Wyrok III PO 1/07

Wyrok z dnia 14 marca 2007 r. III PO 1/07 1. Z art. 62a ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 21, poz. 206 ze zm.) nie wynika, że do Prokuratora Ge- neralnego mają zastosowanie szczegółowe przepisy dotyczące trybu działania Krajowej Rady Sądownictwa. 2. Oceny formułowane w związku z postępowaniem o wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska prokuratora po ukończeniu 65 roku życia nie mogą być utożsamiane z okresowymi ocenami kwalifikacyjnymi wydawanymi na podstawie art. 20 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 86, poz. 953 ze zm.). Przewodniczący SSN Jerzy Kwaśniewski, Sędziowie SN: Herbert Szurgacz (sprawozdawca), Małgorzata Wrębiakowska-Marzec. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2007 r. sprawy z odwołania Józefa M. od decyzji Prokuratora Generalnego, z dnia 28 listopada 2006 r. [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska prokuratora po ukończeniu 65 roku życia o d d a l i ł odwołanie. U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 28 listopada 2006 r. [...] Minister Sprawiedliwości Prokurator Generalny nie wyraził zgody na dalsze zajmowanie przez Józefa M. stanowiska pro- kuratora po dniu 22 marca 2007 r. z uzasadnieniem, że doświadczenie zawodowe i zaangażowanie w pracę wnioskodawcy nie stanowią okoliczności szczególnych przemawiających za pozostawaniem na stanowisku prokuratora po ukończeniu 65 roku życia. Ponadto z treści pism Prokuratora Okręgowego w Ś., a także Prokuratora Apelacyjnego w W. nie wynika, aby Józef M. wyróżniał się szczególnymi umiejętno- ściami, które przemawiałyby za przedłużeniem mu zatrudnienia. 2 Odwołanie od powyższej decyzji złożył prokurator Józef M. Zarzucił narusze- nie art. 94 pkt 9 k.p. w związku z art. 118 ustawy o prokuraturze polegające na pod- jęciu decyzji w oparciu o nierzetelne, nieobiektywne i celowo dezawuujące oceny wyników pracy i postawy zainteresowanego prokuratora, przedstawione w pismach opiniujących wniosek o wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska prokura- tora. Zarzucił także naruszenie przepisów postępowania: art. 233 § 1 k.p.c. i § 20 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 grudnia 2001 r. w sprawie szczegó- łowego trybu działania Krajowej Rady Sądownictwa oraz postępowania przed Radą (Dz.U. Nr 157, poz. 1725) w związku z art. 69 § 1 Prawa o ustroju sądów powszech- nych w związku z art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze, mające istotny wpływ na treść podjętej decyzji, a polegające na odstąpieniu od rozpoznania przekazanego przez zainteresowanego prokuratora Prokuratorowi Generalnemu wniosku z dnia 30 października 2006 r. o zweryfikowanie opinii właściwych prokuratorów przełożonych, przedstawionych wraz z wnioskiem o wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stano- wiska prokuratora i zaniechanie tej czynności. W uzasadnieniu wskazał, iż jego za- wodowe dokonania znajdowały uznanie u przełożonych oraz środowiska zawodowe- go. Od wielu lat jest sędzią Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokurato- rze Generalnym, zaś obecnie pełni funkcję jednego z zastępców przewodniczącego Sądu. Chęć pełnienia dalszej służby uzasadnił fascynacją zawodem oraz potrzebą aktywnego życia zawodowego, podkreślił, iż otrzymywane wynagrodzenie umożliwi mu utrzymanie pozostającego na studiach syna. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie decyzji Prokuratora Generalnego i przekazanie sprawy do ponownego roz- poznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze w związku z art. 69 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych, prokurator przechodzi w stan spoczynku z dniem ukończenia 65 roku życia, chyba że Prokurator Generalny na wniosek zainteresowa- nego prokuratora, po zasięgnięciu opinii właściwych prokuratorów przełożonych, wy- razi zgodę na dalsze zajmowanie stanowiska, nie dłużej niż do ukończenia przez prokuratora 70 roku życia. Wykładnia przytoczonych uregulowań wskazuje na to, że jako regułę należy traktować przejście prokuratora w stan spoczynku z dniem ukoń- czenia przez niego 65 roku życia. W judykaturze podkreśla się, że w związku z tym 3 możliwość dalszego pozostawania na stanowisku prokuratora stanowi wyjątek, uza- sadniony szczególnymi okolicznościami mającymi oparcie w interesie służby lub leżącymi po stronie prokuratora (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2003 r., III AO 25/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 236; z dnia 16 września 2004 r., III PO 60/04, OSNP 2005 nr 8, poz. 120). Wyważenie tych okoliczności zostało pozostawione w gestii Prokuratora Generalnego, do którego należy ostateczne wyra- żenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska prokuratorskiego. Prokurator wnio- skujący o dalsze zajmowanie stanowiska prokuratora nie ma roszczenia o przedłu- żenie stosunku służby, ale w odwołaniu od negatywnej decyzji może podważać le- galność lub zasadność motywów, które doprowadziły do jej podjęcia. Sąd Najwyższy rozpoznając odwołanie dokonuje oceny prawidłowości tej decyzji w aspekcie jej le- galności, jak i celowości (słuszności), przy czym dokonuje tej oceny w granicach od- wołania, tj. w granicach zarzutów odwołania i ich uzasadnienia. Zarzut odwołującego się prokuratora Józefa M. naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie jest usprawiedliwiony. Zgodnie z art. 62a ustawy o prokuraturze w związku z art. 74 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz art. 13 ust. 6 ustawy o Krajo- wej Radzie Sądownictwa odwołanie od decyzji Prokuratora Generalnego przysługuje do Sądu Najwyższego. W zakresie nieuregulowanym ustawą o KRS do postępowa- nia przed Sądem Najwyższym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o kasacji. Nie wynika stąd, iż całe postępowanie ma charakter postępowania cywil- nego w rozumieniu art. 1 k.p.c. i że mają do niego w związku z tym zastosowanie przepisy postępowania cywilnego. Nie jest również trafny zarzut naruszenia § 20 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowe- go działania KRS (powołanego już wcześniej). Wprawdzie w art. 62a ustawy u.s.p. stwierdza się , że przewidziane w tej ustawie uprawnienia KRS i Ministra Sprawiedli- wości przysługują w stosunku do prokuratorów Prokuratorowi Generalnemu, a uprawnienia kolegiów i prezesów właściwych sądów - właściwym prokuratorom przełożonym, to jednak nie wynika stąd, że do Prokuratora Generalnego znajdują zastosowanie szczegółowe przepisy dotyczące trybu działania KRS. Inny jest bo- wiem ustrój i tryb działania KRS a inny prokuratury, w tym Prokuratora Generalnego. Jest to przekazanie kompetencji do podjęcia decyzji względnie wyrażenia stanowi- ska, natomiast nie oznacza to stosowania przepisów o trybie działania KRS. Odnosząc się do zarzutu podjęcia decyzji w oparciu o nierzetelne oceny pracy należy w pierwszym rzędzie zwrócić uwagę, że ustawa o prokuraturze odsyła w 4 sprawach w tej ustawie lub w przepisach szczególnych nieuregulowanych do odpo- wiedniego stosowania do prokuratorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury przepisów ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych, a w sprawach nieuregulowanych także w przepisach tej ustawy - do Kodeksu pracy (art. 118). Ustawa o pracownikach urzędów państwowych zawiera przepisy (art. 20) o okresowych ocenach kwalifikacyjnych, łącznie z trybem odwoław- czym od oceny. Przepisy te, łącznie z przepisami wykonawczymi zawartymi w rozpo- rządzeniu Rady Ministrów z dnia 8 listopada 2001 r. w sprawie aplikacji oraz ocen kwalifikacyjnych urzędników państwowych, znajdują odpowiednie zastosowanie do stosunków służbowych prokuratorów, jednak oceny formułowane w tym trybie (okre- sowe oceny kwalifikacyjne) nie są ocenami, które są formułowane w związku z po- stępowaniem o wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska prokuratora po ukończeniu 65 roku życia, które ma charakter postępowania szczególnego, uregulo- wanego powołanymi przepisami ustawy o prokuraturze w związku z przepisami Prawa o ustroju sądów powszechnych. Przewidziany ustawą o pracownikach urzę- dów państwowych tryb odwoławczy nie ma zastosowania do wymienionych ocen. Co się tyczy zarzutu naruszenia przepisu art. 94 pkt 9 k.p., według którego pracodawca obowiązany jest stosować obiektywne i sprawiedliwe kryteria oceny pra- cowników oraz wyników i ich pracy, wymaga podkreślenia, że dotyczy on kryteriów oceny, a nie samej oceny. Skarżący kwestionuje samą ocenę dokonaną przez Prokuratora Okręgowego jako gołosłowną i nie opartą na udokumentowanych fak- tach, a tym samym sprzeczną z art. 94 pkt 9 k.p. oraz opartą na niej ocenę Prokura- tora Generalnego. Oceniając zarzut skarżącego należy mieć na uwadze, że wyraża- ne oceny przełożonych są dokonywane w szczególnym kontekście, wynikającym z regulacji prawnej przechodzenia prokuratorów w stan spoczynku i ewentualnego wy- rażenia zgody przez Prokuratora Generalnego na zajmowanie stanowiska prokurato- ra po ukończeniu 65 roku życia. Nie muszą w związku z tym dotyczyć wszystkich aspektów pracy zawodowej prokuratora, są one formułowane pod kątem istnienia okoliczności (argumentów) przemawiających na rzecz pozostawienia (bądź nie) pro- kuratora w służbie po ukończeniu 65 roku życia. W uzasadnieniu decyzji o niewyra- żeniu zgody na dalsze zajmowanie stanowiska prokuratora Prokurator Generalny podkreślił, że z treści pism Prokuratora Okręgowego w Ś., a także Prokuratora Ape- lacyjnego w W., nie wynika, aby odwołujący się wyróżniał się szczególnymi umiejęt- nościami, które przemawiałyby za przedłużeniem mu zatrudnienia. Prokurator Gene- 5 ralny podkreślił równocześnie, że niewątpliwe doświadczenie zawodowe prokuratora Józefa M. i zaangażowanie w pracę zasługują na uznanie, ale nie stanowią okolicz- ności szczególnej, przemawiającej za pozostawieniem go na stanowisku prokuratora po ukończeniu 65 roku życia. W sumie należy stwierdzić, że Prokurator Generalny odmawiając zgody na dalsze zajmowanie stanowiska prokuratora przez odwołującego się nie działał do- wolnie i nie naruszył przepisów prawa wskazanych jako podstawa odwołania. W tych warunkach należało orzec jak w sentencji wyroku. ========================================