Osoba zaufania

Osoba zaufania to osoba, której udział w określonej czynności prawnej lub procesowej wynika z jej wiarygodności, rzetelności albo szczególnej relacji z uczestnikiem postępowania. Polskie prawo nie ustanawia jednej, ogólnej definicji tego pojęcia. Jego znaczenie zależy od przepisu i rodzaju czynności, w której taka osoba ma uczestniczyć.

Osoba zaufania może pełnić funkcję pomocniczą, zapewniać wsparcie uczestnikowi czynności albo przejąć pieczę nad określonymi przedmiotami lub informacjami. Zasadniczo nie staje się przez to stroną postępowania, przedstawicielem procesowym ani obrońcą. Jej uprawnienia ograniczają się do zakresu określonego w ustawie, decyzji sądu lub charakterze danej czynności.

W postępowaniu cywilnym osoba zaufania może być obecna na posiedzeniu odbywającym się przy drzwiach zamkniętych, obok stron i ich przedstawicieli. Jej obecność nie zmienia niejawnego charakteru posiedzenia i nie daje jej samodzielnych uprawnień do udziału w sprawie. W postępowaniu notarialnym osoba zaufania może mieć znaczenie przy dokonywaniu czynności z udziałem osoby, która z powodu niepełnosprawności, trudności w komunikowaniu się lub innych szczególnych okoliczności wymaga pomocy albo dodatkowych gwarancji prawidłowego wyrażenia woli.

Zbliżone znaczeniowo jest określenie „osoba godna zaufania”, używane między innymi w postępowaniu karnym. Może ono oznaczać osobę, której powierzono przechowanie zatrzymanej rzeczy albo od której przyjęto poręczenie. Nie należy jednak automatycznie utożsamiać tego pojęcia z osobą zaufania, ponieważ każde z nich może mieć odrębne znaczenie w konkretnym przepisie. Podobnie przedstawiciel skazanego oraz osoba sprawująca dozór nad skazanym to odrębne funkcje, związane z własnym zakresem praw i obowiązków.