Sygn. akt III KO 65/15 POSTANOWIENIE Dnia 29 lipca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Andrzej Ryński SSN Dariusz Świecki w sprawie M.O. o wydanie wyroku łącznego w przedmiocie rozważenia z urzędu podstawy do wznowienia postępowania w sprawie Sądu Okręgowego w O. zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 09 czerwca 2011r. postanowił nie stwierdzić podstawy do wznowienia postępowania z urzędu wskazanej przez M. O. w sprawie Sądu Okręgowego w O., sygn. akt II K …/10, zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 9 czerwca 2011r., sygn. akt II AKa …/11. UZASADNIENIE Skazany M. O., działając na podstawie art. 9 § 2 k.p.k., wystąpił o wznowienie z urzędu postępowania w sprawie Sądu Okręgowego w O. zakończonej wyrokiem z dnia 17 stycznia 2011 r., utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 9 czerwca 2011 r. Wystąpienie to, Przewodniczący Wydziału Izby Karnej Sądu Najwyższego skierował do rozpoznania na posiedzeniu. Przyczyną podjęcia działania z urzędu w tej sprawie miało być – zdaniem autora wystąpienia – wydanie orzeczenia Sądu I instancji z udziałem sędziego, który – w jego przekonaniu – podlegał wyłączeniu z mocy prawa. Podnoszone uchybienie miało wynikać z naruszenia zakazu orzekania w sprawie przez sędziego biorącego udział w wydaniu orzeczenia , które zostało uchylone – art. 40 § 1 pkt 7 k.pk. Taka sytuacja miała powstać w związku z tym, że 2 w sprawie Sądu Okręgowego w O. w przedmiocie wydania wyroku łącznego sygn. akt II K ../10, zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt II AKa ../11, w pierwszej instancji orzekał sędzia Sądu Okręgowego w O.- W. O., który brał udział w wydaniu jednego z orzeczeń podlegających łączeniu. Zapadło ono w sprawie tego Sądu sygn. akt II K …/03 i zostało zmienione wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 21 września 2005 r., sygn. akt II AKa …/05, który uniewinnił ówcześnie oskarżonego M. O. od części czynów przypisanych mu wyrokiem Sądu I instancji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa podjęta przez skazanego M. O. w trybie art. 9 § 2 k.p.k. ubiegającego się o wznowienie z urzędu postępowania w przedmiotowej sprawie – okazała się chybiona. Analiza okoliczności wskazanych we wniosku prowadzi do przekonania, że nie mogą one stanowić podstawy do wzruszenia z urzędu przez Sąd Najwyższy wyroków: Sądu Okręgowego w O. z dnia 17 stycznia 2011 r. sygn. akt II K …/10 oraz Sądu Apelacyjnego z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt II AKa …/11, jakie zapadły w toku postępowania o wydanie wyroku łącznego. Wbrew wywodom skazanego przy wydawaniu przedmiotowych rozstrzygnięć nie doszło do wystąpienia okoliczności o jakiej mowa w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. Sędzia Sądu Okręgowego W. O. nie był wyłączony z mocy prawa od wyrokowania w tej sprawie. Istota zakazu wynikającego z dyspozycji art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k. polega na odsunięciu od ponownego orzekania w sprawie sędziego, który już dał wyraz swoim ocenom prawnym i faktycznym w tej sprawie w postaci rozstrzygnięcia, a w wyniku kontroli odwoławczej lub nadzwyczajnej – to orzeczenie zostało uchylone. Jest jednak oczywiste, że chodzi tu o wyłączenie od orzekania w sytuacji, gdy sprawa w całości lub w części jest ponownie rozpoznawana. Tylko wtedy spełnione są bowiem oba elementy tworzące zakaz wynikający z art. 40 § 1 pkt 7 k.pk., tj. doszło do uchylenia wcześniejszego orzeczenia, a sprawa dalej się toczy w przedmiocie „wydania orzeczenia, które zostało uchylone” (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2003 r., I KZP 26/03, OSNKW 2003,z. 9-10, poz.82). Tymczasem, w niniejszym wypadku taka sytuacja nie wystąpiła. Niezależnie od tego, że wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 7 lutego 2005 r. w sprawie II K 3 …/03, wydany z udziałem sędziego W. O., został jedynie częściowo zmieniony wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 21 września 2005 r. sygn. akt II AKa …/05 przez uniewinnienie M. O. od dwóch zarzutów, a w odniesieniu do pozostałych czynów przypisanych temu skazanemu, utrzymano go w mocy, zasadnicze znaczenie ma fakt braku tożsamości tej sprawy, z postępowaniem późniejszym, którego przedmiotem było wydanie wyroku łącznego. Już chociażby z uwagi na specyfikę tego ostatniego postępowania obejmującego – z założenia – wiele wcześniejszych rozstrzygnięć i oderwanego od ustaleń faktycznych oraz ocen prawnych wyrażonych w jednostkowych wyrokach podlegających połączeniu – nie można dopatrywać się takiej zależności między orzeczeniami instancyjnymi, które zapadły w poszczególnych sprawach jednostkowych oraz postępowaniem w przedmiocie wydania wyroku łącznego, jaką ma wyeliminować regulacja zamieszczona w art. 40 § 1 pkt 7 k.pk. Jak wynika z powyższego, okoliczność podnoszona przez skazanego M. O. nie potwierdza naruszenia zakazu wynikającego z powołanego wyżej przepisu, wobec czego brak było podstaw do podejmowania z urzędu działań zmierzających do wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
Orzecznictwo
Postanowienie III KO 65/15
Sędziowie: Andrzej Ryński, Dariusz Świecki, Przemysław Kalinowski
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnegoart. 9 § 2, art. 40 § 1 pkt 7, art. 439 § 1 pkt 1