Art. 1. k.p.c. Zakres postępowania cywilnego

3) Kodeks postępowania cywilnego normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne).

Komentarz do Art. 1. kpc

Przepis określa zakres spraw, w których stosuje się Kodeks postępowania cywilnego. Dotyczy on postępowania sądowego, a więc reguluje przebieg postępowania przed sądem w sprawach należących do wskazanych kategorii. Nie ogranicza się przy tym do jednego działu prawa.

Zakres ten obejmuje sprawy ze stosunków z zakresu:

prawa cywilnego,
prawa rodzinnego i opiekuńczego,
prawa pracy,
ubezpieczeń społecznych.

Przepis wskazuje również na „inne sprawy”, ale tylko takie, do których przepisy Kodeksu stosuje się na podstawie ustaw szczególnych. Oznacza to, że sam charakter sprawy nie wystarcza do objęcia jej zakresem tego Kodeksu, jeżeli brak jest podstawy wynikającej z przepisów szczególnych.

Końcowa część przepisu wprowadza określenie „sprawy cywilne” jako wspólną nazwę dla wszystkich wymienionych kategorii. Obejmuje ona zarówno sprawy należące do prawa cywilnego w ścisłym znaczeniu, jak i sprawy rodzinne, opiekuńcze, pracownicze oraz z zakresu ubezpieczeń społecznych, a także inne sprawy wskazane przez ustawy szczególne.

Znaczenie praktyczne przepisu polega na wyznaczeniu przedmiotowego zakresu Kodeksu. Pozwala on ustalić, że regulacje tego aktu odnoszą się do postępowania sądowego w sprawach należących do wymienionych dziedzin oraz do spraw, które zostały objęte jego stosowaniem przez ustawę szczególną. Kryterium decydującym jest więc rodzaj sprawy oraz, w odniesieniu do kategorii dodatkowej, istnienie wyraźnej podstawy ustawowej.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 2. kpc