Art. 192a. kpk Badania eliminacyjne; badania poligraficzne (wariografem)

§ 1. W celu ograniczenia kręgu osób podejrzanych lub ustalenia wartości dowodowej ujawnionych śladów można pobrać odciski daktyloskopijne, wymaz ze śluzówki policzków, włosy, ślinę, próby pisma, zapach, wykonać fotografię osoby lub dokonać utrwalenia głosu. Po wykorzystaniu w sprawie, w której dokonano pobrania lub utrwalenia, pobrany lub utrwalony materiał zbędny dla postępowania należy niezwłocznie usunąć z akt i zniszczyć.

§ 2. W wypadkach, o których mowa w § 1, za zgodą osoby badanej biegły może również zastosować środki techniczne mające na celu kontrolę nieświadomych reakcji organizmu tej osoby.

§ 3. Badania i czynności, o których mowa w § 1 i art. 192 § 1, wykonuje się odpowiednio w warunkach i w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 74 § 4.

Komentarz do Art. 192a. kpk

Art. 192a Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) wprowadza szczegółowe regulacje dotyczące pobierania i utrwalania materiałów dowodowych od osób podejrzanych w celu ograniczenia kręgu podejrzanych lub ustalenia wartości dowodowej ujawnionych śladów. Przepis ten ma na celu zapewnienie skuteczności postępowania karnego przy jednoczesnym poszanowaniu praw i wolności jednostki.

Komentarz do Art. 192a k.p.k.

1. Zakres zastosowania

Art. 192a § 1 k.p.k. precyzuje, jakie rodzaje materiałów mogą być pobierane od osób podejrzanych. Są to:

odciski daktyloskopijne,
wymaz ze śluzówki policzków,
włosy,
ślina,
próby pisma,
zapach,
fotografia osoby,
utrwalenie głosu.

Każdy z tych materiałów może być kluczowy w procesie dowodowym, umożliwiając identyfikację sprawcy lub wykluczenie niewinnych osób z kręgu podejrzanych.

2. Zasady postępowania z materiałami dowodowymi

Po wykorzystaniu materiałów dowodowych w sprawie, w której zostały pobrane, art. 192a § 1 k.p.k. nakłada obowiązek ich niezwłocznego usunięcia z akt i zniszczenia, jeśli są zbędne dla dalszego postępowania. Ta regulacja ma na celu ochronę prywatności osób, od których pobrano materiały, oraz zapobieżenie ich nieuprawnionemu wykorzystaniu w przyszłości.

3. Zgoda na zastosowanie środków technicznych

Art. 192a § 2 k.p.k. przewiduje możliwość zastosowania środków technicznych mających na celu kontrolę nieświadomych reakcji organizmu osoby badanej, ale tylko za jej zgodą. Przykładem takich środków mogą być poligraf (tzw. wykrywacz kłamstw) czy inne urządzenia monitorujące reakcje fizjologiczne. Zgoda osoby badanej jest kluczowa, co podkreśla poszanowanie jej autonomii i praw.

4. Warunki i sposób wykonania badań

Art. 192a § 3 k.p.k. odsyła do przepisów wydanych na podstawie art. 74 § 4 k.p.k., które określają warunki i sposób wykonania badań i czynności wymienionych w § 1 i art. 192 § 1 k.p.k. Przepisy te mają na celu zapewnienie, że pobieranie i utrwalanie materiałów dowodowych odbywa się w sposób zgodny z prawem, etyczny i z poszanowaniem godności osoby badanej.

Podsumowanie

Art. 192a k.p.k. stanowi ważny element regulacji dotyczących postępowania dowodowego w procesie karnym. Jego celem jest zapewnienie skuteczności postępowania przy jednoczesnym poszanowaniu praw i wolności jednostki. Przepis ten wprowadza jasne zasady dotyczące pobierania, przechowywania i niszczenia materiałów dowodowych, a także podkreśla konieczność uzyskania zgody osoby badanej na zastosowanie środków technicznych kontrolujących nieświadome reakcje organizmu.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2024 r. poz. 37.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

ograniczenie kręgu

wartość dowodowa

odcisk daktyloskopijny

wymaz śluzówki

próba pisma

fotografia osoby

utrwalenie głosu

materiał dowodowy

zniszczenie akt

zgoda osoby

reakcja organizmu

środki techniczne

kontrola reakcji

badania i czynności

warunki przepisów.

Art. 192.Art. 193.