Sygn. akt IV U 643/17
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 listopada 2017 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Jolanta Krzywonos
Protokolant: st. sekr. sądowy Maria Misiuda
po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2017 r. w Rzeszowie
sprawy z wniosku S. G.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.
o emeryturę z tytułu pracy w warunkach szczególnych i wysokość kapitału początkowego
na skutek odwołania S. G.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.
z dnia 08/05/2017 r. znak (...)
z dnia 08/05/2017 r. znak (...)-2003
I.zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 08/05/2017r , znak: (...)w ten sposób, że przyznaje S. G. prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych poczynając od dnia 8 maja 2017r oraz ustala brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji
II. zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 08/05/2017r znak (...)-2003 w ten sposób, że nakazuje organowi rentowemu uwzględnienie do wyliczenia kapitału początkowego S. G. łącznie 25 lat , 3 miesiące i 6 dni okresów składkowych , a w pozostałej części oddala odwołanie
III. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. na rzecz S. G. kwotę 360 złotych / słownie : trzysta sześćdziesiąt / tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Sygn. akt IV U 643/17
UZASADNIENIE
wyroku z dnia 30 listopada 2016 r.
Decyzją z dnia 8.V.2017 r. znak: (...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił wnioskodawcy S. G. prawa do emerytury wskazując, iż na dzień 1 stycznia 1999 r. nie udowodnił on 15 lat pracy w warunkach szczególnych a jedynie 7 lat, 9 miesięcy i 28 dni i 25 lat okresów składkowych , a jedynie 21 lat , 11 miesięcy i 1 dzień. Zakład nie uznał za udowodniony okres zatrudnienia na budowie eksportowej od 5.IX.1984 do 18.X.1985r w (...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) i okresu od 19.X.1985r do 24.VIII.1988r gdyż nie zostało dokładnie wyjaśnione kiedy powrócił wnioskodawca do pracy po eksporcie.
Decyzją z dnia 8.V.2017r znak (...)-2003 organ rentowy ustalił wnioskodawcy kapitał początkowy gdzie uwzględnił okresy składkowe w ilości 21 lat , 8 miesięcy i 28 dni .
Wnioskodawca złożył odwołania od powyższych decyzji, domagając się ich zmiany i przyznania prawa do emerytury oraz przyjęcia wysokości kapitału początkowego jak w decyzji z 23.III.2005r Wskazał ,że przez cały okres zatrudnienia pracował w warunkach szczególnych .
W odpowiedzi na odwołania (...) Oddział w R. domagał się ich oddalenia przywołując twierdzenia tożsame co zawarte w zaskarżonych decyzjach.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
S. G. urodził się (...) W dniu 10.IV.2017r. złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wniosek o emeryturę w wieku obniżonym z tytułu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych. Nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
(dowód: dokumentacja w aktach ZUS)
Organ rentowy uznał za pracę w warunkach szczególnych okres od 30.V.1979r do 30.VI.1982r w Miejskim Przedsiębiorstwie (...) SA w K. i od 8.III.1994r do 31.XII.1998r w Miejskim Przedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o. w R. łącznie 7 lat , 9 miesięcy i 28 dni.
Organ rentowy nie uznał zarówno do kapitału początkowego jak i emerytury okresu zatrudnienia w (...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w T. od 5.IX.1984r do 18.X.1985r i od 19.X.1985r do 24.VIII.1988r.
Jak wynika z dokumentów zawartych w aktach osobowych wnioskodawcy z tytułu zatrudnienia w (...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w T. , został on przekazany do pracy od 1.VII.1982r na mocy porozumienia między zakładami z MPK w K. do (...) Przedsiębiorstwa Budownictwa (...) w T. .Z zaświadczenia z dnia 2.VII.1982r wynika ,że ma być zatrudniony na stanowisku betoniarza na wysokości .
5.VII.1982r zawarto umowę o pracę , gdzie z dniem 6.VII.1982r wnioskodawca został zatrudniony na stanowisku betoniarz-zbrojarz w pełnym wymiarze czasu pracy .
Od 5.IX.1984r do 18.X.1985r pracował na budowie eksportowej na stanowisku zbrojarz. Do Kraju zjechał 19.X.1985r Pracował na umowie o pracę z (...) Oddział w L.. Po zjeździe z budowy eksportowej wykorzystywał dni wolne po eksporcie i urlop.
Od 10.II.1986r do 15.III.1986r otrzymał w macierzystym zakładzie pracy urlop okolicznościowy .Po powrocie z eksportu nadal pracował jako zbrojarz. Od 17.III.1986r otrzymał angaż w sprawie wynagrodzenia .
25.VII.1988r z macierzystej firmy wyjechał na budowę eksportową do C. gdzie, pracował do 30.XII.1991r .
31.XII.1991r zjechał do Kraju i wykorzystywał niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 1988 – 1991.Do pracy miał się zgłosić 9.IV.1992r .Pracy po eksporcie nie podjął i z dniem 31.I.1992r rozwiązano z nim umowę o pracę / akta osobowe / .
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane dowody.
Za wiarygodne zostały uznane zeznania wnioskodawcy co do charakteru wykonywanych przez niego czynności w okresach zatrudnienia w (...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w T. jak i na budowach eksportowych za granicą, które zostały złożone w jasny sposób, a nadto korelują z dowodami z akt osobowych , na których Sąd oparł się czyniąc ustalenia faktyczne w sprawie. Sąd pominął dowód z zeznań świadków , gdyż dokumenty zebrane w aktach osobowych potwierdzają w sposób niebudzący wątpliwości okres zatrudnienia i charakter pracy – betoniarz –zbrojarz w pełnym wymiarze czasu pracy .
Sąd dał wiarę dowodom z dokumentów, które nie budzą wątpliwości co do swej treści oraz formy.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Kwestią istotną w przedmiotowej sprawie pozostawało ustalenie uprawnień S. G. do emerytury w wieku obniżonym ze względu na rodzaj wykonywanej pracy przy uwzględnieniu, iż urodził się on 8.V. 1957r., a więc przy zastosowaniu przepisu art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r . o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U 2015/748 ), a w szczególności czy na 1.I.1999r ma okres 25 lat i czy pracował przez 15 lat w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy .
W obejmującym przepisy przejściowe rozdziale 2 działu X ustawa zawiera regulację przejściową dotyczącą niektórych ubezpieczonych zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przed dniem 1 stycznia 1999 r. Mianowicie w art. 184 zostało przewidziane prawo do wcześniejszej emerytury dla zamkniętego katalogu ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., którzy do końca 1998 r. spełnili ustawowo określone wymogi stażowe. Zróżnicowanie warunków przechodzenia na emeryturę ubezpieczonych, o których mowa w powoływanym przepisie ustawy w stosunku do innych ubezpieczonych dokonane zatem zostało nie tylko według kryterium urodzenia, ale także według dodatkowego kryterium posiadania na dzień 1 stycznia 1999 r. wymaganego stażu "zawodowego" i ubezpieczeniowego (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 2007 r. II UZP 14/06 OSNP 2007/13 – 14/199).
Art. 184 dotyczy więc tylko tych ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948r ., którzy w dniu wejścia ustawy w życie tj. 1 stycznia 1999 r. osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 (co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn).
Takim ubezpieczonym przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32 ustawy pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego.
W niniejszej sprawie bezsprzecznie zastosowanie znajdą również przepisy wydanego przez Radę Ministrów w dniu 7 lutego 1983 r. rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43). Stosowne do jego § 4 ust. 1, mężczyzna, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat i ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych kwestionuje okres składkowy na dzień 1.I.1999r i czas pracy wykonywanej w szczególnych warunkach S. G. w (...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w T. .
Przeprowadzone w toku postępowania dowody, w sposób nie budzący wątpliwości pozwoliły przyjąć, że podstawa zaliczenia wnioskodawcy do stażu pracy i pracy w warunkach szczególnych istnieje co do okresu od 25.VIII.1988r do 31.X.1991r , od 5.IX.1984r do 18.X.1985r , od 17.III.1986r do 24.VIII.1988r ,oraz od 1.XI.1991r do 31.XII.1991r , a co do stażu pracy dodatkowo okres od 10.II.1986r do 15.III.1986r .
Dowody na, których oparł się Sąd czyniąc ustalenia w sprawie, to w szczególności akta osobowe wnioskodawcy oraz jego zeznania, które dowodzą o tym, iż w tym okresie wnioskodawca pracował i to stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako betoniarz – zbrojarz - a w okresie od 10.II.1986r do 15.III.1986r był na urlopie okolicznościowym udzielonym przez pracodawcę .
Analiza przebiegu zatrudnienia wnioskodawcy wskazuje, że zatrudniony był jako betoniarz – zbrojarz zarówno w Kraju jak i na budowach eksportowych. Była to praca w warunkach szczególnych
od 6.VII.1982r do 4.IX.1984r w Kraju / 2 lata , 1 miesiąc i 29 dni / ,
od 5.IX.1984r do 18.X.1985r budowa eksportowa w L./ 1 rok , 13 dni / ,
od 16.III.1985r do 24.VIII.1988r w Kraju / 3 lata , 5 miesięcy , 8 dni /,
od 25.VIII.1988r do 30.XII.1991r w C./ 3 lata , 4 miesiące , 5 dni /
tj. łącznie 9 lat , 11 miesięcy i 25 dni .
Okres uznany przez organ rentowy to 7 lat , 9 miesięcy i 28 dni .
Razem 17 lat , 9 miesięcy i 23 dni pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku betoniarz-zbrojarz .
Wykaz A dział V poz. 4 załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z 7.II.1983r.
W oparciu o analizę akt osobowych organ rentowy również uznał okres od 25.VIII.1988r do 31.X.1991r , od 5.IX.1984r do 18.X.1985r i od 17.III.1986r do 24.VIII.1988r.,co zdaniem Sądu nie budzi żadnych wątpliwości .
Okres od 1.XI.1991r do 31.I.1992r kwestionowany przez ZUS nie zasadny jest tylko co do miesiąca stycznia 1992r gdyż wnioskodawca od 1.XI.1991r do 31.XII.1991r przebywał jeszcze na budowie eksportowej w C., gdzie 31.XII.1991r wyjechał do Kraju / zaświadczenie o pracy na budowie eksportowej w (...)/.W styczniu 1992r wykorzystywał dni wolne z tytułu różnicy czasu pracy .Ten czas miał trwać do 8.IV.1992r , lecz wnioskodawca na zasadzie porozumienia stron rozwiązał umowę o pracę z dniem 31.I.1992r. Okres od 10.II.1986r do 15.III.1986r udzielony urlop okolicznościowy przez pracodawcę .
Mając na uwadze, iż wnioskodawca w dacie wejścia w życie ustawy, a to 1 stycznia 1999 r. spełniał wymóg stażu zatrudnienia w szczególnych warunkach tj. 15 lat oraz ogólnego stażu ubezpieczeniowego tj. 25 lat , 4 miesiące i 25 dni , nie przystąpił do Otwartego Funduszu Emerytalnego a wiek 60 lat życia ukończył (...) Sąd Okręgowy uwzględnił odwołanie przez niego złożone i stosownie do art. 477 14 § 2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję przyznając wnioskodawcy prawo do emerytury od dnia 8.V.2017r. tj. od dnia ukończenia 60 lat życia.
Odnośnie obliczania kapitału początkowego, stosownie do przepisów art. 174 ust. 1,2,3,7 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53 z uwzględnieniem ust. 2-12. Przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy okresy składkowe, o których mowa w art. 6, okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt. 5 oraz okresy nieskładkowe z art. 7 pkt 1 - 4 i 6 - 12 w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2 tj. nie przekraczającym jednej trzeciej udowodnionych okresów składkowych. Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust.1, 3 oraz art. 18 z tym, że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu od 1 stycznia 1980 r. do 31 grudnia 1998r.
Nie ulega wątpliwości, że Zakład ustala kapitał początkowy na podstawie dokumentacji przedstawionej przez płatnika składek lub samego ubezpieczonego. Środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia zgodnie z treścią § 22 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenie emerytalno – rentowe (Dz. U. Nr 237, poz. 1412) jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności:
1)legitymacja ubezpieczeniowa,
2)legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia.
Przepisy regulujące postępowanie o świadczenia emerytalno- rentowe przed organem rentowym nie mają zastosowania w postępowaniu sądowym, które regulowane jest przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, a ewentualne ograniczenia dowodowe mogą wynikać jedynie z przepisów tego Kodeksu. Zgodnie z art. 233 § 1 k.p.c. Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania i na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
Sąd po przeprowadzeniu wszechstronnej analizy zgromadzonej dokumentacji w aktach ZUS oraz w aktach osobowych wnioskodawcy uznał, że okres sporny zatrudnienia wnioskodawcy tj. od 5.IX.1984r do 18.X.1985r i od 10.II.1986r do 24.VIII.1988r oraz od 25.VIII.1988r do 31.XII.1991r podlega zaliczeniu do stażu pracy wnioskodawcy uprawniającego do przeliczenia kapitału początkowego. Do takiego wniosku prowadzi analiza dokumentów zalegających w aktach organu rentowego opisana jak wyżej .
Wobec powyższego w tym zakresie Sąd orzekł zgodnie z art. 477 14 § 2 kpc.
Sąd Okręgowy pragnie również wskazać, że do zasad przyznawania i wypłacania świadczeń emerytalno-rentowych zastosowanie ma art. 118 ust. 1 ustawy emerytalnej, zgodnie, z którym, organ rentowy wydaje decyzję w sprawie prawa do świadczenia lub ustalenia jego wysokości po raz pierwszy w terminie 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania tej decyzji, przy czym w razie ustalenia prawa do świadczenia lub jego wysokości orzeczeniem organu odwoławczego, za dzień wyjaśnienia ostatniej okoliczności uważa się również dzień wpływu prawomocnego orzeczenia organu odwoławczego (ust. 1a). W niniejszej sprawie, jak wynika z poczynionych ustaleń faktycznych, niezbędnym dla wyjaśnienia okoliczności spornych w sprawie było przeprowadzenie dowodu z akt osobowych wnioskodawcy oraz przesłuchania wnioskodawcy i dopiero tak zgromadzony materiał dowodowy pozwolił na wydanie rozstrzygnięcia, co powoduje, iż nie można uznać, iż organ rentowy ponosi odpowiedzialność za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, co do pkt. I i II wyroku .
Sąd oddalił odwołanie co do uznania okresu od 19.X.1985r do 9.II.1986r i od 1.I.1992r do 31.I.1992r , gdyż był to okres dni wolnych po eksporcie .Organ rentowy ma prawo ustalić ponownie wysokość kapitału początkowego w przypadku gdy zostaną przedłożone dokumenty dotychczas nie będące w dyspozycji organu rentowego. Takie też dokumenty wnioskodawca przedłożył do wniosku o emeryturę tj. dokumenty z okresu pracy na budowie eksportowej w C..
Wobec powyższego w tym zakresie Sąd orzekł zgodnie z art. 477 14 § 1 kpc.
O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 98 kpc / 2x 180/.