Sygn. akt I ACz 2586/16
POSTANOWIENIE
Dnia 1 lutego 2017 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie:
Przewodniczący:
SSA Jan Kremer
po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2017 roku w Krakowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa D. S.
przeciwko M. H.
o ochronę dóbr osobistych
na skutek zażalenia powódki
na punkt II postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 5 października 2016 r. sygn. akt I C 1171/16
p o s t a n a w i a:
oddalić zażalenie.
SSA Jan Kremer
Sygn. akt I ACz 2586/16
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 5 października 2016 r. Sąd Okręgowy w Krakowie w punkcie Izwolnił powódkę D. S. od kosztów sądowych częściowo, a to od opłaty sądowejod pozwu powyżej kwoty 70 zł, a w punkcie II oddalił wniosek powódki o zwolnienie odkosztów sądowych w pozostałej części.
W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, że w oświadczeniu o stanie rodzinnym,majątku, dochodach i źródłach utrzymania powódka podała, że sama prowadzi gospodarstwodomowe, jest właścicielem mieszkania o pow. 19,90 m2, innego majątku nie posiada, adochód jej stanowi renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy w kwocie ok. 600 zł netto.Jako wydatki wskazała opłaty za czynsz, prąd, telefon oraz koszty zakupu biletów MPK,środków czystości, odzieży i żywności - w sumie 607 zł. Podała także, że posiada licznedługi, jednakże nie wskazała z jakiego tytułu i w jakiej wysokości. Oceniając powyższe SądOkręgowy doszedł do przekonania, że powódka powinna co najmniej częściowo sprostaćobowiązkowi fiskalnemu wobec Państwa wynikającemu z faktu wytoczenia przez niąpowództwa i w związku z tym zwolnił ją częściowo z kosztów sądowych tj. od opłaty odpozwu ponad kwotę 70 zł. Sąd Okręgowy podkreślił, że powódka uzyskuje wprawdzieniewielkie, ale stałe dochody i nie ma nikogo na utrzymaniu. Jest tylko częściowo niezdolnado pracy zatem powinna wykorzystać możliwości podjęcia pracy w celu poprawienia swojejsytuacji materialnej i zgromadzenia środków niezbędnych do uiszczenia kosztów sądowych.Natomiast z koniecznością poniesienia kosztów sądowych powinna była się liczyć i tymsamym przygotować się do procesu, który zamierzała wytoczyć. Kwota, do której zapłatypowódka została zobowiązana to jedynie 70 zł. Jest to kwota niewątpliwie niska, a wysokośćjej nie przewyższa jednomiesięcznych dochodów powódki i należy uznać, że nie przekraczateż możliwości zarobkowych powódki, co oznacza, że jest ona w stanie ponieść koszty wwysokości ustalonej przez Sąd. Wobec powyższego, Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji napodstawie art. 102 ust. 1 u.k.s.c. i art. 101 u.k.s.c.
Postanowienie to w punkcie II zaskarżyła powódka zażaleniem i wniosła o jegozmianę poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości.
Powódka podniosła, że kwota 70 zł, którą jest zobowiązana uiścić w oparciu o zaskarżoneorzeczenie jest kwotą zbyt wysoką w stosunku do jej dochodów, to jest renty. Sąd Okręgowynie wskazał jaką to możliwość podjęcia pracy widzi u powódki, zaś wskazał liczne sprawysądowe, co w ocenie powódki jest niesmaczne. Powódka podkreśliła, że wytaczającpowództwa realizuje ona konstytucyjne prawo do sądu.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił, że nie zostało wykazane, aby powódka nie była wstanie ponieść kosztów sądowych w orzeczonej części tj. w zakresie części opłaty sądowej odpozwu w kwocie 70 zł. O zwolnienie od kosztów sądowych może ubiegać się zgodnie z art.102 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Z 2005 r., Nr 167,Poz. 1398), osoba fizyczna, która złoży oświadczenie, że nie jest w stanie ich ponieść bezuszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Natomiast stosownie do treści art.101 ust. 1 u.k.s.c. sąd może zwolnić stronę od kosztów sądowych w części, jeżeli strona jestw stanie ponieść tylko część tych kosztów. Wobec tego, zwolnienie od kosztów sądowychuzależnione jest od ustalenia przez Sąd, w oparciu o okoliczności dotyczące stanu rodzinnego,majątkowego, dochodów i źródeł utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie, że osoba tanie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania siebie i swojejrodziny. Powyższy stan winien wynikać z rzetelnego i wiarygodnego oświadczeniamajątkowego zawierającego dane dotyczące wysokości uzyskiwanego dochodu, posiadanegomajątku oraz stanu rodzinnego. Należy mieć na uwadze, że zasadą w procesie cywilnym jestponoszenie przez strony kosztów sądowych, w tym opłat. Jedynie wyjątkowo Sąd zwalniastronę z obowiązku ich uiszczenia. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest bowiemskierowana do osób najuboższych, które bez drastycznego ograniczenia bieżących kosztówzwiązanych z ich egzystencją nie są w stanie ponieść kosztów sądowych.
Sąd Okręgowy uwzględniając treść przepisu art. 102 u.k.s.c. i art. 101 uJk.s.c. trafniewskazał okoliczności dla których uznaje zdolność powódki do poniesienia kosztów sądowychw części.
Sąd Okręgowy prawidłowo wziął pod uwagę fakt, że powódka nie jest pozbawionaźródeł dochodu, a kwota którą zobowiązana jest uiścić nie przekracza wysokości jejjednomiesięcznych dochodów. Powódka posiada stałe źródło w postaci świadczeniarentowego. Przy czym powódka nie jest osobą całkowicie niezdolną do pracy i w tym sensieposiada możliwość podjęcia zatrudnienia i poprawy swojej sytuacji materialnej.
Nadto Sąd Okręgowy trafnie zwrócił uwagę, że powódka winna przygotować się doprocesu. Dla oceny tej kwestii przywołać można fragment uzasadnienia postanowienia SąduNajwyższego z dnia 24 lipca 1980 r. (sygn. I CZ 99/80, Lex nr 8257): „Stronaprzygotowująca się do procesu sądowego powinna być świadoma wydatków związanych ztym przedsięwzięciem i powinna się do niego przygotować przez poczynienie oszczędności iograniczenie innych wydatków, które nie są niezbędne”.
Sąd Apelacyjny zauważa, że z urzędu Sądowi Apelacyjnemu wiadomo jest, że narzecz powódki zasądzono kwotę pieniężną 2 000 złotych postanowieniem Sądu Apelacyjnegow Krakowie z dnia 12 stycznia 2017 r. do sygn. I S 411/16 z tytułu naruszenia prawapowódki do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Sąd Apelacyjny, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności uznał, że powódka mamożliwość zgromadzenia części środków na poczet uiszczenia opłaty od pozwu. Uiszczenieczęści kosztów sądowych w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie postępowaniaograniczają się do opłaty sądowej od pozwu w kwocie 70 zł , nie spowoduje uszczerbkuutrzymania koniecznego dla powódki.
Z uwagi na powyższe, Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 §2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
SSA Jan Kremer