Sygn. akt IV KK 336/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 stycznia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Barbara Skoczkowska SSN Józef Szewczyk Protokolant Jolanta Grabowska przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Zbigniewa Siejbika w sprawie E. B. ukaranego z art. 87 § 1 k.w., art. 94 § 1 k.w., art. 95 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 21 stycznia 2015 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść od wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia 13 sierpnia 2014 r., uchyla zaskarżony wyrok w części w której nie orzeczono w nim o obligatoryjnym środku karnym zakazu prowadzenia pojazdów (art. 87 § 3 k.w.) i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w C. wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2014 r.: 1. uznał obwinionego E. B. za winnego tego, że w dniu 3 lutego 2014 r. w Ś. na ulicy H. prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny, koparko – ładowarkę 2 marki Caterpilar, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu – 0,15 mg/l alkoholu etylowego w wydychanym powietrzu, czym wyczerpał znamiona wykroczenia 87 § 1 k.w; 2. uznał obwinionego E. B. za winnego tego, że w dniu 3 lutego 2014 r. w Ś. na ulicy H. na drodze publicznej, prowadził pojazd mechaniczny, koparko – ładowarkę marki Caterpilar, nie mając do tego uprawnienia, czym wyczerpał znamiona wykroczenia z art. 94 § 1 k.w; 3. uznał obwinionego E. B. za winnego tego, że w dniu 3 lutego 2014 r. w Ś. na ulicy H. na drodze publicznej, prowadził pojazd mechaniczny, koparko – ładowarkę marki Caterpilar, nie mając przy sobie wymaganych dokumentów, tj. polisy ubezpieczenia OC, czym wyczerpał znamiona wykroczenia z art. 95 kw; 4. na zasadzie art. 87 § 1 k.w. w zw z art. 9 § 2 k.w. wymierzył obwinionemu za przypisane mu wykroczenia jedną karę 800 złotych grzywny; 5. na podstawie art. 118 § 1 k.p.w. i art. 21 pkt 2 w zw z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych zasądził od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa zryczałtowaną równowartość wydatków w kwocie 70 zł. oraz opłatę w kwocie 80 zł. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 6 września 2014 r. (k.23 i k.25). Od tego wyroku kasację na niekorzyść złożył Prokurator Generalny. Kasacja wpłynęła do Sądu Najwyższego w dniu 14 października 2014 r., zachowano więc termin z art. 110 § 2 k.p.w. Prokurator Generalny zaskarżył wymieniony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze - zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 87 § 3 k.w., polegające na zaniechaniu orzeczenia wobec E. B., sprawcy czynu z art. 87 § 1 k.w., środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów w sytuacji, gdy orzeczenie tego środka z mocy ustawy było obligatoryjne, wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rację ma Prokurator Generalny gdy podnosi, że zaskarżony wyrok został wydany z rażącym naruszeniem przepisu prawa materialnego – art. 87 § 3 k.w. 3 W realiach niniejszej sprawy E. B. przypisano popełnienie wykroczeń opisanych w art. 87 § 1 k.w., w art. 94 § 1 k.w. i w art. 95 k.w., a następnie, przy zastosowaniu art. 9 § 2 k.w., wymierzono mu jedną karę na podstawie art. 87 § 1 k.w., albowiem przepis ten przewiduje najsurowszą karę. Zgodnie z treścią art. 87 § 3 k.w., w razie popełnienia wykroczenia określonego w art. 87 § 1 lub 2 k.w., orzeka się zakaz prowadzenia pojazdów. Oznacza to, iż uznanie obwinionego winnym popełnienia jednego z tych wykroczeń pociąga za sobą konieczność orzeczenia wobec niego wymienionego środka karnego. Poza sporem jest zatem, że brak orzeczenia wobec E. B. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów stanowi, w realiach sprawy, rażące naruszenie art. 87 § 3 k.w., które z uwagi na swój charakter miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, gdyż nie zawiera on obligatoryjnego rozstrzygnięcia. Nie można natomiast podzielić wniosku Prokuratora Generalnego o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze. Przecież autor kasacji podnosi tylko zarzut braku w wyroku obligatoryjnego orzeczenia o środku karnym w postaci zakazu prowadzenia pojazdu. Zarzut tak sformułowany nie obejmuje innych rozstrzygnięć zamieszczonych w wyroku. Autor środka zaskarżenia nie kwestionuje w żadnym aspekcie orzeczonej kary grzywny. Nie jest zatem potrzebne wykraczanie w postępowaniu kasacyjnym poza uchybienie, podniesione w zarzucie kasacyjnym, którego dopuścił się Sąd Rejonowy. Należało zatem uchylić zaskarżony wyrok jedynie w części w której nie orzeczono w nim o obligatoryjnym środku karnym zakazu prowadzenia pojazdów (art. 87 § 3 k.w.). W toku ponownego postępowania Sąd Rejonowy orzeknie o przedmiocie procesu tylko w zakresie w jakim przekazano mu sprawę do rozpoznania. Kierując się powyższym Sąd Najwyższy, z mocy art. 537 § 2 k.p.k., orzekł jak w wyroku.
Orzecznictwo
Wyrok IV KK 336/14
Sędziowie: Barbara Skoczkowska, Józef Szewczyk, Wiesław Kozielewicz
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń§ 1, art. 9 § 2, art. 87 § 1, art. 87 § 2, art. 87 § 3, art. 94 § 1, art. 95
- Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczeniaart. 110 § 2, art. 118 § 1
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnegoart. 537 § 2