Sygnatura akt I C 588/21
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 października 2022 r.
Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: asesor sądowy Aleksandra Dumińska
Protokolant: Karolina Langa
po rozpoznaniu w dniu 9 września 2022 r. w Gdyni
na rozprawie
sprawy z pow ództwa A. M.
przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Spółce Akcyjnej z (...) w W.
o zap łatę
I.
zasądza od pozwanego Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Spółki Akcyjnej z (...) w W. na rzecz powoda A. M. kwotę 20.331,83 zł (dwadzieścia tysięcy trzysta trzydzieści jeden złotych i osiemdziesiąt trzy grosze) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 29 października 2021 roku do dnia zapłaty;
I.
zasądza od pozwanego Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Spółki Akcyjnej z (...) w W. na rzecz powoda A. M. kwotę 4.634 zł (cztery tysiące sześćset trzydzieści cztery złote) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od czasu uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.
Sygnatura akt I C 588/21
UZASADNIENIE
wyroku z dnia 4 paŸdziernika 2022 r.
Powód A. M. wniós
3 pozew przeciwko Powszechnemu (...) S.A. z siedzib
1 w W. (dalej, jako (...) S.A.) o zap
3atê kwoty 20.331,83 z
3 wraz odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zap
3aty oraz zas
1dzenie kosztów procesu wed
3ug norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu powód podniós
3, ¿e domaga siê zap
3aty skapitalizowanej renty wyrównawczej za okres od listopada 2020r. do paŸdziernika 2021r. w kwocie 17.524,57 z
3, skapitalizowanych na dzieñ 25 paŸdziernika 2021r. odsetek wyliczonych od ka¿dej z wymagalnych w wy¿ej wymienionym okresie rat w
31cznej kwocie 809,42 z
3, a tak¿e skapitalizowanych odsetek za opóŸnienie w zap
3acie rat renty wymagalnych w okresie od sierpnia 2019r. do listopada 2020r. w
31cznej kwocie 1.998,41 z
3. Jak wyjaœni
3 powód, w dniu 15 listopada 1997r. uleg
3 wypadkowi komunikacyjnemu z winy kierowcy posiadaj
1cego polisê ubezpieczenia OC w pozwanym zak
3adzie ubezpieczeñ, a wyrokiem z dnia 13 listopada 2000r. w sprawie o sygnaturze akt I C 228/99 S. O. w G. orzek
3 o przyznaniu mu renty wyrównawczej w kwocie 1.492 z
3 miesiêcznie, p
3atnej do dnia 20-go ka¿dego miesi
1ca.
Powód wskaza
3 tak¿e, ¿e dniu 5 paŸdziernika 2011r. na skutek wystosowania przez niego ¿
1dania zmiany wysokoœci wyp
3acanej renty wyrównawczej, pozwany dokona
3 podwy¿szenia jej wysokoœci do kwoty 6.595,47 z
3, a termin p
3atnoœci zosta
3 ustalony przez strony na ka¿dego 10-ego dnia miesi
1ca. (...) zmiany wysokoœci renty by
3 hipotetyczny dochód powoda w wysokoœci 8.335,37 z
3 netto.
W uzasadnieniu powód podkreœli
3, i¿ w dniu 2 wrzeœnia 2014r. pozwany jednostronnie obni¿y
3 wysokoœæ renty wyrównawczej do kwoty 5.012 z
3. W zwi
1zku z tym powód wyst
1pi
3 do (...) z ¿
1daniem zas
1dzenia od pozwanego skapitalizowanej renty wyrównawczej za okres od 1 paŸdziernika 2014r. do 30 kwietnia 2015r. ponad wyp
3acon
1 mu przez ubezpieczyciela kwotê oraz kwoty 1.774,11 z
3 miesiêcznie tytu
3em renty wyrównawczej ponad kwotê uznan
1 przez pozwan
1. Wyrokiem z dnia 27 marca 2018r. (...) Rejonowy w G. oddali
3 powództwo powoda. S. O. zmieni
3 ww. orzeczenie i zas
1dzi
3 na rzecz powoda kwotê dochodzon
1 kwotê z tytu
3u renty wyrównawczej, uznaj
1c, ¿e jednostronna zmiana wysokoœci renty przez pozwanego by
3a nieskuteczna. W kolejnym sporze s
1dowym o zap
3atê czêœci renty za kolejny okres (...) Apelacyjny w G. uzna
3, ¿e strony w 2011r. zgodnie zmieni
3y treœæ œwiadczenia rentowego. Mimo powy¿szego od sierpnia 2019r. pozwana nie dokonywa
3a wyp
3aty renty w umówionej wysokoœci. W odpowiedzi na wezwanie powoda, ubezpieczyciel dokona
3 wyp
3aty ró¿nicy renty za okres od sierpnia 2019r. do 28 listopada 2020r., odmawiaj
1c wyp
3aty pozosta
3ej kwoty 106,40 z
3 za listopad 2020r. i ca
3oœci raty za grudzieñ, a tak¿e nie dokona
3 wyp
3aty odsetek za opóŸnienie od daty wymagalnoœci ka¿dej z kwot, a odmowê wyp
3aty œwiadczeñ uzasadni
3 osi
1gniêciem przez powoda wieku emerytalnego. W niniejszej sprawie powód domaga siê zap
3aty niewyp
3aconych rat w wysokoœci ró¿nicy pomiêdzy kwot
1 wynikaj
1c
1 z umowy stron w kwocie 6.595,47 z
3 a kwot
1 wyp
3acan
1 przez pozwan
1 w wysokoœci 5.012 z
3.
(pozew - k. 3-10).
Pozwany – (...) S.A. wniós
3 o oddalenie powództwa w ca
3oœci, podnosz
1c, ¿e powód naby
3 uprawnienia emerytalne i nie zachodz
1 przes
3anki do dalszego wyp
3acania œwiadczenia. Nadto, wskaza
3, ¿e nie wiadomo na jakiej podstawie i w jaki sposób powód obliczy
3 wysokoϾ dochodzonego pozwem roszczenia. Pozwany zaprzeczy
3 te¿, by strony zawiera
3y jak
1kolwiek umowê odnoœnie ustalenia wysokoœci renty. Nadto, podniós
3 zarzut przedawnienia roszczeñ powoda. Ubezpieczyciel wskaza
3, ¿e wyp
3ata kwoty 5.012 z
3 by
3a spowodowana tym, ¿e powód legitymowa
3 siê orzeczeniem o czêœciowej niezdolnoœci do pracy i uzyskiwa
3 rentê z Z. S. (dalej, jako ZUS). Do wyliczeñ pozwany przyj
13 hipotetyczne zarobki powoda brutto w kwocie 11.886,92 z
3 (netto 8.335,37 z
3), co przy uwzglêdnieniu zachowanej zdolnoœci zarobkowej daje kwotê 6.251,52 z
3, a po uwzglêdnieniu œwiadczenia z ZUS (1.477,98 brutto, 1.239,96 z
3 netto) - kwotê wyp
3acon
1 przez pozwan
1. Zdaniem pozwanej, waloryzacja renty w przysz
3oœci mo¿e nastêpowaæ wy
31cznie w trybie art. 902 §2 k.c. po przedstawieniu przez poszkodowanego odpowiednich dowodów.
(odpowiedŸ na pozew k. 74-77).
S¥D USTALI£ (...)¥CY STAN FAKTYCZNY:
W dniu 15 listopada 1997r. powód A. M. uleg
3 wypadkowi komunikacyjnemu z winy kieruj
1cego pojazdem A. B. objêtym ochron
1 ubezpieczeniow
1 na podstawie umowy (...) ubezpieczenia odpowiedzialnoœci cywilnej zawartej z pozwanym Powszechnym (...) S.A. z siedzib
1 w W..
(okolicznoϾ bezsporna).
Wyrokiem z dnia 13 listopada 2000 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt I C 228/99 S. O. w G. zas
1dzi
3 od Powszechnego (...) S.A. z siedzib
1 w W. i A. B. na rzecz powoda A. M. kwotê 1.492 z
3 miesiêcznie tytu
3em renty wyrównawczej, p
3atnej do dnia 20-go ka¿dego miesi
1ca, poczynaj
1c od dnia 1 listopada 2000r. z ustawowymi odsetkami na wypadek zw
3oki w jej p
3atnoœci, przy czym zap
3ata przez jednego z pozwanych zwalnia
3a drugiego od jej ponoszenia.
(okolicznoϾ bezsporna ustalona w oparciu o wyrok S
1du O. w G. z dnia 13 listopada 2000r. wraz z uzasadnieniem, k. 102-123).
Pismami z dnia 25 lipca 2011r. i 31 sierpnia 2011r. powód wniós
3 o ustalenie wysokoœci renty wyrównawczej na kwotê 6.595,47 z
3 miesiêcznie. W odpowiedzi na ten wniosek, decyzj
1 z dnia 5 paŸdziernika 2011r. pozwany - (...) S.A. podwy¿szy
3 powodowi rentê wyrównawcz
1 przys
3uguj
1c
1 mu na podstawie wyroku S
1du O. w G. z dnia 13 listopada 2000 roku do kwoty 6.595,47 z
3 miesiêcznie (zgodnie z ¿
1daniem powoda). J.œnie, pozwany poinformowa
3 powoda, ¿e waloryzacja renty w przysz
3oœci bêdzie nastêpowaæ wy
31cznie w trybie art. 907 § 2 k.c. po przedstawieniu odpowiednich dokumentów. Zmiany te – wed
3ug pozwanego – mia
3y byæ mo¿liwe jedynie do 2020 roku, kiedy to poszkodowany osi
1gnie wiek emerytalny, a renta zostanie przeliczona do wysokoœci straty w emeryturze.
(okolicznoœci bezsporne ustalone w oparciu o pismo powoda z dnia 31 sierpnia 2011r.- k. 31-32, pismo pozwanego z dnia 5 paŸdziernika 2011r., k. 33).
(...) z dnia 2 wrzeœnia 2014 roku pozwany ubezpieczyciel obni¿y
3 wysokoœæ renty wyrównawczej do kwoty 5.012 z
3 miesiêcznie. Przy ustaleniu wysokoœci œwiadczenia pozwany uwzglêdni
3 mo¿liwoœci zarobkowe powoda na poziomie 25 % hipotetycznego dochodu tj. w kwocie 2.083,84 z
3 oraz œwiadczenie rentowe otrzymywane przez powoda z ZUS w kwocie 1.239,96 z
3 netto.
(okolicznoœæ bezsporna ustalona w oparciu o decyzjê pozwanego z dnia 2 wrzeœnia 2014r., k. 34).
W zwi
1zku z powy¿szym powód wniós
3 pozew do (...) Rejonowego w G., domagaj
1c siê od pozwanego zap
3aty kwoty 12.418,77 z
3 wraz z odsetkami ustawowymi od szczegó
3owo wskazanych kwot tytu
3em skapitalizowanej renty wyrównawczej za okres od 1 paŸdziernika 2014 do dnia 30 kwietnia 2015r. ponad kwotê wyp
3acon
1 przez pozwanego oraz kwoty 1.774,11 z
3 miesiêcznie tytu
3em renty wyrównawczej ponad kwotê uznan
1 i wyp
3acon
1 przez pozwanego p
3atnej do dnia 10 – ego ka¿dego miesi
1ca wraz z ustawowymi odsetkami za opóŸnienie, pocz
1wszy od 1 maja 2015r.
Wyrokiem z dnia 27 marca 2018r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt I C 559/15 (...) Rejonowy w G. oddali
3 powództwo.
W wyniku rozpoznania apelacji powoda, wyrokiem z dnia 25 stycznia 2019r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt XVI Ca 554/18 S. O. w G. zmieni
3 wyrok S
1du I instancji w ten sposób, ¿e w pkt I zas
1dzi
3 od pozwanego na rzecz powoda kwotê 12.418,77 z
3 stanowi
1c
1 skapitalizowan
1 rentê wyrównawcz
1 za okres od 1 paŸdziernika 2014r. do dnia 30 kwietnia 2015r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóŸnienie od szczegó
3owych wskazanych kwot w wysokoœci 1.774,11 z
3, zaœ w pozosta
3ym zakresie oddali
3 powództwo i oddali
3 apelacjê. W uzasadnieniu wyroku S
1d ad quem uzna
3, ¿e poprzez wymianê oœwiadczeñ na piœmie strony dokona
3y umownej zmiany wysokoœci renty, a z
3o¿one nastêpnie przez pozwanego jednostronne oœwiadczenie o obni¿eniu renty by
3o nieskuteczne.
(okolicznoœci bezsporne, ponadto: wyrok S
1du Rejonowego w G. z dnia 27 marca 2018r. wraz z uzasadnieniem k. 301, 308-313 akt (...) Rejonowego w G. o sygnaturze I C 559/15, wyrok S
1du O. w G. z dnia 25 stycznia 2019r. wraz z uzasadnieniem k. 355, 360-373 tam¿e).
Kolejnym pozwem powód domaga
3 siê od pozwanego zap
3aty kwoty 97.446,20 z
3 wraz z ustawowymi odsetkami za opóŸnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zap
3aty, na co sk
3ada
3a siê kwota 86.792,91 z
3 tytu
3em skapitalizowanej renty wyrównawczej za okres od stycznia 2016r. do sierpnia 2019r. oraz kwota 10.653,29 z
3 tytu
3em odsetek skapitalizowanych na dzieñ 22 lipca 2019r.
Wyrokiem z dnia 30 paŸdziernika 2020r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt I C 1503/19 S. O. w G. uwzglêdni
3 powództwo w ca
3oœci.
W wyniku rozpoznania apelacji pozwanego, wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2021 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt I ACa 85/21 (...) Apelacyjny w G. zmieni
3 zaskar¿ony wyrok S
1du I instancji, obni¿aj
1c zas
1dzon
1 kwotê do kwoty 76.582,67 z
3 i oddalaj
1c powództwo i apelacjê w pozosta
3ym zakresie. (...) Apelacyjny opar
3 swoje rozstrzygniêcia na ustaleniu, ¿e w 2011 roku strony dokona
3y umownej zmiany wysokoœci renty, a z
3o¿one nastêpnie przez pozwanego jednostronne oœwiadczenie o obni¿eniu renty by
3o nieskuteczne, wskazuj
1c, ¿e jest w tym zakresie zwi
1zany wczeœniejszym wyrokiem dotycz
1cym oceny tego samego stosunku prawego.
(okolicznoœci bezsporne, ponadto: wyrok S
1du O. w G. z dnia 30 paŸdziernika 2020r. wraz z uzasadnieniem - k. 85-89v, wyrok S
1du Apelacyjnego w G. z dnia 13 kwietnia 2021 roku wraz z uzasadnieniem k. 90-99v).
Pismem z dnia 21 lipca 2021 roku powód reprezentowany przez zawodowego pe
3nomocnika wezwa
3 pozwanego do zap
3aty w terminie 7 dni od otrzymania wezwania kwoty 38.003,28 z
3 tytu
3em ró¿nicy pomiêdzy przyznan
1 rent
1 wyrównawcz
1, a kwot
1 zap
3acon
1 w okresie od sierpnia 2019 roku do lipca 2021 roku wraz z odsetkami ustawowymi za opóŸnienie od poszczególnych rat miesiêcznych w kwocie po 1.583,47 z
3 od dnia wymagalnoœci do dnia zap
3aty.
W odpowiedzi na to wezwanie, pismem z dnia 25 sierpnia 2021 roku pozwany wyp
3aci
3 powodowi
31cznie kwotê 25.229,89 z
3. Ubezpieczyciel wskaza
3, ¿e za okres od 1 sierpnia 2019r. do 31 paŸdziernika 2020r. nale¿y siê powodowi co miesi
1c kwota 1.583,47 z
3 stanowi
1ca ró¿nicê pomiêdzy kwot
1 6.595,47 z
3 a faktycznie wyp
3acan
1 kwot
1 5.012 z
3. Natomiast za listopad 2020r. jedynie kwota 1.477,84 z
3 do dnia 28 tego miesi
1ca, tj. do dnia osi
1gniêcia przez powoda powszechnego wieku emerytalnego.
(dowód: wezwanie do zap
3aty z dnia 21 lipca 2021r. k. 16-17, pismo pozwanego z dnia 25 sierpnia 2021r. k. 14-15).
Powszechny (...) S.A. w okresie od grudnia 2020r. do paŸdziernika 2021r. wyp
3aca
3 powodowi rentê wyrównawcz
1 w wysokoœci 5.012 z
3.
(dowód: przes
3uchanie powoda A. M. - p
3yta CD k. 207).
Powód nie otrzymuje emerytury, lecz uzyskuje rentê z tytu
3u niezdolnoœci do pracy w kwocie oko
3o 1.077 z
3 miesiêcznie.
(dowód: decyzja ZUS z dnia 3 grudnia 2021r. k. 146-150, przes
3uchanie powoda A. M. - p
3yta CD k. 207).
S¥ (...)¯Y£, (...):
P.¿szy stan faktyczny (...) na podstawie dowodów z dokumentów, a tak¿e dowodu z przes
3uchania powoda.
(...) zebrany w niniejszej sprawie materia
3 dowodowy (...) nie dopatrzy
3 siê ¿adnych podstaw do kwestionowania prawdziwoœci i wiarygodnoœci wymienionych w ustaleniach stanu faktycznego dokumentów. P.œliæ bowiem nale¿y, i¿ dowody w postaci orzeczeñ s
1dów powszechnych wydanych w poprzednich sprawach tocz
1cych siê z udzia
3em stron stanowi
3y dokumenty urzêdowe w rozumieniu art. 244 k.p.c. i w zwi
1zku z tym korzystaj
1 z domniemania autentycznoœci i zgodnoœci z prawd
1 wyra¿onych w nich oœwiadczeñ, a w toku niniejszego postêpowania ¿adna ze stron nie kwestionowa
3a powy¿szych domniemañ w trybie art. 252 k.p.c. Ponadto, za w pe
3ni wiarygodne (...) tak¿e dokumenty prywatne w postaci korespondencji stron. Z.¿yæ bowiem nale¿a
3o, ¿e przedmiotowe dokumenty nie nosz
1 ¿adnych œladów przerobienia, podrobienia, czy te¿ innej manipulacji, st
1d nie ma ¿adnych podstaw, aby uznaæ, ¿e zosta
3y stworzone wy
31cznie na potrzeby niniejszego postêpowania.
Ponadto, (...) nie znalaz
3 podstaw do odmowy przyznania waloru wiarygodnoœci zeznaniom powoda A. M., które korelowa
3y z treœci
1 przed
3o¿onych do akt sprawy dokumentów, w szczególnoœci wyroków s
1dów ró¿nych instancji wydanych na tle sporów prowadzonych przez obie strony o œwiadczenia za okresy wczeœniejsze, a tak¿e decyzji organu rentowego w odniesieniu do wysokoœci uzyskiwanego przez powoda œwiadczenia z tytu
3u czêœciowej niezdolnoœci do pracy.
Na podstawie art. 2352 § 1 pkt 2 k.p.c. (...) natomiast wnioski dowodowe pozwanego o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci zeznañ podatkowych PIT powoda, dokumentacji ZUS w zakresie wysokoœci pobieranej przez niego emerytury, jak równie¿ o dopuszczenie dowodu z opinii (...) lekarza z zakresu medycyny pracy. Z.¿yæ bowiem nale¿a
3o, ¿e okolicznoœci zwi
1zane z aktualn
1 sytuacj
1 maj
1tkow
1 i zdrowotn
1 powoda czy te¿ z jego aktualnymi mo¿liwoœciami zarobkowymi pozostaj
1 irrelewantne dla rozstrzygniêcia niniejszego sporu. Przedmiotem niniejszego postêpowania nie by
3o bowiem ¿
1danie zmiany wysokoœci renty wyrównawczej, jako obowi
1zku wynikaj
1cego z ustawy na mocy art. 907 § 2 k.c. tj. wskutek zmiany stosunków, lecz roszczenie o zap
3atê zaleg
3ej czêœci rat renty. Zgodnie natomiast z utrwalonym orzecznictwem, o czym szczegó
3owo w dalszej czêœci rozwa¿añ niniejszego uzasadnienia, nie jest mo¿liwe domaganie siê ustalenia wygaœniêcia lub zmiany stosunku renty wynikaj
1cej ze Ÿróde
3 pozaumownych w drodze zarzutu, w postêpowaniu o zap
3atê wymagalnych œwiadczeñ z tytu
3u renty. Bezcelowe by
3o równie¿ dokonywanie ustaleñ w zakresie uprawnienia powoda do emerytury oraz wysokoœci kapita
3u pocz
1tkowego. Powód bowiem nie korzysta ze œwiadczenia emerytalnego, lecz uzyskuje œwiadczenie rentowe, co jednoznacznie wynika z przed
3o¿onych przezeñ dokumentów.
(...) natomiast do kwestii formalnych nale¿y wyjaœniæ, ¿e brak by
3o podstaw do uwzglêdnienia wniosku pozwanego o zawieszenie niniejszego postêpowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. z uwagi na wniesienie przez niego do S. O. w G. pozwu o uchylenie obowi
1zku wyp
3acania renty wyrównawczej. Jak wskazuje siê w orzecznictwie podstawa do zawieszenia postêpowania okreœlona w art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. zachodzi wtedy, gdy rozstrzygniêcie sprawy zale¿y od wyniku innego tocz
1cego siê postêpowania cywilnego. Z.¿noœæ ta musi byæ tego rodzaju, ¿e orzeczenie, które ma zapaœæ w innym postêpowaniu cywilnym, bêdzie prejudykatem, czyli podstaw
1 rozstrzygniêcia sprawy, w której ma byæ zawieszone postêpowanie. Oznacza to, ¿e nie jest mo¿liwe rozstrzygniêcie sprawy w tocz
1cym siê postêpowaniu cywilnym bez wczeœniejszego rozstrzygniêcia kwestii prejudycjalnych (por. wyrok SA w Warszawie z dnia 14 marca 2014r., VI ACa 780/13, L.). W niniejszym przypadku jednak takie podstawy nie zachodz
1. Z.¿yæ bowiem nale¿y, i¿ przed S. O. w G. pozwany domaga siê zmiany, b
1dŸ uchylenia obowi
1zku wyp
3aty renty wyrównawczej pocz
1wszy od dnia 1 stycznia 2022r., podczas gdy niniejszy spór dotyczy zap
3aty rat wymagalnych w okresie od listopada 2020r. do paŸdziernika 2021r. Nadto, nale¿a
3o mieæ na wzglêdzie, ¿e zgodnie ze stanowiskiem judykatury wyrok wydany na podstawie art. 907 § 2 k.c. ma charakter konstytutywny i stwarza nowy stan prawny, dlatego co do zasady wywiera skutek tylko na przysz
3oœæ (por. wyrok SA w Katowicach z dnia 8 grudnia 2016r., I ACa 326/16, L.), a wiêc zasadniczo nie wp
3ywa na istnienie i zakres œwiadczenia z tytu
3u renty, które sta
3o siê wymagalne wczeœniej. Zatem stosownie do powy¿szego nale¿a
3o przyj
1æ, ¿e spór tocz
1cy siê obecnie przed S. O. w G. nie ma wp
3ywu na wynik niniejszego postêpowania.
P. prawn
1 powództwa w niniejszej sprawie stanowi
3 przepis art. 444 §2 k.c. Zgodnie z treœci
1 tego przepisu, je¿eli poszkodowany utraci
3 ca
3kowicie lub czêœciowo zdolnoœæ do pracy zarobkowej albo je¿eli zwiêkszy
3y siê jego potrzeby lub zmniejszy
3y widoki powodzenia na przysz
3oœæ, mo¿e on ¿
1daæ od zobowi
1zanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty.
(...) do szczegó
3owych rozwa¿añ nale¿y w pierwszej kolejnoœci wskazaæ, ¿e obowi
1zek pozwanego do wyp
3aty powodowi renty wyrównawczej zosta
3 ustalony wyrokiem S
1du O. w G. z dnia 13 listopada 2000 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt I C 228/99. Przedmiotowym wyrokiem S
1d zas
1dzi
3 od ubezpieczyciela i sprawcy szkody in solidum na rzecz powoda kwotê 1.492 z
3 miesiêcznie tytu
3em renty wyrównawczej, p
3atnej do dnia 20-go ka¿dego miesi
1ca, poczynaj
1c od 1 listopada 2.000r. z ustawowymi odsetkami na wypadek zw
3oki w jej p
3atnoœci, uznaj
1c, ¿e powód wskutek wypadku komunikacyjnego utraci
3 czêœciowo zdolnoœæ do pracy zarobkowej. P.¿sze rozstrzygniêcie oparte by
3o na przepisie art. 444 § 2 k.c., co oznacza, ¿e renta mia
3a charakter tzw. renty ustawowej. W 2011 roku, wskutek wymiany pism pomiêdzy stronami, uzgodniono zmianê wysokoœci renty przyznanej powy¿szym wyrokiem z kwoty 1.492 z
3 na kwotê 6.595,47 z
3 miesiêcznie. Po czym jednostronn
1 decyzj
1 z dnia 2 wrzeœnia 2014 roku pozwany obni¿y
3 wysokoϾ renty do kwoty 5.012 z
3 miesiêcznie i od tego czasu wyp
3aca
3 powodowi rentê w takiej w
3aœnie wysokoœci. W zwi
1zku z wyp
3at
1 przez pozwanego rat renty wyrównawczej w zani¿onej wysokoœci powód dwukrotnie dochodzi
3 swoich roszczeñ z tytu
3u renty na drodze (...). Najpierw, wyrokiem z dnia 25 stycznia 2019r. wydanym w sprawie o sygnaturze XVI Ca 554/18 S. O. w G. rozstrzygn
13 ¿
1danie powoda o zap
3atê œwiadczeñ z tytu
3u renty wyrównawczej za okres od 1 paŸdziernika 2014r. do dnia 30 kwietnia 2015r., (...) Apelacyjny w G. wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2021 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt I ACa 85/21 ¿
1danie za okres od stycznia 2016r. do sierpnia 2019r. W przedmiotowych wyrokach S
1d O. i (...) Apelacyjny rozstrzygnê
3y zarówno kwestiê skutecznoœci zmiany wysokoœci renty w wyniku porozumienia stron, jak te¿ zmiany wysokoœci tego œwiadczenia w drodze jednostronnego oœwiadczenia pozwanego z dnia 2 wrzeœnia 2014 roku. Zgodnie natomiast z treœci
1 art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wi
1¿e nie tylko strony i s
1d, który je wyda
3, lecz równie¿ inne s
1dy oraz inne organy pañstwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych tak¿e inne osoby. Jak wskazuje siê w orzecznictwie prawomocnoœæ materialna, w któr
1 s
1 wyposa¿one w procesie, oprócz rozstrzygaj
1cych sprawê co do istoty wyroków, orzeczenia proceduralne, wyra¿a nakaz przyjmowania, ¿e w danej sytuacji stan prawny przedstawia siê tak, jak to wynika z zawartego w orzeczeniu rozstrzygniêcia (por. wyrok S
1du N.¿szego z dnia 15 lutego 2007 r., II CSK 452/06, L.). W wyroku z 7 kwietnia 2011 r. I PK 225/10, L. S. wyrazi
3 pogl
1d, ¿e zwi
1zanie stron prawomocnym orzeczeniem wyra¿one w art. 365 § 1 k.p.c. zawiera w sobie zakaz ponownego prowadzenia sporu co do okolicznoœci faktycznych stanowi
1cych podstawê rozstrzygniêcia zakoñczonego sporu s
1dowego. Innymi s
3owy - nie jest dopuszczalne w œwietle art. 365 § 1 k.p.c. odmienne ustalenie zaistnienia, przebiegu i oceny istotnych dla danego stosunku prawnego zdarzeñ faktycznych w kolejnych procesach s
1dowych miêdzy tymi samymi stronami, chocia¿by przedmiot tych spraw siê ró¿ni
3. Nadto, w orzecznictwie wskazuje siê, ¿e powaga rzeczy os
1dzonej rozci
1ga siê tak¿e na motywy orzeczenia w takich granicach, w jakich stanowi
1 konieczne uzupe
3nienie rozstrzygniêcia, niezbêdne dla wyjaœnienia jego zakresu (por. wyrok S
1du N.¿szego z dnia 29 marca 2006 roku, II PK 163/05, L.).
W œwietle powy¿szego, rozstrzygaj
1c niniejszy spór, (...) i ocen
1 stanu faktycznego dokonan
1 przez S. O. w G. w sprawie XVI 554/18 i przez (...) Apelacyjny w G. w sprawie I ACa 85/21. Przede wszystkim w obu poprzednich sprawach przes
1dzono, ¿e w drodze wymiany przez strony oœwiadczeñ na piœmie dosz
3o do zmiany wysokoœci nale¿nej powodowi renty w drodze umowy. Ponadto, przes
1dzono, ¿e zmiana wysokoœci renty wyrównawczej na mocy jednostronnego oœwiadczenia pozwanego dokonana pismem z dnia 2 wrzeœnia 2014 roku by
3a nieskuteczna wzglêdem powoda. Na mocy art. 365 § 1 k.p.c. (...) jest zwi
1zany powy¿szymi ocenami prawnymi, co oznacza, ¿e nie móg
3 tej kwestii rozstrzygn
1æ w sposób odmienny, ani prowadziæ w tym zakresie postêpowania dowodowego.
W dalszej kolejnoœci nale¿a
3o ustaliæ, czy dokonano zmiany treœci przedmiotowego stosunku prawnego w odniesieniu do rat wymagalnych w okresie objêtym ¿
1daniem pozwu, a tak¿e nale¿a
3o odnieœæ siê do podnoszonych przez pozwanego zarzutów dotycz
1cych zmiany sytuacji uprawnionego z tytu
3u renty. Nie budzi w
1tpliwoœci, ¿e przepisy o rencie zawarte w art. 903-907 k.c. stosuje siê do innych stosunków o charakterze rentowym, które wynikaj
1 ze Ÿróde
3 pozaumownych. Wykorzystuje siê je jednak tylko wówczas, jeœli przepisy szczególne nie zawieraj
1 odmiennej regulacji. Waloryzacja renty mo¿e te¿ nast
1piæ na podstawie umowy stron. Przepis dotyczy jedynie sytuacji, w której strony nie mog
1 dojœæ do porozumienia w sprawie dokonania zmiany wielkoœci renty lub czasu jej trwania (por. J. Ciszewski (red.), P. Nazaruk (red.), Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, LEX/e. 2022). Renta wynikaj
1ca ze Ÿróde
3 pozaumownych to ponadto renta, której obowi
1zek p
3acenia wynika z ustawy. (...) stosunków zobowi
1zaniowych nawi
1zywanych ex lege, nale¿y stwierdziæ, ¿e konkretyzacja treœci poszczególnego stosunku, w tym w zakresie rozmiaru poszczególnych œwiadczeñ rentowych, zawsze wymaga ukszta
3towania stosunku prawnego w drodze umowy lub orzeczenia s
1dowego. Zdarzenia te nie zmieniaj
1 jednak charakteru renty, która zachowuje charakter renty ustawowej. Renta z ustawy to przede wszystkim renta stanowi
1ca œwiadczenie odszkodowawcze (np. art. 444 § 2 k.c.) (por. M. Gutowski (red.), Kodeks cywilny. Tom III. Komentarz. Art. 627–1088. Wyd. 3, Warszawa 2022)
Stosownie do powy¿szego, umowy (...) zobowi
1zania ustawowe nie powoduj
1 zmiany charakteru renty przyznanej na podstawie art. 444 § 2 k.c. na rentê umown
1. Zatem mimo ¿e wysokoœæ renty, bêd
1cej przedmiotem niniejszego postêpowania zosta
3a zmieniona w drodze umownej, to nadal ma ona charakter renty ustawowej. Nie oznacza to jednak, ¿e pozwany mo¿e broniæ siê w niniejszym sporze powo
3uj
1c siê na treœæ art. 907 § 2 k.c., zgodnie z którym je¿eli obowi
1zek p
3acenia renty wynika z ustawy, ka¿da ze stron mo¿e w razie zmiany stosunków ¿
1daæ zmiany wysokoœci lub czasu trwania renty, chocia¿by wysokoœæ renty i czas jej trwania by
3y ustalone w orzeczeniu s
1dowym lub w umowie. Uprawnienie, jakie wynika z przytoczonego przepisu, mo¿e byæ bowiem realizowane jedynie w drodze powództwa, albowiem wyrok ma charakter konstytutywny i kreuje nowy stan prawny. Tym samym, (...) w niniejszej sprawie nie by
3 uprawniony do rozwa¿ania, czy zasz
3a zmiana stosunków, o jakiej mowa w art. 907 § 2 k.c., a tym samym brak by
3o podstaw do czynienia jakichkolwiek ustaleñ odnoœnie sytuacji materialnej, zdrowotnej powoda, czy jego mo¿liwoœci zarobkowych.
Nadto, ca
3kowicie b
3êdne by
3o za
3o¿enie pozwanego, ¿e mo¿e on jednostronnie zmniejszyæ wysokoœæ renty z uwagi na osi
1gniêcie przez powoda wieku emerytalnego. Pozwany nie ma bowiem ¿adnego uprawnienia do narzucania powodowi z którego œwiadczenia powinien korzystaæ. W drodze umowy nie dosz
3o do modyfikacji stosunku prawnego, maj
1ce swoje Ÿród
3o w ustawie. Wszelkie okolicznoœci zwi
1zane ze zmian
1 stosunków pozwany mo¿e podnosiæ w odrêbnym postêpowaniu na podstawie art. 907 § 2 k.c. W niniejszej sprawie argumenty i wnioski dowodowe pozwanego nie mog
3y doprowadziæ do oczekiwanych przez niego rezultatów, a zatem zmierza
3y one jedynie do przed
3u¿enia postêpowania. Nadto w odniesieniu do wniosku dowodowego pozwanego o ustalenie wysokoœci emerytury powoda, wskazaæ nale¿y, i¿ powód œwiadczenia takiego nigdy nie pobiera
3, a zatem ju¿ tylko z tego powodu wniosek ten powinien zostaæ pominiêty.
Dla rozstrzygniêcia sprawy istotne by
3o jedynie, czy istnieje obowi
1zek pozwanego do wyp
3aty renty wyrównawczej we wskazanej w pozwie wysokoœci. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny w przypadku spe
3nienia przes
3anek wskazanych w art. 907 § 2 k.c. zmiana wysokoœci renty lub czasu jej trwania mo¿e nast
1piæ w drodze umowy, zgodnie z zasad
1 autonomii woli, w granicach wskazanych w art. 3531 k.c. Zastosowanie tego trybu mo¿e mieæ miejsce zarówno wówczas, gdy poprzednia wysokoœæ renty lub czas jej trwania by
3y ustalone w umowie, jak i wtedy gdy nast
1pi
3a w orzeczeniu s
1dowym. Odmowa zawarcia umowy daje podstawy do zastosowania trybu s
1dowego zgodnie z art. 907 § 2 k.c. (por. M. Gutowski (red.), Kodeks cywilny. Tom III. Komentarz. Art. 627–1088. Wyd. 3, Warszawa 2022). Z zebranego materia
3u dowodowego nie wynika aby, ¿e po 2011 roku pomiêdzy powodem a pozwanym zosta
3a zawarta kolejna umowa, która modyfikowa
3aby wysokoœæ renty. Jednostronna zmiana wysokoœci renty przez pozwanego by
3a natomiast bezskuteczna, co tak¿e zosta
3o przes
1dzone prawomocnymi orzeczeniami w rozstrzygniêtych uprzednio sprawach, a s
1d orzekaj
1cy w niniejszym sk
3adzie powy¿szymi ustaleniami by
3 zwi
1zany, a nadto przyjmuje je i podziela zaprezentowany w nich pogl
1d. Bezspornym by
3o tak¿e to, ¿e nie dosz
3o do zmiany wysokoœci, b
1dŸ czasu trwania renty w wyniku konstytutywnego orzeczenia s
1du. Tym samym nale¿a
3o uznaæ, ¿e strony by
3y zwi
1zane stosunkiem prawnym w kszta
3cie nadanym mu w wyniku umowy zawartej w 2011r.
W zwi
1zku z tym w okresie objêtym ¿
1daniem pozwu tj. w okresie od listopada 2020r. do paŸdziernika 2021r. pozwany by
3 zobowi
1zany do zap
3aty na rzecz powoda renty wyrównawczej w kwocie 6.595,47 z
3 miesiêcznie. Z tego wzglêdu, za miesi
1c listopad 2020 r. nale¿a
3a siê powodowi dop
3ata w kwocie 106 z
3 (ró¿nica pomiêdzy kwot
1 6.595,47 z
3 a faktycznie wyp
3acon
1 kwot
1 6.489,84 z
3), natomiast za pozosta
3e miesi
1ce kwota po 1.583,47 z
3 (ró¿nica pomiêdzy kwot
1 6.595,47 z
3 a wyp
3acon
1 kwot
1 5.012 z
3).
Nadto, na podstawie art. 481 §1 k.c. od dnia wymagalnoœci ka¿dej z rat miesiêcznych nale¿a
3y siê powodowi odsetki ustawowe za opóŸnienie. Z.¿yæ nale¿y, i¿ zgodnie z treœci
1 porozumienia stron z 2011 roku termin p
3atnoœci ka¿dej raty przypada
3 na dzieñ 10 - ego ka¿dego miesi
1ca. Z uwagi na fakt, ¿e pozwany nie uiszcza
3 na rzecz powoda pe
3nej kwoty rat renty, w wysokoœci wynikaj
1cej z umowy stron, to pozostawa
3 w opóŸnieniu z zap
3at
1 kwoty stanowi
1cej ró¿nicê pomiêdzy wysokoœci
1 renty nale¿nej a faktycznie wyp
3aconej. Dochodzona kwota tj. 809,42 z
3 z tytu
3u skapitalizowanych odsetek nale¿nych od zaleg
3ych rat wymagalnych w okresie od listopada 2020 roku do paŸdziernika 2021 roku, a tak¿e kwota 1.998,41 z
3 z tytu
3u skapitalizowanych odsetek nale¿nych od zaleg
3ych rat wymagalnych w okresie od sierpnia 2019r. do listopada 2020r. w zasadzie nie by
3a kwestionowania przez pozwanego. P.œæ wyliczenia powy¿szych kwot na dzieñ ich kapitalizacji nie budzi
3a tak¿e ¿adnych w
1tpliwoœci (...).
Bezzasadny okaza
3 siê równie¿ podniesiony w odpowiedzi na pozew zarzut przedawnienia. Nie ulega w
1tpliwoœci, ¿e roszczenie rentowe ma charakter œwiadczenia okresowego i przedawnia siê z up
3ywem trzyletniego terminu przedawnienia okreœlonego w art. 118 k.c. W niniejszej sprawie ¿
1danie powoda dotyczy
3o rat wymagalnych w okresie od listopada 2020r. do paŸdziernika 2021r. Z.¿ywszy, i¿ pozew zosta
3 wniesiony w dniu 29 paŸdziernika 2021r. to nie ulega w
1tpliwoœci, ¿e ¿adne z roszczeñ okresowych nie uleg
3o przedawnieniu.
Zatem, na podstawie art. 444 § 2 k.c. (...) od pozwanego na rzecz powoda
31cznie kwotê 20.331,83 z
3. Zgodnie z art. 481 k.c. i art. 482 k.c. od powy¿ej kwoty (...) odsetki ustawowe za opóŸnienie od dnia wniesienia pozwu tj. od dnia 29 paŸdziernika 2021 roku do dnia zap
3aty.
O kosztach procesu (...) na podstawie art. 98 §1 k.p.c. i zgodnie z zasad
1 odpowiedzialnoœci za wynik sprawy zas
1dzi
3 od przegrywaj
1cego niniejszy spór pozwanego na rzecz powoda kwotê 4.634 z
3, na co sk
3ada
3y siê: op
3ata s
1dowa od pozwu (1.017 z
3), op
3ata za czynnoœci fachowego pe
3nomocnika powoda bêd
1cego radc
1 prawnym w stawce minimalnej (3.600 z
3) obliczona od wskazanej wartoœci przedmiotu sporu, a tak¿e op
3ata skarbowa od pe
3nomocnictwa (17 z
3). Nadto, na podstawie art. 98 § 11 k.p.c. (...) odsetki ustawowe za opóŸnienie od dnia uprawomocnienia siê wyroku do dnia zap
3aty.
(...) na uwadze powy¿sze orzeczono jak we wstêpie.