Środki pieniężne

Środki pieniężne to pojęcie obejmujące nie tylko pieniądz pozostający do dyspozycji na rachunku, lecz także prawo do żądania jego wypłaty. Ustawowa definicja z ustawy „Niektóre zabezpieczenia finansowe.” wskazuje więc dwa podstawowe elementy tego pojęcia: środki zapisane na rachunku oraz roszczenia o wypłatę określonej kwoty. Do tej kategorii zaliczają się również należności wynikające z lokat na rynku pieniężnym.

Istotą definicji jest ujęcie zarówno samej wartości pieniężnej wykazanej na rachunku, jak i uprawnienia, które pozwala żądać przekazania pieniędzy. Nie chodzi zatem wyłącznie o gotówkę znajdującą się w fizycznym posiadaniu danej osoby lub podmiotu. Znaczenie może mieć także to, że środki są zapisane w systemie rachunkowym albo że przysługujące roszczenie wynika z zawartej umowy, na przykład dotyczącej lokaty.

Znaczenie w ustawie o zabezpieczeniach finansowych

W tej ustawie definicja porządkuje zakres wartości, które mogą być traktowane jako środki pieniężne na potrzeby regulowanych zabezpieczeń finansowych. Pozwala odróżnić je od innych składników majątku i ustalić, czy konkretna wartość mieści się w ustawowym pojęciu. Ma to praktyczne znaczenie przy ocenie przedmiotu zabezpieczenia, jego wartości oraz uprawnień związanych z żądaniem wypłaty. Dzięki szerokiemu ujęciu definicja obejmuje także środki związane z rachunkami i lokatami, a nie tylko kwoty już wypłacone.

Pojęcie to występuje również w innych dziedzinach prawa. W przepisach dotyczących wykonywania kary może odnosić się do pieniędzy należących do skazanego lub tymczasowo aresztowanego, przechowywanych w depozycie albo przekazywanych na rachunek. W postępowaniu cywilnym jest używane przy przekazywaniu kwot zajętych z rachunku na rachunek komornika. Znaczenie ma także w prawie bankowym, przy określeniu obowiązków banku prowadzącego rachunek, oraz w regulacjach finansów publicznych i prawa spółek, gdzie środki pieniężne są ujmowane w planach finansowych, rozliczeniach lub warunkach wypłaty świadczeń.