Art. 861. k.p.c. Prawo zwykłego używania rzeczy

Jeżeli zajęte ruchomości pozostawiono w pomieszczeniu należącym do dłużnika i dozór powierzono jemu samemu lub członkowi jego rodziny razem z nim mieszkającemu, mają oni prawo zwykłego używania rzeczy, byleby przez to rzecz nie straciła na wartości. Również osoba trzecia, pod której dozorem komornik pozostawił zajęte u niej ruchomości dłużnika, może ich używać, jeżeli jest do tego uprawniona.

Komentarz do Art. 861. kpc

Art. 861 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje kwestie związane z użytkowaniem zajętych ruchomości, które zostały pozostawione w pomieszczeniu należącym do dłużnika lub osoby trzeciej, pod której dozorem komornik pozostawił te ruchomości. Przepis ten ma na celu zapewnienie odpowiedniego balansu pomiędzy interesami wierzyciela, który dąży do zaspokojenia swojej wierzytelności, a interesami dłużnika oraz osób trzecich, które mogą być zaangażowane w proces egzekucyjny.

Komentarz do art. 861 k.p.c.

Prawo zwykłego używania przez dłużnika i jego rodzinę:
- Przepis ten przewiduje, że jeżeli zajęte ruchomości pozostawiono w pomieszczeniu należącym do dłużnika, a dozór nad nimi powierzono dłużnikowi lub członkowi jego rodziny mieszkającemu razem z nim, mają oni prawo do zwykłego używania tych rzeczy.
- Kluczowym warunkiem jest, aby przez takie używanie rzecz nie straciła na wartości. Oznacza to, że dłużnik i jego rodzina mogą korzystać z zajętych ruchomości w sposób, który nie prowadzi do ich uszkodzenia, zużycia ponad normalne zużycie wynikające z codziennego użytkowania, ani do zmniejszenia ich wartości rynkowej.
Prawo używania przez osobę trzecią:
- Przepis ten również odnosi się do sytuacji, gdy zajęte ruchomości zostały pozostawione pod dozorem osoby trzeciej. Osoba ta może używać tych rzeczy, jeżeli jest do tego uprawniona.
- Uprawnienie do używania może wynikać z umowy, z której wynika prawo do korzystania z rzeczy, lub z innego tytułu prawnego. Ważne jest, aby osoba trzecia miała formalne prawo do korzystania z tych ruchomości.
Ochrona wartości zajętych ruchomości:
- Zarówno dłużnik, jego rodzina, jak i osoba trzecia, pod której dozorem pozostawiono zajęte ruchomości, są zobowiązani do dbania o to, aby rzeczy te nie straciły na wartości.
- W praktyce oznacza to, że nie mogą oni podejmować działań, które mogłyby prowadzić do uszkodzenia, zniszczenia lub nadmiernego zużycia zajętych ruchomości.
Konsekwencje naruszenia obowiązków:
- W przypadku, gdy dłużnik, jego rodzina lub osoba trzecia naruszą obowiązek dbania o wartość zajętych ruchomości, mogą ponieść odpowiedzialność za szkody wyrządzone wierzycielowi.
- Komornik może również podjąć decyzję o zmianie dozoru nad zajętymi ruchomościami, jeżeli stwierdzi, że dotychczasowy dozorca nie wywiązuje się ze swoich obowiązków.

Podsumowanie

Art. 861 k.p.c. wprowadza mechanizmy mające na celu ochronę interesów wierzyciela poprzez umożliwienie użytkowania zajętych ruchomości przez dłużnika, jego rodzinę lub osobę trzecią, pod warunkiem, że nie prowadzi to do utraty wartości tych rzeczy. Przepis ten jest wyrazem zasady proporcjonalności w postępowaniu egzekucyjnym, starając się zrównoważyć prawa wierzyciela do zaspokojenia swojej wierzytelności z prawami dłużnika i innych osób zaangażowanych w proces egzekucyjny.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

zajęte ruchomości

dłużnik pomieszczenia

członek rodziny

zwykłe używanie

osoba trzeciakomornik

wartość rzeczy

osoba uprawniona

Art. 860. kpc Art. 862. kpc