Wezwanie osoby

Wezwanie osoby to formalne żądanie właściwego organu, sądu albo innej uprawnionej instytucji, aby określona osoba stawiła się w oznaczonym miejscu i czasie, wzięła udział w czynności procesowej lub urzędowej albo złożyła wyjaśnienia, zeznania, opinię lub inne oświadczenie. Wezwanie może dotyczyć między innymi strony postępowania, świadka, biegłego, uczestnika postępowania albo osoby, której udział jest potrzebny do wykonania określonej czynności.

Wezwanie powinno pozwalać ustalić, kto i w jakiej sprawie wzywa daną osobę, czego się od niej wymaga oraz kiedy i gdzie ma nastąpić stawiennictwo. W zależności od rodzaju postępowania może być doręczone w przewidziany prawem sposób, a niekiedy także przekazane w sposób uznany za najbardziej celowy i zapewniający sprawne przeprowadzenie czynności. W postępowaniu administracyjnym wezwanie może służyć udziałowi w czynnościach, złożeniu wyjaśnień lub zeznań, natomiast w postępowaniu cywilnym, karnym i w sprawach o wykroczenia wiąże się w szczególności z udziałem w rozprawie, przesłuchaniem lub wykonaniem innych czynności dowodowych.

Najważniejsze cechy wezwania:

• wskazuje obowiązek albo możliwość osobistego stawiennictwa, zależnie od podstawy prawnej i roli osoby;
• określa termin, miejsce oraz przedmiot czynności;
• może być skierowane do osoby przebywającej poza właściwością organu, z udziałem właściwego organu miejscowego;
• może powodować obowiązek podjęcia czynności, a nieusprawiedliwione niestawiennictwo może wiązać się ze skutkami określonymi w przepisach danego postępowania.

Wezwanie występuje w prawie cywilnym, karnym, wykroczeniowym i administracyjnym, a także w sprawach dotyczących obowiązku obrony, czynności komisji śledczej oraz postępowań prowadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych i wojskowe organy emerytalne. Osobie wezwanej do osobistego stawiennictwa mogą przysługiwać uprawnienia związane ze zwrotem kosztów przejazdu lub rekompensatą utraconych zarobków. Wezwanie należy odróżnić od zawiadomienia, które co do zasady informuje o czynności, lecz nie zawsze nakłada obowiązek udziału.