Art. 155. u.o.p. Wezwanie w postępowaniu podatkowym

§ 1. Organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań, przedłożenia dokumentów lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy.

§ 1a. Organ podatkowy obowiązany jest dołożyć starań, aby zadośćuczynienie wezwaniu nie było uciążliwe.

§ 2. Jeżeli osoba wezwana nie może stawić się z powodu choroby, kalectwa lub innej ważnej przyczyny, organ podatkowy może przyjąć wyjaśnienie lub zeznanie albo dokonać czynności w miejscu pobytu tej osoby.

Komentarz do Art. 155. uop

Art. 155 Ordynacji podatkowej reguluje kwestie związane z wezwaniami kierowanymi przez organy podatkowe do stron postępowania oraz innych osób, które mogą posiadać istotne informacje dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. Przepis ten ma na celu zapewnienie organom podatkowym narzędzi do skutecznego prowadzenia postępowań, jednocześnie chroniąc prawa i interesy wezwanych osób.

1. Zakres uprawnień organu podatkowego

Organ podatkowy może wezwać stronę postępowania lub inne osoby do:

złożenia wyjaśnień,
złożenia zeznań,
przedłożenia dokumentów,
dokonania określonej czynności.

Wezwanie może być realizowane osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie. Taka elastyczność w formie wezwania ma na celu dostosowanie procedury do specyfiki danej sprawy oraz możliwości wezwanych osób.

2. Niezbędność wezwania

Wezwanie może być wydane tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. Oznacza to, że organ podatkowy powinien każdorazowo ocenić, czy wezwanie jest konieczne i proporcjonalne do celu, który ma zostać osiągnięty.

3. Obowiązek minimalizacji uciążliwości

Organ podatkowy jest zobowiązany dołożyć starań, aby wezwanie nie było uciążliwe dla wezwanej osoby. W praktyce oznacza to, że organ powinien:

wybierać najmniej uciążliwą formę wezwania,
uwzględniać możliwości i sytuację osobistą wezwanej osoby,
unikać nadmiernych obciążeń czasowych i finansowych.

4. Szczególne okoliczności

Przepis przewiduje również sytuacje, w których osoba wezwana nie może stawić się osobiście z powodu:

choroby,
kalectwa,
innej ważnej przyczyny.

W takich przypadkach organ podatkowy może przyjąć wyjaśnienia lub zeznania, albo dokonać czynności w miejscu pobytu tej osoby. Jest to wyrazem zasady humanitaryzmu i dbałości o prawa jednostki, która z obiektywnych przyczyn nie jest w stanie spełnić wezwania w standardowy sposób.

5. Praktyczne zastosowanie

W praktyce organy podatkowe powinny starannie dokumentować przyczyny wydania wezwania oraz sposób jego realizacji, aby w razie potrzeby móc wykazać, że działano zgodnie z przepisami i z poszanowaniem praw wezwanych osób. Wezwane osoby mają prawo do złożenia wyjaśnień na piśmie, co może być mniej uciążliwe niż osobiste stawiennictwo.

Podsumowanie

Art. 155 Ordynacji podatkowej stanowi ważny element proceduralny, który umożliwia organom podatkowym skuteczne prowadzenie postępowań, jednocześnie chroniąc prawa i interesy wezwanych osób. Przepis ten wymaga od organów podatkowych staranności i dbałości o minimalizowanie uciążliwości dla wezwanych, co jest zgodne z zasadami proporcjonalności i humanitaryzmu w postępowaniu administracyjnym.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 2383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

organ podatkowy

złożenie wyjaśnień

przedłożenie dokumentów

dokonanie czynności

osobiste stawienie

wyjaśnienie stanu

rozstrzygnięcie sprawy

pełnomocnik

ważna przyczyna

miejsce pobytu

wezwanie

uciążliwość

choroba

kalectwo

czynność.

Art. 154c.Art. 156.