Mieszkanie

Mieszkanie to pojęcie zdefiniowane w ustawie o Krajowym Zasobie Nieruchomości. Nie oznacza ono dowolnego pomieszczenia wykorzystywanego do zamieszkania, lecz określony prawnie rodzaj lokalu albo budynku. Definicja opiera się na dwóch podstawowych wariantach.

Po pierwsze, mieszkaniem jest samodzielny lokal mieszkalny, czyli lokal wyodrębniony jako niezależna część budynku i kwalifikowany zgodnie z przepisami o własności lokali. Taki lokal musi znajdować się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym albo w budynku mieszkalnym jednorodzinnym. O uznaniu go za mieszkanie decyduje więc nie tylko sposób użytkowania, lecz także jego status prawny i położenie w określonym rodzaju budynku.

Po drugie, za mieszkanie uznaje się budynek mieszkalny jednorodzinny, w którym nie wydzielono odrębnych lokali mieszkalnych. Chodzi zatem o cały dom jednorodzinny, a nie o lokal stanowiący część budynku podzielonego na samodzielne mieszkania. W tym zakresie ustawa posługuje się znaczeniem tego budynku przyjętym w przepisach Prawa budowlanego.

Takie ujęcie pozwala odróżnić mieszkanie od lokalu użytkowego, części budynku, pomieszczenia niemieszkalnego albo budynku, który nie spełnia wymogów właściwych dla domu jednorodzinnego. Odwołanie do innych ustaw zapewnia, że przy ocenie konkretnej nieruchomości bierze się pod uwagę ustalone tam kryteria samodzielności lokalu i charakteru budynku.

W ustawie o Krajowym Zasobie Nieruchomości definicja wyznacza zakres nieruchomości, lokali i budynków, do których mogą odnosić się jej regulacje. Ma więc znaczenie przy kwalifikowaniu danego obiektu jako mieszkania, zwłaszcza gdy przepisy dotyczą gospodarowania zasobem mieszkaniowym lub praw związanych z takim obiektem.

Pojęcie mieszkania występuje także w wielu innych dziedzinach prawa. Może odnosić się między innymi do ochrony lokalu, przenoszenia jego własności, wpisów w księdze wieczystej, postępowania sądowego i karnego, skutków upadłości, pomocy związanej ze spłatą kredytów mieszkaniowych, zasad zbywania mieszkań należących do określonych podmiotów oraz świadczeń dla pracowników placówek dyplomatycznych. W każdym z tych kontekstów szczegółowe znaczenie zależy od przepisu, który posługuje się tym pojęciem.