Art. 365. kpk Zasada ustności rozprawy

Rozprawa odbywa się ustnie.

Komentarz do Art. 365. kpk

Art. 365 Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) stanowi, że rozprawa odbywa się ustnie. Jest to fundamentalna zasada postępowania karnego, która ma na celu zapewnienie jawności, transparentności oraz bezpośredniości procesu sądowego.

Komentarz:

Zasada ustności:
- Zasada ustności oznacza, że wszystkie czynności procesowe na rozprawie, w tym przesłuchania świadków, wyjaśnienia oskarżonego, wystąpienia stron oraz ogłoszenie wyroku, odbywają się w formie ustnej. Dokumenty i inne dowody mogą być przedstawiane, ale ich treść powinna być odczytana lub przedstawiona ustnie na rozprawie.
Jawność postępowania:
- Ustność rozprawy jest ściśle związana z zasadą jawności postępowania. Jawność ma na celu umożliwienie kontroli społecznej nad przebiegiem procesu sądowego, co zwiększa zaufanie do wymiaru sprawiedliwości. Publiczność ma prawo uczestniczyć w rozprawach, chyba że sąd zdecyduje o wyłączeniu jawności w określonych przypadkach przewidzianych przez prawo.
Bezpośredniość:
- Zasada ustności wspiera również zasadę bezpośredniości, która wymaga, aby sąd miał bezpośredni kontakt z dowodami i stronami postępowania. Dzięki temu sąd może lepiej ocenić wiarygodność świadków, autentyczność dowodów oraz postawę oskarżonego.
Wyjątki od zasady ustności:
- Choć zasada ustności jest fundamentalna, istnieją pewne wyjątki. Na przykład, w niektórych przypadkach sąd może dopuścić odczytanie protokołów z wcześniejszych przesłuchań świadków, jeśli ich obecność na rozprawie jest niemożliwa lub znacznie utrudniona. Ponadto, w postępowaniu przygotowawczym, wiele czynności odbywa się w formie pisemnej.
Znaczenie dla stron postępowania:
- Dla stron postępowania zasada ustności oznacza, że mają one możliwość bezpośredniego przedstawienia swoich argumentów, zadawania pytań świadkom oraz reagowania na przedstawiane dowody. To zwiększa ich aktywność procesową i umożliwia pełniejsze korzystanie z prawa do obrony.
Technologia a zasada ustności:
- W dobie nowoczesnych technologii, zasada ustności może być realizowana również za pomocą środków komunikacji na odległość, takich jak wideokonferencje. Ważne jest jednak, aby takie środki nie naruszały prawa stron do bezpośredniego udziału w rozprawie i nie ograniczały ich możliwości obrony.

Podsumowując, art. 365 k.p.k. podkreśla znaczenie ustności jako kluczowego elementu postępowania karnego, który zapewnia transparentność, jawność i bezpośredniość procesu sądowego. Przestrzeganie tej zasady jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości i ochrony praw stron postępowania.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 490.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Rozprawa ustna

Art. 364. kpk Art. 366. kpk