Wyrok III KRS 3/07

Wyrok z dnia 14 marca 2007 r. III KRS 3/07 Opinia sporządzona przez sędziego wizytatora na użytek postępowania o wyrażenie przez Krajową Radę Sądownictwa zgody na dalsze zajmowanie sta- nowiska sędziego po ukończeniu 65 roku życia (art. 69 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) nie musi odpowiadać sformalizowanym wymaganiom opinii wydawanej dla oceny kwalifikacji asesorów sądowych i sędziów. Przewodniczący SSN Jerzy Kwaśniewski, Sędziowie SN: Herbert Szurgacz (sprawozdawca), Małgorzata Wrębiakowska-Marzec. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2007 r. sprawy z odwołania Mirosława G. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa [...] z dnia 14 września 2006 r., w sprawie odmowy wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stano- wiska sędziego o d d a l i ł odwołanie. U z a s a d n i e n i e Uchwałą z dnia 14 września 2006 r. [...] Krajowa Rada Sądownictwa nie wyra- ziła zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego Sądu Rejonowego dla W.K. w W. przez sędziego Mirosława G. W uzasadnieniu wskazano, iż przeciwko wyrażeniu zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego przemawia negatywna opinia Ko- legium Sądu Okręgowego w W., a także sporządzona przez sędziego wizytatora ocena pracy sędziego, w której zwrócono uwagę na najwyższy w wydziale wskaźnik spraw, w których uchylono wyroki i sprawy przekazano do ponownego rozpoznania w okresie od 1 stycznia 2005 r. do 30 kwietnia 2006 r. Odwołanie od powyższej decyzji złożył Mirosław G. Zarzucił sprzeczność uchwały z § 20 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowego trybu działania Krajowej Rady Sądownictwa oraz 2 postępowania przed Radą (Dz.U. Nr 152, poz. 1725), wynikającą z niezrealizowania obowiązku wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy poprzez: oparcie uchwały na opinii wizytatora formułującej ocenę pracy skarżącego bez wszechstronnego rozważenia wartości merytorycznej tej opinii; nierozważenie wyja- śnień skarżącego, złożonych przy zapoznaniu się z opinią wizytatora; nierozważenie opinii o skarżącym, wydanej przez Prezesa Sądu Rejonowego dla W.K. na podsta- wie § 27 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowego trybu działania Krajowej Rady Sądownictwa oraz postępowania przed Radą, nieroz- ważenie okoliczności, iż negatywna opinia Kolegium Sądu Okręgowego w W. mogła być następstwem wadliwości opinii wizytatora; nierozważenie okoliczności, iż wskaź- nik spraw, w których wyrok uchylono dotyczył spraw wydanych w składzie ławniczym, a także niewykorzystanie możliwości uzyskania od skarżącego wyjaśnień w trybie § 19 ust. 1 powołanego rozporządzenia, co mogło przyczynić się do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekaza- nie sprawy Krajowej Radzie Sądownictwa do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 69 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) sędzia przechodzi w stan spoczynku z dniem ukończenia 65 roku życia, chyba że Krajowa Rada Sądownictwa, na wnio- sek sędziego, po zasięgnięciu opinii kolegium właściwego sądu, wyrazi zgodę na dalsze zajmowanie stanowiska, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez sędziego 70 roku życia. Z przepisu tego wynika jasno, że zasadą jest przejście w stan spo- czynku z chwilą ukończenia przez sędziego 65 roku życia, natomiast wyjątkiem jest pozostawanie na stanowisku sędziego po 65 roku życia. Podkreślenie na wstępie tej podstawowej, ustawowej regulacji przechodzenia w stan spoczynku jest celowe, po- nieważ ma ona znaczenie dla interpretacji przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 2001 r. (wyżej wskazanego) zarówno w zakresie ogólnych zasad postępowania przed Radą w sprawach indywidualnych, jak i w przedmiocie rozpa- trywania i rozstrzygania wniosków o wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stano- wiska sędziego (rozdział IV, art. 27 i nast.). Przepisy rozporządzenia wprowadzają rodzaj postępowania, którego celem jest uzyskanie przez Radę informacji (danych) 3 umożliwiających jej ocenę zasadności wniosku i skorzystanie bądź nieskorzystanie z ustawowej możliwości wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego po ukończeniu przez niego 65 roku życia. W myśl § 27 ust. 2 i 3 rozporządzenia wniosek sędziego powinien być zaopiniowany przez kolegium właściwego sądu i przedstawiony Radzie drogą służbową za pośrednictwem prezesa sądu wraz z jego oceną uwzględniającą okoliczności dotyczące wnioskodawcy oraz potrzeby sądu. Do wniosku powinien być dołączony wyciąg protokołu kolegium rozpatrującego sprawę zainteresowanego sędziego. Przepisy rozporządzenia nie wykluczają w określonym zakresie aktywnej roli Rady (jej przewodniczącego) w postępowaniu o wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego. Zgodnie z § 19 ust. 1, zamiesz- czonym w rozdziale I Przepisy ogólne, w uzasadnionych przypadkach, na wniosek zespołu lub z własnej inicjatywy, przewodniczący zaprasza, celem odbycia rozmowy w siedzibie Rady, uczestnika postępowania, prezesa właściwego sądu, sędziego wizytatora lub innego sędziego. Postępowanie w sprawie nie ma jednak charakteru postępowania administracyjnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2002 r., III KRS 2/02, OSNP 2002 nr 21, poz. 535). W postępowaniu przed Sądem Najwyższym w zakresie nieuregulowanym w ustawie o Krajowej Radzie Sądownictwa znajdują zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o kasacji. Oznacza to, iż Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia odwołaniem oraz jego podstaw. W odwołaniu skarżący za- rzuca, iż uchwała Krajowej Rady Sądownictwa zapadła z naruszeniem § 19 ust. 1 rozporządzenia z powodu niewykorzystania możliwości uzyskania od skarżącego wyjaśnień, które mogłyby przyczynić się do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczno- ści sprawy. Zarzut ten, w świetle charakteru postępowania o wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego, nie jest usprawiedliwiony. Na przewodni- czącym Rady, jak już podkreślono, nie ciąży obowiązek uzyskania wyjaśnień od uczestnika postępowania; w uzasadnionych przypadkach o zaproszeniu celem odby- cia rozmowy w siedzibie Rady decyduje jej przewodniczący. W wyroku z dnia 20 września 2005 r., III KRS 4/05 (OSNP 2006 nr 11-12, poz. 197), Sąd Najwyższy wy- raził analogiczny pogląd stwierdzając, że KRS nie jest zobowiązana do bezpośred- niego wysłuchania sędziego, jeżeli sędzia nie ustosunkował się do opinii sformuło- wanych w tej sprawie, chociaż miał odpowiednie możliwości. Uczestnik postępowa- nia może zapoznać się z aktami sprawy. Zgodnie z § 15 ust. 3 rozporządzenia akta sprawy są dostępne dla uczestnika postępowania w godzinach pracy biura Rady. Na 4 pisemny wniosek uczestnik postępowania może otrzymać odpisy i wyciągi z akt. Za- rzut skarżącego, że mógł tylko zapoznać się z opinią wizytatora, ale nie był w stanie ustosunkować się do opinii gdyż akta sprawy wysłano wcześniej do KRS, jest chy- biony skoro nie skorzystał z możliwości, jakie stwarza powołany przepis rozporzą- dzenia. Stosownie do § 27 ust. 2 rozporządzenia wniosek sędziego o wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska przez sędziego powinien być zaopiniowany przez kolegium właściwego sądu. Wynika stąd, że opinia kolegium sądu, będącego orga- nem samorządu sędziowskiego, stanowi istotny element postępowania i jej treść nie może pozostawać bez wpływu na wynik postępowania. Skarżący w odwołaniu nie kwestionuje stanowiska Kolegium Sądu Okręgowego w W., zastrzeżenia dotyczą natomiast oceny pracy dokonanej przez sędziego wizytatora, na która Rada powołała się w uzasadnieniu uchwały. Zdaniem skarżącego, opinia ta jest jednostronna, oparta na wyliczeniach statystycznych, skrótowa, nieodpowiadająca nawet wymo- gom oceny kwalifikacji asesorów sądowych i sędziów „wobec czego nie można na jej podstawie dokonać poprawnych ustaleń o pracy skarżącego”. Niewątpliwie, ocena sporządzona przez sędziego wizytatora na użytek postępowania o przedłużenie za- trudnienia, ze względu na jej cel, nie musi odpowiadać sformalizowanym wymaga- niom opinii dla oceny kwalifikacji asesorów sądowych i sędziów. Oceny pracy skar- żącego, dokonanej przez sędziego wizytatora, nie można natomiast zarzucać dowol- ności, czy bezpodstawności, co uzasadniałoby ewentualny zarzut dokonania przez Radę oceny opartej na wadliwym materiale dowodowym. Z przytoczonych motywów orzeczono jak w sentencji wyroku. ========================================