zakaźnych odpadów medycznych na obszarze województwa innego niż to, na którym zostały wytworzone, w najbliżej
położonej instalacji, w przypadku braku instalacji do unieszkodliwiania tych odpadów na obszarze danego województwa
lub gdy istniejące instalacje nie mają wolnych mocy przerobowych. Analogiczne postanowienie zawarte zostało w § 3
ust. 3 pkt 3 projektowanych postanowień umownych.
Podkreślenia wymaga, że zamawiający, dokonując modyfikacji SW Z, na podstawie której wprowadził kryterium oceny
ofert „Odległość (w kilometrach) od siedziby Zamawiającego do miejsca unieszkodliwiania odpadów medycznych
zakaźnych”, nie dokonał żadnych zmian w treści SW Z, w tym w szczególności w rozdz. IV pkt 3 SW Z ani w § 3 ust. 3 pkt
3 projektowanych postanowień umownych. Dodanie przez zamawiającego rzeczonego kryterium oceny ofert nie może
być powodem do uznania, że wymóg zawarty w rozdz. IV pkt 3 SW Z, wynikający z art. 20 ust. 6 ustawy o odpadach,
przestał w przedmiotowym postępowaniu obowiązywać. Podkreślić przy tym należy, że żadna ze stron postępowania
odwoławczego nie wykazała, by którykolwiek z wykonawców zwrócił się do zamawiającego o zmianę, wyjaśnienie czy
doprecyzowanie wymogu wskazanego w rozdz. IV pkt 3 SW Z, w związku z modyfikacją SW Z z dnia 27 marca 2023
roku. Żaden z wykonawców nie wniósł również odwołania wobec tak sformułowanych postanowień SW Z. Tym samym
stwierdzić należy, że wykonawcy obowiązani byli uwzględnić w złożonych ofertach zasadę bliskości zgodnie z jej
brzmieniem zawartym w art. 20 ustawy o odpadach oraz w tych postanowieniach SWZ, które tę zasadę powielały.
W rozpoznawanej sprawie niezbędnym jest odniesienie się do stanowiska przystępującego, który w piśmie procesowym
wskazał wyroki Krajowej Izby Odwoławczej, mające poprzeć jego pogląd w sprawie. Izba przeanalizowała wskazane
przez przystępującego orzeczenia, tj. wyrok z dnia z dnia 8 maja 2023 r., sygn. akt KIO 1112/23, wyrok z dnia 22 grudnia
2021 r. sygn. akt KIO 3534/21 oraz wyrok z dnia 23 czerwca 2022 r., sygn. akt KIO 1533/22z, i skonstatowała, że zostały
one wydane w innych stanach faktycznych niż stan faktyczny ustalony w przedmiotowej sprawie. We wskazanych
postępowaniach kryteria odległości instalacji od miejsca wytwarzania odpadów były skorelowane z treścią postanowień
SW Z określających wymogi obowiązujące wykonawców w tym zakresie. Takiej korelacji nie było w przedmiotowym
postepowaniu.
Wskazując na powyższe stwierdzić należy, że oferty przystępującego oraz konsorcjum EMKA, gdzie wskazano
instalacje, których lokalizacja pozostaje w sprzeczności z wyrażoną w art. 20 ustawy o odpadach zasadą bliskości oraz
wymogiem wskazanym w rozdz. IV pkt 3 SW Z, są niezgodne z warunkami zamówienia obowiązującymi w
przedmiotowym postępowaniu i winny zostać odrzucone na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy P.z.p.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak na wstępie.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 575 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo
zamówień publicznych stosownie do wyniku postępowania oraz na podstawie § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa
Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich
rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).
Przewodniczący:………………………………