Przejdź do treści

Orzecznictwo

Postanowienie III ARN 39/94

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
Sygnatura
III ARN 39/94
Rodzaj
Postanowienie

Sędzia: Adam Józefowicz

Powołane przepisy

  • Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnegoart. 1, art. 1 § 1, art. 1 § 1 pkt 1, art. 16 § 1, art. 16 § 2, art. 61, art. 104, art. 104 § 1, art. 104 § 2, art. 107, art. 107 § 1, art. 109 § 1, art. 127 § 1, art. 196, art. 196 § 1, art. 204 § 1
  • Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.art. 1
  • Obwieszczenie Prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia 20 lipca 1992 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Narodowym Banku Polskim.art. 31 ust. 1 pkt 3
  • Ustawa budżetowa na rok 1992 z dnia 5 czerwca 1992 r.art. 6 ust. 2 pkt 1, art. 6 ust. 2 pkt 3
  • Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 6 sierpnia 1992 r. w sprawie zasad i trybu udzielania dotacji na restrukturyzację rolnictwa i jego otoczenia oraz na częściowe sfinansowanie nakładów inwestycyjnych poniesionych w 1992 r. na zaopatrzenie wsi w wodę i poprawę gospodarki wodno-ściekowej.§ 1, § 2, § 4 ust. 2
  • Ustawa z dnia 5 stycznia 1991 r. - Prawo budżetoweart. 13 ust. 1
  • Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnegoart. 421 § 2, art. 422 § 1

Treść orzeczenia

- 1 -

Postanowienie z dnia 23 czerwca 1994 r.

III ARN 39/94

Rozstrzygnięcie wniosku o restrukturyzację zadłużenia z tytułu udzielo-

nego kredytu bankowego na rozwój produkcji rolnej, powodujące podjęcie

dyspozycji państwowymi środkami pieniężnymi z Funduszu Restrukturyzacji i

Oddłużenia Rolnictwa wymaga wydania przez właściwy naczelny organ

administracji państwowej decyzji administracyjnej.

Przewodniczący SSN: Adam Józefowicz (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Kazimierz Jaśkowski, Jerzy Kwaśniewski, Janusz Łętowski, Andrzej Wróbel,

Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Waldemara Grudzieckiego, po

rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 1994 r. sprawy ze skargi Lucjana K. na pismo

Ministerstwa Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 4 października 1993 r., [...] w

przedmiocie odmowy udzielenia pomocy z Funduszu Restrukturyzacji i Oddłużenia

Rolnictwa na skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego [...]

od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia

1993 r. [...]

p o s t a n o w i ł:

u c h y l i ć zaskarżone postanowienie

U z a s a d n i e n i e

Lucjan K. wystąpił z wnioskiem z dnia 12 listopada 1992 r. do Ministerstwa

Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - Fundusz Restrukturyzacji i Oddłużenia

Rolnictwa za pośrednictwem Wielkopolskiego Banku Kredytowego, Oddział w K. o

restrukturyzację zadłużenia, w kwocie 450 mln.zł.+150 mln. zł. odsetek z tytułu

udzielonego kredytu na rozwój produkcji roślin ozdobnych i obsługi eksportowej

kooperantów.

Nawiązując do pisma wnioskodawcy z dnia 26 listopada 1992 r., Dyrektor

Funduszu Restrukturyzacji i Oddłużenia Rolnictwa pismem z dnia 27 listopada 1992 r.

[...] powiadomił Wielkopolski Bank Kredytowy, Oddział K., że Rada tego Funduszu na

posiedzeniu w dniu 26 listopada 1992 r. podjęła decyzję, iż działalność w zakresie

produkcji kwiaciarskiej mieści się w zakresie działania Funduszu i wnioskodawca może

występować o restrukturyzację zadłużenia.

Pismem z dnia 4 października 1993 r. [...] Ministerstwo Rolnictwa i Gospodarki

Żywnościowej powiadomiło Wielkopolski Bank Kredytowy S.A., że wniosek w sprawie

wykupu wierzytelności Lucjana K. w wysokości 851.760.700 zł. z tytułu kredytów

zaciągniętych na produkcję kwiatów suchych uzyskał negatywną ocenę Biura Funduszu

Restrukturyzacji i Oddłużenia Rolnictwa.

Na skutek tego Wielkopolski Bank Kredytowy S.A., Oddział w K. pismem z dnia

10 listopada 1993 r. powiadomił wnioskodawcę, że decyzją Biura Funduszu

- 2 -

Restrukturyzacji i Oddłużenia Rolnictwa nie zakwalifikowano do restrukturyzacji

zadłużenia, powstałego z tytułu kredytów, zaciągniętych na działalność kwiaciarską.

Jednocześnie Bank w piśmie tym poinformował wnioskodawcę, że jego łączne

zadłużenie przeterminowane na dzień 10 listopada 1993 r. wynosi kwotę 944.325.793

zł. i wezwał wnioskodawcę do uregulowania w całości zadłużenia wraz z odsetkami od

19 listopada 1993 r. pod rygorem wszczęcia postępowania windykacyjnego.

W związku z pismem z dnia 4 października 1993 r. Lucjan K. zwrócił się pismem

z dnia 6 października 1993 r. do Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej o

ponowne rozpoznanie sprawy [...].

Brak w sprawie danych do stwierdzenia, czy wniosek ten został rozstrzygnięty

lub spowodował jakikolwiek skutek prawny. Dlatego na pismo z dnia 4 października

1993 r. [...] Biura Funduszu Restrukturyzacji i Oddłużenia Rolnictwa - Ministerstwa

Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, Lucjan K. wniósł skargę do Naczelnego Sądu

Administracyjnego w Warszawie, uznając, że pismo to zawiera dla niego negatywną

decyzję. W skardze tej wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Biura Funduszu Restrukturyzacji i Oddłużenia

Rolnictwa w piśmie z dnia 6 listopada 1993 r. wnosił o odrzucenie skargi, twierdząc, że

stanowisko zawarte w piśmie z dnia 4 października 1993 r. nie jest decyzją

administracyjną, gdyż strony nie łączy stosunek publiczno lub prywatno-prawny z tego

względu, że Fundusz wykonuje swoje funkcje poprzez umowy zlecenia zawierane z

niektórymi bankami.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 grudnia 1993 r. w

sprawie [...] odrzucił skargę. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że udzielenie

pomocy w spłacie zadłużenia dokonywane jest na podstawie umów zawieranych przez

Ministerstwo Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z odpowiednim bankiem. W związku

z tym podjęcie przez Ministra dyspozycji w przedmiocie dokonania wydatków z części

ustawy budżetowej, obejmującej plan funduszu, jak i nie podjęcie takiej dyspozycji nie

nosi znamion decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 k.p.a. Dlatego Naczelny

Sąd Administracyjny odrzucił skargę na podstawie art. 204 § 1 k.p.a.

Od powyższego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10

grudnia 1993 r., Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego złożył rewizję nadzwyczajną, w

której zarzucił temu orzeczeniu rażące naruszenie prawa, a także naruszenie interesu

Rzeczypospolitej Polskiej poprzez obrazę art. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej,

zasady zaufania obywateli do Państwa i prawa, oraz prawa obywateli do sądu, art. 196

§ 1 k.p.a. w związku z art. 1 k.p.a. i art. 104 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 204 § 1 k.p.a.

Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Z mocy art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o Narodowym

Banku Polskim (tekst jednolity: Dz. U. z 1992 r., Nr 72, poz. 360) ustawodawca

przekazał z obowiązkowej rezerwy budżetowej określone środki pieniężne na Fundusz

Restrukturyzacji i Oddłużenia Rolnictwa oraz upoważnił Radę Ministrów do określenia w

drodze rozporządzenia zasad funkcjonowania tego Funduszu i innych źródeł jego

- 3 -

zasilania. W myśl przepisu § 3 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 1 i 3 rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 11 czerwca 1992 r. w sprawie zasad funkcjonowania oraz źródeł

zasilania Funduszu Restrukturyzacji i Oddłużenia Rolnictwa (Dz. U. Nr 48, poz. 222)

środki funduszu przeznacza się m.in. na pomoc w spłacie zadłużenia, polegającą na

wydłużeniu okresu spłaty rat kapitału wraz z odsetkami na podstawie umów,

zawieranych przez Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z bankami w celu

udzielenia za ich pośrednictwem kredytów, pożyczek i pomocy w spłacie odsetek od

kredytów, udzielonych ze środków bankowych, a także sfinansowania skutków

odroczeń spłaty rat kapitału i odsetek od kredytów, konwersji zadłużenia oraz

zaniechania postępowania egzekucyjnego wobec kredytobiorców. Według § 4 ust. 1

tego rozporządzenia dysponentem Funduszu Restrukturyzacji i Oddłużenia Rolnictwa

jest Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej. Zgodnie z § 5a ust. 1

rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 września 1992 r. zmieniającego

rozporządzenie w sprawie zasad funkcjonowania oraz źródeł zasilania Funduszu

Restrukturyzacji i Oddłużenia Rolnictwa (Dz. U. Nr 75, poz. 379) środki tego Funduszu

w latach 1992 r. i 1993 r. mogą być przeznaczane na pomoc w spłacie kredytów

zaciągniętych przez rolnicze podmioty gospodarcze, dotknięte suszą w 1992 r. Z kolei

przepisem art. 6 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy budżetowej na rok 1992 z dnia 5 czerwca 1992

r. (Dz. U. Nr 50, poz. 229) ustawodawca ustalił dotacje na uzupełnienie środków na

restrukturyzację oraz upoważnił Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w

porozumieniu z Ministrem Finansów do określenia w drodze rozporządzenia zasad i

trybu udzielenia dotacji na restrukturyzację rolnictwa. Stosownie do przepisu § 4 ust. 1 i

2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 6 sierpnia 1992

r. w sprawie określenia zasad i trybu udzielania dotacji na restrukturyzację rolnictwa

stosownie do przepisu § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki

Żywnościowej z dnia 6 sierpnia 1992 r. w sprawie określenia zasad i trybu udzielania

dotacji na restrukturyzację rolnictwa i jego otoczenia oraz na częściowe sfinansowanie

nakładów inwestycyjnych poniesionych w 1992 r. na zaopatrzenie wsi w wodę i

poprawę gospodarki wodno-ściekowej (Dz. U. Nr 66, poz. 335), zasady udzielania

pożyczek oraz kontroli ich wykorzystania określają umowy zawierane przez Ministra

Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z bankami, a decyzje w sprawie przyznania

pożyczek i dotacji podejmuje Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej. Powyższy

tryb postępowania szczegółowo precyzuje "Informacja w sprawie zasad funkcjonowania

Funduszu Restrukturyzacji i Oddłużenia Rolnictwa", wydana we wrześniu 1992 r. w

formie resortowego aktu prawnego przez Podsekretarza Stanu w Ministerstwie

Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w ramach ogólnej kompetencji resortowej

Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej. Ust. 7 pkt. 1 i 3 tej Informacji określa

zasady dokumentacji wniosków o oddłużenie oraz udzielenie kredytu naprawczego i

wymaga, aby podmiot ubiegający się o oddłużenie zwrócił się do banku, w którym jest

zadłużony z wnioskiem o restrukturyzację wierztelności, zawierającym charakterystykę

zadłużenia, obejmującą łączną kwotę i inne dane, według oznaczonego wzorca

wniosku o restrukturyzację. Do wniosku tego winien być dołączony przy kwocie

zadłużenia przekraczającego 1 mld. zł. plan naprawczy, opracowany, według

standardów uznawanych przez bank, przez Ośrodek Doradztwa Rolniczego lub firmę

doradczo konsultingową z jednoczesną charakterystyką wymaganych danych i opinią.

- 4 -

Następnie pkt 6 ust. 7 powyższej Informacji wymaga dołączenia do wniosku

opinii komisji społecznych odpowiedniego szczebla.

Wymienione wyżej przepisy określające szczególny tryb postępowania nie

zawierają przepisu odsyłającego w zakresie nie uregulowanym do stosowania ogólnych

przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Jednakże z przedstawionej wyżej regulacji prawnej wynika, że w zakresie

nieuregulowanym w przepisach szczególnych, właściwy organ administracji państwowej

winien uzupełniająco stosować przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, aby

we właściwym trybie rozstrzygnąć skonkretyzowaną indywidualną sprawę

administracyjną (art. 1 pkt 1k.p.a.). Wniosek o restrukturyzację zadłużenia skierowany

przez zainteresowaną stronę do właściwego organu administracji państwowej,

zawierający żądanie czynności organu ze względu na swój interes prawny, powoduje

bowiem z mocy art, 61 k.p.a. obowiązek tego organu podjęcia działania, wymagającego

zastosowania norm materialnego prawa administracyjnego do ustalonego stanu

faktycznego w formie decyzji, określonej normami procesowego prawa

administracyjnego (art. 104 k.p.a.).

Mając na uwadze powyższe wywody, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania,

że rozstrzygnięcie o żądaniu wniosku o restrukturyzację zadłużenia z tytułu udzielonego

kredytu bankowego na rozwój produkcji rolnej, powodujące podjęcie dyspozycji

państwowymi środkami pieniężnymi z Funduszu Restrukturyzacji i Oddłużenia

Rolnictwa wymaga wydania przez właściwy naczelny organ administracji państwowej

decyzji administracyjnej (§ 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki

Żywnościowej z dnia 6 sierpnia 1992 r. w sprawie określenia zasad i trybu udzielenia

dotacji na restrukturyzację rolnictwa i jego otoczenia oraz na częściowe sfinansowanie

nakładów inwestycyjnych, poniesionych w 1992 r. na zaopatrzenie wsi w wodę i

poprawę gospodarki ściekowej, Dz.U. Nr 66, poz. 335 w związku z art. 104 § 1 i 2

k.p.a.). Decyzja taka, skutkująca przekazanie na rachunek banku kredytowego

oznaczonej kwoty na pomoc w spłacie zadłużenia powinna odpowiadać wymaganiom,

przewidzianym w art. 107 k.p.a. z tym uzupełnieniem, że może zawierać także inne

składniki, określające terminy i istotne warunki w następstwie wykonania decyzji

między Ministrem Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z bankiem (§ 5a ust. 4

powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 września 1992 r. i ust. 5

wymienionej wyżej Informacji z września 1992 r.).

Omawiana decyzja administracyjna powinna być zgodnie z art. 109 § 1 k.p.a.

doręczona stronom zainteresowanym. Ponadto należy według art. 16 § 1 i art. 127 § 1

k.p.a. uważać taką decyzję za ostateczną i podlegającą z mocy art. 16 § 2 i art. 196

k.p.a. zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu jej niezgodności z prawem.

Mając na uwadze powyższe stwierdzenia należy następnie rozważyć, czy

wniosek Lucjana K. z dnia 12 listopada 1992 r. o restrukturyzację zadłużenia z tytułu

udzielonego kredytu bankowego na rozwój produkcji roślin ozdobnych i obsługi

eksportowej kooperantów został prawidłowo załatwiony?

Z akt sprawy wynika, że w odpowiedzi na wniosek, Lucjan K. otrzymał pismo z

dnia 4 października 1993 r. [...] z Biura Funduszu Restrukturyzacji i Oddłużenia

Rolnictwa o Gospodarki Żywnościowej, podpisane przez dyrektora tego Biura,

zawierające zawiadomienie, że wniosek uzyskał negatywną ocenę i nie został

- 5 -

zakwalifikowany do restrukturyzacji zadłużenia. W związku z treścią tego pisma

powstaje do rozstrzygnięcia problem, czy pismo to z dnia 14 października 1992 r., nie

spełniające wymagań co do formy prawnej decyzji administracyjnej ma znamiona

rozstrzygnięcia co do istoty w indywidualnej sprawie w rozumieniu art. 1 § 1 pkt 1 i art.

104 § 2 k.p.a. i czy może być uznane za decyzję administracyjną ze względu na

zawarte w nim elementy istotne do zakwalifikowania go do kategorii decyzji ?

Art. 107 § 1 k.p.a. określa niezbędne elementy, jakie powinna zawierać decyzja.

Przepis ten wymienia wśród nich między innymi: oznaczenie organu administracji

państwowej, datę wydania decyzji, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy

prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, podpis osoby upoważnionej

do wydania decyzji z podaniem stanowiska służbowego. W orzecznictwie Naczelnego

Sądu Administracyjnego np. w wyroku z dnia 20 lipca 1981 r. w sprawie SA 1163/81,

(opublikowanym w OSPiKA z 1982 r. Nr 9 -10, poz. 169) wyrażono stanowisko, że

"pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwionej w drodze decyzji są

decyzjami pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a.,

jeżeli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako

decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji

państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy

oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji".

Podobny pogląd wyrazili w doktrynie prawa Janusz Borkowski i Barbara Adamiak

w publikacji p.t. "Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne",

(Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1992 r., s. 271 - 272) stwierdzający, że

nazwanie czynności organu administracyjnego decyzją nie wystarcza do jej

zakwalifikowania do kategorii decyzji w rozumieniu kodeksu postępowania

administracyjnego, jeżeli tak nazwana czynność nie będzie posiadać minimum

elementów, przewidzianych przez przepisy prawa procesowego, a jednocześnie gdy nie

będzie stanowić władczego i jednostronnego rozstrzygnięcia o prawach lub

obowiązkach indywidualnych jednostki.

W późniejszym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że treść,

a nie forma, przesądza o tym, czy dany akt jest decyzją administracyjną. Jeżeli

określona sprawa podlega załatwieniu w drodze decyzji, to za decyzję należy uznać

pismo organu rozstrzygającego tę sprawę, zawierające co najmniej oznaczenie tego

organu, oznaczenie adresata aktu, rozstrzygnięcie w sprawie oraz podpis

upoważnionego pracownika organu, gdyż spełnia ono podstawowe i niezbędne warunki

decyzji, wymienione w art. 107 § 1 k.p.a. (por. wyrok z dnia 22 września 1981 r., SA

791/81, opubl. OSNA 1981, Nr 2, poz. 91; wyrok z dnia 8 lutego 1983 r., SA/Wr 559,

opubl. OSNA 1983, Nr 1, poz. 1).

Powyższe stanowisko zostało zaakceptowane w orzecznictwie Sądu

Najwyższego, a ostatnio w postanowieniu z dnia 29 marca 1994 r.w sprawie III ARN

12/94 (niepublikowanym). W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny powinien

ocenić z punktu widzenia powyższych kryteriów pismo Dyrektora Biura Funduszu

Restrukturyzacji i Oddłużenia Rolnictwa z dnia 4 października 1993 r. Pismo to bowiem

w sposób władczy i jednostronny rozstrzyga negatywnie o prawach i obowiązkach

Lucjana K. do restrukturyzacji zadłużenia z przeznaczonego na ten cel funduszu

państwowego oraz wskazuje organ, od którego to pismo pochodzi i adresata pisma i

- 6 -

datę.

Ponadto należy stwierdzić, że powyższe pismo podpisał działający z

upoważnienia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej dyrektor, powołanego do

załatwiania spraw o restrukturyzację zadłużenia Biura Funduszu Restrukturyzacji i

Oddłużenia Rolnictwa - Ministerstwa Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w imieniu

właściwego organu administracji państwowej.

Pismo to zawiera więc uzewnętrznione oświadczenie woli kompetentnego

organu administracyjnego, rozstrzygające jednostronnie władczo indywidualną sprawę

konkretnie oznaczonej osoby, będącej podmiotem gospodarczym, podjętej w

postępowaniu uregulowanym przez przepisy proceduralne w wyniku zastosowania

materialnego prawa administracyjnego do ustalonego stanu faktycznego sprawy.

Mając na uwadze wymienione wyżej elementy treści omawianego pisma z dnia 4

października 1993 r. należy stwierdzić, że zawiera ono minimum wymagań

formalnoprawnych, umożliwiających zaliczenie tego pisma do decyzji rozstrzygającej co

do istoty sprawę indywidualną, podlegającą załatwieniu w drodze decyzji

administracyjnej.

Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżonym postanowieniem

odrzucającym skargę rażąco naruszył art. 104 § 1 i 2 w związku z art. 1 § 1 k.p.a., a

nadto art. 196 § 1 i art. 204 § 1 k.p.a. uznając, że podjęcie przez Ministra Rolnictwa i

Gospodarki Żywnościowej dyspozycji z Funduszu Restrukturyzacji i Oddłużenia

Rolnictwa nie nosi znamion decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 k.p.a.

Stanowisko to jest wyraźnie sprzeczne z § 7 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia

Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 6 sierpnia 1992 r., przewidującym

podejmowanie przez ten naczelny organ administracji państwowej dyspozycji w sprawie

udzielania dotacji na restrukturyzację rolnictwa w formie decyzji. Sprawy o

restrukturyzację zadłużenia rolniczego są bowiem sprawami indywidualnymi

publicznoprawnymi, których rozstrzygnięcie powoduje, następstwa w sferze zewnętrznej

administracji. Dlatego wymagają zgodnie z cyt.wyżej § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 6

sierpnia 1992 r. podjęcia decyzji administracyjnej.

Nie chodzi tu bowiem o bezpośrednie dysponowanie przez naczelny organ

administracji państwowej wprost dochodami i wydatkami z budżetu państwa, na

określone cele, o których mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 1991 r. -

Prawo budżetowe (Dz. U. Nr 4, poz. 18 ze zm.), nie stanowiące podstawy roszczeń

bądź zobowiązań prawnych państwa wobec osób trzecich, bowiem ustawodawca

utworzył i przekazał środki z budżetu na specjalny fundusz na cele restrukturyzacji

rolnictwa z przeznaczeniem m.in. na pomoc w spłacie kredytów zaciągniętych przez

rolnicze podmioty gospodarcze, dotknięte suszą w 1992 r. (por. § 5a ust. 1 cyt. wyżej

rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 września 1992 r.). Okoliczność zatem, że

środki z Funduszu Restrukturyzacji i Oddłużenia Rolnictwa są wydatkowane w

określonych co do wysokości granicach finansowych, według planu stanowiącego

element ustawy budżetowej, jest w tym wypadku w ramach szczególnej regulacji

prawnej bez znaczenia, jak również to, że następstwa pozytywnej decyzji, wymagającej

podjęcia dyspozycji środkami pieniężnymi z wymienionego funduszu przeznaczonego

na restrukturyzację zadłużenia indywidualnego podmiotu gospodarczego są

realizowane w drodze umowy z bankiem, za pośrednictwem którego jest składany

- 7 -

wniosek o restrukturyzację zadłużenia. Nie ma też znaczenia w sprawie fakt, że decyzje

o restrukturyzacji zadłużenia są rozstrzygnięciami co do istoty sprawy o charakterze

uznaniowym, bowiem także takie decyzje podlegają kontroli sądu administracyjnego.

W świetle powyższych rozważań okazuje się, że rewizja nadzwyczajna jest

uzasadniona, jak również zawarte w niej zarzuty. Zaskarżone postanowienie nie tylko

rażąco narusza wskazane wyżej przepisy prawa, ale także interes Rzeczypospolitej

Polskiej, uchybiając podstawowej zasadzie ustrojowej państwa prawnego, wynikającej z

art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej, to jest zasadzie prawa obywatela do rozpoznania

jego sprawy przez niezawisły sąd, którego to prawa pozbawia obywatela zaskarżone

postanowienie.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 422 § 1 i art. 421 § 2 k.p.c.

orzekł, jak w sentencji.

Powołane sygnatury

III ARN 12/94