Art. 43a. Uprawnienia lekowe dzieci i seniorów

Zmiana została uchwalona, ale ustawa zmieniająca nie została jeszcze ogłoszona. Obowiązuje brzmienie dotychczasowe. Zmiana obejmie: ust. 1. Podstawa: Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu.

Zobacz zapowiedziane brzmienie

Ten tekst jeszcze nie obowiązuje. Zacznie obowiązywać po ogłoszeniu ustawy zmieniającej.

1. przysługuje bezpłatne zaopatrzenie w leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne określone w wykazie, o którym mowa w art. 37 ust. 1 ustawy o refundacji, ustalonym w sposób określony w ust. 2, na podstawie recepty wystawionej przez lekarza lub pielęgniarkę udzielających świadczeń opieki zdrowotnej w ramach umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej albo lekarza posiadającego prawo wykonywania zawodu, który zaprzestał wykonywania zawodu i wystawił receptę dla siebie albo dla małżonka albo dla strony umowy o wspólnym pożyciu, albo dla osoby pozostającej we wspólnym pożyciu albo dla krewnych lub powinowatych w linii prostej, a w linii bocznej do stopnia pokrewieństwa między dziećmi rodzeństwa albo dla krewnych strony umowy o wspólnym pożyciu w linii prostej, a w linii bocznej do stopnia pokrewieństwa między dziećmi rodzeństwa.

1. Świadczeniobiorcom:

1) do ukończenia 18. roku życia,

2) po ukończeniu 65. roku życia – przysługuje bezpłatne zaopatrzenie w leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne określone w wykazie, o którym mowa w art. 37 ust. 1 ustawy o refundacji, ustalonym w sposób określony w ust. 2, na podstawie recepty wystawionej przez osobę uprawnioną w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o refundacji, w tym również posiadającą prawo wykonywania zawodu, która zaprzestała jego wykonywania i wystawia receptę dla siebie albo dla małżonka, albo dla osoby pozostającej we wspólnym pożyciu, albo dla krewnych lub powinowatych w linii prostej, a w linii bocznej do stopnia pokrewieństwa między dziećmi rodzeństwa.29) 1a.30) Uprawnienie świadczeniobiorcy określone w ust. 1:

1) przysługuje w zakresie, w jakim przepisywany lek, środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrób medyczny podlega refundacji na zasadach wynikających z ustawy o refundacji;

2) jest uwzględniane na recepcie w oparciu o wiek pacjenta oraz o zakres, o którym mowa w pkt 1, przy pomocy narzędzia informatycznego, o którym mowa w art. 9b ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia, jeżeli recepta ta jest wystawiana w postaci elektronicznej. 1b.31) Osoby uprawnione do wystawiania recept na podstawie ust. 1 przed wystawieniem recepty są obowiązane do dokonywania za pośrednictwem systemu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia, weryfikacji ilości oraz rodzaju przepisanych świadczeniobiorcy, o którym mowa w ust. 1, leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, pod względem bezpieczeństwa oraz konieczności ich stosowania, biorąc pod uwagę recepty wystawione oraz zrealizowane dla tego świadczeniobiorcy. Dostęp do danych osobowych lub jednostkowych danych medycznych dotyczących ilości oraz rodzaju przepisanych świadczeniobiorcy, o którym mowa w ust. 1, leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych umożliwiający dokonanie weryfikacji, o której mowa w zdaniu pierwszym, nie wymaga zgody, o której mowa w art. 35 ust. 1a ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia.

2. Minister właściwy do spraw zdrowia wskazuje spośród leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych określonych w wykazie, o którym mowa w art. 37 ust. 1 ustawy o refundacji, leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne, które są wydawane bezpłatnie świadczeniobiorcom, o których mowa w ust. 1, mając na uwadze:

1) zaspokojenie potrzeb zdrowotnych świadczeniobiorców, o których mowa w ust. 1;

2) dostępność i bezpieczeństwo stosowania leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych;

3) (uchylony)

4) stosunek kosztów do uzyskiwanych efektów zdrowotnych leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobu medycznego w porównaniu do stosunku kosztów do uzyskiwanych efektów zdrowotnych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych objętych tym wykazem.

3. Leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne, o których mowa w ust. 1, są finansowane przez Fundusz w części stanowiącej odpłatność świadczeniobiorcy, o której mowa w art. 6 ust. 2 ustawy o refundacji, obejmującej kwotę do wysokości limitu finansowania oraz dopłatę w wysokości różnicy między ceną detaliczną danego leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobu medycznego a wysokością limitu finansowania.

4. Przepisy ust. 3 nie naruszają obowiązków Funduszu w zakresie wysokości finansowania świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcom po ukończeniu 65. roku życia wynikających z uprawnień, o których mowa w art. 43 i art. 44–46 oraz art. 7a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest (Dz. U. z 2020 r. poz. 1680 oraz z 2025 r. poz. 620), w przypadku, o którym mowa w art. 44a ust. 2 ustawy o refundacji.

5. (uchylony)

Komentarz do Art. 43a.

Przepis określa zasady bezpłatnego zaopatrzenia w leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne dla dwóch grup świadczeniobiorców: osób do ukończenia 18. roku życia oraz osób po ukończeniu 65. roku życia. Uprawnienie dotyczy wyłącznie produktów określonych w wykazie, o którym mowa w art. 37 ust. 1 ustawy o refundacji, i jest realizowane na podstawie recepty wystawionej przez osobę uprawnioną. Przepis dopuszcza także wystawienie takiej recepty przez osobę posiadającą prawo wykonywania zawodu, która zaprzestała jego wykonywania, jeżeli recepta jest wystawiana dla niej samej albo dla wskazanych w przepisie osób bliskich.

Bezpłatność nie obejmuje automatycznie każdego produktu znajdującego się w wykazie refundacyjnym. Zgodnie z ust. 1a uprawnienie przysługuje tylko w zakresie, w jakim dany produkt podlega refundacji. W przypadku recepty elektronicznej uprawnienie jest uwzględniane na podstawie wieku pacjenta i tego zakresu, przy pomocy określonego narzędzia informatycznego.

Minister właściwy do spraw zdrowia wskazuje produkty wydawane bezpłatnie, uwzględniając potrzeby zdrowotne uprawnionych, dostępność i bezpieczeństwo stosowania oraz stosunek kosztów do uzyskiwanych efektów zdrowotnych. Przed wystawieniem recepty osoba uprawniona ma obowiązek sprawdzić w systemie ilość i rodzaj wcześniej przepisanych oraz zrealizowanych produktów, pod kątem bezpieczeństwa i konieczności ich stosowania. Weryfikacja ta nie wymaga zgody na dostęp do określonych danych.

Fundusz finansuje część odpłatności świadczeniobiorcy obejmującą kwotę do wysokości limitu oraz różnicę między ceną detaliczną a limitem finansowania. Ust. 4 zachowuje ponadto obowiązki Funduszu wynikające z innych uprawnień przysługujących osobom po ukończeniu 65. roku życia.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 1461.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 43.Art. 43b.