Wyrok III RN 53/01

Wyrok z dnia 7 marca 2002 r. III RN 53/01 Przepis art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach to- warowych (Dz.U. Nr 5, poz. 17 ze zm.) należy rozumieć w ten sposób, że nie po- zwala on na rejestrację znaku towarowego na rzecz wnoszącego o taką reje- strację, jeżeli dotyczyć to ma towarów podobnego rodzaju do towarów pocho- dzących od innego przedsiębiorcy, a jednocześnie wnoszącemu o rejestrację nie przysługują do znaku jakiekolwiek skuteczne uprawnienia czy to pierwotne, czy pochodne. Przewodniczący SSN Andrzej Wróbel, Sędziowie SN: Katarzyna Gonera (sprawozdawca), Jerzy Kwaśniewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2002 r. skargi I.T. Co. Spółki z o.o. w O. na decyzję Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym Rzeczypo- spolitej Polskiej w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego VALIDOL [...], na skutek rewizji nadzwyczajnej Prezesa Urzędu Patentowego Rze- czypospolitej Polskiej od decyzji Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 czerwca 2000 r. [...] o d d a l i ł rewizję nadzwyczajną. U z a s a d n i e n i e Kolegium Orzekające Urzędu Patentowego RP decyzją z dnia 1 lipca 1999 r. [...], wydaną w postępowaniu spornym, na wniosek F. Spółki z o.o. z siedzibą w W. unieważniło prawo z rejestracji znaku towarowego VALIDOL [...] udzielone na rzecz I.T.C. Spółki z o.o. z siedzibą w O., uznając, że rejestracja wskazanego znaku towa- rowego nastąpiła z naruszeniem art. 8 pkt 1 i 2 oraz art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz.U. Nr 5, poz. 17 ze zm.). Rejestracji znaku towarowego VALIDOL dokonano decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia 18 stycznia 1999 r. w wyniku zgłoszenia do rejestracji z dnia 31 października 1991 r. 2 Kolegium Orzekające stwierdziło w uzasadnieniu decyzji, że rejestracja znaku towarowego na rzecz (polskiej) Spółki I.T.C. z O. nie naruszała art. 6 ust. 1 ustawy o znakach towarowych, ponieważ została dokonana dla towarów będących przedmio- tem jej działalności, a ocena ważności i zgodności z prawem umowy zawartej przez tę Spółkę z (ukraińską) Zamkniętą Spółką Akcyjną D. z siedzibą w K. (Ukraina) w przedmiocie przeniesienia prawa do znaku towarowego nie podlega kognicji Kole- gium Orzekającego, ponieważ leży w gestii sądów powszechnych. Uzasadniając ocenę o naruszeniu art. 9 ust. 1 pkt 2 oraz art. 8 pkt 1 i 2 ustawy o znakach towaro- wych przy dokonywaniu rejestracji znaku towarowego VALIDOL, Kolegium Orzeka- jące wskazało, że powszechna znajomość znaku towarowego VALIDOL na teryto- rium Polski jest bezsporna - nie kwestionuje tego żadna ze stron. Lek nasercowy pod nazwą VALIDOL jest sprzedawany w Polsce od 1974 r. Spółka z o.o. I.T.C., będąc dystrybutorem leku VALIDOL w Polsce, miała świadomość, skąd wywodzi się ta na- zwa, kto jest producentem leku o tej nazwie oraz że znak towarowy VALIDOL został zarejestrowany na terytorium Ukrainy na rzecz J.-S.C. (Otwartej Spółki Akcyjnej). Pomimo tej wiedzy Spółka z o.o. I.T.C. zgłosiła znak do rejestracji na swoją rzecz, co świadczy o naruszeniu przez nią zasad współżycia społecznego oraz cudzych praw majątkowych. Również fakt przejęcia przez tę Spółkę od Leszka S. prawa pierw- szeństwa ze zgłoszenia znaku w celu uzyskania pierwszeństwa w rejestracji - przy świadomości, że Leszek S. nie jest autorem nazwy VALIDOL ani producentem leku o tej nazwie, a postępowanie z jego wniosku o rejestrację znaku zakończyło się decy- zją odmawiającą rejestracji - dowodzi, zdaniem Kolegium Orzekającego, że postę- powanie Spółki z o.o. I.T.C. nosi znamiona naruszenia zasad współżycia społecz- nego i cudzych praw. Komisja Odwoławcza przy Urzędzie Patentowym RP decyzją z dnia 12 czerwca 2000 r. [...] po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez I.T.C. Spółkę z o.o. w O. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Kolegium Orzekającego. Komisja Odwoławcza podzieliła stanowisko Kolegium Orzekającego, że reje- stracja znaku towarowego na rzecz Spółki z o.o. I.T.C. narusza przede wszystkim art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o znakach towarowych. Bezsporne jest, że znak towarowy VALIDOL w dacie zgłoszenia, to jest 31 października 1991 r., był znakiem po- wszechnie znanym na terytorium Polski. Znak towarowy powszechnie znany do mo- mentu rejestracji w Urzędzie Patentowym RP korzysta z ochrony przewidzianej w art. 24 ustawy o znakach towarowych, niezależnej od faktu rejestracji znaku. Z chwilą 3 rejestracji następuje przekształcenie praw do znaku powszechnie znanego w prawo z rejestracji, jednak rejestracja - aby nie naruszała przepisów ustawy - powinna być dokonana na rzecz podmiotu uprawnionego do znaku powszechnie znanego. W przeciwnym razie - gdy zgłaszającym identyczny znak dla takich samych towarów jest inny podmiot gospodarczy - przyjmuje się, że zgłoszenie zostało dokonane w złej wierze, w celu wykorzystania renomy cudzego znaku, co traktowane jest jako działa- nie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 8 pkt 1 u.z.t.). W rozpozna- wanej sprawie kwestia, jaki przedsiębiorca (w domyśle: która z ukraińskich spółek - Otwarta Spółka Akcyjna F. w K., Zamknięta Spółka Akcyjna D. w K., czy jakiś inny podmiot) jest uprawniony do znaku powszechnie znanego VALIDOL na Ukrainie, jest o tyle nieistotna, że w Polsce znak ten stał się powszechnie znany za sprawą (ra- dzieckiej) Wszechzwiązkowej Centrali Handlu Zagranicznego M., która pośredniczyła w dostarczaniu leku VALIDOL z terenu Ukrainy (będącej jeszcze republiką ZSRR), gdzie był produkowany, do Polski w okresie poprzedzającym pierwsze zgłoszenie przedmiotowego znaku do rejestracji w Urzędzie Patentowym RP, a więc w czasie, gdy znak ten stał się w Polsce powszechnie znany. W ówczesnym okresie pow- szechna znajomość znaku VALIDOL na obszarze Polski wynikała z obecności na rynku leku VALIDOL opatrzonego nazwą eksportera (M.). Forma, przez którą znak stał się powszechnie znany, promowała jedynie eksportera (M.) i kraj pochodzenia leku oraz znaku (ZSRR). Jakkolwiek na terenie byłego ZSRR znakiem VALIDOL po- sługiwali się jednocześnie dwaj przedsiębiorcy (pomiędzy którymi toczył się później na Ukrainie spór o prawa do przedmiotowego znaku), a mianowicie: 1) F., K. - wy- łączny producent oleistej bezbarwnej cieczy (stanowiącej 25%-30% roztwór mentolu w izowalerianianie mentolu), stanowiącej półprodukt do produkcji kapsułek i tabletek, rozprowadzanej na terenie Ukrainy w postaci kropli, 2) D., K. - producent tabletek między innymi eksportowanych do Polski i sprzedawanych tu masowo (5-8 milionów opakowań rocznie), to dla polskiego odbiorcy znak towarowy VALIDOL stał się powszechnie znany jako nazwa leku nasercowego i uspokajającego pochodzącego z ZSRR, nie zaś z konkretnego przedsiębiorstwa na Ukrainie. Tym bardziej znak ten nie był kojarzony przez polskiego nabywcę z polską Spółką z o.o. I.T.C., która od 1994 r. zajmuje się dystrybucją leku VALIDOL w Polsce jako jeden z przedsiębiorców trudniących się taką działalnością. Uzurpowanie sobie przez Spółkę z o.o. I.T.C. wyłącznych praw do znaku VALIDOL w Polsce jest nieuzasadnione. Wywodzenie przez tego dystrybutora swoich praw do znaku wyłącznie z tego tytułu, że został on 4 upoważniony przez Spółkę D. z K. - finalnego producenta tabletek w metalowych fiolkach - do rozprowadzania tego produktu i zarejestrowania znaku w Urzędzie Patentowym RP, jest bezpodstawne w świetle ogólnej zasady prawnej, że nie można przenieść na inną osobę praw, których się nie posiada (nemo plus iuris ad alium transferre potest, quam ipse habet). Spółka D. z K. praw takich nie posiadała ani na Ukrainie (o czym świadczy fakt uzyskania tam rejestracji znaku na swoją rzecz przez Spółkę F. z K.), ani też w Polsce, a to z uwagi na realia ówczesnego rynku gos- podarczego (pośrednictwo centrali handlu zagranicznego) oraz kontrowersyjny status współproducenta. Rewizję nadzwyczajną od decyzji Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Paten- towym RP z dnia 12 czerwca 2000 r., utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Patento- wego RP z dnia 1 lipca 1999 r. unieważniającą prawo z rejestracji znaku towarowego VALIDOL [...] udzielone na rzecz I.T.C. Spółki z o.o. w O., wniósł Prezes Urzędu Patentowego RP, zarzucając zaskarżonym decyzjom rażące naruszenie prawa, a mianowicie art. 9 ust. 1 pkt 2 i art. 30 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz.U. Nr 5, poz. 17 ze zm.). Na podstawie art. 52 ustawy o znakach towarowych wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej wskazano, że Komisja Odwoławcza przy Urzędzie Patentowym RP unieważniła prawo z rejestracji znaku towarowego VALIDOL wyłącznie w oparciu o przepis art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o znakach towaro- wych, ustalając trafnie, że przedmiotowy znak jest znakiem powszechnie znanym. Jednocześnie - wbrew ustalonym faktom i prawu - niesłusznie przyjęła, że uprawnio- nemu z rejestracji tego znaku (Spółce z o.o. I.T.C.) nie przysługuje prawo do znaku powszechnie znanego, chociaż: po pierwsze - żadna osoba (prawna lub fizyczna prowadząca działalność gospodarczą) nie zgłaszała praw do tego znaku jako znaku powszechnie znanego; po drugie - nie istniały w zgromadzonym materiale dowodo- wym zebranym w trakcie postępowania jakiekolwiek przesłanki do postawienia uprawnionemu z rejestracji [...] zarzutu, że nie jest on uprawniony do przedmioto- wego znaku jako znaku powszechnie znanego. Zdaniem wnoszącego rewizję nad- zwyczajną, niepodważalnym i niekwestionowanym w obydwu instancjach faktem jest to, że Spółka D. z K. była jedynym i wyłącznym producentem produktu farmaceu- tycznego opatrzonego oznaczeniem VALIDOL w okresie od 1975 r. (czyli od poja- wienia się tego produktu na polskim rynku) do 1992 r. (czyli poza datę pierwszego zgłoszenia do ochrony oznaczenia VALIDOL) oraz że była jedynym i wyłącznym do- 5 stawcą tego produktu na rynek polski. Jeżeli zatem Spółka D. dokonała na rzecz swojego pełnomocnika i dystrybutora w Polsce (Spółki z o.o. I.T.C.) cesji swoich praw do znaku powszechnie znanego VALIDOL, którym oznaczała produkty przez siebie wytworzone i dostarczane do Polski za listami przewozowymi i czyniła to przez ponad 25 lat, aż do daty zgłoszenia oznaczenia VALIDOL do rejestracji jako znaku towarowego w Urzędzie Patentowym, to prawo do tego oznaczenia - jako znaku po- wszechnie znanego - przysługuje Spółce D. Zdaniem wnoszącego rewizję nadzwy- czajną, błędny jest pogląd Komisji Odwoławczej, że uprawnionym do znaku pow- szechnie znanego nie jest producent towaru, będący jednocześnie jego dostawcą na rynek polski, ale jest nim pośrednik handlowy bez kontaktu z towarem, czyli (radziec- ka) Wszechzwiązkowa Centrala Handlu Zagranicznego M. Z poglądem tym nie można się zgodzić z następujących powodów. Po pierwsze, słowny znak towarowy VALIDOL został zarejestrowany w Polsce dla towaru - określonego preparatu farma- kologicznego (leku nasercowego i uspokajającego) - czyli dla klasy 5, natomiast funkcja, jaką pełniła Centrala Handlu Zagranicznego M., polegająca na pośrednictwie handlowym bez kontaktu z towarem, oznacza klasę 35; taki pośrednik w handlu jak M. nie mógłby nawet „skonsumować” prawa z rejestracji znaku VALIDOL dla towa- rów w klasie 5, mógłby uzyskać wyłącznie rejestrację w klasie 35. Po drugie, Cen- trala Handlu Zagranicznego M. jedynie pośredniczyła w dostarczaniu na polski rynek leku pod nazwą handlową VALIDOL; w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia ze znakiem „nadającym się do odróżnienia towarów”, nie zaś ze znakiem „nadającym się do odróżnienia usług” (według definicji znaku towarowego zawartej w art. 4 ustawy o znakach towarowych). Oznaczenie VALIDOL dotyczy towaru a nie usługi pośrednictwa świadczonej przez M.; oznaczenie M. zawarte na towarze wskazywało tylko na „urzędowego pośrednika”. Po trzecie, „korzystanie ze znaku powszechnie znanego” (art. 24 u.z.t.) jest tożsame z „używaniem znaku towarowego” (art. 13 ust. 1 u.z.t., a samo „używanie znaku towarowego” definiuje art. 13 ust. 2 u.z.t.); M. nie umieszczał nawet na opakowaniach towaru swojej nazwy, czynił to producent i do- stawca leku do Polski - Spółka D. (jej poprzednik prawny) - a na listach przewozo- wych widnieje jako producent i dostawca D., K.; jeżeli więc M. nie „używał” w rozu- mieniu art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o znakach towarowych oznaczenia VALIDOL, a czynił to wyłącznie producent specyfiku oznaczonego tym oznaczeniem, to nie istnieją ja- kiekolwiek merytoryczne przesłanki do arbitralnego „nadania” radzieckiej Centrali Handlu Zagranicznego M. prawa do znaku powszechnie znanego z jednoczesnym 6 pozbawieniem tego prawa Spółki D., a także pozbawieniem tej Spółki prawa do roz- porządzania oznaczeniem VALIDOL, chociaż to wyłącznie ona wypromowała ozna- czenie VALIDOL dla swojego specyficznego produktu (tabletek), pakowanego w spe- cyficzny sposób (fiolki aluminiowe) i „wypracowała” w ten sposób dla tego znaku status znaku powszechnie znanego. Po czwarte, unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego VALIDOL godzi w fundament instytucji i sens istnienia znaku to- warowego - umożliwienie nabywcom towaru na rynku produktów łatwej i prostej identyfikacji nabywanego towaru z tym produktem pochodzącym od tego samego konkretnie wskazanego producenta; oznaczenie VALIDOL uzyskało status znaku powszechnie znanego jako oznaczenie produktu jednego konkretnego producenta, a zatem tylko ten jedyny producent ma prawo (również w interesie masowego nabyw- cy) posiadać prawnie ważną rejestrację znaku na swoją rzecz. Wnoszący rewizję nadzwyczajną zakwestionował pogląd Komisji Odwoławczej, że „znajomość znaku VALIDOL na obszarze Polski wynikała z obecności na rynku leku VALIDOL opatrzo- nego nazwą eksportera (M.)” oraz że „taka forma, poprzez którą znak stał się po- wszechnie znany, promowała jedynie eksportera i kraj pochodzenia leku (i znaku)”. Skarżący twierdzi, że ani w doktrynie, ani w orzecznictwie nikt nigdy nie kojarzył in- stytucji „znaku powszechnie znanego” z krajem pochodzenia produktu i z „urzędo- wym pośrednictwem” centrali handlu zagranicznego. W ten sposób Komisja Odwo- ławcza pozbawiła prawa do znaku jedynego producenta i dostawcę produktu ozna- czonego marką VALIDOL na rynek polski, który swoją działalnością produkcyjną i dostawczą wypromował oznaczenie VALIDOL na polskim rynku przed 1991 r. Spór o prawo do znaku na Ukrainie, który zaistniał po 1991 r., nie ma jakiegokolwiek zna- czenia wobec faktu, że oznaczenie VALIDOL już przed pierwszym zgłoszeniem w Urzędzie Patentowym RP w 1991 r. posiadało w Polsce status znaku powszechnie znanego. W Polsce produkt oznaczony VALIDOL lub produkt analogiczny nie był nigdy wprowadzany do obrotu jako roztwór (w kroplach), lecz w postaci tabletek umieszczonych w aluminiowych fiolkach. Spółka F. dopiero w latach 1993-1994 wprowadziła do obrotu lek oznaczony VALIDOL w tabletkach, niechronionych przy tym metalowymi fiolkami. Uzasadniając zarzut rażącego naruszenia art. 30 ust. 1 ustawy o znakach to- warowych, wnoszący rewizję nadzwyczajną Prezes Urzędu Patentowego RP pod- niósł, że z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego może wystąpić każdy, kto ma w tym interes prawny. Interesem prawnym w rozumieniu art. 7 30 ust. 1 u.z.t. jest interes prawny, o jakim mowa w art. 28 KPA, a Urząd Patentowy jest obowiązany ściśle przestrzegać przepisów KPA w postępowaniu w sprawach znaków towarowych. Interes prawny, o jakim mowa w art. 30 ust. 1 u.z.t. w związku z art. 28 KPA, jest indywidualnym interesem opartym na przepisie prawa materialnego (ustawy o znakach towarowych). Oznacza to, że z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego może wystąpić tylko taki podmiot, który wykaże, że rejestracja znaku towarowego narusza jego prawa (uprawnienia) przyznane mu przepisami ustawowymi. Wnioskujący unieważnienie prawa z rejestracji znaku towa- rowego – F. Spółka z o.o. z siedzibą w W. - nie wykazał istnienia interesu prawnego uzasadniającego wszczęcie na jego wniosek postępowania w sprawie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego VALIDOL. Obydwa organy orzekające w spra- wie w wydanych decyzjach nie zajęły stanowiska w kwestii istnienia po stronie wnio- skodawcy interesu prawnego, tym samym rozpoznanie sprawy o unieważnienie znaku towarowego bez rozstrzygnięcia tej podstawowej przesłanki, zawartej w art. 30 ust. 1 ustawy o znakach towarowych, sprawia, że decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Prezes Urzędu Patentowego RP zarzucił w rewizji nadzwyczajnej rażące na- ruszenie art. 9 ust. 1 pkt 2 oraz art. 30 ust. 1 ustawy o znakach towarowych. Sprawa podlegała zatem rozpoznaniu jedynie w granicach zaskarżenia wyznaczonych tymi zarzutami. Pierwszy z wymienionych przepisów stanowi, że niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego powszechnie znanego w Polsce jako znaku dla towa- rów pochodzących z innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Według drugiego z tych przepisów, z wnioskiem o uznanie prawa z rejestracji znaku towarowego za wygasłe, jak również z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego może wystąpić każdy, kto ma w tym interes prawny. Zarzut naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o znakach towarowych jest nie- uzasadniony. Argumenty podniesione w rewizji nadzwyczajnej sprowadzają się w znaczącym stopniu do kwestionowania przez rewidującego ustaleń faktycznych po- czynionych przez Kolegium Orzekające i Komisję Odwoławczą przy Urzędzie Pa- 8 tentowym RP, co przy braku oparcia rewizji na zarzutach naruszenia przepisów po- stępowania odnoszących się do dokonywania ustaleń faktycznych i oceny materiału dowodowego, jest pozbawione doniosłości prawnej. I.T.C. Spółka z o.o. z O. wywo- dziła swoje uprawnienia do znaku towarowego VALIDOL jako znaku powszechnie znanego z czynności prawnej (umowy) w postaci „cesji” uprawnień przysługujących Spółce D. z K. do znaku towarowego VALIDOL. Spółka D. z K. upoważniła mianowi- cie Spółkę z o.o. I.T.C. z O. do dokonania w Polsce rejestracji znaku towarowego VALIDOL. Ta cesja uprawnień do zarejestrowania znaku towarowego została oce- niona przez Komisję Odwoławczą przy Urzędzie Patentowym RP jako prawnie nie- skuteczna. Czynność ta musiała być oceniona w kontekście ustalonych faktów oraz prawa obowiązującego na Ukrainie, co nie łamało zasady terytorialności znaku pow- szechnie znanego. Komisja Odwoławcza ustaliła w związku z tym, że Spółka D. z K. nie była uprawniona do znaku powszechnie znanego VALIDOL ani na Ukrainie (skoro rejestrację tego znaku na swoją rzecz uzyskała tam Spółka F. z K.), ani w Polsce (z uwagi na realia ówczesnego rynku i obrotu towarami importowanymi z ZSRR, które były wprowadzane na polski rynek za pośrednictwem radzieckiej cen- trali handlu zagranicznego M.). Komisja Odwoławcza ustaliła również, że znak towa- rowy VALIDOL dotyczył w Polsce leku uspokajającego i nasercowego, który to towar nie był identyfikowany przez polskiego odbiorcę z jakimkolwiek producentem ukraiń- skim lub radzieckim, lecz z eksporterem leku - Wszechzwiązkową Centralą Handlu Zagranicznego M. Przedstawione powyżej ustalenia faktyczne przesądziły o ocenie materialnoprawnej i rozstrzygnięciu sprawy. Z tego punktu widzenia istotne było ustalenie, że Spółka D. z K. nie była uprawniona do znaku towarowego VALIDOL jako znaku powszechnie znanego w Polsce, kojarzonego przez polskich odbiorców z lekiem nasercowym i uspokajającym w tabletkach. Tego ustalenia faktycznego rewizja nadzwyczajna skutecznie nie podważa, ponieważ nie stawia zarzutów naru- szenia prawa procesowego dotyczących dokonywania ustaleń faktycznych lub oceny materiału dowodowego. Większość argumentów uzasadnienia rewizji nadzwyczajnej sprowadza się do przedstawienia odmiennego stanu faktycznego od ustalonego w postępowaniu przed Urzędem Patentowym RP i przyjętego za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji. Podstawowy argument uzasadnienia rewizji nadzwyczajnej, że prawo do oznaczenia VALIDOL - jako znaku powszechnie znanego - przysługiwało Spółce D. z K., nie ma znaczenia w postępowaniu z rewizji nadzwyczajnej, skoro ustalenie Komi- 9 sji Odwoławczej jest zupełnie odmienne, a Spółka D. nie była stroną postępowania przed Urzędem Patentowym o unieważnienie praw z rejestracji znaku towarowego. W rozpoznawanej sprawie chodziło jedynie o to, czy polskiej Spółce I.T.C. z O. przy- sługiwały do znaku powszechnie znanego VALIDOL tego rodzaju uprawnienia, które zezwalały na rejestrację tego znaku towarowego na jej rzecz, a nie to, czy i w jakim stopniu uprawniona była do tego znaku w Polsce ukraińska Spółka D. z K. Zdaniem wnoszącego rewizję nadzwyczajną, niepodważalnym i niekwestionowanym w oby- dwu instancjach faktem było to, że Spółka D. z K. była jedynym i wyłącznym produ- centem produktu farmaceutycznego opatrzonego oznaczeniem VALIDOL w okresie od 1975 r. (czyli od pojawienia się tego produktu na polskim rynku) do 1992 r. (czyli poza datę pierwszego zgłoszenia do ochrony oznaczenia VALIDOL) oraz że była jedynym i wyłącznym dostawcą tego produktu na rynek polski. Takiego ustalenia faktycznego w decyzjach obydwu instancji nie ma. Jest to natomiast twierdzenie Spółki z o.o. I.T.C. w O. Z ustaleń Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym RP wynika co innego, a mianowicie, że jeszcze w byłym ZSRR znakiem VALIDOL posługiwali się jednocześnie co najmniej dwaj przedsiębiorcy (pomiędzy którymi to- czył się później na Ukrainie spór o prawa do przedmiotowego znaku), a mianowicie: 1) F., K. - wyłączny producent oleistej bezbarwnej cieczy, stanowiącej półprodukt do produkcji kapsułek i tabletek, rozprowadzanej na terenie Ukrainy w postaci kropli, 2) D., K. - producent tabletek między innymi eksportowanych do Polski. Przepis art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o znakach towarowych należy rozumieć w ten sposób, że nie pozwala on na rejestrację znaku towarowego na rzecz wnoszące- go o taką rejestrację, jeżeli dotyczyć to ma towarów podobnego rodzaju do towarów pochodzących od innego przedsiębiorcy. Spółka z o.o. I.T.C. z O. z pewnością nie produkowała leku VALIDOL, a jedynie zajmowała się jego dystrybucją i to równolegle z innymi przedsiębiorcami, choćby Spółką F. z W. A zatem towar - lek pod nazwą VALIDOL - pochodził od innego przedsiębiorcy (producenta ukraińskiego lub kilku producentów ukraińskich), a nie od wnioskującej o rejestrację znaku Spółki z o.o. I.T.C. z O. Spółka ta mogłaby uzyskać rejestrację na swoją rzecz, gdyby miała sku- teczne uprawnienia pochodne do tego znaku. Komisja Odwoławcza ustaliła jednak, że takich skutecznych uprawnień pochodnych Spółka ta nie ma, bo cesja uprawnień dokonana przez Spółkę D. z K. była nieskuteczna ze względu na zasadę nemo plus iuris ad alium transferre potest, quam ipse habet. Cesji dokonano bowiem na Ukrai- nie, powinna być ona oceniona według prawa ukraińskiego, a tam Spółce D. nie 10 przysługuje prawo do znaku VALIDOL, skoro rejestracja została dokonana na rzecz innego podmiotu (Spółki F. z K.). Nie odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy twierdzenie rewizji nadzwyczaj- nej, że Komisja Odwoławcza przy Urzędzie Patentowym RP unieważniła prawo z rejestracji znaku towarowego VALIDOL wyłącznie w oparciu o przepis art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o znakach towarowych. Kolegium Orzekającego przy Urzędzie Paten- towym RP w swojej decyzji unieważniającej prawo z rejestracji znaku towarowego VALIDOL przyjęło, że rejestracja wskazanego znaku towarowego nastąpiła zarówno z naruszeniem art. 8 pkt 1 i 2, jak i art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych. Oznacza to, że w ocenie organu pierwszej instancji reje- stracja znaku towarowego była niedopuszczalna, także jako sprzeczna z zasadami współżycia społecznego i naruszająca cudze prawa majątkowe. Każda z przywoła- nych w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji podstaw była wystarczająca do unieważnienia prawa z rejestracji. Co prawda, Komisja Odwoławcza stwierdziła, że w rozpoznawanej sprawie naruszony został „przede wszystkim” przepis art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o znakach towarowych, ale nie stwierdziła jednocześnie, że przepisy art. 8 pkt 1 i 2 tej ustawy nie zostały naruszone, wprost przeciwnie, powołując się na poglądy doktryny podkreśliła, że zgłoszenie do rejestracji dokonane w złej wierze, w celu wykorzystania renomy cudzego znaku, jest traktowane jako działanie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. W rewizji nadzwyczajnej nie zarzuca się naru- szenia art. 8 pkt 1 i 2 ustawy o znakach towarowych, a to oznacza w istocie akcepta- cję stanowiska organów, przed którymi prowadzone było postępowanie w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego, że rejestracja znaku VALIDOL była sprzeczna z zasadami współżycia społecznego i naruszała cudze prawa mająt- kowe. Zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 ustawy o znakach towarowych nie jest trafny. Przepisy ustawy nie zawierają legalnej definicji pojęcia "interes prawny". W wyroku z dnia 27 maja 1999 r., III RN 5/99, OSNAPiUS 2000 nr 9, poz. 337, Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że interesem prawnym w rozumieniu art. 30 ust. 1 ustawy o znakach towarowych jest interes prawny, o którym mowa w art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem przemawiają za tym reguły wykładni systemowej. Zgodnie z przepisem art. 37 ustawy o znakach towarowych, do postępowania przed Urzędem Patentowym w sprawach znaków towarowych stosuje się przepisy Kodek- su postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej, co 11 oznacza, iż mają tu zastosowanie wszystkie te przepisy Kodeksu, które nie dotyczą zagadnień odmiennie uregulowanych w przepisach ustawy. Przepis art. 37 ustawy, odsyłając do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, nie nakazuje odpowiedniego stosowania tych przepisów, co wymaga przyjęcia, że Urząd Paten- towy w postępowaniu w sprawach znaków towarowych jest obowiązany do ścisłego przestrzegania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w sytuacjach, które nie zostały odmiennie uregulowane w przepisach ustawy o znakach towaro- wych. De lege lata brak jest zatem przesłanek prawnych do przyjęcia, że znaczenie pojęcia "interes prawny", o którym mowa w art. 30 ust. 1 ustawy, powinno być usta- lane w inny sposób niż przez odesłanie do przepisu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Interes prawny, o którym mowa w art. 30 ust. 1 ustawy o znakach towarowych w związku z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, jest inte- resem opartym na przepisie prawa materialnego (ustawy o znakach towarowych) i jest interesem indywidualnym. Oznacza to, iż z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego może wystąpić tylko taki podmiot, który wskaże, że rejestracja znaku towarowego narusza jego prawa (uprawnienia) przyznane mu przepisami ustawowymi, a nadto że nie jest dopuszczalne wszczynanie postępowa- nia w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego celem ochrony interesu prawnego osób trzecich; w każdym bowiem przypadku wnioskodawca musi uzasadnić istnienie w sprawie własnego interesu prawnego, nie zaś nawet skądinąd uzasadnionego interesu prawnego innych podmiotów. W doktrynie prawa znaków towarowych oraz w piśmiennictwie i orzecznictwie z zakresu postępowania admini- stracyjnego nie budzi ponadto wątpliwości teza, że przepisy ustawy o znakach towa- rowych i przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie chronią interesów faktycznych, które nie mają oparcia w przepisach prawa ustawowego. Wnoszący rewizję nadzwyczajną zarzuca, że wnioskująca unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego Spółka z o.o. F. z W. nie wykazała istnienia interesu prawnego uzasadniającego wszczęcie na jej wniosek postępowania w spra- wie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego VALIDOL. Jest to nowy aspekt sprawy, który nie był podnoszony w dotychczasowym postępowaniu przed Urzędem Patentowym. We wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towa- rowego Spółka z o.o. F. stwierdziła, że posiada interes prawny w rozumieniu art. 30 ust. 1 ustawy o znakach towarowych do wystąpienia z takim wnioskiem. Powołała się przy tym na następujące okoliczności. Po pierwsze - Spółka z o.o. F. z siedzibą w W. 12 została założona przez J.-S. C. F. z siedzibą w K. (Ukraina) jako joint venture i nadal spółka ukraińska posiada większość w kapitale zakładowym polskiej spółki. Po dru- gie - działalność statutowa Spółki z o.o. F. z siedzibą w W. obejmuje wytwarzanie, konfekcjonowanie i obrót środkami farmaceutycznymi i materiałami medycznymi, co wskazuje, że Spółka ta od początku swojego istnienia zajmowała się tą dziedziną obrotu gospodarczego i tym samym jest przedsiębiorstwem uprawnionym do uzy- skania rejestracji znaku towarowego w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o znakach towarowych. Po trzecie - Spółka z o.o. F. z siedzibą w W. nadal zajmuje się konfek- cjonowaniem leku VALIDOL i jego sprzedażą na terytorium Polski, posiadając upo- ważnienie od ukraińskiej Spółki J.-S.C. F. z siedzibą w K. do posługiwania się zna- kiem towarowym VALIDOL, zarejestrowanym na jej rzecz na terytorium Ukrainy de- cyzją z dnia 31 lipca 1996 r. Po czwarte - przeciwko Spółce z o.o. F. z siedzibą w W. zostało wszczęte przed Sądem Okręgowym w Warszawie-Sądem Gospodarczym postępowanie z powództwa I.T.C. Spółki z o.o. w O. o - między innymi - nakazanie zaprzestania posługiwania się znakiem towarowym VALIDOL. Strona przeciwna w toku postępowania przez Urzędem Patentowym RP przedstawionych powyżej twier- dzeń nie kwestionowała. Orzekające w sprawie organy obydwu instancji w istocie przyjęły istnienie po stronie Spółki z o.o. F. w W. interesu prawnego, skoro unieważ- niły prawo z rejestracji znaku. W ocenie Sądu Najwyższego przytoczone powyżej okoliczności świadczą o tym, że Spółka F. miała interes prawny do złożenia wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego. Interes ten jest obiektywnie uzasadnionym interesem o charakterze materialnoprawnym, indywidualnym i opar- tym na przepisach prawa materialnego. Organ pierwszej instancji (Kolegium Orzekające przy Urzędzie Patentowym RP) przyjął, że Spółka z o.o. F. z W. ma interes prawny, a przez to legitymację do wystąpienia o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego. Zgłaszając wnio- sek w rozpoznawanej sprawie Spółka z o.o. F. powołała się na swój interes prawny i uzasadniła na czym ten interes polega. Okoliczność ta nie została zakwestionowana w toku postępowania przez Spółkę z o.o. I.T.C., choćby w odwołaniu od decyzji or- ganu pierwszej instancji, dlatego też nie była przedmiotem rozważań Komisji Odwo- ławczej w zaskarżonej rewizją nadzwyczajną decyzji. Kwestionowanie interesu praw- nego dopiero w rewizji nadzwyczajnej uznać należy za spóźnione. Ponadto, sam brak rozważenia w uzasadnieniu decyzji tej kwestii nie narusza art. 30 ust. 1 ustawy o znakach towarowych jako przepisu prawa materialnego. Mógłby, co najwyżej, na- 13 ruszać przepisy postępowania dotyczące sporządzania uzasadnień decyzji. Wnoszą- cy rewizję nadzwyczajną nie przedstawia żadnych argumentów prawnych, które mo- głyby przemawiać za brakiem tego interesu. Biorąc powyższe pod rozwagę, Sąd najwyższy orzekł jak w sentencji. ========================================