Sygn. akt IV KK 250/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 września 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący) SSN Rafał Malarski (sprawozdawca) SSN Roman Sądej Protokolant Dorota Szczerbiak w sprawie S. Z. skazanego z art. 224 § 2 kk w zb. z art. 226 § 1 kk w zw. z art.31 § 2 kk i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk w dniu 11 września 2012 r., kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 27 lutego 2012 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego z dnia 31 października 2011 r., /…/, I. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. L. - Kancelaria Adwokacka - kwotę 442,80 zł, w tym 23 % podatku VAT, za sporządzenie i wniesienie kasacji; III. zarządza zwrot skazanemu opłaty kasacyjnej w kwocie 450 zł UZASADNIENIE 2 W toku postępowania przygotowawczego poddano S. Z. badaniom przez dwóch biegłych lekarzy psychiatrów, którzy zaopiniowali, że działał on w warunkach ograniczonej w stopniu znacznym poczytalności (k. 44-45). W tej sytuacji prokurator wydał postanowienie o wszczęciu śledztwa (k. 54) i po jego zamknięciu (k. 59) skierował do sądu właściwego akt oskarżenia, wnioskując o rozpoznanie sprawy w postępowaniu zwyczajnym (k. 62-63). Sąd Rejonowy, po rozpoznaniu w składzie jednoosobowym w trybie zwyczajnym sprawy, wydał w dniu 31 października 2011 r. wyrok, którym skazał S. Z. na dwie jednostkowe kary grzywny za przestępstwa popełnione w dniu 7 lipca 2011 r. określone w art. 224 § 2 k.k. w zb. z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. i w art. 178a § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. oraz orzekł karę łączną grzywny w ilości 150 stawek dziennych, każda w wysokości 10 zł (k. 78 – 79). Sąd Okręgowy, po rozpoznaniu jednoosobowo w dniu 27 lutego 2012 r. apelacji obrońcy, utrzymał w mocy pierwszoinstancyjny wyrok, uznając złożony środek odwoławczy za oczywiście bezzasadny (k. 96-97). Kasację od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego wniósł obrońca. Podnosząc zarzut nienależytej obsady sądu drugiej instancji (art. 439 §1 pkt 2 k.p.k.), polegającej na rozpoznaniu sprawy w składzie jednego sędziego, mimo że art. 29 § 1 k.p.k. obligował tenże sąd do orzekania w składzie trzech sędziów, zażądał uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu apelacyjnym. W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej poparł w całej rozciągłości stanowisko skarżącego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja zasługiwała na uwzględnienie w całości na posiedzeniu bez udziału stron z racji swej oczywistej zasadności (art. 535 § 5 k.p.k.). Zgodnie z art. 29 § 1 k.p.k. skład trzech sędziów jest podstawowym składem orzekającym na rozprawie apelacyjnej. Odstępstwo od tej zasady zawarte jest w art. 476 § 2 k.p.k., który daje możliwość orzekania jednoosobowego w postępowaniu odwoławczym, o ile prezes sądu okręgowego tak zarządził. Zarządzenie takie jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy sąd rejonowy wydał jednoosobowo wyrok, orzekając w postępowaniu uproszczonym. Skład jednoosobowy nie wchodzi zatem w grę, gdy pierwszoinstancyjne postępowanie toczyło się w trybie zwyczajnym – choć, zgodnie z art. 28 § 1 k.p.k., w składzie jednego sędziego (zob. uchwała 7 s. SN z 27 października 2005 r., I KZP 38/05, OSNKW 2005, z. 11, poz. 103, będąca zasadą 3 prawną). Jednoosobowe rozpoznanie przez sąd okręgowy apelacji, w sytuacji gdy postępowanie pierwszoinstancyjne przed sądem rejonowym toczyło się w trybie zwyczajnym, należy traktować jako nienależytą obsadę sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W niniejszej sprawie taki bezwzględny powód odwoławczy miał miejsce, skoro Sąd Okręgowy rozpoznał sprawę jednoosobowo, mimo że przed sądem a quo toczyła się ona – co pozostaje ewidentne i niesporne – w trybie zwyczajnym. W konsekwencji Sąd Najwyższy w odniesieniu do wyroku sądu odwoławczego wydał rozstrzygniecie kasatoryjne (art. 537 § 2 k.p.k.). Wysokość wynagrodzenia dla obrońcy z urzędu za sporządzenie i wniesienie kasacji ustalono zgodnie z § 14 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Zwrot opłaty kasacyjnej orzeczono po myśli art. 527 § 4 k.p.k.
Orzecznictwo
Wyrok IV KK 250/12
Sędziowie: Eugeniusz Wildowicz, Rafał Malarski, Roman Sądej
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karnyart. 31 § 2, art. 178a § 1, art. 224 § 2, art. 226 § 1
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnegoart. 28 § 1, art. 29 § 1, art. 439 § 1 pkt 2, art. 476 § 2, art. 527 § 4, art. 535 § 5, art. 537 § 2
- Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu§ 14 ust. 3 pkt 1