Art. 13. Zadania publiczne związku metropolitalnego

1. Związek metropolitalny wykonuje zadania publiczne w zakresie:

1) polityki rozwoju;

2) kształtowania ładu przestrzennego;

3) ochrony środowiska i adaptacji do zmian klimatu;

4) planowania i organizowania metropolitalnych przewozów pasażerskich i zarządzania nimi;

5) rozwoju i integrowania publicznego transportu zbiorowego organizowanego przez jednostki samorządu terytorialnego oraz związki komunalne działające w całości lub w części na obszarze związku metropolitalnego;

6) planowania, rozwoju i integracji zrównoważonej mobilności miejskiej i zarządzania nią;

7) opiniowania inwestycji celu publicznego w zakresie budowy lub rozbiórki obiektów i urządzeń infrastruktury transportowej, w szczególności dróg kolejowych oraz dróg krajowych, wojewódzkich i powiatowych na obszarze związku;

8) promocji związku metropolitalnego i jego obszaru.

2. Związek metropolitalny może wykonywać, o ile tak stanowi jego statut, zadania publiczne w zakresie:

1) promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia i aktywizacji zawodowej;

2) prowadzenia centrów usług społecznych;

3) polityki gospodarczej i innowacyjnej, w tym przez rozwijanie oraz wspieranie branż innowacyjnych, dla osiągnięcia celów określonych w strategii rozwoju ponadlokalnego;

4) wspierania szkolnictwa wyższego i nauki, w tym przez finansowanie lub dofinansowywanie wykonywania zadań uczelni, w szczególności w zakresie prowadzenia kształcenia na studiach oraz prowadzenia działalności naukowej, dla osiągnięcia celów określonych w strategii rozwoju ponadlokalnego;

5) wspierania i rozwoju edukacji, w szczególności szkół podstawowych i ponadpodstawowych oraz ośrodków kształcenia, w tym branżowych centrów umiejętności;

6) rozwoju kultury i ochrony dziedzictwa kulturowego obszaru związku metropolitalnego;

7) realizacji lub wspierania inwestycji celu publicznego w zakresie gospodarki komunalnej;

8) zapewnienia budowy, rozbudowy, modernizacji, utrzymania i eksploatacji instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, w tym instalacji komunalnych, o których mowa w art. 38b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587, z późn. zm.2)), lub instalacji do przetwarzania odpadów powstałych z przetworzenia odpadów komunalnych;

9) rozwoju źródeł wytwórczych energii, w tym odnawialnych źródeł energii oraz tworzenia i rozwoju społeczności energetycznych;

10) prowadzenia centrów usług wspólnych;

11) podnoszenia kompetencji i organizowania formy doradztwa dla pracowników urzędu metropolitalnego oraz pracowników jednostek organizacyjnych związku metropolitalnego.

3. Wykonywanie zadań związku metropolitalnego nie może naruszać zakresu działania gmin, powiatów ani województw.

Komentarz do Art. 13.

Przepis określa zakres zadań publicznych związku metropolitalnego oraz granice jego działania. Podstawową grupę stanowią zadania, które związek wykonuje w zakresie całego obszaru swojej właściwości. Obejmują one między innymi politykę rozwoju, kształtowanie ładu przestrzennego, ochronę środowiska i adaptację do zmian klimatu. Szczególne znaczenie przypisano transportowi: związek planuje, organizuje i zarządza metropolitalnymi przewozami pasażerskimi, a także rozwija i integruje publiczny transport zbiorowy oraz zrównoważoną mobilność miejską. Do jego zadań należy również opiniowanie określonych inwestycji celu publicznego związanych z infrastrukturą transportową oraz promocja związku i jego obszaru.

Druga grupa zadań ma charakter fakultatywny. Związek może je wykonywać tylko wtedy, gdy przewiduje to jego statut. Są to między innymi działania dotyczące zatrudnienia, usług społecznych, polityki gospodarczej i innowacyjnej, szkolnictwa wyższego, nauki i edukacji, a także kultury i ochrony dziedzictwa kulturowego. Przepis pozwala również na realizację lub wspieranie inwestycji w gospodarce komunalnej, zapewnienie instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, rozwój źródeł energii i społeczności energetycznych, prowadzenie centrów usług wspólnych oraz podnoszenie kompetencji pracowników.

W praktyce art. 13 wyznacza związkowi metropolitalnemu szeroki, ale zróżnicowany zakres odpowiedzialności. Zadania wymienione w ust. 1 tworzą podstawowy katalog jego aktywności, natomiast zadania z ust. 2 mogą zostać uruchomione w zależności od postanowień statutu. Jednocześnie ust. 3 zabezpiecza samodzielność gmin, powiatów i województw, stanowiąc, że wykonywanie zadań przez związek nie może naruszać zakresu ich działania.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 912.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 12.Art. 14.