Art. 272. kpk Przyjęcie poręczenia indywidualnego

Poręczenie, że oskarżony stawi się na każde wezwanie i nie będzie w sposób bezprawny utrudniał postępowania, można także przyjąć od osoby godnej zaufania. Przepis art. 275 § 2 stosuje się odpowiednio.

Komentarz do Art. 272. kpk

Art. 272 Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) wprowadza instytucję poręczenia osobistego, które może być udzielone przez osobę godną zaufania. Jest to jedna z form środków zapobiegawczych, które mają na celu zapewnienie prawidłowego toku postępowania karnego, a jednocześnie umożliwienie oskarżonemu pozostanie na wolności.

Komentarz do Art. 272 k.p.k.

1. Poręczenie osobiste

Poręczenie osobiste polega na zobowiązaniu się osoby godnej zaufania, że oskarżony stawi się na każde wezwanie organu prowadzącego postępowanie i nie będzie w sposób bezprawny utrudniał postępowania. Osoba ta, zwana poręczycielem, daje gwarancję swoim autorytetem i reputacją, że oskarżony będzie przestrzegał warunków postępowania.

2. Osoba godna zaufania

Przepisy nie precyzują dokładnie, kto może być uznany za osobę godną zaufania, co daje organom prowadzącym postępowanie pewną swobodę w ocenie. Zazwyczaj za taką osobę uznaje się kogoś, kto cieszy się dobrą opinią w społeczeństwie, ma stabilną sytuację życiową i zawodową oraz nie był karany. Może to być np. członek rodziny, pracodawca, nauczyciel, duchowny czy inna osoba o nieposzlakowanej opinii.

3. Odpowiednie stosowanie art. 275 § 2 k.p.k.

Art. 275 § 2 k.p.k. odnosi się do poręczenia majątkowego i stanowi, że w razie uchylenia się oskarżonego od stawiennictwa lub utrudniania postępowania, sąd może orzec przepadek poręczenia. Odpowiednie stosowanie tego przepisu do poręczenia osobistego oznacza, że w przypadku naruszenia warunków poręczenia przez oskarżonego, sąd może nałożyć na poręczyciela określone sankcje, takie jak grzywna.

4. Znaczenie praktyczne

Poręczenie osobiste jest korzystne zarówno dla oskarżonego, jak i dla wymiaru sprawiedliwości. Dla oskarżonego oznacza to możliwość pozostania na wolności w trakcie postępowania, co może mieć pozytywny wpływ na jego sytuację osobistą i zawodową. Dla wymiaru sprawiedliwości jest to sposób na zapewnienie prawidłowego toku postępowania bez konieczności stosowania bardziej restrykcyjnych środków zapobiegawczych, takich jak tymczasowe aresztowanie.

5. Wnioski

Art. 272 k.p.k. jest istotnym elementem systemu środków zapobiegawczych w polskim postępowaniu karnym. Umożliwia on zastosowanie mniej dolegliwych środków wobec oskarżonego, jednocześnie zapewniając, że postępowanie karne będzie mogło toczyć się bez przeszkód. Kluczową rolę odgrywa tutaj osoba poręczyciela, której reputacja i autorytet stanowią gwarancję dla organów ścigania i sądu.

W praktyce, skuteczność tego środka zależy od starannej oceny osoby poręczyciela przez organy prowadzące postępowanie oraz od odpowiedzialności samego poręczyciela za przestrzeganie warunków poręczenia przez oskarżonego.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 490.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

poręczenie oskarżonego

utrudnianie postępowania

przepisy prawne

Art. 271. kpk Art. 273. kpk