Sygn. akt: KIO 1029/23
WYROK z dnia 26 kwietnia 2023 r.
Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:
Przewodniczący:
Protokolant:
Agata Mikołajczyk
Oskar Oksiński
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2023 r.
w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 11 kwietnia 2023 r. przez
odwołującego: SANTEX Sp. z o.o. z siedzibą w Sędziszowie Małopolskim (ul. Wspólna 13B, 39-120 Sędziszów
Małopolski) w postępowaniu
prowadzonym przez zamawiającego: GMINA GNOJNIK (Gnojnik 363, 32-864 Gnojnik), przy udziale:
- wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Konsorcjum - TBI sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie
(ul. Felicjanek 3/5, 31-103 Kraków) oraz D.K. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą: „D.K. DWK” z siedzibą w
Trzciance (Trzciana 211, 32733 Trzciana), zgłaszających przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie
zamawiającego,
orzeka:
1. Umarza postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutu naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp
dotyczącego zaniechania „odrzucenia oferty TBI/DWK jako niezgodnej z treścią specyfikacji warunków
zamówienia, w wyniku zaoferowania przez tego wykonawcę hydrantu niespełniającego wymogów SWZ, w
szczególności specyfikacji technicznych”; W pozostałym zakresie oddala odwołanie;
2. Kosztami postępowania odwoławczego obciąża odwołującego - SANTEX Sp. z o.o. z siedzibą w Sędziszowie
Małopolskim (ul. Wspólna 13B, 39-120 Sędziszów
Małopolski) i:
2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 10.000 zł 00 gr (słownie: dziesięć tysięcy
złotych zero groszy), uiszczoną tytułem wpisu od odwołania;
2.2. zasądza od odwołującego na rzecz zamawiającego: GMINA GNOJNIK (Gnojnik 363, 32-864 Gnojnik) koszty
postępowania odwoławczego w kwocie 3938 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące dziewięćset trzydzieści osiem złotych
zero groszy) tytułem kosztów dojazdu na posiedzenie i rozprawę w kwocie 338 zł oraz tytułem wynagrodzenia
pełnomocnika w kwocie 3.600 zł.
Stosownie do art. 579 ust. 1 i art. 580 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U.
z 2022 r., poz. 1710 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za
pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.
Sygn. akt: KIO 1029/23
Uzasadnienie
Odwołanie zostało wniesione w dniu 11 kwietnia 2023 r. przez odwołującego: SANTEX Sp. z o.o. z siedzibą w
Sędziszowie Małopolskim (Odwołujący) w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego: Gmina Gnojnik na
podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. -Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2022r. poz. 1710 ze zm.), [ustawa
Pzp lub Pzp lub Ustawa PZP], w przedmiocie zamówienia publicznego na: „Rozbudowę sieci wodociągowej i
kanalizacyjnej na terenie gminy Gnojnik w miejscowościach: Gnojnik, Gosprzydowa, Uszew oraz Lewniowa”. Numer
referencyjny: RIiD.271.4.2023. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w BZP w dniu 7 lutego 2023 r. pod nr. r
2023/BZP 00084525/01.
Wykonawca podał, że wnosi odwołanie (…) wobec:
1. wyboru oferty złożonej przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia w składzie TBI
sp. z o.o. (dalej jako „TBI”) i „DWK” D.K. (dalej jako „DWK”, zaś TBI i DWK dalej łącznie jako „TBI/DWK”) jako
oferty najkorzystniejszej;
1) zaniechania odrzucenia oferty TBI/DWK jako zawierającej rażąco niską cenę, niezgodnej z warunkami
zamówienia, a także niezabezpieczonej wadium w sposób prawidłowy;
2) zaniechania odrzucenia oferty Firmy Handlowo-Usługowej ERMONT B. R. (dalej jako „ERMONT”) jako
niezgodnej z warunkami zamówienia oraz zawierającej rażąco niską cenę;
3) zaniechania wyboru oferty Odwołującego jako oferty najkorzystniejszej spośród ofert niepodlegających
odrzuceniu.
Zarzucił Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów:
1) art. 226 ust. 1 pkt 5 PZP poprzez zaniechanie odrzucenia oferty TBI/DWK jako niezgodnej z treścią
specyfikacji warunków zamówienia, w wyniku zaoferowania przez tego wykonawcę hydrantu niespełniającego
wymogów SWZ, w szczególności specyfikacji technicznych;
2) art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz art. 224 ust. 5 i 6 PZP poprzez zaniechanie
odrzucenia oferty TBI/DWK jako złożonej przez wykonawcę, który:
a. złożył ofertę o 41% niższą od średniej arytmetycznej ofert niepodlegających odrzuceniu oraz o 38% niższą w
stosunku do wartości szacunkowej zamówienia w przedmiotowym postępowaniu ,
b. nie wykazał, pomimo ciężaru dowodu spoczywającym na nim, że cena jego oferty nie jest rażąco niska, jako
że złożone przez niego wyjaśniania (przekazane w odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego na podstawie art. 224
ust. 2 pkt 1 PZP) były lakoniczne,
niepoparte niezbędnymi dowodami oraz nie odnosiły się do wszystkich elementów wskazanych w wezwaniu;
1) art. 226 ust. 1 pkt 14 w zw. z art. 97 ust. 5 i ust. 7 pkt 4 w zw. z art. 98 ust. 6 w zw. z art. 58 ust. 5 PZP
poprzez zaniechanie odrzucenia oferty TBI/DWK jako złożonej przez wykonawcę, który wniósł wadium w sposób
nieprawidłowy, tj. w formie poręczenia udzielonego przez podmiot, o którym mowa w art. 6b ust. 5 pkt 2 ustawy z
dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, podczas gdy z oświadczenia o
poręczeniu nie wynika, aby poręczyciel był zobowiązany do zapłaty na rzecz Zamawiającego sumy odpowiadającej
kwocie wadium w przypadku zaistnienia przesłanek jego zatrzymania, za których wystąpienie odpowiadałby
członek konsorcjum, tj. TBI;
3) art. 226 ust. 1 pkt 5 PZP poprzez zaniechanie odrzucenia oferty ERMONT jako oferty niezgodnej z warunkami
zamówienia w sytuacji, gdy wykonawca ten przewidział zastosowanie hydrantu z pojedynczym zamknięciem,
podczas gdy z opisu przedmiotu zamówienia, w szczególności z projektu technicznego wynika, że Zamawiający
wymagał zaoferowania hydrantu z podwójnym zamknięciem;
4) art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 1 oraz art. 224 ust. 5 i 6 PZP poprzez zaniechanie odrzucenia oferty
ERMONT jako oferty z rażąco niską ceną w sytuacji, gdy treść udzielonych wyjaśnień jest powierzchowna i nie
wykazuje, że zaoferowana cena umożliwia wykonanie przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami
określonymi w dokumentach zamówienia i obowiązującymi przepisami.
W związku z powyższym wniósł o uwzględnienie niniejszego odwołania w całości i nakazanie Zamawiającemu:
1. unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej;
2. odrzucenie oferty TBI/DWK oraz oferty ERMONT;
3. dokonanie ponownego wyboru ofert z pominięciem oferty TBI/DWK oraz oferty ERMONT. Ponadto wniósł o:
1. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do niniejszego odwołania na
okoliczności wskazane w jego uzasadnieniu;
2. zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów
zastępstwa procesowego, według norm przewidzianych przepisami prawa i zgodnie z fakturą przedstawioną na
rozprawie.
Wskazał: „Odwołujący jest wykonawcą, który nie podlega wykluczeniu z Postępowania i którego oferta jest
najkorzystniejsza z ofert niepodlegających odrzuceniu, błędnie sklasyfikowana przez Zamawiającego na trzecim miejscu
w rankingu ofert, podczas gdy – w
rezultacie odrzucenia ofert złożonych przez TBI/DWK i ERMONT – powinna ona zostać uznana za najkorzystniejszą.
Powyższe przesądza, że Odwołujący posiada interes w uzyskaniu zamówienia w rozumieniu art. 505 ust. 1 PZP oraz
może ponieść szkodę w wyniku naruszenia wskazanych powyżej przepisów PZP.
W uzasadnieniu stanowiska podał: (…)
1. Złożenie oferty przez TBI/DWK zawierającej rażąco niską cenę
1.1. Zgodnie z art. 224 ust. 2 pkt 1) PZP Zamawiający żąda od wykonawców wyjaśnień, w tym złożenia
dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu bądź ich istotnych części składowych, jeżeli cena całkowita
oferty złożonej w terminie jest niższa o co najmniej 30% od wartości zamówienia, powiększonej o należny
VAT, ustalonej przed wszczęciem postępowania, lub od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych
ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt. 1 i 10, chyba że rozbieżność wynika z
okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia. Natomiast zgodnie z art. 224 ust. 6 PZP
„Odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w
wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie
ceny lub kosztu”.
1.2. W świetle utrwalonych poglądów orzecznictwa przesłanka odrzucenia oferty ze względu na to, że
zawiera ona rażąco niską cenę ,występuje również w sytuacji, w której wykonawca nie wykazał, że cena
oferty nie jest rażąco niska, tzn. nie jest „ceną nierealistyczną, nieadekwatną do zakresu i kosztów prac
składających się na dany przedmiot zamówienia, zakładającą wykonanie zamówienia poniżej jego
rzeczywistych kosztów i w takim sensie niebędącą ceną rynkową, tzn. generalnie niewystępującą na rynku,
na którym ceny wyznaczane są m.in. poprzez ogólną sytuację gospodarczą panującą w danej branży i jej
otoczeniu biznesowym, postęp technologicznoorganizacyjny oraz obecność i funkcjonowanie uczciwej
konkurencji podmiotów racjonalnie na nim działających etc.”
1.3. Mając zatem na uwadze, że konsekwencją wezwania wykonawcy do wyjaśnień jest powstanie
domniemania, że oferta jego zawiera rażąco niską cenę, wyjaśnienia i dowody przedstawione w odpowiedzi
muszą być na tyle konsekwentne, rzetelne oraz konkretne, by można przyjąć, że doszło do obalenia
niekorzystnego przypuszczenia i w istocie możliwe jest zrealizowanie przedmiotu zamówienia za
zaproponowaną cenę. Przyjmując, że wykonawcy, którzy biorą udział w postępowaniu, są profesjonalistami,
to od każdego z nich można oczekiwać podwyższonego standardu staranności w obalaniu powyższego
domniemania. Należy mieć przy tym na uwadze okoliczność, że w przypadku oferty TBI/DWK jako jedynej w
Postępowaniu zaistniały przesłanki do obligatoryjnego wezwania do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny. Oferta
ta była o 41% tańsza od średniej arytmetycznej cen ofert niepodlegających odrzuceniu oraz o 38% tańsza w
stosunku do wartości szacunkowej zamówienia. Różnica pomiędzy ceną oferty TBI/DWK a ceną kolejnej
najtańszej oferty,
należącej do ERMONT, wynosiła aż 818 214,88 zł. Natomiast różnica pomiędzy ceną oferty ERMONT a ceną trzeciej w
kolejności najtańszej oferty Odwołującego wynosiła zaledwie 59 275,33 zł.
1.4. W świetle powyższych uwag należy skonstatować nie tylko, że na TBI/DWK spoczywał ciężar dowodu w
przedmiocie rażąco niskiej ceny, ale również, że ciężar ten był o tyle większy od obarczającego pozostałych
wezwanych do wyjaśnień wykonawców, że różnica pomiędzy ceną oferty tego wykonawcy a kolejną była blisko 14krotnie większa niż pomiędzy ofertami dwóch kolejnych najtańszych oferentów. Nie może zatem ulegać żadnej
wątpliwości, że tak rozumianemu szczególnemu ciężarowi dowodu TBI/DWK nie sprostał.
1.5. W niezwykle ogólnych wyjaśnieniach powoływał się on bowiem na okoliczności, które podnoszone były
również przez innych, droższych oferentów – jak choćby na kwestie znajomości warunków terenowo-gruntowowodnych. Jednocześnie lakoniczna treść wyjaśnień w żaden sposób nie wykazuje, jakie dokładnie oszczędności
poczynił wykonawca z uwagi na wspomniane przez siebie „atuty”. TBI/DWK ograniczyło się przede wszystkim do
kwestionowania kompetencji osób przygotowujących Postępowanie, polemizowania z wyceną Zamawiającego
(pomimo że jego oferta spełnia obie przesłanki obligatoryjnego wezwania do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny, a
więc jest ona o ponad 30% tańsza od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych i niepodlegających
odrzuceniu ofert) oraz podawania w wątpliwość kompetencji pozostałych wykonawców.
1.6. Jednakże w świetle całokształtu przedłożonych przez tego wykonawcę dokumentów Zamawiający miał
podstawy, by sądzić, że niska cena oferty TBI/DWK, wynika nie z rzekomych atutów, ale ze zwykłej niestaranności
i braku rzetelności w jej przygotowaniu. Wykonawca ten przyjął na przykład w swoim kosztorysie i konsekwentnie
w wyjaśnieniach minimalną stawkę godzinową, jednocześnie istotnie zmodyfikował (zredukował) nakłady robocizny
przyporządkowane do poszczególnych pozycji kosztorysowych (przyczyn czego nie wyjaśnił) i w końcu
zastosował także niskie koszty pośrednie, co w konsekwencji miało istotny wpływ na cenę. Ponadto oferty cenowe
dla istotnych materiałów przyjęte do wyceny posiadają ważność do marca 2023, co sugeruje, że TBI/DWK, wbrew
standardom należytej staranności, nie przewidziało żadnego buforu na istotne podwyżki cen w przyszłości.
Dodatkowo istotna część oszczędności po stronie tego wykonawcy mogła wystąpić z uwagi na zaoferowanie
hydrantów niespełniających norm wymaganych przez Zamawiającego w SWZ, o czym będzie jeszcze mowa w pkt
2 poniżej.
Dowód: Wyjaśnienia TBI/DWK z 7 marca 2023 r. wraz załącznikami, tj. kosztorysami ofertowymi dla obszarów Gnojnik i
Uszew, Górka, Tłoki, Uwrocie.
1.7. Podsumowując powyższe działania i zaniechania, należy przyjąć, że rzetelność wyceny dokonanej przez
TBI/DWK budzi poważne wątpliwości. W zestawieniu z lakonicznością i ogólnością przedstawionych przez niego
wyjaśnień, brakiem konkretnych kalkulacji w
zakresie rzekomych oszczędności wynikających z jego przewag nad innymi wykonawcami, a także z istotną różnicą
pomiędzy ceną jego oferty a ceną kolejnej najtańszej propozycji, uzasadnia to wniosek, że wyjaśnienia przedstawione
przez TBI/DWK pozostają niewystarczające do uznania, że istnieje możliwość prawidłowej realizacji zamówienia za
cenę zaproponowaną w jego ofercie.
2. Nieprawidłowość oferty TBI/DWK w świetle wymagań Zamawiającego dotyczących przedmiotu zamówienia
2.1. Przedmiotem zamówienia w ramach zadania nr 1 pn. „Rozbudowa sieci wodociągowej w
miejscowości: Gnojnik – Górka, Gnojnik – Uwrocie, Gnojnik – Tłoki, Gnojnik i Uszew” były prace budowlane
na obszarach o nazwie:
•
Cz. nr 1 – Rozbudowa sieci wodociągowej w msc. Gnojnik – „Górka”;
•
Cz. nr 2 – Rozbudowa sieci wodociągowej w msc. Gnojnik – „Uwrocie”;
•
Cz. nr 3 – Rozbudowa sieci wodociągowej w msc. Gnojnik – „Tłoki”;
•
Cz. nr 4 – Rozbudowa sieci wodociągowej w msc. Gnojnik i Uszew.
2.2. Zgodnie z pkt 20.3. SWZ cena oferty dla zadania nr 1 miała zostać wyliczona przez wykonawców w oparciu
o kosztorysy ofertowe sporządzone na podstawie przedmiarów, które zostały przygotowane osobno dla każdego z
czterech obszarów. Kluczowym materiałem wskazanym w każdym z przedmiarów są „hydranty pożarowe,
nadziemne o średnicy 80 mm”. Dalsze doprecyzowanie charakterystyki tych materiałów miało miejsce m.in. w
treści projektów technicznych dołączonych do SWZ. W świetle bowiem wskazań zawartych na str. 2 przedmiarów:
„W celu dokonania rzetelnej wyceny robót należy brać pod uwagę pełny zakres dokumentacji projektowej (projekt
budowlano-wykonawczy, przedmiar robót, specyfikację techniczną wykonania i odbioru robót, przepisy technicznobudowlane i wiedzę techniczną). Projekt budowlano-wykonawczy ma charakter nadrzędny, a przedmiar robót ma na celu
umożliwienie dokonania wyceny robót, nie zaś ich opisanie. Dokonanie nieistotnych zmian w dokumentacji projektowej
nie jest podstawą do zmian wyceny robót. Przed zamówieniem materiałów ilości określone w zestawieniu materiałów
należy każdorazowo zweryfikować na budowie. Kosztorys należy rozpatrywać łącznie z dokumentacją projektową oraz
STWiOR.” 2.3. Wykonawcy byli zatem zobligowani do uwzględnienia w toku wyceny ofert nie tylko przedmiarów, ale
również pozostałej dokumentacji udostępnionej przez Zamawiającego. Jej integralną część stanowią zatem projekty
techniczne wykonania i odbioru robót. W pkt. 3.2.2. „Specyfikacji technicznych SST.02. Roboty montażowe sieci
wodociągowych z tworzyw sztucznych dla obszarów”: Gnojnik – „Górka”, Gnojnik – „Uwrocie”, Gnojnik – „Tłoki” oraz w
pkt. 4.9.2. Specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót dla obszaru Gnojnik i Uszew sprecyzowano, że „Armatura
sieci wodociągowej musi spełniać warunki określone w normach PN-EN 1074-1-H5:2002 oraz PN-89/M74091, PN89/M74092, PN-EN 12201-1”.
2.4. TBI/DWK zaoferował we wszystkich obszarach „HYDRANT NADZIEMNY HN-3 DN 80 G HN-3 GJS DN 80
L2150 GJS 2 X ZAMKNIĘCIE/ZŁAMANIE”. Jednakże zgodnie z kartą katalogową producenta tych hydrantów nie
spełniają one następujących norm: PN-EN 1074-1÷5, PN-89/M74091 (Norma wycofana i zastąpiona przez PN-EN
10746:2005), PN-89/M74092 (Norma wycofana i zastąpiona przez PN-EN 1074-6:2005).
Powyższe świadczy o oczywistej niezgodności zaoferowanego przez TBI/DWK materiału z wymogami nałożonymi
przez SWZ i rodzi konieczność, niezależnie od innych uchybień, odrzucenia oferty tego wykonawcy.
Dowód: Karta katalogowa producenta Bohamet Armatura dla hydrantu nadziemnego
HN-3 DN 80 G HN-3 GJS DN 80 L2150 GJS 2 x zamknięcie/złamanie;
Oferta nr 1080011 D.K. DWK Gnojnik Górka;
Oferta nr 1080417 D.K. DWK Gnojnik i Uszew; Oferta nr 1080462 D.K. DWK Gnojnik Tłoki; Oferta nr 1083336 D.K. DWK
Gnojnik Uwrocie.
3. Wniesienie wadium przez TBI/DWK w sposób nieprawidłowy
3.1. Zamawiający w Rozdziale 15 SWZ wymagał złożenia wadium na kwotę 35 000,00 zł dla części 1
zamówienia oraz 25 000,00 zł dla części 2 zamówienia. Do oferty TBI/DWK został załączony dokument
zatytułowany jako „Oświadczenie o udzieleniu poręczenia wadialnego nr 6/FPK/TARR/2022” (dalej jako
„Poręczenie”) wystawiony przez Tarnowską Agencję Rozwoju Regionalnego S.A. z siedzibą w Tarnowie
(dalej jako „Poręczyciel”).
3.2. Z dokumentu tego wynika, że Poręczyciel „oświadcza, że udziela poręczenia zapłaty wadium Gminie
Gnojnik z siedzibą w Gnojniku 363, 32-864 Gnojnik zwanej dalej Beneficjentem, za firmę: D.K. DWK z
siedzibą w miejscowości Trzciana 211, 32-733 Trzciana, NIP: 8681830496, REGON: 382831943 zwaną
dalej Wykonawcą”.
Dowód: Oświadczenie o udzieleniu poręczenia wadialnego nr 6/FPK/TARR/2022.
3.3. Jednakże w żadnej części treści Poręczenia nie zawarto odesłania do drugiego z członków konsorcjum. W
szczególności nie wskazano, że Poręczyciel zapłaci wadium w przypadkach określonych w art. 98 ust. 6 PZP, za
które odpowiadałoby również TBI, nie zdefiniowano też TBI jako „Wykonawcy” (tak zdefiniowany został wyłącznie
DWK) lub jako podmiot ubiegający się o zamówienie wspólnie z DWK, czy też nie zawarto jakiegokolwiek innego
stwierdzenia, które pozwalałoby uznać, że Poręczyciel przyjął na siebie zobowiązanie za inny podmiot niż
wskazany w treści Poręczenia.
3.4. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Krajowej Izby Odwoławczej, które w przeważającej mierze odnosi
się do wadium w formie gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej, lecz które należy bezpośrednio odnieść
również do wadium w formie poręczenia, tak wniesionego wadium nie sposób uznać za prawidłowe i
odpowiadające przepisom PZP, bowiem nie obejmuje wszystkich wykonawców składających wspólną ofertę.
3.5. Jak zauważyła Izba w wyroku z dnia 23 grudnia 2022 r., KIO 3306/22 „celem złożenia wadium jest
zabezpieczenie oferty na wypadek ziszczenia się którejkolwiek z okoliczności wymienionych w art. 98 ust. 6
ustawy Pzp. W przypadku wadium wniesionego w formie gwarancji ubezpieczeniowej lub bankowej, dla
zapewnienia skuteczności zabezpieczenia, z treści gwarancji musi wynikać m.in., wobec czyich działań bądź
zaniechań związanych z uczestnictwem w postępowaniu o udzielenie zamówienia, Gwarant zobowiązuje się do
wypłaty kwoty gwarantowanej. W konsekwencji, jeżeli oferta jest składana przez wykonawców występujących
wspólnie (konsorcjum), w treści gwarancji powinni być wymienieni konsorcjanci lub powinny znaleźć się inne
postanowienia wskazujące na złożenie oferty przez więcej niż jednego wykonawcę. W przeciwnym wypadku, jeżeli
przesłanka zatrzymania wadium wynikła z przyczyn dotyczących wykonawcy, którego udział w konsorcjum
składającym ofertę nie został w żaden sposób wskazany w treści gwarancji, zachodzi ryzyko, że Gwarant nie
wypłaci zamawiającemu kwoty gwarantowanej. Tym samym nie można w takim przypadku twierdzić, że wadium
skutecznie zabezpiecza ofertę. (...) W związku z tym informacja o zabezpieczeniu oferty złożonej przez
konsorcjum i realizacji zobowiązań Gwaranta w przypadku działania lub zaniechania każdego z konsorcjantów
powinna wynikać już z treści gwarancji złożonej wraz z ofertą. Informacja ta nie powinna być przedmiotem
domysłów zamawiającego i nie może być uzupełniana w toku postępowania o udzielenie zamówienia”.
3.6. Z kolei w wyroku z dnia 17 lutego 2023 r., KIO 242/23, Izba stwierdziła, że „jeśli – jak w niniejszej sprawie –
członkowie Konsorcjum są zobowiązani solidarnie wobec Zamawiającego, to wciąż byłaby to jedynie cecha
stosunku podstawowego (zamawiający-wykonawcy), niewpływająca na treść stosunku gwarancji. Jeżeli natomiast
gwarant zdecydowałby się wziąć odpowiedzialność również za działania i zaniechania ewentualnych i nieznanych
sobie konsorcjantów wykonawców zlecających udzielenie gwarancji, musiałoby to znaleźć odzwierciedlenie w
treści gwarancji ubezpieczeniowej. Przejawem takim mogłoby być wskazanie, że przez wykonawcę (zlecającego,
według terminologii analizowanej gwarancji «Zobowiązanego») należy rozumieć nie tylko podmioty oznaczone w
tym dokumencie, ale i wszystkich wykonawców, z którymi zdecydują lub zdecydowały się one złożyć ofertę.”
3.7. Pogląd ten nie budzi współcześnie żadnych wątpliwości ani w orzecznictwie KIO, ani sądów okręgowych .
Tym samym, niezależnie od innych podstaw, oferta TBI/DWK powinna zostać również odrzucona jako
niezabezpieczona wadium w sposób prawidłowy.
4. Nieprawidłowość oferty ERMONT w świetle wymagań Zamawiającego dotyczących przedmiotu zamówienia
4.1. Jak już zauważono w pkt. 2.2. uzasadnienia odwołania, zgodnie z pkt. 20.3. SWZ cena oferty dla
zadania nr 1 miała zostać wyliczona przez wykonawców w oparciu o kosztorysy
ofertowe sporządzone na podstawie przedmiarów, które zostały przygotowane osobno dla każdego z czterech
obszarów. W świetle bowiem wskazań zawartych na str. 2 przedmiarów w celu dokonania rzetelnej wyceny robót
wykonawcy mieli brać pod uwagę pełny zakres dokumentacji projektowej, w tym projekt budowlano- wykonawczy,
przedmiar robót, specyfikacje techniczna wykonania i odbioru robót, przepisy techniczno- budowlane i wiedzę
techniczną.
4.2. Tym samym przy wycenie ofert wykonawcy powinni uwzględnić nie tylko treść przedmiarów, ale również
pozostałej dokumentacji udostępnionej przez Zamawiającego, w tym projektu budowlano-technicznego, załączonej
do SWZ. Jej integralną część stanowią projekty techniczne, w których sprecyzowano, że w zakres przedmiotu
zamówienia wchodzi „Hydrant nadziemny z podwójnym zamknięciem, sztywny, DN 80, PN 16” (pkt 5 Zestawienia
materiałów danego Projektu technicznego). Jedyny wyjątek od powyższej metodologii opisywania przedmiotu
zamówienia stanowi obszar Gnojnik i Uszew, w przypadku którego już w przedmiarze doprecyzowano, że
wymagane przez Zamawiającego są „Hydranty pożarowe, nadziemne o średnicy 80 mm – podwójne zamknięcie,
korpus górny monolit GGG40 (l.p. 1.1.)” (w przypadku tego obszaru Zamawiający w ogóle nie udostępnił projektu
technicznego). W świetle powyższej dokumentacji składającej się na Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia
nie ulega wątpliwości, że w zakres zamówienia wchodziły hydranty o średnicy 80 mm posiadające podwójne
zamknięcie.
4.3. Z załączników do wyjaśnień ERMONT z dnia 6 marca 2023 r. odnośnie zaoferowanej ceny wynika, że w
obszarach: Gnojnik – „Górka”, Gnojnik – „Uwrocie” i Gnojnik – „Tłoki” ERMONT zaoferował „Hydrant N/Z 8855 DN80
RD1500 GGG40 JAFAR SFERO czerwony”, natomiast w obszarze Gnojnik i Uszew zaoferował „Hydrant N/Z 8005
DN80;
RD1500; SFERO 1.1. (podwójne zamknięcie) JAFAR”. Ponieważ wyjaśnienia rażąco niskiej ceny stanowią integralną
część oferty w szerokim znaczeniu , zatem ich treść jest istotna z punktu widzenia interpretowania poszczególnych
elementów oferty, a ujawniona za ich pomocą niezgodność treści oferty z SWZ może stanowić podstawę do jej
odrzucenia przez zamawiającego.
4.4. Jak zostanie wykazane w dalszej części odwołania, treść udzielonych wyjaśnień nie tylko nie wykazuje
realności zaoferowanej ceny, lecz również potwierdza niezgodność oferty z warunkami zamówienia. Hydrant N/Z
8855, w przeciwieństwie do hydrantu N/Z 8005 posiada jedno zamknięcie . ERMONT zaoferował zatem materiał w
postaci hydrantu o innej budowie technicznej niż oczekiwana przez Zamawiającego.
Dowód: Oferta Neptun sp. z o.o. – Sieć wodociągowa w miejscowości Gnojnik (Górka) – lp. 29; Oferta Neptun sp. z o.o.
– Sieć wodociągowa w miejscowości Gnojnik (Tłoki) – lp. 3;
Oferta Neptun sp. z o.o. – Sieć wodociągowa w miejscowości Gnojnik (Uwrocie) – lp. 23; Oferta Neptun sp. z o.o. – Sieć
wodociągowa w miejscowości Gnojnik i Uszew – lp. 4.
5. Niezgodność oferty ERMONT z warunkami zamówienia
Wyjaśnienia rażąco niskiej ceny złożone przez ERMONT 6 marca br. ujawniły, że przedmiotem części jego oferty są
hydranty nadziemne z pojedynczym zamknięciem, co świadczy o jej sprzeczności z wymaganiami wskazanymi w SWZ,
a dokładnie projektami technicznymi, w których Zmawiający wprost określił, że wymaga hydrantów z zamknięciem
podwójnym.
5.1. Założony do wykorzystania przez ERMONT hydrant z pojedynczym zamknięciem posiada znaczne różnice
konstrukcyjne od oczekiwanego przez Zamawiającego hydrantu z podwójnym zamknięciem. Ma to istotne
konsekwencje w zakresie jego właściwości technicznych oraz finalnej ceny. Różnica pomiędzy tymi rozwiązaniami
konstrukcyjnymi przejawia się przede wszystkim w tym, że hydranty z podwójnym zamknięciem posiadają
dodatkowy zawór kulowy oprócz standardowego zamknięcia w postaci grzyba. Sprawia to, że charakteryzują się
one większym poziomem bezpieczeństwa na wypadek awarii, odpornością na zużycie wraz upływem czasu oraz
odmiennym sposobem użytkowania . Dowód: Karta katalogowa JAFAR hydrantu 8005.4 DN80-1;
Karta katalogowa JAFAR hydrantu 8855.1 DN80-DN100;
Zdjęcie ze strony producenta JAFAR dot. hydrantu nadziemnego 8855.
5.2. Bezsprzecznie więc ERMONT zaproponował w swojej ofercie produkt niezgodny z oczekiwaniami
Zamawiającego, który posiada gorsze parametry i w żadnym wypadku nie może zostać uznany za równoważny
hydrantowi o specyfikacji przyjętej w Szczegółowym Opisie Przedmiotu Zamówienia. Ewentualne udzielenie
zamówienia ERMONT naraziłoby zatem Zamawiającego na otrzymanie gorszych jakościowo i mniej odpornych na
upływ czasu materiałów oraz na potencjalne ryzyko poniesienia dodatkowych kosztów w związku z dostarczeniem
materiałów odmiennych niż przewidziane w projekcie.
5.3. Nie może być zatem mowy o uznaniu zaproponowanych przez ERMONT hydrantów za produkt
równoważny, ponieważ nie pozwala na to ani jego charakterystyka techniczna, ani brak jakiegokolwiek
oświadczenia wykonawcy w tym zakresie na etapie składania oferty.
5.4. Nie można również domniemywać oczywistej omyłki w toku przygotowywania wyjaśnień rażąco niskiej ceny,
ponieważ ERMONT, wyraźnie ignorując treść projektów budowlano-technicznych, wskazał w trzech z czterech
obszarów tańsze i obiektywie gorsze hydranty, które nie spełniały wymogów Zamawiającego określonych w
projektach technicznych. Jednocześnie w obszarze Gnojnik i Uszew, w którym bezpośrednio w przedmiarze
wymagano hydrantów z podwójnym zamknięciem, wskazał droższe i zgodne z SWZ materiały. Powyższe
świadczy o co najmniej istotnej niestaranności EMORNT w zapoznaniu się z dokumentacją Postępowania.
5.5. W konsekwencji ERMONT zaproponował Zamawiającemu hydranty nie tylko wyraźnie tańsze, co mogło
mieć realny wpływ na jego klasyfikację w rankingu ofert, ale jednocześnie o
gorszych walorach technicznych i niespełniające oczekiwań Zamawiającego wyrażonych w SWZ.
6. Złożenie przez ERMONT oferty zawierającej rażąco niską cenę.
6.1. Zamawiający w dniu 1 marca br. wezwał ERMONT do złożenia wyjaśnień odnośnie do wyliczenia ceny
lub kosztu co najmniej w zakresie zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy. Przyjęta wartość nie
może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych
na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub
przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie, oraz musi
pozostawać w zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego,
obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie.
6.2. W treści wyjaśnień z dnia 6 marca br. ERMONT odniósł się do tych kwestii w dwóch zdaniach,
wskazując, że: „Wartość kosztów pracy przyjęta przez Firmę ERMONT do ustalenia ceny jest nie niższa od
minimalnego wynagrodzenia za pracę zgodnie z wymaganiami ustawy. Informujemy, że nasi pracownicy są
zatrudnieni na podstawie umów o pracę.” Dowód: Wyjaśnienia ERMONT z 6 marca 2023 r.
6.3. Pierwsza cześć wypowiedzi stanowi jedyne realne odniesienie do oczekiwań Zamawiającego. Tak
lakoniczna i ogólna deklaracja ERMONT pod żadnym pozorem nie może zostać uznana za sprostanie
obowiązkowi wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, o którym mowa w art. 224 ust. 5 PZP. W
innej sprawie rozpatrywanej przez KIO, wykazującej istotne podobieństwa pod względem stanu faktycznego,
uznano, że lakoniczność (mniej niż dwie strony) i brak załączenia dowodów na okoliczności powoływane w
wyjaśnieniach, w tym odniesienie się zaledwie jednym zdaniem do kwestii ceny za roboczogodzinę,
stanowią de facto pominięcie tego zagadnienia i świadczą o wadliwości przedstawionych wyjaśnień co do
rażąco niskiej ceny. Kluczowe jest zatem, aby wyjaśnienia były na tyle wyczerpujące, konkretne, rzeczowe i
zawierające stosowne dowody, by przekonać zamawiającego co do prawidłowości zaoferowanej ceny .
6.4. Drugie zdanie zawarte w powyższym fragmencie nie niesie ze sobą praktycznie żadnej treści
faktycznej, pozostaje wszakże oczywiste, że osoba posiadająca status pracownika w rozumieniu prawa
pracy musi być stroną umowy o pracę. Z wyjaśnień ERMONT nie wynika natomiast nawet, czy to właśnie
osoby o statusie pracownika tego wykonawcy mają realizować zadania składające się na wykonanie
przedmiotu zamówienia.
6.5. Przedstawione przez ERMONT wyjaśnienia w gruncie rzeczy niczego w zakresie kosztów
roboczogodziny nie wyjaśniły. Wynika to również z tego, że w przeciwieństwie do innych wykonawców, nie
wskazał on w kosztorysie, ani w wyjaśnieniach czynników cenotwórczych, tj.: stawek za roboczogodzinę,
kosztów pośrednich i zysku. W tym zakresie zatem Zamawiający nie miał nawet najmniejszych przesłanek
do uznania, że cena nie jest
rażąco niska. Należy bowiem pamiętać, że „to nie rzeczą zamawiającego jest wykazać, że wykonawca czegoś nie wziął
pod uwagę, ale rzeczą wykonawcy jest udowodnić, że dany koszt został uwzględniony w cenie”. Jeśli wykonawca sam
sobie to uniemożliwia, nie dając od siebie absolutnego minimum w zakresie składanych wyjaśnień, a poprzestając na
ogólnikowych i lakonicznych stwierdzeniach, nie wskazując praktycznie żadnych konkretnych informacji w zakresie
choćby nośników cenotwórczych kosztorysu, to winien ponieść negatywne konsekwencje w postaci uznania jego oferty
za zawierającą rażąco niską cenę i w konsekwencji podlegającą odrzuceniu . Taka sytuacja ma miejsce w przypadku
wyjaśnień ERMONT.
6.6. Wracając do kwestii hydrantów – istotna jest również okoliczność, że inni wykonawcy, w tym przede
wszystkim Odwołujący i TBI/DWK, kompleksowo intepretując postanowienia SWZ oraz jej załączników, przyjęli w
ofertach – zgodnie z wymaganiami Zamawiającego zastosowanie wyłącznie hydrantów z podwójnym
zamknięciem. Uchybienie ERMONT skutkuje zatem nie tylko złożeniem oferty na przedmiot niezgodny z
wymogami Zamawiającego, ale również umożliwia znaczne obniżenie ceny oferty. Hydranty zaoferowane przez
ERMONT są bowiem wyraźnie tańsze niż hydranty wymagane przez Zamawiającego. Porównanie katalogowych
cen zaproponowanych ERMONT przez Neptun sp. z o.o. w ww. ofertach, ujawnia, że różnica cenowa jest istotna.
Cena katalogowa hydrantu N/Z 8005 zgodnie z wyjaśnieniami ERMONT wynosiła 2 077,56 PLN, natomiast
hydrantu N/Z 8855 – 1 369,38 PLN. Różnica wynosi zatem 708,18 zł.
6.7. Biorąc pod uwagę, że w ramach trzech obszarów – Górka, Uwrocie i Tłoki, wykonawca jest zobligowany
uwzględnić w ofercie łącznie 56 szt. hydrantów z podwójnym zamknięciem, można obliczyć, że gdyby ERMONT
przyjął do kalkulacji oferty prawidłowy rodzaj hydrantu, to cena oferty byłaby wyższa o blisko 40 000 zł. Nie ma przy
tym żadnych dowodów na to, że ERMONT byłby w stanie otrzymać wszystkie hydranty z podwójnym zamknięciem
od tego samego dostawcy, w tak samo preferencyjnej cenie. Przyjmując natomiast jako bardziej wymierną
oficjalną cenę katalogową producenta zaoferowanych hydrantów różnica pomiędzy ceną hydrantu z pojedynczym
zamknięciem a hydrantu z podwójnym zamknięciem wynosi aż 1221,00 zł , co przy liczbie 56 szt. daje 68 376,00
zł. Jest to o tyle istotne, że różnica pomiędzy ofertą złożoną przez Odwołującego a ofertą ERMONT wynosi
zaledwie 59 275,33 zł. W sytuacji zatem gdyby ERMONT, jak inni wykonawcy, w tym Odwołujący i TBI/DWK,
uwzględnił prawidłowy rodzaj hydrantów w wycenie to złożona przez niego oferta mogłaby okazać się droższą niż
oferta Odwołującego. Natomiast nie ulega żadnej wątpliwości, że w obliczu błędnego zinterpretowania postanowień
dokumentacji postępowania ERMONT przewidział w swoich kosztorysach cenę zbyt niską, żeby móc dostarczyć
Zamawiającemu hydranty z podwójnym zamknięciem, których ten oczekiwał.
Dowód: Karta katalogowa JAFAR hydrantu 8005.4 DN80-1;
Karta katalogowa JAFAR hydrantu 8855.1 DN80-DN100;
Wydruk ze strony producenta JAFAR dot. hydrantu nadziemnego 8855; Cennik Producenta JAFAR.
6.8. Podsumowując, wyjaśnienia złożone przez ERMONT są obarczone istotnymi wadami i tym samym nie
sposób uznać, że wykazują one możliwości wykonania przedmiotu zamówienia za zaoferowaną cenę zgodnie z
wymaganiami określonymi w SWZ oraz wynikającymi z odrębnych przepisów, w tym przede wszystkim przepisów
prawa pracy. ERMONT w treści swoich wyjaśnień de facto pominął odpowiedzi na pytania Zamawiającego o
zgodność z przepisami w odniesieniu do kosztów pracy oraz zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i
zabezpieczenia społecznego, tym samym nie wykazując, że uwzględnił powyższe okoliczności w skalkulowanej
cenie.
Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie w piśmie z dnia 21/04/23 wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenie na
rzecz Zamawiającego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa oraz kosztów dojazdu na rozprawę –
stosownie do faktury i zestawienia przedłożonego na rozprawie. Dalej podał, że (…) wnosi o przeprowadzenie dowodów
ze: specyfikacji warunków zamówienia postępowania; - wezwań Zamawiającego co do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny
kierowanych do TBi/DWK i Ermont - odpowiedzi TBI/DWK i Ermont – w aktach sprawy; - zestawienia postępowań o
udzielenie zamówienia publicznego Gminy Gnojnik za lata 2022 – 2023 - pisma TARR SA z dnia 20 kwietnia 2023r.” W
uzasadnieniu stanowiska w szczególności podał: (…)
W ocenie Zamawiającego odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Co do rażąco niskiej ceny
W pierwszej kolejności Zamawiający wskazuje, że zgodnie z postanowieniami specyfikacji warunków zamówienia (pkt
9.1.6) każdy z wykonawców był zobowiązany do złożenia wraz z ofertą kosztorysu ofertowego zgodnego z przedmiarem
robót udostępnionym przez Zamawiającego. Dowód: postanowienia SWZ
Tym samym na etapie oceny ofert Zamawiający dysponował szczegółową informacją co do kosztów cenotwórczych
przyjętych przez poszczególnych wykonawców. Dokonując ofert, które w przedmiotowym postępowaniu spełniały
przesłankę ustawową wskazującą na konieczność wyjaśnienia rażąco niskiej ceny Zamawiający uznał, iż wskazane
przez wykonawców stawki w poszczególnych pozycjach kosztorysowych mają charakter cen przyjmowanych na rynku.
W szczególności analiza kosztorysów nie ujawniła, wg Zamawiającego, żadnych pozycji, które wymagałyby
szczegółowego wyjaśnienia z uwagi na znaczne odstępstwa od wartości podawanych przez wykonawców, a przyjętych
przez Zamawiającego. Należy nadmienić, iż w ciągu kilku ostatnich lat Zamawiający prowadzi szereg inwestycji w
zakresie wodno – kanalizacyjnym zarówno w formule „buduj” jak i
„zaprojektuj i wybuduj” i w każdym z tych postępowań wymaga przedłożenia od wykonawców lub wybranego wykonawcy
kosztorysu. Zatem Zamawiający dysponuje zarówno danymi porównawczymi jak i wiedzą własną wykwalifikowanych
pracowników pozwalającą na ocenę proponowanych kosztów i stawek. Dowód: zestawienie postępowań przetargowych
Gminy Gnojnik za lata 2022 – 2023
Wobec powyższych okoliczności kierując wezwanie do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny Zamawiający nie znalazł
podstaw do domagania się szczegółowych wyjaśnień indywidualnych pozycji kosztorysu ofertowego. Powyższe
skutkowało powtórzeniem w wezwaniach kierowanych do konsorcjum TBI/DWK oraz Ermont frazy wynikającej z ustawy
co do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny – taka treść wezwania powodowała, iż wykonawcy dysponowali dużą swobodą co
do zakresu składanych wyjaśnień.
W ocenie Zamawiającego w świetle powyższego za nieuzasadniony należy uznać zarzut odwołania, iż złożone
wyjaśnienia nie dotyczą wszystkich kwestii wskazanych przez Zamawiającego w wezwaniu. Wg Zamawiającego
zarówno wyjaśnienia złożone przez konsorcjum TBI/DWK jak i Ermont w sposób rzetelny wskazują na ukształtowanie
przez tych wykonawców jednostkowych stawek kosztorysowych w ofertach. Za nieuprawnioną należy w ocenie
Zamawiającego uznać tezę, iż różnica cenowa między ofertą Odwołującej się, a ofertami konsorcjum TBI/DWK oraz
Ermont wynikała z faktu zaproponowania nieprawidłowych hydrantów – szczegółowo co do powyższej kwestii
Zamawiający odniesie się poniżej. W ocenie Zamawiającego obaj wykonawcy do których skierowano wezwania do
złożenia wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny przedstawili je odnosząc się do elementów żądanych przez
wykonawcę a mających wpływ na cenę ofert.
Co istotne także Odwołujący, mając wgląd w oferty złożone w postępowaniu (albowiem takiego dostępu zażądał w toku
postępowania, po otwarciu ofert) nie wskazał żadnych pozycji kosztorysowych które w ocenie Odwołującego nie
spełniały standardu rynkowej wyceny.
Co do zgodności ofert TBI/DWK oraz Ermont z warunkami postępowania
W ocenie Zamawiającego zarzut Odwołującego co do zaoferowania przez wykonawców (konsorcjum TBI/DWK oraz
Ermont) hydrantów niezgodnych za warunkami postępowania jest niezasadny. Nieuprawnione jest bowiem ujmowanie
ofert handlowych przedłożonych w ramach procedury wyjaśnienia rażąco niskiej ceny za element oferty. W
przedmiotowym postępowaniu każdy z wykonawców biorących udział w postępowania złożył oświadczenie o spełnieniu
warunków postępowania. Nadto każdy z wykonawców przedłożył kosztorys sporządzony wg warunków Zamawiającego.
Zamawiający w ramach procedury wyjaśnień nie domagał się od wykonawców TDI/DWK oraz Ermont szczegółowych
wyjaśnień w przedmiocie hydrantów. W ocenie Zamawiającego oferty handlowe przedstawiane przez dostawców
materiałów współpracujących z
wykonawcami nie muszą – w całości – pokrywać się co do materiałów, które faktycznie będą użyte w toku postępowania.
Oferty te winny być ujmowane jako wskazujące na zakres relacji gospodarczych między stronami. (...)
Co do zarzutu wniesienia wadium przez konsorcjum TBI/DWK w sposób nieprawidłowy Zgodnie z art. 58 ust. 1 ustawy
Pzp wykonawcy mogą wspólnie ubiegać się o udzielenie zamówienia. W takim przypadku wykonawcy ustanawiają
pełnomocnika do reprezentowania ich w postępowaniu o udzielenie zamówienia albo do reprezentowania w
postępowaniu i zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego (art. 58 ust. 2 ustawy Pzp). Stosownie do art. 58
ust. 5 ustawy Pzp, przepisy dotyczące wykonawcy stosuje się odpowiednio do wykonawców wspólnie ubiegających się o
udzielenie zamówienia. Zatem skoro obowiązki wynikające z 98 ust. 6 ustawy Pzp dotyczą wykonawcy, to odnoszą się
one również do wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, których należy traktować jak jednego
wykonawcę (por. wyrok z dnia 1 marca 2018 r., KIO 171/18).
Wskazywane przez Odwołującego judykaty dotyczą stosunku gwarancji (bankowej lub ubezpieczeniowej). Warto w tym
miejscu zaznaczyć, że uregulowana w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny umowa poręczenia ma inny
charakter niż gwarancja ubezpieczeniowa, czy gwarancja bankowa. Jest to swoista cecha poręczenia, czy nawet
element essentialia negotii - akcesoryjność poręczenia, czyli uzależnienie zobowiązania poręczyciela od zakresu
zobowiązania głównego (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2014 r., sygn. I ACa
505/14). Oznacza to, że o zakresie odpowiedzialności poręczyciela decyduje zakres odpowiedzialności dłużnika
głównego (tak m.in. J. Gołaczyński, Komentarz do art. 879, (w:) (red.) E. Gniewek, P. Machnikowski, Kodeks cywilny.
Komentarz 9. wydanie, Warszawa 2019, wyd. C. H. Beck). Zatem jest to odmienna sytuacja prawna, niż w przypadku
gwarancji ubezpieczeniowej, czy też gwarancji bankowej. W przypadku wykonawców wspólnie ubiegających się o
udzielenie zamówienia, czyli u Przystępującego, zakres odpowiedzialności dłużnika głównego jest wyznaczany przez
solidarną odpowiedzialność wszystkich członków konsorcjum, która występuje już na etapie postępowania
przetargowego. Wynika to wprost z art. 445 ust 1 pzp. W doktrynie trafnie wskazano, że Artykuł 445 ust. 1 statuuje
solidarną odpowiedzialność wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, trakcyjnie określanych
jako konsorcjum. W wymiarze przedmiotowym wykonawcy ci solidarnie odpowiadają za wykonanie umowy w sprawie
zamówienia publicznego oraz za wniesienie zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Solidarny charakter
odpowiedzialności wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia ma swoje źródło wprost w ustawie.
Zamawiający i wykonawcy w drodze czynności prawnej nie mogą ani jej wyłączyć, ani ograniczyć. Bez znaczenia dla
odpowiedzialności wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia są ich wewnętrzne porozumienia
(umowa konsorcjum) dotyczące wykonania poszczególnych
obowiązków składających się na całokształt zobowiązania wynikającego z umowy w sprawie zamówienia publicznego.
Stosunek prawny łączący takich wykonawców, jak każdy stosunek zobowiązaniowy, jest skuteczny jedynie pomiędzy
jego stronami (inter partes) i nie rodzi żadnych skutków prawnych wobec osób trzecich, w tym wobec zamawiającego.
Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia odpowiadają solidarnie przed zamawiającym ze względu
na sam fakt wspólnego uczestnictwa w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego i zawarcia z nimi umowy
dotyczącej tego zamówienia. Do powstania ich odpowiedzialności solidarnej nie jest potrzebne dokonanie jakiejkolwiek
dodatkowej czynności żadnej ze stron umowy w sprawie zamówienia publicznego. W szczególności nie ma potrzeby
wprowadzania do dokumentów zamówienia zapisów na okoliczność opisywanego rodzaju odpowiedzialności.
Wykonawcy, co oczywiste, nie muszą też odrębnie wyrazić zgody na reżim odpowiedzialności solidarnej, gdyż ten
wynika z samego faktu złożenia oferty. Solidarność odpowiedzialności wykonawców wspólnie ubiegających się o
udzielenie zamówienia jest instytucją chroniącą interes zamawiającego jako wierzyciela. W doktrynie prawa cywilnego
solidarna odpowiedzialność dłużników zaliczana jest do szeroko rozumianych zabezpieczeń zobowiązania.
Korzystniejsza pozycja prawna wierzyciela dłużników solidarnych polega na tym, że wszyscy dłużnicy solidarni
pozostają tak długo zobowiązani, aż zobowiązanie zostanie całkowicie wykonane. Zamawiający (jako wierzyciel) może
również swobodnie, jedynie według swojego wyboru, skierować roszczenie o wykonanie zamówienia do każdego z
wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia. Solidarność zobowiązania dłużników powoduje
istnienie nierozerwalnej więzi dłużników wobec wierzyciela, dlatego też wewnętrzne postanowienia umowy łączącej
wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia wskazujące, jakie części zamówienia powinni wykonać
poszczególni wykonawcy, w żadnym stopniu nie wiążą zamawiającego. Zamawiający może się domagać od każdego z
nich wykonania całości zamówienia i bez znaczenia jest okoliczność, jaką część zamówienia powinien on wykonać w
myśl umowy z konsorcjum, oraz to, czy wypełnił już swoje zobowiązanie. (tak (…), Prawo zamówień publicznych.
Komentarz, Warszawa 2021, art. 445.) Zatem z powyższego wynika, iż w przedmiotowym przypadku poręczenie
wadialne dotyczyło dłużnika głównego, którym są wszyscy członkowie konsorcjum co wynika z art. 445 ust 1 w związku
z art. 58 ust 5 pzp. Należy także wskazać, iż mając powyższe na względzie Zamawiający w zapisach swz nie
przewidział jakichkolwiek wymogów co do treści poręczenia czy gwarancji w przypadku tej formy złożenia wadium.
Zatem Zamawiający nie miał podstaw oczekiwać by wystawca poręczenia był zobowiązany do ujmowania w treści
dokumentu poręczenia kwestii konsorcjum. Takie rozumienie dokumentu poręczenia potwierdził także poręczyciel
pismem z dnia 20 kwietnia br.
Dowód: pismo Tarnowskiej Agencji Rozwoju Regionalnego SA z dnia 20 kwietnia br
Do postępowania odwoławczego przystąpienie zgłosili wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia:
Konsorcjum firm: TBI sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie oraz D.K. „D.K. DWK” z siedzibą w Trzciance (Przystępujący)
wnosząc o oddalenie odwołania. W piśmie procesowym z dnia 25/04/2023 Przystępujący w szczególności podał: (...)
W ocenie Przystępującego podniesione w stanowisko Odwołującego jest błędne. Zamawiający przygotował i
przeprowadził postępowanie w sposób zgodny z przepisami ustawy Pzp. W szczególności w sposób zgodny z
przepisami ustawy PZP Zamawiający przeprowadził procedurę badania i oceny ofert, badania rażąco niskiej ceny oraz
wyboru Oferty Przystępującego jako oferty najkorzystniejszej. Z tego też odwołanie powinno podlegać oddaleniu w
całości.
Il. Rażąco niska cena
4. W pierwszej kolejności Przystępujący pragnie wyjaśnić, iż teren na którym ma być realizowane przedmiotowe
zamówienie oraz rzeczywiste warunki dotyczące jego realizacji są mu bardzo dobrze znane, gdyż na podstawie
umowy z dnia 8 lipca 2022 r. numer 114/22 realizuje obecnie zamówienie pod nazwą: „Rozbudowa i modernizacja
sieci wod. kan. wraz z budową ujęcia wody w Gminie Gnojnik". Zamówienie to stanowi wcześniejszy
(poprzedzający) etap zamówienia, które objęte jest przedmiotowym postępowaniem o udzielenie zamówienia
publicznego
5. Zamówienie realizowane na podstawie umowy z dnia 8 lipca 2022 r. Obejmuje rozbudowę instalacji
wodociągowej 0 Odcinek o długości 10 281 m. Jego wartość zaś opiewa na kwotę: 2 695 016,90 zł brutto.
Przedmiotowe zamówienie realizowane jest należycie, zgodnie z zawartą umową.
6. Jeśli zaś chodzi o roboty budowlane objęte przedmiotem niniejszego postępowania to ich długość wynosi 7
862 m i w praktyce mają one wydłużyć instalację wodociągową budowaną w oparciu o umowę z dnia 8 lipca 2022
r. Wartość tych robót Przystępujący wycenił na kwotę: 2 035 93247 zł brutto.
7. Jak zatem wyraźnie widać pomiędzy ceną robót realizowanych obecnie przez Przystępującego na podstawie
umowy z dnia 8 lipca 2022 r. oraz ceną jego obecnej Oferty — jeśli dokonać ich przeliczenia z uwzględnieniem
długości budowanych instalacji wodociągowych — zachodzi dość daleko idące podobieństwo.
8. Skoro zatem Przystępujący — o czym Zamawiający ma pełną wiedze — jest obecnie w stanie w sposób
należyty za wskazaną powyżej cenę, zgodnie z urnową z dnia 8 lipca 2022 r. realizować niemal analogiczne roboty
budowlane. jak roboty budowlane objęte przedmiotem niniejszego zamówienia to już z tylko tego powodu brak jest
podstaw, aby że jego Oferta zawiera cenę nierynkową. Ciężko bowiem mówić o cenie nierynkowej (rażąco
niskiej cenie), gdy niemal za analogiczną cenę Przystępujący realizuje właściwie takie same budowlane.
9. Jednocześnie jak wskazał Przystępujący w wyjaśnieniach z dnia 7 marca 2023 r. (dalej: „Wyjaśnienia")
znajomość warunków terenowych, gruntowych i wodnych miała niebagatelny wpływ na poczynioną przez niego
wycenę. Dzięki bowiem znajomości tychże warunków posiada on znacznie większą wiedzę na temat przedmiotu
zamówienia niż pozostali wykonawcy biorący udział w postępowaniu, a tym samym w znacznie bardziej
precyzyjnie jest się w stanie wycenić.
10. Nie sposób zgodzić się zatem ze stanowiskiem Odwołującego, że Wyjaśnienia Przystępującego w tym
zakresie były ogólne i również inni wykonawcy podnosili takie wyjaśnienia. W przeciwieństwie bowiem do innych
wykonawców Przystępujący realizuje obecnie na terenie gminy Zamawiającego analogiczne roboty o Czym
Zamawiający ma pełną wiedzę, gdyż jest ich stroną i na bieżąco je kontroluje
11. Przechodząc do twierdzeń Odwołującego jakoby Wyjaśnienia Przystępującego były ogólne i Przystępujący
pragnie wskazać, że nie zgadza się z taką ich oceną.
12. W pierwszej bowiem kolejności należy wskazać, iż w ramach przedmiotowego postępowania Zamawiający
przewidział wynagrodzenie kosztorysowe. Zgodnie z punktem 20.3. i 20.4. SWZ oczekiwał on, że cena oferty
zostanie wyliczona w oparciu o kosztorysy ofertowe sporządzone na podstawie przedmiarów oraz, że do Oferty
zostanie załączona tabela elementów scalonych. Dzięki takiemu ujęciu sposobu obliczenia ceny Zamawiający
dysponował szeroką wiedzą na temat przyjętego przez poszczególnych wykonawców (w tym Przystępującego)
sposobu wyceny Oferty oraz jej poszczególnych elementów.
13. Przystępujący wraz z Ofertą przedstawił stosowne kosztorysy i tabelę elementów scalonych. Poszczególne
zawarte w nich pozycje nie budziły żadnej wątpliwości Zamawiającego. Gdyby bowiem Zamawiający miał w ich
zakresie jakieś wątpliwości to zapewne skorzystałby z przysługującego mu prawa do wyjaśnienia treści Oferty.
Taka zaś sytuacja w okolicznościach niniejszego postępowania nie miała miejsca.
14. Jednocześnie biorąc pod uwagę, iż na przestrzeni ostatnich kilku lat Zamawiający zlecał większą liczbę tego
typu zamówień, tj. robót budowlanych, których przedmiotem były roboty wodno-kanalizacyjne — to z całą
pewnością dysponuje on danymi porównawczymi pozwalającymi mu ocenić kiedy roboty budowlane tego typu lub
ich poszczególne części są wycenione w sposób nierynkowy (z rażąco niską ceną), a kiedy są wycenione w
sposób nierynkowy.
15. Rzeczywiście — jak wskazuje Odwołujący - pomiędzy ceną Oferty Odwołującego, a Przystępującego
występuje pewnego rodzaju rozbieżność. W orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławcze wskazuje się jednak, że w
świetle art. 224 PZP nie jest dopuszczalne odrzucenie oferty na podstawie ww. przepisu, jedynie z powodu
arytmetycznego porównania
ceny i stwierdzenia nawet znaczącej różnicy w cenach ofert. Przesłanka określona tym przepisem, aktualizuje się
dopiero w sytuacji, w której wykonawca został wezwany przez zamawiającego w trybie art. 224 ustawy Pzp o udzielenie
wyjaśnień, w tym do złożenia dowodów, dotyczących wyliczenia ceny lub kosztu. Dopiero w przypadku, gdy wezwany
wykonawca, nie udzieli wyjaśnień lub jeżeli dokonana ocena wyjaśnień wraz ze złożonymi dowodami potwierdza, że
Oferta zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia, zamawiający zobowiązany jest do
odrzucenia takiej oferty (por. wyrok (…) KIO 1176/21). Stąd też zarzut (…), że Zamawiający zaniechał odrzucenia oferty
Przystępujący ze względu, iż złożył on ofertę 0 41% niższą od średniej arytmetycznej ofert niepodlegających odrzuceniu
oraz o 38% niższą w stosunku do wartości szacunkowej zamówienia w postępowaniu należy uznać za w całości
bezpodstawny.
16. Co się zaś tyczy samych wyjaśnień to w okolicznościach niniejszej sprawy pismem z dnia 1 marca 2023 r.
Zamawiający wezwał Przystępującego 0 złożenie wyjaśnień w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu. Na
przedłożenie przedmiotowych wyjaśnień Zamawiający wyznaczył Przystępującemu termin do dni 7 marca 2023 r.
17. W zakreślonym terminie Przystępujący przedstawił wyjaśnienia.
18. Przystępujący wyjaśnił. iż na realność (rynkowość) ceny jego Oferty m.in.
1) zakres rzeczowy sieci realizowany w większości po działkach prywatnych. częściowo niezabudowanych,
jedynie fragmentami w drogach gminnych w Sąsiedztwie istniejących budynków;
2) możliwość wykonania pewnych fragmentów sieci w technologii bezrozkopowej z wykorzystaniem
specjalistycznego sprzętu. co w praktyce oznacza wyeliminowanie kosztu rozbiórek, renowacji, a także
stosowania podsypek i obsypek rurociągów z uwagi na właściwości użytkowe i wytrzymałościowe projektowanych
do wbudowania rur PE 100 szeregu SDR 11 PN16:
3) zakwalifikowania przedsięwzięcia do Il kategorii geotechnicznej;
4) warunki gruntowo-wodne zaliczane do prostych o jednorodnej strukturze bez wpływu wód gruntowych poniżej
posadowienia infrastruktury, przy równoczesnym zaniku niekorzystnych *wisk geologicznych związanych z
powierzchniowymi ruchami mas ziemnych.
19. Przystępujący wyjaśnił, że wszystkie te wymienione czynniki prowadzą do wniosku, że zaprojektowana sieć
nie jest obiektem skomplikowanym pod względem technicznym , nie występują zagrożenia związane z gęstością
zabudowy lub niekontrolowanym ruchem mas ziemnych. Dodatkowo termin wykonania tychże robót. tj. 18
miesięcy jest na tyle odległy, że pozwala na wybór najkorzystniejszego okresu realizacji ze względu na roku, co
powoli uniknąć niekorzystnych zjawisk atmosferycznych.
20. Na potwierdzenie Swojego stanowiska Przystępujący odwołał się do:
1) kosztorysów ofertowych;
2) zestawienia robocizny, materiałów i sprzętu;
3) tabeli elementów scalonych:
4) ofert cenowych dostawcy materiałów „TADMAR" sp. z o.o.
21. Z kosztorysów ofertowych oraz tabel elementów scalonych wynika, że koszty pośrednie Przystępujący
określił na poziomie 30%, zaś zysk na poziomie 10%. W ocenie
przystępującego zysk na poziomie 10% jest zyskiem rynkowym i w pełni go
satysfakcjonującym.
22. Jednocześnie zgodne z prawdą jest, iż Przystępujące w swoich kosztorysach przyjął stawkę godzinową
22,80 zł. Przystępujący pragnie jednak podkreślić, iż jest to jednak stawka zgodna z Obowiązującymi przepisami
oraz obowiązująca u niego w odniesieniu do osób, które zostaną skierowane do realizacji zamówienia.
Jednocześnie uwadze nie może umknął, iż zgodnie z paragrafem 22 ust. 1 projektem umowy jaka ma zostać
zawarta z wybranym wykonawcom Zamawiający przewidział, że w przypadku zmiany wysokości minimalnego
wynagrodzenia za pracę albo wysokości minimalnej stawki godzinowej albo zasad podlegania ubezpieczeniom lub
ubezpieczeniu zdrowotnemu lub wysokości składki na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne dokona waloryzacji
ceny. Z tego względu wbrew twierdzeniom Odwołującego nie było potrzeby żeby Przystępujący kalkulował swoją
ofertę z zachowaniem pewnego buforu uwzględniającego możliwe podwyżki w zakresie minimalnego
wynagrodzenia. Jeśli do takiej podwyżki by doszło to jej zwiększony koszt dla
Podwykonawcy zostanie rozliczony w ramach przewidzianej w projekcie umowy waloryzacji.
23. Na potwierdzenie, iż oferta Przystępującego nie jest ofertą z rażąco niską ceną przedstawił on również oferty
dostawcy materiałów na dostawę materiałów potrzebnych do realizacji zamówienia. W sposób szczegółowy
wskazują one, że przyjęte przez Przystępującego ceny są skorelowane z cenami materiałów jakie obowiązują na
rynku. W związku z tym zupełnie niezrozumiały jest zarzut Odwołującego, iż oferty te są ważne tylko do marca
2023 r. i powinien on przewidzieć wzrost cen materiałów, Wbrew twierdzeniom Odwołującego przepisy ustawy
PZP nie nakładają na wykonawców, w tym Przystępującego Obowiązku kalkulowania cen z buforem
uwzględniającym ryzyko podwyżki ceny. Dokonana przez Przystępującego wycena została dokonana z
uwzględnieniem cen realnie obowiązujących obecnie na rynku. Dodatkowo należy wskazać, iż wahania cen
materiałów budowlanych charakteryzują się zarówno ich wzrostami, jak i spadkami. Stąd też za nieuprawnione
należy uznać Odwołującego, że z całą pewnością dojdzie do wzrostu cen materiałów budowlanych
III. Niezgodność oferty z warunkami zamówienia
24. Przystępujący zaprzecza również twierdzeniom jakoby jego oferta była niezgodna z warunkami zamówienia.
Nie są zgodne z prawdą twierdzenia Odwołującego jakoby Przystępujący zaoferował hydranty z warunkami
zamówienia.
25. Składając ofertę Przystępujący wprost oświadczył, że:
1) zapoznał się ze specyfikacją warunków' zamówienia (SWZ) oraz je załącznikami, wyjaśnieniami do SWZ oraz
jej modyfikacjami i uznaje się za związanego określonymi w niej zasadami postępowania,
2) zapoznał się z przedmiotem zamówienia i warunkami jego realizacji, a także uzyskał wszelkie niezbędne
informacje do przygotowania i złożenia oferty oraz wykonania zamówienia.
26. Oznacza to, że składając ofertę Przystępujący oświadczył, że jego oferta jest zgodna z całą dokumentacją
postępowania, w tym w szczególności z dokumentacją projektową (projektem budowlano-wykonawczym,
przedmiarem robót, specyfikacją techniczną wykonania i odbioru robót, przepisami technicznymi i wiedzą
techniczną).
27. W konsekwencji poczynione przez Przystępującego w ofercie oświadczenie dotyczyło również hydrantów
pożarowych, na które wskazuje Odwołujący w swoim odwołaniu. Oznacza to, że Przystępujący już w swojej
ofercie zaoferował hydranty zgodne z wymaganiami Zamawiającego.
28. Co się zaś tyczy przedłożonej przez Przystępującego wraz wyjaśnieniami co do rażąco niskiej ceny oferty
dostawcy materiałów „TADMAR" sp. z o.o. to należy wskazać, iż nie stanowi ona treści oferty Przystępującego, a
jest jedynie dokumentem mającym na celu wykazanie (udowodnienie), iż jego oferta nie jest ofertą z rażąco niską
ceną.
29. Należy podkreślić. iż dokument (oferty dostawców materiałów) jakie są przedkładane przez wykonawców w
ramach procedury wyjaśnień dotyczących rażąco niskiej ceny nie muszą w pełni pokrywać się z tym konkretnym
przedmiotem zamówienia.
30. Zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy PZP jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub jej istotne części składowe
wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do
możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z określonymi w dokumentach zamówienia lub
wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w
zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych.
31. W zakresie tego typu wyjaśnień ustawa Pzp nie formułuje wymagań, iż dowody przedstawiane przez
wykonawcę na poparcie swoich wyjaśnień mają dotyczyć wyłącznie tylko tego konkretnego postępowania lub że
mają zostać pozyskane przez wykonawcę specjalnie w celu sformułowania tychże 'wyjaśnień. W tym zakresie
wykonawca jest
uprawniony przedstawić każde dowody, które będą potwierdzały, iż złożona przez niego oferta nie jest ofertą z rażąco
niską ceną. Z tego też względu może się zdarzyć, że załączone do wyjaśnień dowody będę dotyczyły również szerszego
zakresu kwestii niż tylko te związane z przedmiotem wyjaśnień.
32. W końcu ze względu na treść art. 223 ust. 1 ustawy PZP niedopuszczalne jest prowadzenie między
zamawiającym a wykonawcą negocjacji dotyczących złożonej Oferty. Poprawienie oferty jest zaś możliwe
'*Mącznie w przypadkach wskazanych w ustawie Pzp, a w szczególności w przypadku wystąpienia: istotnej omyłki
psarskiej, istotnej omyłki rachunkowej lub innej omyłki polegające na niezgodności oferty z dokumentami
zamówienia, niepowodujące istotnych zmian w treści oferty.
33. Z tego też względu po tym jak upłynął termin składania ofert nie jest możliwe, aby jakikolwiek wykonawca, w
tym Przystępujący poprzez swojej późniejsze oświadczenie modyfikował treść oferty w zakresie oferowanego
przez siebie przedmiotu zamówienia (elementu przedmiotu zamówienia). Przystępujący pragnie raz jeszcze
podkreślić, iż składając Ofertę zaoferował hydranty zgodne z warunkami zamówienia.
IV. Wadium wniesione w formie poręczenia
34. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego złożonego przez Przystępującego wadium w pierwszej kolejności
pragnę wskazać, iż wbrew twierdzeniom Odwołującego wadium w formie poręczenia jest zabezpieczeniem
mającym charakter odmiemy od wadium w gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej, o których mowa w
przywoływanych przez niego wyrokach Krajowej Izby odwoławczej, albowiem poręczenie ma charakter
akcesoryjny w stosunku do wierzytelności, którą zabezpiecza, podczas gdy gwarancja ma samodzielny i
nieakcesoryjny charakter, którego istnienie i zakres nie zależy od istnienia i zakresu innego zobowiązania (por.
wyrok Sądu Najwyższego dnia 15 lutego 2018 r., Sygn. akt IV CSK 86/17). Z tego też względu nie można uznać za
zgodne z orzecznictwem Krajowej Izby Odwoławczej twierdzenie jakoby orzecznictwo dotyczące gwarancji
bankowej lub gwarancji ubezpieczeniowej mogło być wprost stosowane w odniesieniu do wadium w formie
poręczenia i istniała tu ugruntowana linia orzecznicza.
35. Analizując przedmiotowy zarzut uwadze nie powinien umknąć również cel jakiemu w ustawie PZP nadano
wadium. Jak wskazuje się w orzecznictwie po pierwsze, celem wadium jest realne zabezpieczenie zatrzymania
przez zamawiającego określonej sumy tytułem swoistej rekompensaty za niewypełnienie niektórych obowiązków
wykonawcy w postępowaniu o udzielenie zamówienia (por. (…) KIO 305/23).
36. Jednocześnie w wyroku z dnia 15 lutego 2018 r., Sygn. akt IV CSK 86/17 Sąd Najwyższy wyjaśnił, że dla
solidarnej odpowiedzialności wykonawców wspólnie ubiegających się o
udzielenie zamówienia decydujące znaczenie ma stwierdzenie, że przedmiotem których naruszenie uzasadnia
zatrzymanie wadium są świadczenia niepodzielne. Także bowiem wtedy, gdy wykonawcy ubiegają się o udzielenie
zamówienia wspólnie. zamówienie jest jedno, jedna (wspólna) jest składana przez nich oferta i jako wspólne powinny być
postrzegane wszelkie obowiązki związane z jej złożeniem oraz wadium. Jedynie częściowe wykonanie tych obowiązków
- ich wykonanie przez poszczególnych wykonawców w odniesieniu do nich samych, bez ich wykonania przez
pozostałych - nie ma żadnej wartości dla zamawiającego, nie umożliwia bowiem wyboru oferty ani zawarcia umowy.
Dlatego też należy uznać, zgodnie z art. 380 § 1 KC, że wykonawcy ubiegający się wspólnie o udzielenie zamówienia
ponoszą solidarną odpowiedzialność za ich wykonanie. In casu oznacza to. że w razie niewykonania któregokolwiek z
obowiązków przez TBI odpowiedzialność z tego tytułu ponosiłby także .DWK" D.K..
37. Z tego też względu poręczenie udzielone „DWK" D.K. w celu zabezpieczenia wadium w ramach niniejszego
postępowania obejmuje również drugiego z członków konsorcjum tj. TBI. 38. W trakcie aplikowania o
przedmiotowe poręczenie Tarnowska Agencja Rozwoju Regionalnego SA. z siedzibą w Tarnowie (dalej:
„Poręczyciel") została poinformowana, że przedmiotowe poręczenie jest udzielane w celu zabezpieczenia wadium
w ramach niniejszego postępowania. Z treści poręczenia wprost wynika, że Poręczyciel miał tego świadomość.
39. Wiedząc, iż przedmiotowe poręczenie udzielane jest w celu zabezpieczenia wadium w ramach
postępowania o udzielenie zamówienia publicznego Poręczyciel jako podmiot profesjonalny musiał być i był
świadomy swojej odpowiedzialności w przypadku, gdyby „DWK" D.K. składała ofertę wraz z innym wykonawcą
TBI.
40. O tym, iż przedmiotowe poręczenie obejmuje zarówno ,DWK" D.K., jak i TBI sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie
świadczy również oświadczenie własne poręczyciela, z którego wprost wnika, że: (...) Informujemy, że w Specyfikacji
Warunków Zamówienia dot. „Rozbudowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej na terenie gminy Gnojnik w miejscowościach:
Gnojnik. Gosprzydowa, Uszew oraz Lewniowa", znak sprawy RIiD.271.4.2023 nie Zaznaczono, że w udzielonej
gwarancji/poręczeniu wadialnym muszą być wymienieni wszyscy członkowie konsorcjum. W związku z powyższym w
Oświadczeniu o udzieleniu poręczenia wadialnego nr 6/FPK/TARR/2022 została ujęta Firma D.K. DWK z siedzibą w
miejscowości Trzciana 211.32-733 Trzciana, NIP: 8681830496, REGON: 382831943. Jednocześnie oświadczamy. że w
przypadku zaistnienia konieczności uruchomienia poręczenia wadialnego, Tarnowska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. uzna
roszczenie wynikające z przesłanek PZP z winy któregokolwiek członka konsorcjum”.
41. Powyższe stanowisko potwierdza również orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej. W wyroku (...) KIO
130/20 Krajowa Izba Odwoławcza wyjaśniła, że uregulowana w ustawie z
dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny umowa poręczenia ma inny charakter niż gwarancja ubezpieczeniowa, czy
gwarancja bankowa. Przede wszystkim zgodnie z przepisem art. 879 § 1 KC o zakresie zobowiązania poręczyciela
rozstrzyga każdoczesny zakres zobowiązania dłużnika. Jest to swoista cecha poręczenia, czy nawet element essentialia
negotii — akcesoryjność poręczenia, czyli uzależnienie zobowiązania poręczyciela od zakresu zobowiązania głównego
(zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2014 r., Sygn. I ACa 505/14). Oznacza to, że o
zakresie odpowiedzialności poręczyciela decyduje zakres odpowiedzialności dłużnika głównego (tak m.in. J.
Gołaczyński, Komentarz do art. 879, (...). Zatem jest to odmienna sytuacja prawna, niż w przypadku gwarancji
ubezpieczeniowej, Czy też gwarancji bankowej. W przypadku wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie
zamówienia jest wyznaczany przez solidarną odpowiedzialność wszystkich członków konsorcjum, która występuje już
na etapie postępowania przetargowego. Z tej przyczyny złożone poręczenie obejmuje wszystkich członków konsorcjum.
42 W swoim oświadczeniu z dnia 20 kwietnia 2023 r. poręczyciel wprost potwierdził, iż w przypadku ziszczenia
się którejkolwiek z przewidzianych w ustawie PZP przesłanek zatrzymania wadium uzna swoją odpowiedzialność
niezależnie z winy którego z członków konsorcjum Przystępującego do takiego zatrzymania by doszło.
43. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, iż SWZ niezbyt precyzyjnie formułuje wymagania co do treści i formy
wadium wnoszonego w formie poręczenia. W szczególności nie znajduje się w nim postanowienie, z którego
wynikałoby, że w przypadku wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia składane przez nich
wadium w formie poręczenia powinno dotyczyć każdego w tychże wykonawców. Zgodnie zaś z jednolitą linią
orzeczniczą Krajowej Izby Odwoławczej wszelkiego rodzaju niedokładności po stronie zamawiającego powinny byt
tłumaczone na korzyść wykonawców lub przynajmniej nie powinny wynikać z nich dla nich konsekwencje.
44. Biorąc pod uwagę powyższe nie może zatem budzić wątpliwości, iż przez Przystępującego poręczenie w
pełni zabezpiecza interesy Zamawiającego i tym samy realizuje cel jaki w ustawie PZP przypisano wadium. (...)
Izba ustaliła i zważyła, co następuje:
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, którego
przedmiotem jest „Rozbudowa sieci wodociągowej i kanalizacyjnej na terenie gminy Gnojnik w miejscowościach:
Gnojnik, Gosprzydowa, Uszew oraz Lewniowa” (część 1) następujących przepisów ustawy Pzp:
1) art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp z uwagi na zaniechanie odrzucenia oferty wykonawców wspólnie ubiegających się o
udzielenie zamówienia publicznego (Konsorcjum firm): TBI sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie oraz D.K. „D.K. DWK”
z siedzibą w Trzciance (dalej: TBI/DWK) jako niezgodnej z treścią specyfikacji warunków zamówienia (SWZ), w
wyniku zaoferowania przez tego wykonawcę hydrantu niespełniającego wymogów SWZ, w szczególności
specyfikacji technicznych;
2) art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz art. 224 ust. 5 i 6 Pzp z uwagi na zaniechanie
odrzucenia oferty TBI/DWK jako złożonej przez wykonawcę, który:
a. złożył ofertę o 41% niższą od średniej arytmetycznej ofert niepodlegających odrzuceniu oraz o 38% niższą w
stosunku do wartości szacunkowej zamówienia w przedmiotowym postępowaniu,
b. nie wykazał, pomimo ciężaru dowodu spoczywającym na nim, że cena jego oferty nie jest rażąco niska, jako
że złożone przez niego wyjaśniania (przekazane w odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego na podstawie art. 224
ust. 2 pkt 1 PZP) były lakoniczne, niepoparte niezbędnymi dowodami oraz nie odnosiły się do wszystkich
elementów wskazanych w wezwaniu;
3) art. 226 ust. 1 pkt 14 w zw. z art. 97 ust. 5 i ust. 7 pkt 4 w zw. z art. 98 ust. 6 w zw. z art. 58 ust. 5 Pzp z uwagi
na zaniechanie odrzucenia oferty TBI/DWK jako złożonej przez wykonawcę, który wniósł wadium w sposób
nieprawidłowy, tj. w formie poręczenia udzielonego przez podmiot, o którym mowa w art. 6b ust. 5 pkt 2 ustawy (...)
o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, podczas gdy z oświadczenia o poręczeniu nie wynika,
aby poręczyciel był zobowiązany do zapłaty na rzecz Zamawiającego sumy odpowiadającej kwocie wadium w
przypadku zaistnienia przesłanek jego zatrzymania, za których wystąpienie odpowiadałby członek konsorcjum, tj.
TBI;
4) art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp z uwagi na zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy ERMONT jako oferty niezgodnej
z warunkami zamówienia w sytuacji, gdy wykonawca ten przewidział zastosowanie hydrantu z pojedynczym
zamknięciem, podczas gdy z opisu przedmiotu zamówienia, w szczególności z projektu technicznego wynika, że
Zamawiający wymagał zaoferowania hydrantu z podwójnym zamknięciem;
5) art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 1 oraz art. 224 ust. 5 i 6 Pzp z uwagi na zaniechanie odrzucenia
oferty wykonawcy ERMONT jako oferty z rażąco niską ceną w sytuacji, gdy treść udzielonych wyjaśnień jest
powierzchowna i nie wykazuje, że zaoferowana cena umożliwia wykonanie przedmiotu zamówienia zgodnie z
wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia i obowiązującymi przepisami.
Wykonawca na posiedzeniu oświadczył, że cofa zarzut opisany w punkcie 1 w zakresie naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 5
ustawy Pzp, które to naruszenie dotyczy zaniechania „odrzucenia oferty TBI/DWK jako niezgodnej z treścią specyfikacji
warunków zamówienia, w wyniku zaoferowania przez tego wykonawcę hydrantu niespełniającego wymogów SWZ, w
szczególności specyfikacji technicznych”. Tym samym Izba umorzyła postępowanie odwoławcze w zakresie tego
zarzutu.
Izba, pozostałe zarzuty podnoszone wobec oferty Konsorcjum TBI oraz wykonawcy ERMONT, uznała za nie zasługujące
na uwzględnienie.
Rozpoznając zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz art. 224 ust. 5 i 6 Pzp dotyczący
zaniechania odrzucenia ofert wykonawców z powodu rażąco niskiej ceny oferty, Izba miała na uwadze następujące
okoliczności:
W przedmiotowym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego za najkorzystniejszą (w części 1) została uznana
oferta Konsorcjum TBI/DWK z ceną 2 035 932.47 zł. W pozostałych ofertach wskazano na następujące ceny:
1) Firma Handlowo-Usługowa ERMONT B. R. (...) - 2 854 147.35 zł
2) Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe WOLIMEX E. W. (...) –
4 991 207.69 zł
3) SANTEX Sp. z o.o. (...) - 2 913 422.68 zł
4) AMG PROINVEST SP. z o.o. (...) - 4 084 811.51 zł
5) ATB Przedsiębiorstwo Budowlano - Inżynieryjne Sp. z o.o. (...) - 3 718 248.79 zł
Zamawiający na otwarciu ofert podał, że (...) kwota, jaką zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia wynosi
dla:
• części 1 zamówienia „Rozbudowa sieci wodociągowej w miejscowości: Gnojnik - Górka, Gnojnik - Uwrocie,
Gnojnik - Tłoki, Gnojnik i Uszew” w wysokości 3 300 000.00 zł brutto
W dniu 1 marca 2023 r. skierował do trzech wykonawców, w tym Przystępującego oraz Odwołującego i wykonawcy
ERMONT wezwania „Do złożenia wyjaśnień w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu”. W jego treści wskazał (...) uznając,
że zaoferowana przez wykonawcę cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku
do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia
zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, wzywa
wykonawcę, działając na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy (...) Prawo zamówień publicznych (...), (...) do udzielenia
wyjaśnień, w tym złożenia dowodów, w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych
części składowych. Wyjaśnienia mogą dotyczyć w szczególności: (...). Dalej zacytował treść przepisu (punkt 1) do 7) i
następnie podał: „Przy czym Zamawiający żąda złożenia wyjaśnień co najmniej w zakresie, o którym mowa w pkt 4 i 6”,
które dotyczą zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy oraz z przepisami z zakresu prawa pracy i
zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie. W ostatnim akapicie
pouczył: „Zgodnie z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp, odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta
wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie
uzasadniają rażąco niskiej ceny lub kosztu tej oferty”.
Przystępujący wykonawca (Konsorcjum TBI/DWK) w wyjaśnieniach z dnia 7 marca 2023 r. podał w szczególności: (...)
1/ Na wstępie składanych wyjaśnień należy zaznaczyć, że firma „TBI” Sp. z o.o. na mocy podpisanej z Zamawiającym w
dniu 08.07.2022 roku Umowy 114/2022 aktualnie prowadzi na terenie Gminy rozbudowę istniejącej sieci wodociągowej o
odcinek długości 10.281,0m. Ogłoszone w miesiącu lutym bieżącego roku postępowanie przetargowe ma ją wydłużyć o
kolejne 7.862,0 m. Nikt z oferentów biorących udział w tym postępowaniu nie miał lepszego rozeznania, co do
panujących warunków terenowo - gruntowo-wodnych w przysiółkach objętych przetargiem niż firma „TBI” Sp. o.o. , stąd
taka propozycja cenowa w złożonej ofercie. (...)
2/ Fakt, statystycznie odbiega ona od tej jaką Zamawiający zamierzał przeznaczyć na realizację tego zadania , stanowi
jej 61,70% i w myśl zapisów art.224 ust.2 pkt 1 ustawy (...) jest o ponad 30% od niej niższa. Należy jednak zauważyć, że
na sześć złożonych w tym postępowaniu ofert tylko trzy zmieściły się w zabezpieczonej kwocie, a kolejne trzy znacząco
ją przekroczyły. Wynik 50/50 jaskrawo uwidacznia z jakim rozregulowanym rynkiem wykonawczym mamy obecnie do
czynienia albo, że część firm liczy na przysłowiowe szczęście za grube pieniądze . Prawdopodobnie żaden z oferentów
nie zadał sobie trudu by poddać weryfikacji zapisy dokumentacji projektowej oraz przedmiary ze stanem faktycznym
terenu przyszłych robót, zadziałał automat - z „za biurka” opracowano kosztorysy, a otrzymane kwoty przeniesiono do
oferty. Gmina, na co by wskazywały zaoferowane kwoty wykonania tych 7,8 km sieci nie buduje magistrali wodociągowej,
tylko klasyczną sieć przesyłową średnicy Ø110mm mającą zapewnić mieszkańcom dostęp do wody pitnej, stąd np.
cena wykonania na poziomie 635 zł/mb, jest chyba grubą przesadą. Swój udział w zawyżaniu wycen ma również sam
autor przedmiarów, który dla uniknięcia zarzutu pominięcia bądź braku wyceny pewnych elementów, powielał te same
podstawy w każdym z przedmiarów. Zadziałał ponownie automat lub celowo zawyżono wyceny, by Zamawiający mógł
zabezpieczyć wystarczającą ilość środków finansowych na realizację z
pewną nadwyżką. Trudno nie postawić w tym miejscu tezy, że pojęcie „rażąco niska cena” jest pojęciem czysto
umownym wynikającym z działań matematycznych , które nie poparte analizą uwarunkowań lokalnych wypaczają
końcowy wynik postępowania . Celem urealnienia wycen należało przeanalizować szereg czynników mających
bezpośredni wpływ na koszty wykonania.
3/ Czynnikami tymi są między innymi :
3/1. Zakres rzeczowy sieci realizowany w większości po działkach prywatnych, częściowo niezabudowanych,
fragmentami w drogach gminnych w sąsiedztwie, istniejących budynków jednorodzinnych .
3/2. Możliwość wykonania, pewnych fragmentów sieci w technologii bezrozkopowej z wykorzystaniem specjalistycznego
sprzętu. Dotyczy to w szczególności skrzyżowań z istniejącą infrastrukturą podziemną , działek zabudowanych
stabilnymi ogrodzeniami oraz tych miejsc, gdzie technologia ta znajdzie zastosowanie. Eliminuje ona konieczność
rozbiórek, renowacji , a także stosowania podsypek i obsypek rurociągów z uwagi na właściwości użytkowe i
wytrzymałościowe projektowanych do wbudowania rur PE 100 szeregu SDR11 PN16.
3/3. Przedsięwzięcie objęte postępowaniem jest inwestycją liniową zakwalifikowaną do II-giej kategorii geotechnicznej ze
względu na głębokości posadowienia w granicach do 1,5m ppt.
3/4. Warunki gruntowo-wodne zaliczono do prostych o jednorodnej strukturze bez wpływu wód gruntowych poniżej
posadowienia infrastruktury, przy równoczesnym zaniku niekorzystnych zjawisk geologicznych związanych z
powierzchniowymi ruchami mas ziemnych.
Wszystkie te wymienione wyżej czynniki skłaniają do stwierdzenia , że zaprojektowana sieć nie jest obiektem
skomplikowanym pod względem technicznym wykonania, nie występują zagrożenia związane z gęstością zabudowy lub
niekontrolowanym ruchem mas ziemnych . Planowany termin wykonania wynoszący 18 miesięcy jest na tyle odległy , że
gwarantuje jego dochowanie i daje możliwość wyboru najkorzystniejszego okresu realizacji ze względu na porę roku dla
uniknięcia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych.
4. Na potwierdzenie, że złożona oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny niech posłużą załączone dowody w
postaci :
4/1. Szczegółowej kalkulacji ceny ofertowej na którą składają się :
4/1/1 - kosztorys ofertowy,
4/1/2 - zestawienia robocizny, materiału i sprzętu,
4/1/3 - tabela elementów scalonych,
4/2. Kalkulacje sporządzono w oparciu o otrzymane oferty cenowe na podstawowe materiały do zabudowy takie jak: 4/2/1
- rury PE, 4/2/2 - armatura wodociągowa
4/3. W przedłożonych do wglądu kalkulacjach brak jest znamion świadomego lub celowego zaniżania
wyceny nośników cenotwórczych jak i cen
przyjętych do
jednostkowych poszczególnych materiałów przewidzianych projektem do wbudowania Potwierdza to między innymi
będące załącznikiem do niniejszych wyjaśnień
oświadczenie firmy „TADMAR”S -G Polska Sp. z z siedzibą w Tarnowie o dalszej
wzajemnie korzystnej współpracy z „LIDEREM/ PARTNEREM” KONSORCJUM , firmą „DWK D.K.” w zakresie dostaw
materiałowych. (...)
Koszty pracy też nie są niższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz od minimalnej stawki godzinowej ustalonej
na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (...) i wynoszą
odpowiednio R=22,80 zł, natomiast pozostałe nośniki cenotwórcze takie jak koszty ogólne Ko, przewidywany poziom
zysku Z, czy koszty sprzętu KONSORCJUM kształtuje swobodnie dla zapewnienia minimum rentowności.
4/4. Realizując już roboty na terenie Gminy, KONSORCJUM w swojej ofercie mogło sobie pozwolić na pewien opust
cenowy z tytułu oszczędności wynikających między innymi z ograniczenia do niezbędnego minimum logistyki własnych
środków produkcji, możliwością realizacji robót liniowych metodą przewiertu sterowanego, organizowanie dostaw
materiałowych w systemie „loco budowa”.
Przedkładając powyższą argumentację „LIDER” KONSORCJUM uznaje, że zaoferowana cena wykonania
przedmiotowego zadania nie nosi mimo wszystko znamion rażąco niskiej, poparta jest dowodami, rzetelną analizą
zakresu rzeczowego oraz uwarunkowaniami zewnętrznymi, gwarantuje minimalny zysk i tym samym nie stanowi
podstawy do jej odrzucenia zgodnie z art. 226 ust.1 pkt 8 ustawy Pzp.”
Mając na uwadze powyższe ustalenia trudno nie zgodzić się z twierdzeniami Zamawiającego i Przystępującego
Konsorcjum, co do niezasadności tego zarzutu. W stanie faktycznym tej sprawy Zamawiający na etapie oceny ofert
dysponował szczegółową informacją, co do kosztów cenotwórczych przyjętych przez poszczególnych wykonawców,
albowiem kosztorysy były wymagane wraz z ofertą. Jednakże kierując do wykonawców wezwania w przedmiotowym
postępowaniu uwzględniał formalną okoliczność, a mianowicie, że te oferty w ich warstwach cenowych spełniały
przesłankę ustawową (przekroczenie wskaźnika 30 %) wskazującą na konieczność wyjaśnienia co do „rażąco niskiej
ceny”.
W odpowiedzi na to wezwanie Przystępujący wskazał szczegółowo na okoliczności – cytowane wyżej - uzasadniające
kalkulację ceny oraz przedstawił – wymienione powyżej – dowody. W świetle powyższego za nieuzasadniony należało
uznać zarzut odwołania, że wyjaśnienia nie dotyczą wszystkich kwestii wskazanych przez Zamawiającego w wezwaniu.
Wyjaśnienia Konsorcjum TBI/DWK rzetelnie wskazują na ukształtowanie przez wykonawcę
jednostkowych stawek kosztorysowych w jego ofercie. Ponadto teza, że różnica cenowa między ofertą Odwołującego, a
ofertą Konsorcjum TBI/DWK wynikała z faktu zaproponowania nieprawidłowych hydrantów – nie została podtrzymana z
uwagi na cofnięcie tego zarzutu wobec Konsorcjum. W konkluzji należy stwierdzić, że wyjaśnienia w zakresie rażąco
niskiej ceny odnoszące się do elementów żądanych przez Zamawiającego, mających wpływ na cenę oferty nie
potwierdziły, że cena jest nierynkowa. Przede wszystkim Odwołujący nie wykazał, aby z kosztorysów wynikały znaczne
odstępstwa od wartości podawanych przez wykonawców w stosunku do przyjętych w przedmiarach Zamawiającego
mających istotny wpływ na cenę oferty. Zarzut co do kwestionowanej pozycji 1.1. z kosztorysu ofertowego dotyczącego
sieci – Górki podnoszony na rozprawie nie potwierdził się. Żadna inna pozycja z tego czy innego kosztorysu na
potwierdzenie nieuprawnionego zaniżenia obmiaru nie została w toku rozprawy wskazana. Z kosztorysów ofertowych
oraz tabel elementów scalonych wynika, że koszty pośrednie Przystępujący określił na poziomie 30%, zaś zysk na
poziomie 10%, który jest zyskiem rynkowym i może być satysfakcjonującym dla przedsiębiorcy. Ponadto Konsorcjum w
kosztorysach przyjęło stawkę godzinową 22,80 zł zgodną z obowiązującymi przepisami i jak podał Przystępujący – co
nie zostało zakwestionowane przez Odwołującego - obowiązującą w odniesieniu do osób, które zostaną skierowane do
realizacji zamówienia. Ponadto Przystępujący słusznie wskazał, że zgodnie z paragrafem 22 ust. 1 projektem umowy
jaka ma zostać zawarta z wybranym wykonawcom Zamawiający przewidział, że w przypadku zmiany wysokości
minimalnego wynagrodzenia za pracę albo wysokości minimalnej stawki godzinowej albo zasad podlegania
ubezpieczeniom lub ubezpieczeniu zdrowotnemu lub wysokości składki na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne
dokona waloryzacji ceny. Z tego względu nie było potrzeby, aby Przystępujący kalkulował ofertę z zachowaniem pewnego
buforu uwzględniającego możliwe podwyżki w zakresie minimalnego wynagrodzenia. Także oferty dostawców
materiałów do realizacji zamówienia potwierdzają, że oferta Przystępującego nie jest ofertą z rażąco niską ceną. Przyjęte
przez Przystępującego ceny są skorelowane z cenami materiałów jakie obowiązują na rynku, a wbrew twierdzeniom
Odwołującego przepisy ustawy Pzp ani SWZ nie nakładają na wykonawców, jak podnosił Przystępujący, obowiązku
kalkulowania cen z buforem uwzględniającym ryzyko podwyżki ceny.
Także nie podlegają uwzględnieniu zarzuty podnoszone wobec oferty wykonawcy ERMONT. Wskazany zarzut
zaniechania odrzucenia oferty tego wykonawcy z naruszeniem art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp oparty został na twierdzeniu, że
„wykonawca ten przewidział zastosowanie hydrantu z pojedynczym zamknięciem, podczas gdy z opisu przedmiotu
zamówienia, w szczególności z projektu technicznego wynika, że Zamawiający wymagał zaoferowania hydrantu z
podwójnym zamknięciem”. Z kolei wskazane naruszenie art. 226
ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 1 oraz art. 224 ust. 5 i 6 Pzp Odwołujący oparł na twierdzeniu zaniechania odrzucenia
oferty wykonawcy ERMONT z powodu rażąco niską ceny, albowiem „treść udzielonych wyjaśnień jest powierzchowna i
nie wykazuje, że zaoferowana cena umożliwia wykonanie przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi
w dokumentach zamówienia i obowiązującymi przepisami.”
Co do pierwszego podlegającego oddaleniu zarzutu, Izba miała na uwadze stanowisko Zamawiającego, zgodnie z
którym w ramach procedury wyjaśnień nie domagał się od wykonawców szczegółowych wyjaśnień w przedmiocie
hydrantów. Oferty handlowe przedstawiane przez dostawców materiałów współpracujących z wykonawcami nie muszą
w całości pokrywać się co do materiałów, które faktycznie będą użyte w toku postępowania. Ponadto w przedmiotowym
postępowaniu każdy z wykonawców – w tym ERMONT -przedłożył kosztorys sporządzony wg warunków SWZ. Izba
zwraca ponadto uwagę, że podobny zarzut, z analogiczną argumentacją Zamawiającego, został podniesiony wobec
oferty Konsorcjum TBI/DWK, który to zarzut został wobec tego wykonawcy cofnięty.
Odnośnie drugiego z zarzutów, Izba wskazuje, że wykonawca ERMONT w odpowiedzi na wezwanie (z dnia 1/03/ 2023 )
w piśmie z dnia 7 marca 2023 r. w szczególności podał: (...)
„Na oszczędność metody wykonania zamówienia ma wpływ kilka czynników. Firma ERMONT zaopatruje się w materiały
budowlane bezpośrednio u hurtowników dystrybutorów, gwarantujących niską cenę bez wysokich marż sprzedażowych.
Materiały dostarczane są bezpośrednio na budowę obniżając tym samym niepotrzebne koszty pośrednie. Roboty
budowlane realizujemy przy użyciu sił własnych, własnego sprzętu, nie ponosząc dodatkowych kosztów najmu maszyn,
narzędzi i urządzeń. Nie korzystamy z podwykonawstwa robót, dzięki temu gwarantujemy solidne i terminowe
ukończenie kontraktu. Posiadamy wieloletnie doświadczenie w realizacji robót ziemnych na terenie gmin sąsiednich
(m.in. Limanowa, Żegocina), znane są nam warunki gruntowe, które w naszej ocenie nie utrudniają realizacji zadania, a
tym samym nie generują dodatkowych kosztów związanych z nakładem pracy. Jesteśmy firmą lokalną mogącą
zagwarantować konkurencyjne, niskie ceny z równoczesną gwarancją wysokiej jakości robót. Wartość kosztów pracy
przyjęta przez Firmę ERMONT do ustalenia ceny jest nie niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę zgodnie z
wymaganiami ustawy. Informujemy, że nasi pracownicy są zatrudnieni na podstawie umów o pracę. W przedmiotowym
postępowaniu nasza proponowana kwota za zrealizowanie zadania jest niższa tylko o 59 2752,33 zł brutto od oferty nr 4.
Świadczy to, iż wartość złożonej oferty jest realna i adekwatna do obecnie panujących warunków na rynku usług
budowlanych. Oświadczam, że zaoferowana przez nas cena jest wyższa niż koszty wytworzenia usług i robót objętych
ofertą i zapewnia zysk Wykonawcy. Reasumując, za oferowaną cenę 2 854 147,35 zł brutto jesteśmy gotowi
prawidłowo i terminowo zrealizować powierzone zadanie. Na powyższe składamy dowody w postaci oferty cenowej na
materiały budowlane od naszego dostawcy wraz z informacją o wysokości wypracowanego rabatu oraz wykaz maszyn i
urządzeń firmowych, niezbędnych do kompleksowej realizacji zadania. Załączone materiały dowodowe stanowią
tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Proszę je zastrzec przed
ogólnym dostępem. Załącznik: - oferta materiałowa wraz z oświadczeniem dostawcy - wykaz maszyn i urządzeń
Wykonawcy”.
Zdaniem Izby, wnoszący odwołanie wykonawca nie wykazuje, że wykonawca ERMONT ukształtował w ofercie
jednostkowe stawki kosztorysowe w sposób nierzetelny. Różnice cenową z ceną jego oferty wiąże z przyjęciem
nieprawidłowych hydrantów, który to zarzut – jak podano wyżej – nie podlega uwzględnieniu. Tak jak podał Zamawiający
w odpowiedzi wskazane stawki w poszczególnych pozycjach kosztorysowych mają charakter cen przyjmowanych na
rynku. W szczególności Odwołujący nie wskazał, która pozycja wymagałyby szczegółowego wyjaśnienia z uwagi na
znaczne odstępstwa od standardu rynkowej wyceny i wartości podawanych przez wykonawców w tym postępowaniu.
Zamawiający z uwagi na prowadzone od wielu lat inwestycje wodno – kanalizacyjnym i wymagane w postępowaniach
kosztorysy niewątpliwie dysponuje zarówno danymi porównawczymi jak i wiedzą własną pozwalającą na ocenę
proponowanych kosztów i stawek. Zamawiający w wezwaniu – z uwagi na jego treść - nie oczekiwał szczegółowych
wyjaśnień indywidualnych pozycji kosztorysu ofertowego, a treść wezwania w istocie – jak wskazywał – stanowi
powtórzenie „frazy wynikającej z ustawy co do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny – taka treść wezwania powodowała, iż
wykonawcy dysponowali dużą swobodą co do zakresu składanych wyjaśnień”. Tym samym w stanie faktycznym tej
sprawy -należało zgodzić się z Zamawiającym, że zarzut odwołania nie jest zasadny. Złożone wyjaśnienia są adekwatne
do tego stanu faktycznego i dotyczą wszystkich kwestii wskazanych w wezwaniu.
Co do zarzutu wniesienia wadium przez Konsorcjum TBI/DWK w sposób nieprawidłowy Odwołujący wskazał na
przepisy ustawy Pzp, a które to przepisy stanowią:
Art. 226 ust.1 pkt 14: „Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli: (...) 14) wykonawca nie wniósł wadium, lub wniósł w sposób
nieprawidłowy lub nie utrzymywał wadium nieprzerwanie do upływu terminu związania ofertą lub złożył wniosek o zwrot
wadium w przypadku, o którym mowa w art. 98 ust. 2 pkt 3; (...)
Art. 97 ust.5 i ust.7 pkt 4:
„5: „Wadium wnosi się przed upływem terminu składania ofert i utrzymuje nieprzerwanie do dnia upływu terminu
związania ofertą, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 98
ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2.”
7. Wadium może być wnoszone według wyboru wykonawcy w jednej lub kilku następujących formach: (...) 4)
poręczeniach udzielanych przez podmioty, o których mowa w art. 6b ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o
utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (...).
Art. 98 ust.6: „Zamawiający zatrzymuje wadium wraz z odsetkami, a w przypadku wadium wniesionego w formie
gwarancji lub poręczenia, o których mowa w art. 97 ust. 7 pkt 2–4, występuje odpowiednio do gwaranta lub poręczyciela
z żądaniem zapłaty wadium, jeżeli: (...)
Art. 58. ust.5: „Przepisy dotyczące wykonawcy stosuje się odpowiednio do wykonawców wspólnie ubiegających się o
udzielenie zamówienia”.
Wskazane przepisy Pzp przepisy ustawy Pzp nie zawierają takich szczególnych uregulowań wobec Konsorcjum co do
wadium, jakich w podnoszonej argumentacji domaga się Odwołujący. Izba zwraca uwagę dodatkowo na art. 58 ust. 4
Pzp, która to regulacja nie odnosi się do wadium. Przepis ten bowiem stanowi: „4. W odniesieniu do wykonawców
wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia zamawiający może określić wymagania związane z realizacją
zamówienia w inny sposób niż w odniesieniu do pojedynczych wykonawców, jeżeli jest to uzasadnione charakterem
zamówienia i proporcjonalne do jego przedmiotu”. Co do wadium – odpowiednie zastosowanie tego przepisu Zamawiający ponadto w postanowieniach SWZ nie przewidział specjalnych wymogów dla Konsorcjum, co do treści
poręczenia czy gwarancji. Zatem nie miał podstaw - jak podnosił na rozprawie – oczekiwać, aby wystawca poręczenia w
treści dokumentu poręczenia odnosił się wprost do kwestii konsorcjum. Zdaniem Izby ważna wskazówka interpretacyjna,
co do spornych kwestii wynika z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 15.02.2018 r. (sygn. akt IV CSK 86/17), w którym Sąd
Najwyższy wskazał na cel wadium, czyli zabezpieczenie interesu zamawiającego. Także w tym wyroku – jak podnosił
Zamawiający i Przystępujący - Sąd Najwyższy wyjaśnił, że dla solidarnej odpowiedzialności wykonawców wspólnie
ubiegających się o udzielenie zamówienia decydujące znaczenie ma stwierdzenie, że przedmiotem których naruszenie
uzasadnia zatrzymanie wadium są świadczenia niepodzielne. Wykonawcy w ramach konsorcjum ubiegają się o
udzielenie zamówienia wspólnie, zamówienie jest jedno, jedna (wspólna) jest składana przez nich oferta i jako wspólne
powinny być postrzegane wszelkie obowiązki związane z jej złożeniem oraz wadium. Zatem za prawidłowe i
wystarczające wniesienie wadium można uznać, gdy stwarza dla zamawiającego podstawę do żądania od poręczyciela
zapłaty oznaczonej kwoty
pieniężnej niezależnie od tego, który z wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia doprowadził do
ziszczenia się przesłanek określonych w ustawie Pzp. Treść poręczenia (podobnie jak gwarancji) co do spornej kwestii
może być różna, przykładowo może wymieniać lidera lub jednego z konsorcjantów, bądź wszystkich wykonawców
tworzących konsorcjum. Także dla rozstrzygnięcia sprawy – jak podnosi SO w Krakowie w wyroku z dnia 09.10.2020 r.
(sygn. akt II Ca 1656/20) - nie ma znaczenia kwestia istnienia po stronie konsorcjanta, który wniósł wadium, umocowania
do reprezentowania konsorcjum i zawarcia umowy poręczenia.
W tej sprawie z pisma poręczyciela z dnia 20 kwietnia 2023 r. złożonego w postępowaniu dowodowym przed Izbą
bezspornie wynika, że poręczający zdecydował się wziąć odpowiedzialność również za działania i zaniechania
ewentualnych i nieznanych sobie konsorcjantów. W tym oświadczeniu poręczający podał: „Informujemy, że w
Specyfikacji Warunków Zamówienia dot. „Rozbudowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej na terenie gminy Gnojnik w
miejscowościach: Gnojnik. Gosprzydowa, Uszew oraz Lewniowa", znak sprawy RIiD.271.4.2023 nie zaznaczono, że w
udzielonej gwarancji/poręczeniu wadialnym muszą być wymienieni wszyscy członkowie konsorcjum. W związku z
powyższym w Oświadczeniu o udzieleniu poręczenia wadialnego nr 6/FPK/TARR/2022 została ujęta Firma D.K. DWK z
siedzibą w miejscowości Trzciana 211.32-733 Trzciana, NIP: 8681830496, REGON: 382831943. Jednocześnie
oświadczamy. że w przypadku zaistnienia konieczności uruchomienia poręczenia wadialnego, Tarnowska Agencja
Rozwoju Regionalnego S.A. uzna roszczenie wynikające z przesłanek PZP z winy któregokolwiek członka konsorcjum”.
W stanie faktycznym tej sprawy to oświadczenie nie narusza – co sugerował Odwołujący -wskazywanego na rozprawie
art. 879 § 2 kc, albowiem prawidłowość poręczenia nie może być oparta na fakcie braku w jego treści wskazania obu
członków konsorcjum.
Orzekając o kosztach postępowania odwoławczego Izba miała na uwadze art. 557 ustawy Pzp oraz przepisy
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów
postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. z 2020 r.,
poz. 2437) [dalej: rozporządzenie].
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.