Art. 185. kpk Zwolnienie z obowiązku zeznawania

Można zwolnić od złożenia zeznania lub odpowiedzi na pytania osobę pozostającą z oskarżonym w szczególnie bliskim stosunku osobistym, jeżeli osoba taka wnosi o zwolnienie.

Komentarz do Art. 185. kpk

Art. 185 Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) przewiduje możliwość zwolnienia osoby pozostającej z oskarżonym w szczególnie bliskim stosunku osobistym od obowiązku składania zeznań lub odpowiedzi na pytania, pod warunkiem, że osoba ta sama wnosi o takie zwolnienie. Przepis ten ma na celu ochronę relacji osobistych i prywatności osób bliskich oskarżonemu, a także zapobieganie sytuacjom, w których osoby te mogłyby znaleźć się w trudnym moralnie położeniu.

Analiza przepisu:

Zakres podmiotowy:
- Przepis dotyczy osób pozostających z oskarżonym w „szczególnie bliskim stosunku osobistym”. Pojęcie to nie jest precyzyjnie zdefiniowane w k.p.k., co daje sądowi pewną swobodę interpretacyjną. Zwykle obejmuje to małżonków, partnerów życiowych, rodziców, dzieci, rodzeństwo, a także inne osoby, które łączy z oskarżonym silna więź emocjonalna lub rodzinna.
Warunek wniosku:
- Zwolnienie od obowiązku składania zeznań lub odpowiedzi na pytania jest możliwe tylko na wniosek osoby zainteresowanej. Oznacza to, że sąd nie może z urzędu zwolnić takiej osoby z tego obowiązku; musi ona sama wyrazić taką wolę.
Charakter zwolnienia:
- Zwolnienie może dotyczyć zarówno całkowitego złożenia zeznań, jak i odpowiedzi na konkretne pytania. Jest to istotne, ponieważ osoba bliska może chcieć zeznawać w sprawie, ale nie na wszystkie pytania, które mogłyby naruszać jej prywatność lub relacje z oskarżonym.
Ochrona prywatności i relacji osobistych:
- Przepis ten ma na celu ochronę prywatności i relacji osobistych, co jest zgodne z zasadą humanitaryzmu w postępowaniu karnym. Chroni on osoby bliskie przed koniecznością wyboru między lojalnością wobec oskarżonego a obowiązkiem prawnym składania zeznań.

Praktyczne zastosowanie:

W praktyce sądowej art. 185 k.p.k. jest stosowany w sytuacjach, gdy osoba bliska oskarżonemu, np. małżonek, partner życiowy, rodzic czy dziecko, znajduje się w trudnej sytuacji emocjonalnej i moralnej, mając obowiązek składania zeznań przeciwko osobie, z którą łączy ją silna więź. Wniosek o zwolnienie od składania zeznań może być złożony na każdym etapie postępowania, a sąd powinien go rozpatrzyć z uwzględnieniem okoliczności sprawy oraz relacji między wnioskodawcą a oskarżonym.

Wnioski:

Art. 185 k.p.k. stanowi ważny element ochrony praw i interesów osób bliskich oskarżonemu, umożliwiając im uniknięcie trudnych moralnie sytuacji. Przepis ten jest wyrazem humanitarnego podejścia do postępowania karnego, uwzględniającego nie tylko interesy wymiaru sprawiedliwości, ale także prywatność i relacje osobiste osób zaangażowanych w sprawę.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 490.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

zwolnienie zeznania

bliski stosunek

odpowiedź na pytania

osoba oskarżona

zeznanie sądowe

Art. 184. kpk Art. 185a. kpk