Wyrok I PKN 164/01

Wyrok z dnia 18 czerwca 2002 r. I PKN 164/01 Informacja o możliwości wystąpienia z wnioskiem o przeniesienie w stan nieczynny lub wyrażenia zgody na ograniczenie wymiaru zatrudnienia, zawarta w piśmie rozwiązującym za wypowiedzeniem stosunek pracy z nauczycielem mianowanym, nie stanowi składnika oświadczenia woli w przedmiocie rozwią- zania stosunku pracy. Przewodniczący SSN Andrzej Kijowski, Sędziowie SN: Zbigniew Myszka, Herbert Szurgacz (sprawozdawca) Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2002 r. sprawy z powództwa Iwony M. przeciwko Szkole Podstawowej [..] w P. o przywróce- nie do pracy, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 24 listopada 2000 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Pozwem z dnia 7 czerwca 2000 r. powódka Iwona M. domagała się uznania za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę, dokonanego w dniu 31 maja przez pozwaną Szkołę Podstawową [...] w P. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Poznaniu wyro- kiem z dnia 31 sierpnia 2000 r. orzekł o bezskuteczności dokonanego wypowiedze- nia umowy o pracę. Sąd ustalił, że powódka pracowała w pozwanej Szkole od 1 stycznia 1991 r. Dnia 28 czerwca 1999 r. została mianowana na stanowisko nauczyciela. W dniu 16 maja 2000 r. strona pozwana poinformowała powódkę, iż ze względu na zmiany or- ganizacyjne w Szkole, nie będzie dla niej pracy w pełnym wymiarze godzin w związku z czym stosunek pracy zostanie z powódką rozwiązany z dniem 31 sierpnia 2000 r. Powódka może wystąpić z wnioskiem o przeniesienie jej w stan nieczynny albo pracować nadal w wymiarze 2/18 godzin tygodniowo przy jednoczesnym pro- 2 porcjonalnie obniżonym wynagrodzeniu. O swoim stanowisku w tej sprawie powódka miała poinformować dyrekcję Szkoły do dnia 23 maja. W piśmie z dnia 31 maja skie- rowanym do powódki strona pozwana poinformowała, iż wobec braku odpowiedzi na pismo z dnia 16 maja przyjmuje, że powódka akceptuje rozwiązanie stosunku pracy z .dniem 31 sierpnia. Zdaniem Sądu, wypowiedzenie umowy o pracę powinno być jednoznaczne, nie można uznać za wypowiedzenie pisma, w którym jest zawarta informacja o za- mierzonym rozwiązaniu umowy w przyszłości. Ponadto pismo zwalniające powinno wskazywać przyczynę wypowiedzenia oraz zawierać pouczenie o przysługującym pracownikowi prawie odwołania się do sądu. W apelacji od powyższego wyroku strona pozwana wskazała, iż oświadcze- niem woli rozwiązania stosunku pracy było pismo z dnia 16 maja, które zawierało podanie przyczyny rozwiązania stosunku pracy w postaci zmian organizacyjnych w Szkole, datę ustania stosunku pracy z zachowaniem okresu wypowiedzenia oraz pouczenie o możliwości złożenia wniosku o przeniesienie w stan nieczynny bądź dal- sze zatrudnienie przy ograniczonym pensum. Brak pouczenia o możliwości odwoła- nia się do sądu pracy nie może skutkować uznaniem wypowiedzenia za bezsku- teczne. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu wyrokiem z dnia 24 listopada 2000 r. zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo. Zdaniem Sądu mimo niefortunnej redakcji, pismo pozwanej z dnia 16 maja zawiera wolę roz- wiązania z powódką stosunku pracy. Spełnia ono wymagania art. 20 ustawy Karta Nauczyciela oraz wymagania prawa pracy niezbędne dla skutecznego rozwiązania stosunku pracy; brak pouczenia o możliwości odwołania się do sądu pracy od doko- nanego wypowiedzenia nie powoduje jego bezskuteczność. Kasacja powódki została oparta na podstawach naruszenia prawa materialne- go: art. 65 k.c. oraz art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela i przepisów postępowania, a mianowicie art. 233 § 1, 316, 328 § 2 oraz 224 k.p.c. W uzasadnieniu kasacji skar- żąca zarzuciła, że Sąd Okręgowy zmienił ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd pierwszej instancji przez przyjęcie, że pismem wypowiadającym było pismo z dnia 16 maja 2000 r., a nie z dnia 31 maja - bez przeprowadzenia uzupełniającego postępo- wania dowodowego, a także przyjęcie w sposób dowolny, że pismo strony pozwanej z 16 maja spełnia wymagania art. 20 Karty Nauczyciela. Uzasadnienie wyroku w wymienionym zakresie jest lakoniczne. Powyższe uchybienia stanowią naruszenie 3 art. 233 § 1 oraz art. 328 k.p.c. Nadto kasacja zarzuca naruszenie art. 65 k.c. przez błędną wykładnię treści pisma z dnia 16 maja, które - zdaniem skarżącej - nie jest oświadczeniem o wypowiedzeniu stosunku pracy, a jedynie jego zapowiedzią, spo- wodowaną pominięciem notatki służbowej i pisma do ZNP i NSZZ Solidarność. Art. 20 Karty Nauczyciela został zastosowany przez pozwaną niewłaściwie, z pominię- ciem uregulowań art. 10 i art. 22 tej ustawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 39311 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach ka- sacji, co oznacza, że jest związany wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami i uzasadnieniem kasacji. Odnośnie do zarzutu naruszenia przepisu art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 328 k.p.c. należy stwierdzić, że kasacja nie uwzględnia odróżnienia ustale- nia treści oświadczenia woli od wykładni uprzednio ustalonej treści oświadczenia woli oraz jego kwalifikacji prawnej. Ustalenie treści oświadczenia woli należy do ustaleń faktycznych. Treść oświadczeń strony pozwanej zawarta w pismach z dnia 16 i 31 maja 2000 r. nie była sporna. Sporna była natomiast ich wykładnia, w tym znaczeniu, czy i które z nich wyrażało wolę podmiotu zatrudniającego rozwiązania stosunku pracy. W tych warunkach zarzut kasacji naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. należy uznać za chybiony. Za chybiony należy uznać również zarzut naruszenia przepisu art. 328 § 2 k.p.c. Kasacja zarzucająca zaskarżonemu wyrokowi, że został wadliwie uzasadniony powinna wykazać, że nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstaw roz- strzygnięcia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 września 2000 r., I PKN 32/00, Wokanda 2001 nr 7-8, poz. 62). W rozpoznawanej sprawie zarzut kasacji naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. sprowadza się do stwierdzenia, iż „uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest nader lakoniczne". Skarżący ma rację wskazując, iż wykładnia oświadczeń woli należy do kwestii prawnych i podlega kontroli kasacyjnej. Odmiennie jednak niż przyjmuje to skarżący w kasacji, Sąd Najwyższy stoi na stanowisku, że Sąd drugiej instancji dokonał prawi- dłowej kwalifikacji oświadczenia woli zawartego w piśmie strony pozwanej z dnia 16 maja 2000 r. jako wypowiedzenia powódce stosunku pracy i nie naruszył zasad wy- kładni oświadczeń woli przewidzianych art. 65 § 1 k.c. Pracodawca powołał się w wymienionym piśmie na zmiany organizacyjne w Szkole, z których wynikało, że dla 4 powódki nie będzie pracy w pełnym wymiarze godzin i że z tej przyczyny stosunek pracy z powódką zostanie rozwiązany z dniem 31 sierpnia 2000 r. Istotą wypowie- dzenia jest wyrażenie woli rozwiązania stosunku pracy po upływie okresu wypowie- dzenia (art. 30 § 1 pkt 2 k.p. w związku z art. 91c Karty Nauczyciela). Te dwa wymie- nione wyżej elementy zostały zawarte w skierowanym do powódki piśmie z dnia 16 maja. Pismo to zawiera ponadto dodatkowe elementy, mianowicie informację, iż po- wódka może wystąpić z wnioskiem o przeniesienie w stan nieczynny albo wyrazić zgodę na ograniczenie wymiaru zatrudnienia. Nie stanowiły one jednak składnika oświadczenia woli rozwiązania stosunku pracy. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela dyrektor szkoły w razie częściowej likwidacji szkoły albo w razie zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole lub zmian planu nauczania uniemożliwiających dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wy- miarze zajęć rozwiązuje z nim stosunek pracy lub, na wniosek nauczyciela, przenosi go w stan nieczynny. Nauczyciel zatrudniony na podstawie mianowania może wyra- zić zgodę na ograniczenie zatrudnienia w trybie określonym w art. 22 ust. 2. Powód- ka nie udzieliła odpowiedzi w sprawie przeniesienia w stan nieczynny ani co do dal- szej pracy w warunkach ograniczenia zatrudnienia, co strona pozwana potraktowała w piśmie z dnia 31 maja 2000 r. jako brak akceptacji ze strony powódki na przewi- dziane prawem (art. 20 i art. 22 Karty Nauczyciela) możliwości kontynuowania za- trudnienia w zmienionych warunkach bądź przeniesienia w stan nieczynny. Zawarty w kasacji zarzut naruszenia art. 22 Karty Nauczyciela przez propozycję ograniczenia zatrudnienia poniżej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć nie może być wiązany z kwestią istnienia lub braku oświadczenia woli rozwiązania stosunku pracy; mógłby on być podnoszony w ramach ewentualnego sporu o warunki zatrudnienia w związku ze skorzystaniem z możliwości pracy przy ograniczonym zatrudnieniu. Skoro kasacja nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 39312 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił kasację. ========================================