Sygnatura akt I C 529/21
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 października 2022 r.
Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: asesor sądowy Aleksandra Dumińska
Protokolant: Karolina Langa
po rozpoznaniu w dniu 9 września 2022 r. w Gdyni
na rozprawie
sprawy z pow ództwa K. T.
przeciwko S. K., B. K., R. T., J. T. (1), S. T., A. T. (1)
o uzgodnienie tre ści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym
I.
oddala powództwo;
II.
zasądza od powódki K. T. na rzecz pozwanych S. K. i B. K. solidarnie kwotę 1.834,00 zł (tysiąc osiemset trzydzieści cztery złote) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od czasu uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Powódka K. T. wnios
3a pozew przeciwko S. K. i B. K. o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w ksiêdze wieczystej nr (...) prowadzonej przez (...) Rejonowy w G. dla nieruchomoœci po
3o¿onej w G. przy ul. (...) z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wykreœlenie z dzia
3u II tej ksiêgi pozwanych jako w
3aœcicieli i wpisanie w ich miejsce: powódki K. T. w udziale 1/8 czêœci, (...) T. w udziale 1/8 czêœci, J. T. (1) w udziale 1/8 czêœci, (...) T. w udziale 1/8 czêœci i A. T. (1) w udziale ½ czêœci.
W uzasadnieniu pozwu powódka podnios
3a, ¿e w dniu 17 sierpnia 1932r. J. D. (1) sprzeda
3 F. K. (1) parcelê budowlan
1 o powierzchni 300 m2 ujêt
1 w wykazie nr 177, a nastêpnie wraz z ¿on
1 w dniu 24 stycznia 1933r. darowa
3 swojemu synowi F. D. pozosta
31 czêœæ nieruchomoœci, z wy
31czeniem parceli sprzedanej w 1932 roku. W dniu 10 wrzeœnia 1934r. F. K. (1) sprzeda
3a ww. parcelê o powierzchni 300 m2 M. T. (1). Spadek po F. D., naby
3a jego siostra (...) D.. N. prawny (...) D. – I. K. otrzyma
3a w drodze decyzji administracyjnej zwrot dzia
3ki nr 145/25 o powierzchni 1852 m2, któr
1 darowa
3a swojemu synowi S. K., a ten z kolei darowa
3 udzia
3 w wysokoœci ½ czêœci swojej siostrze B.. Przedmiotowa dzia
3ka obecnie oznaczona jest numerem 686.
Jak wskaza
3a powódka, B. i S. K. nigdy nie byli w
3aœcicielami parceli o powierzchni 300 m2, nabytej przez F. K., albowiem darowizny dokonane przez J. D. (1) na rzecz dzieci zosta
3y dokonane z wy
31czeniem tej parceli. Z tego wzglêdu stan ujawniony w ksiêdze wieczystej jest niezgodny ze stanem rzeczywistym. (...) M. T. (1) by
3 jej syn (...) T., natomiast jego spadkobiercami s
1: A. T. (1) i J. T. (2) w udzia
3ach po ½. Z kolei, spadkobiercami J. T. (2) s
1: K., (...), J. i (...) T. – ka¿de z nich w udziale po ¼ czêœci.
(pozew k. 3-8).
Pozwani wnieœli o oddalenie powództwa w ca
3oœci, zarzucaj
1c ¿e powódka nie przedstawi
3a dowodów potwierdzaj
1cych: fakt nabycia prawa w
3asnoœci spornej nieruchomoœci przez A. T., (...) T. i M. T., a tak¿e przez F. K.. Nie przedstawi
3a dowodu tak¿e na to, ¿e akt notarialny z dnia 10 wrzeœnia 1934r. w ogóle dotyczy
3 przeniesienia w
3asnoœci nieruchomoœci gruntowej opisanej w komparycji pozwu, a tak¿e ¿e na jego mocy dosz
3o do skutecznego przeniesienia prawa w
3asnoœci z F. K. (1) na rzecz M. T. (1). Nadto, podnieœli, ¿e w akcie notarialnym z dnia 10 wrzeœnia 1934r. brak jest dok
3adnej identyfikacji nieruchomoœci gruntowej, stanowi
1cej przedmiot umowy, a nadto z zapisów wynika, ¿e kontrakt dotyczy
3 gruntu o nieznanych szczegó
3ach po
3o¿enia, a przedmiotowy grunt nie zosta
3 rozparcelowany, mimo i¿ mia
3 podlegaæ parcelacji. Proces wyodrêbniania nieruchomoœci nie zosta
3 zakoñczony w chwili zawarcia umowy, co poddaje w w
1tpliwoϾ skuteczne przeniesienie w
3asnoœci spornej nieruchomoœci. Pozwani wskazali, ¿e zgodnie z ówczeœnie obowi
1zuj
1cym (...) do przeniesienia w
3asnoœci nieruchomoœci niezbêdny by
3 wpis w ksiêdze wieczystej, natomiast nie ma dowodu na to, ¿e M. T. (1) zosta
3a wpisana do rzeczonej ksiêgi wieczystej, co tylko potwierdza, ¿e kontrakt opisany w akcie notarialnym z dnia 10 wrzeœnia 1934r. nie przeniós
3 prawa w
3asnoœci z F. K. (1) na rzecz M. T. (1).
Ponadto pozwani z ostro¿noœci procesowej zarzucili tak¿e, ¿e powódka nie udowodni
3a, aby J. D. (1) przeniós
3 skutecznie prawo w
3asnoœci parceli na rzecz F. K. (1) (równie¿ z uwagi na brak wpisu w ksiêdze wieczystej), a tym samym zakwestionowali skutecznoœæ rozporz
1dzenia J. D. (1) z 1932 r. i lat nastêpnych obejmuj
1cych nieruchomoœæ, w tym równie¿ parcelê o powierzchni 300 m2. Tym samym, pozwani wskazali, ¿e nie powsta
3 stan niezgodnoœci stanu prawnego ujawnionego w ksiêdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
(odpowiedŸ na pozew k. 146-148).
Postanowieniem z dnia 20 maja 2022 roku (...) do udzia
3u w sprawie w charakterze pozwanych: (...) T., J. T. (1), (...) T. i A. T..
(postanowienie z dnia 20 maja 2022r. k. 158).
Pozwana A. T. (2) w odpowiedzi na pozew wskaza
3a, i¿ treœæ pozwu i do
31czone do niego dokumenty opisuj
1 prawdziw
1 historiê w zakresie przejœcia prawa w
3asnoœci nieruchomoœci przy ul. (...) w G., zaœ pozwani zdaj
1 siê fakt sprzeda¿y nieruchomoœci ignorowaæ. J.œnie wskaza
3a, i¿ przed tutejszym (...) toczy siê z jej wniosku sprawa o zasiedzenie przedmiotowej nieruchomoœci, która obecnie pozostaje zawieszona do czasu prawomocnego rozstrzygniêcia niniejszej sprawy.
(odpowiedŸ na pozew k. 198).
S¥D USTALI£ (...)¥CY STAN FAKTYCZNY:
Na podstawie kontraktu sporz
1dzonego w formie aktu notarialnego w dniu 24 stycznia 1933r. przez notariusza H. E. – K. w G. (nr rejestru notarialnego 99) J. D. (1) i jego ¿ona R. darowali:
- córce A. D. parcelê o obszarze oko
3o 1.000 m2, po
3o¿on
1 przy S. z P. do C., objêt
1 nieruchomoœci
1 C., wykaz 177, a zabudowan
1 jednopiêtrowym domem, przy czym granice parceli mia
3y zostaæ ustalone na podstawie przysz
3ego planu zabudowy Miasta G.;
- córce J. D. (2) parcelê o obszarze oko
3o 7.500 m2 objêt
1 nieruchomoœci
1 C., wykaz 177, a po
3o¿on
1 przy S. z P. do C. na po
3udniu od parceli Skarbu P. (Budowa (...) w G.) dawniejszej w
3asnoœci p. K., w ten sposób, ¿e front parceli bêdzie mia
3 szerokoœæ jednej parceli budowlanej przewidzianej w planie zabudowy Miasta G., najwy¿ej 30 m, a teren uliczny nie bêdzie wliczony w darowany obszar;
- córce (...) D. parcelê o obszarze 5.000 m2 objêt
1 nieruchomoœci
1 C., wykaz 177, a po
3o¿on
1 przy S. z P. do C. na po
3udnie od parceli darowanej J. D. (2) z frontem najwy¿ej 30 m, z tym, ¿e teren uliczny nie bêdzie wliczony w darowany obszar;
- synowi F. D. nieruchomoϾ C. wykaz 177 wraz z zabudowaniami gospodarczymi tak jak stoj
1 i le¿
1, za wyj
1tkiem jednak parcel darowanych na rzecz A., J. i (...) D. i parceli sprzedanej F. (K.).
J.œnie, darczyñcy na
3o¿yli na F. D. obowi
1zek przew
3aszczenia wy¿ej wymienionych parcel na rzecz sióstr: A., J. i (...) D., a F. D. udzieli
3 siostrom nieodwo
3alnego pe
3nomocnictwa do przew
3aszczenia sobie otrzymanych pod tytu
3em darmym parcel.
Przy zawarciu aktu darczyñcy oœwiadczyli, ¿e s
1 w
3aœcicielami nieruchomoœci C. wykaz 177 o obszarze 8.12.60 ha, z której to nieruchomoœci odsprzedali parcelê o powierzchni oko
3o 300 m2 F. K. (1), nie udzielaj
1c jej przew
3aszczenia.
(dowód: akt notarialny z dnia 24 stycznia 1933r.k. 41-44 akt ksiêgi wieczystej nr (...)).
Na podstawie kontraktu sporz
1dzonego w formie aktu notarialnego w dniu 10 wrzeœnia 1934r. przez notariusza H. C. w G. (nr rep. (...)) F. K. (1) (za zezwoleniem kuratora dzia
3aj
1cego w imieniu jej zaginionego mê¿a) sprzeda
3a M. T. (2) z domu N. na wy
31czn
1 i nieograniczon
1 w
3asnoœæ parcelê budowlan
1 o obszarze 300 m2, która by
3a po
3o¿ona przy szosie do P. po lewej stronie, ze strony zachodniej przylega
3a do parceli nabytej przez A. G., na pó
3noc do prywatnej drogi, na wschód do parceli pani S., a na po
3udnie do S. Pogórskiej.
W § 1 tego aktu wskazano, ¿e F. K. (1) naby
3a ww. parcelê budowlan
1 na podstawie kontraktu kupna - sprzeda¿y z dnia 17 sierpnia 1932r., sporz
1dzonego przed notariuszem W. R. w G. (nr rejestru notarialnego 325) od J. D. (1) (vel D.) z jego nieruchomoœci objêtej ksiêg
1 gruntow
1 C., tom VI, wykaz 177.
Zgodnie z § 5 kontraktu sprzedaj
1ca przela
3a na kupuj
1c
1 wszelkie prawa wynikaj
1ce z kontraktu kupna – sprzeda¿y z dnia 17 sierpnia 1932 roku nr 325 notariusza W. R. w G. i udzieli
3a kupuj
1cej nieodwo
3alnego i wa¿nego po œmierci pe
3nomocnictwa do przew
3aszczenia sobie samej nabytej parceli z prawem substytucji.
Nadto, stosownie do § 6 aktu stawaj
1cy upowa¿nili notariusza do wyjednania administracyjnego zezwolenia na przew
3aszczenie nieruchomoœci i wnieœli o zatwierdzenie przez w
3adzê administracyjn
1. Notariusz zwróci
3 uwagê na skutki wynikaj
1ce z art. 52 przepisów budowlanych o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli z dnia 16 lutego 1928r., a mimo to strony obstawa
3y przy zawarciu kontraktu i oœwiadczy
3y, ¿e plan parcelacyjny w
3aœciciela nieruchomoœci C., wykaz 177 zosta
3 zatwierdzony, tylko na razie nie mog
1 podaæ daty i liczby dziennika zatwierdzenia, a tak¿e wskaza
3y, ¿e pomiary zosta
3y przeprowadzone.
(dowód: akt notarialny z dnia 10 wrzeœnia 1934r. k. 84-85).
F. K. (1), a nastêpnie M. T. (1) nie zosta
3y wpisane jako w
3aœcicielki parceli o powierzchni 300 m2 w ksiêdze wieczystej. Akty notarialne obejmuj
1ce czynnoœci prawne z dnia 17 sierpnia 1932 roku i 10 wrzeœnia 1934 roku nie zosta
3y z
3o¿one do akt ksiêgi wieczystej C., wykaz 177, a nastêpnie do akt ksiêgi wieczystej nr (...).
(dowód: dzia
3 II ksiêgi wieczystej k. 404 akt ksiêgi wieczystej nr (...)).
Postanowieniem z dnia 17 marca 1972r. (...) Rejonowy w G. stwierdzi
3, ¿e ca
3y spadek po F. D., zmar
3ym w dniu 28 grudnia 1971r., dziedziczy jego siostra (...) D..
(dowód: postanowienie (...) Rejonowego w G. z dnia 17 marca 1972r. k. 39).
Na podstawie umowy z dnia 29 kwietnia 1986 roku zawartej przed notariuszem (...) w G. (rep. A 2593/1986) (...) D. darowa
3a swojej siostrzenicy I. E.¿biecie K. nieruchomoœæ stanowi
1c
1 dzia
3ki nr 186/25 obszaru 0.56.10 ha, nr 69/11 obszaru 0.31.36 ha, nr 61/25 obszaru 0.08.39 ha i nr 138/25 obszaru 0.06.87 ha, po
3o¿on
1 w G. przy ul. (...), objêt
1 ksiêg
1 wieczyst
1 nr (...).
(dowód: umowa darowizny z dnia 29 kwietnia 1986 roku k. 40-42, a tak¿e k. 231-232 akt ksiêgi wieczystej nr (...)).
(...) z dnia 28 czerwca 1993r. kierownik U. Rejonowego w G. orzek
3 o zwrocie na rzecz I. K. wyw
3aszczonej nieruchomoœci po
3o¿onej w G. przy ul. (...) oznaczonej na KM 16 jako parcela 145/25 o powierzchni 1852 m2, zapisanej w ksiêdze wieczystej nr (...).
(dowód: decyzja z dnia 28 czerwca 1993r. k. 43, a tak¿e k. 254 akt ksiêgi wieczystej nr (...)).
Na podstawie umowy z dnia 31 maja 1996r. zawartej przed notariuszem (...) w G. (rep. A 6204/96) I. K. darowa
3a prawo w
3asnoœci nieruchomoœci objêtej ksiêg
1 wieczyst
1 nr (...) synowi S. K.. Natomiast, na podstawie umowy z dnia 15 czerwca 1999r. zawartej przed notariuszem (...) (rep. A 3024/1999) i przyjêcia oferty darowizny z dnia 10 maja 2000r. (rep. A 2741/2000) S. K. darowa
3 udzia
3 w prawe w
3asnoœci w wysokoœci ½ czêœci wskazanej nieruchomoœci na rzecz swojej siostry B. K..
(dowód: dzia
3 II ksiêgi wieczystej k. 404 akt ksiêgi wieczystej nr (...)).
(...) z dnia 16 czerwca 2005r. Prezydent Miasta G. zatwierdzi
3 projekt podzia
3u dzia
3ek nr 145/25 o powierzchni 1852 m2 i 186/25 o powierzchni 5610 m2 (zapisanych w KW nr (...)) i przekszta
3ceniu ich w dzia
3ki nr 259/25 o powierzchni 4263 m2 i nr 260/25 o powierzchni 3199 m2.
(dowód: decyzja Prezydenta Miasta G. z dnia 16 czerwca 2005r. k. 45).
Po od
31czeniu z ksiêgi wieczystej nr (...) prowadzonej dla dzia
3ki nr 255/11 o powierzchni 0,0304 ha po
3o¿onej w G. przy ul. (...) zosta
3a za
3o¿ona ksiêga wieczysta nr (...), w której jako wspó
3w
3aœciciele zostali wpisani pozwani S. K. i B. K. - ka¿de z nich w udziale po ½ czêœci.
(okolicznoϾ bezsporna)
Powódka K. T. zamieszkuje w budynku (...)¿onym na dzia
3ce nr 686 przy ul. (...) w G. od urodzenia. Nieruchomoœæ tê u¿ytkowali najpierw jej prababcia M. T. (1), nastêpnie dziadek (...) T. i ojciec J. T. (2). Rodzina T. p
3aci
3a podatek od nieruchomoœci, natomiast nie op
3aca
3a czynszu najmu. Kilka lat temu (...) i B. K. odwiedzili pozwan
1 A. T. i poinformowali j
1, ¿e s
1 wspó
3w
3aœcicielami przedmiotowej nieruchomoœci i za¿
1dali op
3at za u¿ytkowanie dzia
3ki. A. T. (1) odmówi
3a zap
3aty. N., pe
3nomocnik pozwanych - K. S. zwróci
3 siê do rodziny T. o zap
3atê nale¿noœci za korzystanie z nieruchomoœci pozwanych.
(dowód: przes
3uchanie powódki K. T. - p
3yta CD k. 213, przes
3uchanie pozwanej B. K.- p
3yta CD k. 213, przes
3uchanie pozwanego S. K.- p
3yta CD k. 213).
Spadek po P. T. nabyli jego ¿ona A. T. (1) i syn J. T. (2) – ka¿de w udziale po ½ czêœci. Natomiast, spadek po J. T. (2) naby
3y jego dzieci: K. T., (...) T., J. T. (1) i (...) T. – ka¿de z nich po ¼ czêœci spadku.
(dowód: akt poœwiadczenia dziedziczenia z dnia 4 paŸdziernika 2021r. notariusz A. K.¿elewskiej w G., Rep. A 2989/2021- k. 46-47, akt poœwiadczenia dziedziczenia z dnia 4 paŸdziernika 2021r., notariusz A. K.¿elewskiej w G., rep. A 2963/2021, k. 48-49).
S¥ (...)¯Y£, (...):
P.¿szy stan faktyczny (...) na podstawie dowodów z dokumentów, a tak¿e dowodu z przes
3uchania stron, ograniczaj
1c go do przes
3uchania powódki K. T. oraz pozwanych (...) i B. K..
(...) zebrany w niniejszej sprawie materia
3 dowodowy (...) nie dopatrzy
3 siê ¿adnych podstaw do kwestionowania prawdziwoœci i wiarygodnoœci dowodów z dokumentów urzêdowych powo
3anych w ustaleniach stanu faktycznego. Zgodnie z art. 244 k.p.c. wymienione dokumenty w postaci aktów notarialnych, orzeczeñ s
1dów powszechnych, decyzji administracyjnych czy aktów poœwiadczenia dziedziczenia korzystaj
1 z domniemania autentycznoœci i zgodnoœci z prawd
1 wyra¿onych w nich oœwiadczeñ. Równie¿ w toku niniejszego postêpowania ¿adna ze stron nie wzruszy
3a tych¿e domniemañ w trybie art. 252 k.p.c.
Nadto, brak by
3o podstaw do kwestionowania zeznañ stron. Zdaniem (...), zarówno powódka, jak te¿ pozwani zeznawali szczerze, zgodnie ze swoj
1 najlepsz
1 wiedz
1, nadto ich zeznania czêœciowo znalaz
3y potwierdzenie w treœci z
3o¿onych dokumentów urzêdowych. Powódka przyzna
3a, ¿e nie dysponuje dokumentami, które potwierdza
3yby wpis prawa w
3asnoœci na rzecz jej poprzedniczki prawnej w ksiêdze gruntowej lub w ksiêdze wieczystej. W œwietle zasad doœwiadczenia ¿yciowego nie budz
1 tak¿e w
1tpliwoœci zeznania powódki dotycz
1ce braku œwiadomoœci rodziny T. odnoœnie uprawnieñ w
3aœcicielskich pozwanych. Jest bowiem faktem notoryjnym, ¿e w wyniku zaniechañ ze strony kupuj
1cych, a tak¿e wskutek zmian prawnych dokonanych podczas II W. Œwiatowej, a nastêpnie zmian ustrojowych po 1945 roku na P., a zw
3aszcza w T.œcie, stan faktyczny wielu nieruchomoœci nie odpowiada stanowi prawnemu ujawnionemu w ksiêdze wieczystej, a aktualni u¿ytkownicy nie maj
1 œwiadomoœci takiego stanu rzeczy. (...) tak¿e da
3 wiarê zeznaniom pozwanych odnoœnie okolicznoœci nabycia prawa w
3asnoœci zarówno przez nich, jak te¿ przez ich poprzedników prawnych, albowiem kolejne zmiany w
3asnoœciowe znajduj
1 potwierdzenie w treœci dokumentów przed
3o¿onych przez strony i znajduj
1cych siê w aktach ksiêgi wieczystej.
Natomiast, na podstawie art. 2352 § 1 pkt 2 k.p.c. (...) dowód z opinii (...) s
1dowego, albowiem okolicznoœci, jakie mia
3y zostaæ ustalone przy pomocy tego dowodu tj. dotycz
1ce to¿samoœci nieruchomoœci objêtej ksiêg
1 wieczyst
1 nr (...) z nieruchomoœci
1 bêd
1c
1 przedmiotem kontraktów z 1932 roku i 1934 roku, nie mia
3y istotnego znaczenia dla rozstrzygniêcia niniejszej sprawy. W pierwszej kolejnoœci wskazaæ nale¿y, i¿ o zasadnoœci lub bezzasadnoœci powództwa przes
1dzi
3y przepisy prawa materialnego obowi
1zuj
1ce na dzieñ dokonanych czynnoœci prawnych, na mocy których mia
3o dojϾ do przeniesienia prawa w
3asnoœci nieruchomoœci. Dopiero pozytywna weryfikacja skutku rozporz
1dzaj
1cego rzeczonych czynnoœci dawa
3aby asumpt do badania to¿samoœci nieruchomoœci opisanej w aktach notarialnych z nieruchomoœci
1 wskazan
1 w pozwie, bowiem dopiero na tym etapie istotne by
3oby dok
3adne okreœlenie dzia
3ki, której prawo w
3asnoœci zosta
3o przeniesione na inn
1 osobê.
Natomiast, je¿eli nie zosta
3y spe
3nione przes
3anki skutecznego przeniesienia prawa w
3asnoœci nieruchomoœci wskazane w prawie materialnym – nie ma zatem istotnego znaczenia, czy brak tego skutku dotyczy nieruchomoœci opisanej w pozwie czy te¿ innej nieruchomoœci. N. bowiem od oznaczenia nieruchomoœci, tj. to¿samoœci dzia
3ki wskazanej w pozwie, z dzia
3k
1 wskazan
1 w przywo
3anych aktach notarialnych, czy te¿ braku ich to¿samoœci – w obu przypadkach skutek jest identyczny, tj. brak przeniesienia prawa w
3asnoœci przy braku skutku rozporz
1dzaj
1cego. (...) zatem na uwadze ocenê prawa materialnego obowi
1zuj
1cego wówczas, (...) do przekonania, i¿ dowód ten nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygniêcia niniejszej sprawy, a jedynie doprowadzi
3by do przed
3u¿enia postêpowania i generowania dodatkowych kosztów.
P. prawn
1 powództwa stanowi
3 art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o ksiêgach wieczystych i hipotece (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r. poz. 1728), zgodnie z treœci
1 którego w razie niezgodnoœci miêdzy stanem prawnym nieruchomoœci ujawnionym w ksiêdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane b
3êdnie albo jest dotkniête wpisem nieistniej
1cego obci
1¿enia lub ograniczenia, mo¿e ¿
1daæ usuniêcia niezgodnoœci.
W ocenie S
1du powództwo nie zas
3ugiwa
3o na uwzglêdnienie.
W niniejszej sprawie powódka K. T. domaga
3a siê uzgodnienia stanu prawnego ujawnionego w ksiêdze wieczystej nr (...) z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wpisanie w dziale II tej ksiêgi jako w
3aœcicieli: powódki, (...) T., J. T. (1) i (...) T. w udzia
3ach 1/8 czêœci oraz A. T. (1) w udziale ½ czêœci w miejsce pozwanych S. K. i B. K.. Powódka wywodzi
3a, ¿e jej poprzedniczka prawna M. T. (1) (vel T.) naby
3a prawo w
3asnoœci przedmiotowej nieruchomoœci na podstawie aktu notarialnego z dnia 10 wrzeœnia 1934 roku od F. K. (1), która z kolei naby
3a to prawo od J. D. (1) na mocy kontraktu z dnia 17 sierpnia 1932 roku.
Z.¿yæ nale¿y, i¿ w procesie o uzgodnienie treœci ksiêgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym ciê¿ar dowodu istnienia niezgodnoœci miêdzy stanem jawnym z ksiêgi wieczystej, a stanem materialnoprawnym obci
1¿a powoda (art. 6 k.c.), przy czym w tym zakresie nie wystêpuj
1 ograniczenia dowodowe charakterystyczne dla postêpowania wieczystoksiêgowego wynikaj
1ce z ograniczonej kognicji s
1du prowadz
1cego ksiêgê (por. K. Osajda (red. serii), W. Borysiak (red. tomu), Ustawa o ksiêgach wieczystych i hipotece. Komentarz. Wyd. 6, Warszawa 2022).
Zdaniem (...) strona powodowa nie zdo
3a
3a w niniejszym postêpowaniu wykazaæ – stosownie do treœci art. 6 k.c. – ¿e pomiêdzy stanem prawnym ujawnionym w ksiêdze wieczystej, a stanem rzeczywistym zachodzi jakakolwiek niezgodnoœæ. Wobec podniesionych w pozwie (...) oceny wa¿noœci i skutecznoœci nabycia przez poprzedniczkê prawn
1 powódki - M. T. przedmiotowej nieruchomoœci po
3o¿onej w G. przy ul. (...) w œwietle prawa materialnego. Na wstêpie, nale¿y zwróciæ uwagê, ¿e do akt niniejszej sprawy powódka przed
3o¿y
3a wy
31cznie kopiê kontraktu z dnia 10 wrzeœnia 1934 roku, natomiast nie przed
3o¿y
3a odpisu umowy z dnia 17 sierpnia 1932 roku. O dokonaniu tej czynnoœci prawnej mo¿na wywodziæ jedynie na podstawie póŸniejszego aktu notarialnego z 1934 roku.
Z.¿yæ nale¿y, i¿ zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 roku o prawie w
3aœciwem dla stosunków prywatnych wewnêtrznych (Dz.U. 1926 nr 101 poz. 580) nabycie, zmiana lub umorzenie praw rzeczowych na nieruchomoœci, jak równie¿ zobowi
1zania z czynnoœci prawnych wynikaj
1ce, na podstawie których prawa takie maj
1 byæ nabyte, zmienione lub umorzone, podlegaj
1 co do formy, jak i innych warunków wa¿noœci, wy
31cznie prawu miejsca, gdzie nieruchomoϾ jest po
3o¿ona. Nie tyczy siê to jednak obowi
1zków, wynikaj
1cych ze stosunków familijnych lub praw spadkowych.
Nieruchomoœæ objêta ¿
1daniem pozwu po
3o¿ona by
3a we wsi C. (obecnie G.), tj. w obszarze obowi
1zywania Kodeksu cywilnego niemieckiego z dnia 18 sierpnia 1896 roku obowi
1zuj
1cego na Ziemiach Zachodnich Rzeczypospolitej Polskiej (B. G., dalej jako: (...)) (przek
3ad urzêdowy Wydawnictwa (...)œci Ministerstwa by
3ej dzielnicy pruskiej, Tom X, W.-P. 1923). Zgodnie z natomiast z treœci
1 § 873 ust. 1 (...) do przeniesienia w
3asnoœci gruntu, do obci
1¿enia gruntu jakiem prawem, jako te¿ do przeniesienia lub obci
1¿enia takiego prawa, potrzebn
1 jest, o ile ustawa inaczej nie postanawia, zgoda uprawnionego oraz drugiej strony na to, aby zmiana w prawie nast
1pi
3a, tudzie¿ aby wpisano tê zmianê w ksiêgê wieczyst
1. Z kolei, stosownie do treœci § 925 (...) zgodê zbywaj
1cego i nabywcy wymagan
1 wedle § 873 do przeniesienia w
3asnoœci gruntu (powzdanie), nale¿y oœwiadczyæ wobec wydzia
3u hipotecznego, przyczem obie strony musz
1 byæ równoczeœnie obecne. P. dokonane warunkowo lub z oznaczeniem czasu, jest bezskuteczne. P.œliæ nale¿y, i¿ taki stan prawny obowi
1zywa
3 do dnia 1 stycznia 1947 r. tj. do czasu wejœcia w ¿ycie dekretu z dnia 11 paŸdziernika 1946 r. - Prawo rzeczowe (Dz. U. Nr 57, poz. 319).
Z powy¿szego jednoznacznie wynika, ¿e skuteczne przeniesienie prawa w
3asnoœci nieruchomoœci uzale¿nione by
3o od spe
3nienia
31cznie trzech przes
3anek:
1) zawarcia umowy (...) do przeniesienia w
3asnoœci nieruchomoœci,
2) dokonania tzw. "powzdania" (niem. A.), czyli przew
3aszczenia tj.
czynnoœci potwierdzaj
1cej wyra¿enie zgody zbywcy i nabywcy na zmianê w prawie (co odpowiada dzisiejszej umowie (...) w
3asnoϾ na kupuj
1cego),
3) ujawnienia nabycia w ksiêdze wieczystej.
Pod rz
1dami (...) wpis w
3asnoœci mia
3 charakter konstytutywny, tj. z jego dokonaniem ustawa wi
1za
3a skutek prawny w postaci przejœcia tego prawa na nabywcê.
J.œnie podkreœliæ nale¿y, i¿ umowa przeniesienia w
3asnoœci nieruchomoœci w formie aktu notarialnego lecz bez dokonania przew
3aszczenia (powzdania) i wpisu do ksiêgi gruntowej nie przenosi
3a w
3asnoœci nieruchomoœci ze sprzedaj
1cego na kupuj
1cego (por. wyrok SN z dnia 21 marca 1966 r., III CO 3/66, publ. OSPiKA 7-8/67, poz. 178).
W niniejszej sprawie powódka nie wykaza
3a, ¿e dosz
3o do skutecznego przeniesienia prawa w
3asnoœci nieruchomoœci na mocy aktu notarialnego z dnia 10 wrzeœnia 1934 roku. Przedmiotowy akt notarialny obejmuje wy
31cznie zobowi
1zanie do przeniesienia w
3asnoœci nieruchomoœci. Z treœci przed
3o¿onej umowy nie mo¿na natomiast wyinterpretowaæ skutku prawnorzeczowego w postaci przeniesienia w
3asnoœci nieruchomoœci. (...) tego, z treœci § 5 umowy wynika, ¿e nie dokonano powzdania, skoro sprzedaj
1ca udzieli
3a kupuj
1cej pe
3nomocnictwa do przew
3aszczenia sobie samej nabytej parceli. Ponadto, nale¿a
3o mieæ na wzglêdzie, ¿e w momencie zawarcia tej umowy nie dosz
3o jeszcze do wydzielenia parceli bêd
1cej przedmiotem transakcji. Z.¿yæ bowiem nale¿y, i¿ w § 6 kontraktu notariusz zwróci
3 stawaj
1cym uwagê na skutki wynikaj
1ce z art. 52 przepisów budowlanych o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli z dnia 16 lutego 1928r. W myœl tego przepisu podzia
3 po
3o¿onych w osiedlach terenów budowlanych, nie stanowi
1cych w
3asnoœci P. albo zwi
1zków komunalnych, na dwie lub wiêcej dzia
3ek, mo¿e byæ dokonany tylko na podstawie zatwierdzonego planu parcelacji. Przed uzyskaniem takiego zatwierdzenia, umowy o odst
1pieniu czêœci nieruchomoœci nie maj
1 mocy prawnej. Co prawda w treœci aktu notarialnego stawaj
1ce oœwiadczy
3y, ¿e plan parcelacyjny w
3aœciciela nieruchomoœci C., wykaz 177 zosta
3 ju¿ zatwierdzony, tylko na razie nie mog
1 podaæ daty i liczby dziennika zatwierdzenia, niemniej okolicznoœæ ta nie zosta
3a w ¿aden sposób wykazana. W aktach ksiêgi wieczystej równie¿ brak jest jakichkolwiek dokumentów, na podstawie których mo¿na by stwierdziæ, ¿e parcela o powierzchni 300 m2 zosta
3a wydzielona z nieruchomoœci gruntowej objêtej ksiêg
1 gruntow
1 C. wykaz 177, zgodnie z obowi
1zuj
1cym wówczas prawem.
Ponadto, strona powodowa nie udowodni
3a, by dokonano wpisu w ksiêdze wieczystej prowadzonej dla wskazanej nieruchomoœci, który to wpis – jak wskazano powy¿ej - stanowi
3 konstytutywn
1 przes
3ankê przeniesienia w
3asnoœci nieruchomoœci. (...) wnikliwe przeanalizowa
3 treœæ ksiêgi wieczystej nr (...) i nie stwierdzi
3, by kiedykolwiek zosta
3o w niej ujawnione poprzez wpis prawa w
3asnoœci nieruchomoœci na rzecz F. K. (1), b
1dŸ te¿ na rzecz poprzedniczki prawnej powódki – M. T. (1). Brak wpisów we wskazanych ksiêgach wieczystych stanowi
3 nadto okolicznoϾ bezsporn
1 miêdzy stronami. Powódka K. T. w swoich zeznaniach przyzna
3a, i¿ brak jest wpisów w ksiêgach wieczystych odzwierciedlaj
1cych opisane przez ni
1 transakcje we wskazanych aktach notarialnych. (...) tak¿e, i¿ w jej ocenie mog
3o to wynikaæ z niskiej œwiadomoœci prawnej jej poprzedników, którzy o tym nie wiedzieli lub powy¿szych czynnoœci nie dopilnowali. (...) te¿ w jej ocenie stan prawny ujawniony w ksiêdze wieczystej nie jest zgodny ze rzeczywistym stanem prawnym.
Z.¿yæ tak¿e nale¿a
3o, ¿e zgodnie z zasad
1 nemo plus iuris in alium transferre potest quam ipse habet F. K. (1) mog
3aby rozporz
1dziæ prawem w
3asnoœci na rzecz M. T. (1) tylko w przypadku, gdyby takie prawo jej przys
3ugiwa
3o. Tymczasem, nie wykazano w niniejszej sprawie, by F. K. (1) sama skutecznie naby
3a prawo w
3asnoœci przedmiotowej nieruchomoœci na mocy kontaktu z dnia 17 sierpnia 1932 roku. Jak wskazano ju¿ powy¿ej, strona powodowa nie z
3o¿y
3a do akt niniejszej sprawy odpisu tej umowy. W aktach ksiêgi wieczystej równie¿ brak jest tego dokumentu. Jedynym Ÿród
3em wiedzy o dokonaniu takiej czynnoœci prawnej jest zatem kontakt z 10 wrzeœnia 1934 roku. W § 1 tego aktu wskazano bowiem, ¿e F. K. (1) naby
3a parcelê budowlan
1 o powierzchni 300 m2 na podstawie kontraktu kupna - sprzeda¿y z dnia 17 sierpnia 1932r., sporz
1dzonego przed notariuszem W. R. w G. (nr rejestru notarialnego 325) od J. D. (1) (vel D.) z jego nieruchomoœci objêtej ksiêg
1 gruntow
1 C., tom VI, wykaz 177. W œwietle zebranego materia
3u dowodowego nie sposób jednak uznaæ, by zosta
3y dochowane wszystkie przes
3anki skutecznego przeniesienia prawa w
3asnoœci nieruchomoœci na nabywcê w postaci powzdania i wpisu do ksiêgi wieczystej. O braku powzdania œwiadczyæ mo¿e treœæ § 5 aktu z dnia 10 wrzeœnia 1934 roku, w myœl którego sprzedaj
1ca przela
3a na kupuj
1c
1 wszelkie prawa wynikaj
1ce z kontraktu kupna – sprzeda¿y z dnia 17 sierpnia 1932 roku nr 325 notariusza W. R. w G. i udzieli
3a kupuj
1cej nieodwo
3alnego i wa¿nego po œmierci pe
3nomocnictwa do przew
3aszczenia sobie samej nabytej parceli z prawem substytucji.
Nadto, o braku powzdania œwiadczyæ mo¿e równie¿ treœæ kontraktu darowizny z dnia 24 stycznia 1933 roku. Z. bowiem nale¿y uwagê, i¿ przy zawarciu umowy darczyñcy, w tym J. D. (1) (bêd
1cy tak¿e stron
1 umowy z dnia 17 sierpnia 1932 roku) oœwiadczyli, ¿e z nieruchomoœci C. wykaz 177 o obszarze 8.12.60 ha odsprzedali parcelê o powierzchni oko
3o 300 m2 F. K. (2), nie udzielaj
1c jej przew
3aszczenia. Nadto, co ju¿ wskazano powy¿ej, nie dokonano tak¿e wpisu w ksiêdze wieczystej prawa w
3asnoœci na rzecz nabywczyni.
Skoro zatem nie dochowano wszystkich przewidzianych prawem wymogów do przeniesienia prawa w
3asnoœci nieruchomoœci to uznaæ nale¿a
3o, ¿e nie dosz
3o do skutecznego przeniesienia prawa w
3asnoœci wy¿ej wymienionej parceli najpierw na rzecz F. K. (1), a nastêpnie tak¿e na M. T.. A je¿eli tak -to równie¿ dalsze nastêpstwa prawne wynikaj
1ce z dziedziczenia nie mog
3y mieæ znaczenia w niniejszej sprawie.
J.œnie nale¿a
3o mieæ na wzglêdzie, ¿e z dokumentów znajduj
1cych siê w aktach ksiêgi wieczystej nr (...) wynika nastêpstwo prawne pozwanych i ich poprzedników prawnych. W oparciu o powy¿sze dokumenty, wymienione w ustaleniach stanu faktycznego, mo¿na stwierdziæ, ¿e pierwotny w
3aœciciel nieruchomoœci J. D. (1) w drodze darowizny przeniós
3 prawo w
3asnoœci przedmiotowej nieruchomoœci objêtej ksiêg
1 gruntow
1 C., tom VI, wykaz 177 na rzecz swojego syna F. D.. Jego nastêpc
1 prawnym by
3a z kolei siostra (...) D., która naby
3a prawo w
3asnoœci spornej nieruchomoœci w drodze dziedziczenia, a nastêpnie w drodze darowizny przenios
3a je na rzecz swojej siostrzenicy I. K. (matki pozwanych). Natomiast I. K. darowa
3a tê nieruchomoœæ synowi (...), który nastêpnie przeniós
3 udzia
3 w wysokoœci ½ czêœci na rzecz siostry B. K.. Po od
31czeniu z ksiêgi wieczystej nr (...) dzia
3ki nr 686 i za
3o¿eniu dla niej nowej ksiêgi o nr (...) taki stan prawny zosta
3 ujawniony w dziale II. Tym samym nale¿a
3o uznaæ, ¿e wobec bezskutecznoœci kontraktów z 1932 roku i 1934 roku, a tak¿e wobec wykazania nastêpstwa prawnego pozwanych i ich poprzedników prawnych, nie zachodzi niezgodnoœæ pomiêdzy stanem prawnym ujawnionym w ksiêdze wieczystej a stanem rzeczywistym.
W zwi
1zku z powy¿szym, na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o ksiêgach wieczystych i hipotece a contrario powództwo podlega
3o oddaleniu.
Jedynie na marginesie nale¿y wskazaæ, i¿ nie ka¿de powództwo o uzgodnienie treœci ksiêgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym mo¿e odnieœæ po¿
1dany przez powoda skutek, nawet w sytuacji kiedy w obrocie prawnym wystêpuj
1 dokumenty (np. akty notarialne) œwiadcz
1ce o sprzeda¿y nieruchomoœci na rzecz okreœlonych osób. Kluczowym aspektem jest ocena ¿
1dania przez pryzmat prawa materialnego obowi
1zuj
1cego w czasie dokonywanej czynnoœci – co te¿ (...) w niniejszej sprawie. Niemniej jednak niniejsza (...) nie przes
1dza o zasadnoœci, b
1dŸ bezzasadnoœci wniosku o zasiedzenie przedmiotowej nieruchomoœci z uwagi na up
3yw czasu, co bêdzie przedmiotem rozstrzygniêcia w innej sprawie.
O kosztach procesu (...) na podstawie art. 98 §1 k.p.c. i zgodnie z zasad
1 odpowiedzialnoœci za wynik sprawy zas
1dzi
3 od przegrywaj
1cej niniejszy spór powódki na rzecz pozwanych S. K. i B. K. solidarnie kwotê 1.834 z
3, na co z
3o¿y
3y siê: op
3ata za czynnoœci fachowego pe
3nomocnika pozwanych bêd
1cego radc
1 prawnym w stawce minimalnej (1.800 z
3) obliczona od wskazanej wartoœci przedmiotu sporu, a tak¿e op
3ata skarbowa od pe
3nomocnictwa (2 x 17 z
3). Nadto, na podstawie art. 98 §1
1 k.p.c. (...) odsetki ustawowe za opóŸnienie od dnia uprawomocnienia siê wyroku do dnia zap
3aty.
(...) na uwadze powy¿sze – orzeczono jak we wstêpie.